آيين‎نامۀ جامع برگزاري مسابقات طراحي معماري و شهرسازي

آييننامۀ جامع برگزاري مسابقات طراحي معماري و شهرسازي (مصوب جلسۀ 513 مورخ 20/12/1381 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) مصوب 1381,12,20 با اصلاحات و الحاقات بعدي شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 513 مورخ 20/12/1381 به پيشنهاد فرهنگستان هنر، آييننامة جامع برگزاري مسابقات طراحي معماري و شهرسازي را به اين شرح تصويب كرد: مقدمه نظر به اهميت ترويج مسابقات طراحي معماري و شهرسازي در ايجاد رقابت سالم ميان طراحان معماري و شهرسازي و رشته هاي وابسته، ايجاد شور و نشاط علمي در جامعة معماران و شهرسازان، ارتقاي فرهنگ عمومي در زمينة معماري و شهرسازي، فراهم آوردن عرصة مناسب براي معرفي استعدادهاي تازه و ناشناخته، فرصت انتخاب طرح هاي بهتر و در نتيجه نيل به معماري و شهرسازي اي كارآمد و بهينه و متناسب با فرهنگ، اقليم، و محيط زيست، نيل به بهره وري بيشتر در بناها و مجتمع هاي زيستي و تخصيص بهتر منابع مالي كشورو همچنين نظر به ضرورت سامان يابي و قانونمندي مسابقات طراحي معماري و شهرسازي، اين آييننامه تهيه و تنظيم شده است. اين آيين نامه براي كلية دستگاه ها و اشخاص حقيقي و حقوقي در بخش هاي دولتي و غيردولتي كه به برگزاري مسابقه اقدام كنند، در حدودي كه شرح آن ذكر خواهد شد لازم الاجراست. دستورالعمل تفصيلي در هر مورد در چارچوب آيين نامة حاضر توسط دستگاه ذيربط تدوين و ابلاغ خواهد شد. همچنين شرح و تبيين مفاد آيين نامة حاضر توسط فرهنگستان هنر تهيه و ابلاغ خواهد شد و در حكم پيوست اين آيين نامه خواهد بود.

بخش 1. تعاريف

الف ـ انواع مسابقه هرگاه يكي از خدمات مرتبط با مجموعة فعاليت هاي طراحي معماري و شهرسازي و رشته هاي وابسته، اعم از طراحي اجمالي (تهية ايدة طرح)، يا طراحي تفصيلي معماري و شهرسازي (از قبيل تهية طرح كامل مرحلة اول از مجموعة خدمات مهندسان مشاور) به دو يا چند كارشناس معماري يا شهرسازي يا رشته هاي وابسته ارجاع گردد، تا از ميان نتايج فعاليت آنان بهترين نتيجه برگزيده شود «مسابقة طراحي معماري و شهرسازي» رخ داده است؛ اعم از آن كه اين عنوان در مسابقه قيد شود يا نشود؛ برگزاركننده يا تأمين كنندة هزينه هاي طرح اصلي يا هزينه هاي مسابقه در زمرة بخش دولتي باشد يا غيردولتي؛ شركت كنندگان در مسابقه اشخاص حقيقي باشند يا حقوقي؛ و صلاحيت كارشناسي شركت كنندگان در موضوع مسابقه به تأييد دستگاه هاي ذيربط رسيده يا نرسيده باشد. منظور از «طراحي معماري و شهرسازي و رشته هاي وابسته» در اين آيين نامه كليه فعاليت ها و حوزه هاي مربوط به تهية طرح معماري داخل و خارج بناها و فضاهاي باز، معماري داخلي، طراحي شهري، تهية طرح مرمت بناها و بافت هاي تاريخي، طراحي باغ و منظر و مانند اينها، تا پيش از مرحلة اجراي عمليات ساختماني آنهاست. در اين آيين نامه از اين پس «مسابقة طراحي معماري و شهرسازي» به اختصار «مسابقه» خوانده مي شود. مسابقه به اعتبارهاي مختلف به شرح ذيل دسته بندي مي گردد. در عمل، هر مسابقه حاصل تركيبي از انواع دسته هاي مختلف با يكديگر خواهد بود (مثلاً مسابقه اي كه براي طراحي اجمالي به شيوة دعوتي و دو مرحله اي برگزار گردد، تركيبي از انواع «1ـ1»، «2ـ4»، و «3ـ2» است). ضوابط تفصيلي هر يك از انواع مسابقه طي دستورالعمل هايي، كه به منزلة پيوست آيين نامة حاضر خواهد بود، تعيين خواهد گرديد.

بخش 2. ضوابط

مادة 1. هر گاه شخصي حقيقي يا حقوقي، در بخش دولتي يا غيردولتي، تصميم به برگزاري مسابقه بگيرد، اعم از آن كه مسابقه در آن طرح اجباري يا اختياري باشد، به محض اعلان عمومي مسابقه مشمول اين آيين نامه و ملتزم به مراعات آن مي گردد. شرح هريك از مواد به تفكيك موضوع توسط فرهنگستان هنر تهيه و بدين آيين نامه پيوست خواهد شد. مادة 2. هر مسابقه بايد روندي معين و تعريف شده داشته باشد؛ و مسابقه از ابتدا مطابق روند پيش بيني شده برنامه ريزي و اجرا شود. مادة 3. لازم است كلية تصميمات اصلي كه مطابق روند مسابقه گرفته مي شود كتباً ثبت گردد. اين اسناد در زمرة اسناد رسمي مسابقه تلقي مي گردد. از مهم ترين اين اسنادْ حكم كتبي انتصاب مدير مسابقه، قرارداد مديريت مسابقه، صورت جلسه يا مكاتبات منجر به تعيين و اعلان نوع مسابقه، آگهي هاي مسابقه، برنامة مسابقه، احكام انتصاب داوران، صورت مذاكرات جلسات هيئت داوري، مشخصات شركت كنندگان، مشخصات دقيق طرح هاي برنده همراه با نسخه اي از محصولات است. مادة 4. هر مسابقه بايد داراي اركاني مشتمل بر برگزاركننده، مدير و هيئت داوري باشد. كلية اركان بايد به عموم جامعة شركت كنندگان معرفي شوند. مادة 5. كلية مسئوليت هاي مسابقه، از جمله مسئوليت هاي ناشي از اين آيين نامه، قوانين ذيربط، مندرجات آگهي و برنامة مسابقه اصالتاً بر عهدة برگزاركننده است. با انتخاب مدير، اين مسئوليت ها در حدود وظايف و قرارداد ميان مدير و برگزاركننده، وكالتاً به مدير منتقل مي گردد؛ و تغيير مدير رافع مسئوليت هاي اصلي برگزاركننده نيست. مادة 6. مدير و داوران بايد داراي تحصيلات عالي در رشتة معماري، شهرسازي، يا رشته هاي وابسته، و دانش و تجربه اي متناسب با سطح و وسعت مسابقه باشند. مادة 7. نتيجة داوري با رأي داور يا آراي اكثريت مطلق اعضاي هيئت داوري تعيين مي شود. مادة 8. مدير نمي تواند داور يا عضو هيئت داوري باشد؛ اما شركت او در جلسات هيئت داوري، بدون داشتن حق رأي، مجاز است. مادة 9. شركت شخص برگزاركننده يا مدير مؤسسة برگزاركننده؛ مدير؛ مشاور مدير؛ دستياران مدير؛ داور؛ مؤسسه يا شركتي كه داور مديرعامل، عضو هيئت مديره، سهامدار يا در زمرة كاركنان آن باشد، و بستگان درجة اول و دوم داور در مسابقه ممنوع است. مادۀ 10. هر مسابقه، به جز مسابقات دعوتي (نوع «2 ـ4»)، بايد از طريق آگهي به اطلاع عموم جامعة شركت كنندگان برسد. آگهي مسابقه بايد حاوي اطلاعات كافي و دقيق دربارة مسابقه در كم ترين عبارات ممكن باشد. شرايط و نحوة شركت در مسابقه، و نحوة عرضة محصولات بايد به وضوح در آگهي قيد شود. مادة 11. مدير بايد يك نسخه از هر آگهي را براي دبيرخانة دائمي ارسال كند. مادۀ 12. در مسابقات نوع «2 ـ4» آگهي مسابقه به صورت دعوت نامه براي تعدادي از اهل فن فرستاده مي شود. مدير بايد يك نسخه از هر دعوت نامه را براي دبيرخانة دائمي ارسال كند. مادة 13. هر مسابقه بايد داراي برنامه اي مكتوب، جامع، موجز، و گويا باشد. در برنامه، خواسته ها و نيازهاي برگزاركننده، از جمله نوع مسابقه، موضوع طرح، هدف مسابقه، برنامة محتوايي و كالبدي، برنامة زماني، جوايز و مانند اينها، متناسب با نوع مسابقه و به شرحي كه خواهد آمد، تعيين و معرفي مي شود. مادة 14. هر مسابقه بايد جوايزي معين داشته باشد. جوايز مسابقه بايد در آگهي مسابقه به اطلاع عموم جامعة شركت كنندگان رسانده شود. تعهد برگزاركننده به عقد قرارداد ادامة كار با برنده مي تواند مكمل بعضي از جايزه ها باشد، اما در هيچ صورتي جانشين جوايز هيچ يك از رتبه ها نمي گردد. به علاوه، ممكن است در برخي از مسابقات، به تفصيلي كه در آيين نامه هاي ذيربط خواهد آمد، عقد قرارداد ادامة كار با برندة اول اجباري باشد. در آن صورت نيز عقد اين قرارداد كفايت از اعطاي جايزة اعلام شده نخواهد كرد. م ـادة 15. ممكن است برگزاركننده در برخي از مسابقات، به تفصيلي كه در آيين نامه هاي ذيربط خواهد آمد، علاوه بر اعطاي جايزه به برندگان، قسمتي از هزينة طرح هاي برنده يا شركت كننده يا تمامي هزينه ها را، در حدودي كه در آگهي اعلان مي كند، متقبل شود. در اين صورت، عمل به مفاد آگهي در موعد مقرر جزو تعهدات قانوني برگزاركننده خواهد بود. پرداخت هزينة شركت در مسابقه به راه يافتگان به مرحلة دوم در مسابقات دو مرحله اي (نوع «3ـ2»)، به شرحي كه خواهد آمد، الزامي است. م ـادة 16. اعلان مسابقه به معناي تعهد برگزاركننده به حقوقي است كه اين آيين نامه و ساير قوانين و آيين نامه هاي ذيربط براي شركت كننده به رسميت شناخته اند. همچنين، ارسال درخواست نامة شركت در مسابقه به معناي پذيرش تعهداتي است كه در صورت تأييد صلاحيت شركت در مسابقه به موجب اين آيين نامه و ساير قوانين و آيين نامه هاي ذيربط بر ذمة شركت كننده واقع مي گردد. مادة 17. مدير مسابقه در مدت تصدي اين سمت متولي و مسئول قانوني مراعات و احقاق حقوق كلية اركان مسابقه، شركت كنندگان، و ساير كساني است كه ممكن است حقوق ايشان به نحوي به مسابقه مربوط شود. مادة 18. در صورتي كه دربارة نحوة اجراي مسابقه يا مراعات حقوق اركان مسابقه، شركت كنندگان، يا ساير اشخاص ذيربط، ميان ايشان و مدير اختلافي بروز كرد و از طريق مذاكره و توضيح حل و فصل نشد، موضوع به حكميت ارجاع مي شود. حكميت در اختلاف بين خود اركان، و يا اختلاف بين اركان و شركت كنندگان يا سايرين در هر موضوع و هر عنوان در چارچوب امور مسابقه بر عهدة هيئت رسيدگي به اختلافات است. رأي اين هيئت، فصل الخطاب خواهد بود و حجيت قانوني خواهد داشت.

بخش 3. فوايد و مضارّ مسابقه

اگرچه برگزاري مسابقه نوعاً مفيد شناخته مي شود، برگزار كردن مسابقة معماري و شهرسازي و شركت كردن در آن، مانند ساير امور، براي برگزاركننده و شركت كننده داراي فوايد و مضاري است كه لازم است پيش از تصميم گيري به آنها توجه شود. اين نكات خصوصاً براي آن دسته از مالكان و كارفرماياني كه برگزاري مسابقه براي طرح هاي آنان مطابق مقررات، اجباري نيست شايان توجه است. مقصود از كارفرما در اين متن، مالكِ طرح يا هر كسي است كه بنا بر قانون داراي اختيارات مالك است. 1. فوايد و مضارّ مسابقه براي كارفرما 1ـ1. فوايد مسابقه براي كارفرما: ـ با برگزاري مسابقه، كارفرما ايده ها يا طرح هاي بهتري در اختيار خواهد داشت. به عبارت ديگر، به جاي اتكا به توانايي هاي يك كارشناس، از توانايي هاي كارشناسان متعددي بهره مي گيرد، و از نتيجة فعاليت هاي آنان بهترين را برمي گزيند. ـ مسابقه ذاتاً به خلاقيت كمك مي كند، و حتي طراح يا محققي واحد ممكن است در مسابقه، خلاقيت بيشتري از خود بروز دهد تا در ارجاع عادي كار. در نتيجه كارفرما از طرح هايي خلاقانه تر برخوردار مي گردد. ـ كارفرما، به ويژه كارفرماي طرح هاي عمومي، سرنوشت طرحي را كه به همه يا تعداد زيادي از افراد جامعه مربوط مي شود به دست كارشناس واحدي نمي سپارد، بلكه اجازه مي دهد همة نيروهاي خلاق آن جامعه در ايجاد آن طرح مشاركت كنند. ـ با برگزاري مسابقه، موضوع طرح در سطح عموم مطرح مي شود، و طبعاً به آشنايي بيشتر عموم با طرح و دستگاه كارفرما مي انجامد. ـ مسابقه چون دامنة انتخاب را گسترش مي دهد، بر احتمال رسيدن به طرح بهينه مي افزايد. در نتيجه مآلاً از هزينه هاي اجراي طرح، و نيز هزينه هاي جاري طرح پس از اجرا مي كاهد. ـ درگيري در مسابقه، كارفرما را به تأمل بيشتر دربارة اهداف و مشخصات طرح، و نيازها و خواسته هاي خود وامي دارد. ـ درگيري در مسابقه، برخورد با ايده هاي گوناگون و آشنايي با نحوة نقد و داوري، بر دانش و بينش كارفرما در زمينة معماري و شهرسازي مي افزايد. 1ـ2. مضارّ مسابقه براي كارفرما: مضارّ مسابقه براي كارفرما غالباً ذاتي مسابقه نيست و از بي تجربگي كارفرما و مدير مسابقه، و بي دقتي در انتخاب داوران نشأت مي گيرد و لذا قابل رفع است. مهم ترين اين مضّار عبارتند از: ـ مسابقه مسير دسترس كارفرما به نتيجة مطالعه يا طراحي را دورتر و پيچيده تر مي كند. ـ مسابقه از امكان مذاكرة مستقيم كارفرما با كارشناس، و در نتيجه آشنايي نزديك آنان با هم و لمس نيازها و محدوديت ها و امكانات و توانايي هاي يكديگر مي كاهد. ـ مسابقه بر هزينه هاي اولية طرح مي افزايد. ـ ممكن است برندة مسابقه، خصوصاً در مسابقة نوع «2ـ4»، فاقد توانايي كافي براي ادامة كار باشد. در اين صورت بر مشكلات پيشبرد طرح افزوده مي شود. ـ برگزاري مسابقه معمولاً بر زمان مرحلة طراحي يا مطالعات مي افزايد. ـ برگزاري مسابقه، كارفرما را مقيد به قوانيني مي كند كه در حالت عادي التزامي به آنها ندارد. از آن جا كه گاه كارفرمايان در اجراي مسابقات محدوديت مالي دارند، و يا با مسائل خاص اقتصادي در اين حوزة كارشناسي آشنا نيستند، جوايزي كه پيش بيني مي كنند با نوع طرح و حجم فعاليت هاي لازم متناسب نيست. ازاين رو كارشناسان زبده ممكن است به سبب هزينه بري و زمان بري مسابقه، به شركت در آن تمايل نشان ندهند و در نتيجه كارفرما از فوايد مسابقه در رسيدن به طرح بهينه محروم گردد. ـ مسابقه ممكن است به عرصة رقابت در هنرنمايي ظاهري بدل گردد و داوران و شركت كنندگان از كارآيي و وجوه اقتصادي طرح، سادگي و سلامت آن غفلت كنند. در نتيجه، كارفرما كه احتمالاً با قراردادي عادي مي توانست به طرحي معقول برسد، ممكن است با مجموعه اي از طرح هاي به ظاهر زيبا اما فاقد كارآيي و بهره وري مواجه گردد. 2. فوايد و مضارّ مسابقه براي كارشناس 2ـ1. فوايد مسابقه براي كارشناس: ـ مسابقه به كارشناسان خوش استعداد اما گمنام، كه در اوضاع عادي فاقد امكان رقابت با كارشناسان نامي اند، فرصت مي دهد در عرصة خلاقيت حضور يابند و خود را معرفي كنند. ـ مسابقه فرصتي براي ابراز خلاقيت و ارزيابي خود در رقابت با ديگر كارشناسان در اختيار كارشناس قرار مي دهد. ـ مسابقه فرصتي براي كاريابي در اختيار كارشناس مي گذارد. ـ مسابقه فرصتي براي بردن جايزه، و شهرت و تبليغ در اختيار كارشناس مي گذارد. ـ مسابقه كارشناس را در مدتي كوتاه با مجموعه اي از ايده ها و روش هاي گوناگون در پاسخ گويي به يك مسئله آشنا مي كند و بر مهارت و دايرة اطلاعات او مي افزايد. ـ مسابقه كارشناس را با جامعة اهل حرفه آشناتر و مأنوس تر مي سازد. 2ـ2. مضارّ مسابقه براي كارشناس: ـ اگر كارشناس در مسابقه برنده نشود، معمولاً عوايد غيرمادي او از مسابقه چندان نيست كه هزينه هاي او براي مسابقه را جبران سازد. در نتيجه، شركت در مسابقه، براي كارشناس متضمن مخاطره است. 3. فوايد و مضارّ مسابقه براي عموم 2ـ3. فوايد مسابقه براي عموم: ـ مسابقه عرصه اي براي بروز استعدادهاي تازه در اختيار عموم مي نهد. ـ چون داوران مستقل از كارفرمايند، در داوري خود بيشتر منافع عموم را لحاظ مي كنند. ـ چون مسابقه امكان نيل به طرح هاي بهتر، يعني كارآمدتر و اقتصادي تر، را فراهم مي سازد، از هزينه هاي مادي و معنوي جامعه، خصوصاً در بلندمدت، مي كاهد. ـ قرار گرفتن در معرض قضاوت داوران و نيز جامعة اهل انديشه و حرفه و عموم مردم، كارفرما و كارشناسان را به سمت تصميمات سنجيده تر و عاقلانه تر و ترجيح دادن منافع عمومي بر منافع خصوصي و منافع درازمدت بر منافع كوتاه مدت سوق مي دهد. ـ مسابقه موجب مي شود موضوعي كه در وضع عادي در محدودة ميان كارفرمايان و كارشناسان مي گذرد، در سطح عموم مطرح شود؛ و در نتيجه دانش و فرهنگ عمومي دربارة معماري و شهرسازي را ارتقا مي بخشد. ـ برگزاري مسابقه، نوعي تمرين در تقيد به قواعد و قوانين و تن دادن به رأي اكثريت، تمرين در گزينش شايستگان، و در نتيجه تمرين مردم سالاري و شايسته سالاري است. ـ مسابقه با فراهم كردن بستر رقابت سالم، موجب نزديكي بيشتر اهل حرفه با هم، انسجام بيشتر آنان، و برخورداري بيشتر جامعه از توانايي هاي آنان مي شود. 2ـ4. مضارّ مسابقه براي عموم: اگر بيشتر مسابقاتي كه برگزار مي شود فاقد مديريت مدبرانه و قوي باشد، هم هزينة اضافي برگزاري مسابقات در نهايت هزينه هاي جامعه را افزايش مي دهد، و هم ناكامي مسابقات در نيل به نتيجة مناسب بر نابساماني وضع معماري و شهرسازي جامعه مي افزايد.

بخش 4. روند مسابقه

روند همة مسابقات بايد از الگويي كلي تبعيت كند. ذيلاً نمونه اي از اين الگوها عرضه مي شود. بديهي است گستره و اهميت و اولويت بندها در الگوي روند مسابقه با نوع و دامنة مسابقه متناسب خواهد بود: 1. تعريف اولية طرح (توسط برگزاركننده) 2. برآورد امكانات مديريتي و مالي احداث طرح (توسط برگزاركننده) 3. تبيين هدف، علت، و ضرورت برگزاري مسابقه (توسط برگزاركننده) 4. برآورد امكانات مديريتي و مالي اجراي مسابقه (توسط برگزاركننده) 5. مطالعه و بررسي آيين نامة حاضر و ساير قوانين و دستورالعمل هاي مربوط به مسابقات (توسط برگزاركننده) 6. انتخاب مدير مسابقه (توسط برگزاركننده) 7. تعيين و تأمين مكان و امكانات و تجهيزات دبيرخانه با نظر مدير (توسط برگزاركننده) 8. تبيين حدود و ثغور مالي و قانوني مسابقه براي برگزاركننده (توسط مدير) 9. تعيين تعداد اعضاي هيئت داوري، تهية فهرست پيشنهادي اسامي آنان، و اعلام آن به برگزاركننده و اخذ تصويب آن از وي (توسط مدير) 10. مذاكره با نامزدهاي داوري و نهايي كردن اعضاي هيئت داوري و اخذ تصويب آن از برگزاركننده (توسط مدير) 11. تعيين مكان هيئت داوري و دعوت از داوران براي تشكيل اولين جلسه (توسط مدير) 12. تشكيل اولين جلسة هيئت داوري با حضور مدير براي انتخاب رئيس هيئت داوري و تعيين جزئيات ضوابط و نحوة داوري (توسط هيئت داوري) 13. گزارش كتبي اولين جلسة هيئت داوري به برگزاركننده (توسط رئيس هيئت داوري) 14. سازمان دهي و تشكيل دبيرخانه (توسط مدير) 15. تنظيم متن آگهي مسابقه و اخذ تصويب هيئت داوري و برگزاركننده (توسط مدير) 16. نشر آگهي (توسط مدير) 17. تنظيم برنامة مسابقه با همكاري هيئت داوري (توسط مدير) 18. اخذ تصويب برنامة مسابقه از هيئت داوري و برگزاركننده (توسط مدير) 19. انجام دادن امور دبيرخانه اي مربوط به داوطلبان شركت در مسابقه، بررسي مدارك ارسالي ايشان، تعيين داوطلبان حايز شرايط شركت در مسابقه و اعلام به ايشان (توسط مدير) 20. تهية جوايز و ديپلم هاي افتخار (توسط مدير با همكاري برگزاركننده) 21. تحويل برنامة مسابقه به شركت كنندگان حايز شرايط (توسط مدير) 22. برگزاري جلسه اي با حضور مدير، اعضاي هيئت داوري، و كلية شركت كنندگان براي توجيه برنامة مسابقه و همة اجزاي آن، پاسخ به پرسش ها و رفع ابهامات، پس از توزيع برنامة مسابقه و پيش از آغاز فعاليت شركت كنندگان (توسط مدير) 23. بررسي محصولات ارسال شده از لحاظ مطابقت با مدارك و مشخصات ذكرشده در برنامة مسابقه، و تعيين محصولات واجد شرايط، و تهية گزارش كتبي در اين باره براي برگزاركننده و هيئت داوري (توسط مدير) 24. انتقال محصولات واجد شرايط به مكان استقرار هيئت داوري (توسط مدير) 25. توضيح شفاهي (و عنداللزوم كتبي) دربارة محصولات براي داوران (توسط مدير) 26. همكاري با هيئت داوري در پيشبرد روال داوري و مراعات عدالت (توسط مدير) 27. تهية صورت رسمي جلسة داوري و گزارش كتبي روال و نتيجة داوري براي برگزاركننده و عموم (توسط رئيس هيئت داوري) 28. اعلان عمومي نتايج مسابقه (توسط مدير) 29. برگزاري مراسم اعطاي جوايز (توسط مدير) 30. برگزاري نمايشگاه، چاپ كتابچههاي راهنما، و همچنين ساير فعاليت هايي كه در برنامة مسابقه پيش بيني، يا مدير به آنها متعهد شده باشد (توسط مدير) 31. پي گيري احقاق ساير حقوق شركت كنندگان و برگزاركننده (توسط مدير) 32. رسيدگي به اعتراضات (توسط مدير) 33. پي گيري عودت محصولات باقي مانده (به جز محصولات برنده) و محصولات راه نيافته به مسابقه به صاحبان آنها (توسط مدير) 34. سازمان دهي و برگزاري بخش جنبي (در صورتي كه در برنامه پيش بيني شده باشد) در طول مسابقه (توسط مدير)

بخش 5. اركان مسابقه، شرح وظايف، اختيارات، و ساير امور مربوط به آنها

1. برگزاركننده وظايف برگزاركننده عبارتند از: 1ـ1. پرداخت كلية هزينه هاي مسابقه، از جمله دستمزد مدير و دستياران او، دستمزد داوران، جوايز مسابقه، هزينة تأمين محل دبيرخانه، هزينة خدمات اداري، انتشارات، آگهي ها، و برپايي نمايشگاه 1ـ2. انتخاب مدير، تأييد داوران، تصويب متن آگهي، تصويب متن برنامة مسابقه، و تصويب متن آگهي نتايج داوري 1ـ3. تأمين فضايي مناسب براي دبيرخانه، شامل امكاناتي از قبيل دفتر كار مدير، منشي، امكانات تكثير و چاپ، و همچنين محلي مناسب براي نمايشگاه و محل داوري، متناسب با حجم و سطح مسابقه 2. مدير 2ـ1. اهم وظايف مدير عبارتند از: ـ هماهنگي و همكاري با برگزاركننده در جهت تبيين و تدوين نيازها و اهداف و محتواي طرح مورد نظر ـ بررسي و پيشنهاد نوع مسابقه متناسب با موضوع آن ـ برنامه ريزي، سازمان دهي و مديريت مسابقه در جهت نيل به اهداف آن ـ استخدام مشاور (در صورت صلاحديد) ـ تهية متن اسناد لازم شامل آگهي ها، برنامة مسابقه، گزارش ها و مانند آنها ـ تهية صورت اسامي داوران و پيشنهاد آنها به برگزاركننده ـ مذاكره با برگزاركننده دربارة نامزدهاي داوري، مذاكره با نامزدهاي داوري، تشريح مسابقه و موضوع آن براي ايشان، ترغيب ايشان به پذيرش داوري، اخذ موافقت كتبي از آنان براي داوري مسابقه، و مشاركت دادن ايشان در تهيه و تصويب برنامه و آگهي مسابقه ـ ادارة مسابقه با مراعات عدالت كامل در ميان داوطلبان شركت در مسابقه و كساني كه به عنوان شركت كننده پذيرفته مي شوند. 2ـ2. مدير مي تواند مطابق توافق نامة خود با برگزاركننده، دستياراني براي خود برگزيند. اين دستياران ممكن است از ميان افراد شاغل در مؤسسة برگزاركننده يا از خارج از آن باشند. 2ـ3. مدير مي تواند براي طراحي محتوايي مسابقه، از جمله تدوين برنامة مسابقه، مشاوري به استخدام درآورد. مشاور متناسب با موضوع و دامنة مسابقه، ممكن است شخصي حقيقي يا حقوقي باشد. 2ـ4. لازم است در بدو كار قراردادي ميان مدير و برگزاركننده منعقد، و طي آن جزئيات تعهدات طرفين در چارچوب آيين نامة حاضر و ساير قوانين قيد گردد. 3. داوران و اسلوب داوري 3ـ1. داور يا داوران بايد پيش از انتشار آگهي مسابقه انتخاب شوند. 3ـ2. پيش از انتشار آگهي مسابقه، مدير بايد موافقت كتبي هر يك از داوران را براي داوري در آن مسابقه از ايشان اخذ كند. 3ـ3. پس از اخذ موافقت كتبي داوران، برگزاركننده طي حكم كتبي انتصاب هر يك را به داوري در آن مسابقه به وي اعلام مي كند. 3ـ4. داور يا داوران بايد متناسب با وظايف و مسئوليت خود در مسابقه دستمزد دريافت كنند. مقدار اين دستمزد متناسب است با نوع مسابقه و پيچيدگي طرح و تعداد شركت كنندگان، و با توافق طرفين تعيين مي گردد. 3ـ5. داور موظف است ضابطة پنهان ماندن هويت صاحبان محصولات را تا پايان كار داوري و اعلام نتيجة آن از هر لحاظ مراعات كند. 3ـ6. تماس داور با شركت كنندگان در طول مدت داوري مسابقه در محل دبيرخانة مسابقه و محل تشكيل جلسات هيئت داوري، و همچنين هرگونه تماس آنان در حيطة امور مربوط به مسابقه ممنوع است، مگر در مواردي كه در برنامة مسابقه پيش بيني شده باشد. 3ـ7. تعداد اعضاي اصلي هيئت داوري بايد فرد باشد، از حداقل 1 نفر تا حداكثر 7 نفر. تعداد داوران بسته به نوع و موضوع و برنامة مسابقه، به پيشنهاد مدير و تأييد برگزاركننده تعيين مي شود. در صورتي كه تعداد داوران بيش از يك نفر باشد، بايد به ازاي هر سه نفر عضو اصلي، يك عضو علي البدل تعيين شود. 3ـ8. در انتخاب داوران بايد حسن سليقة آنان، مناسبت تخصص و تجربة آنان با موضوع و پيچيدگي مسابقه، و عدالت ايشان مراعات گردد. 3ـ9. در مسابقاتي كه به تشخيص مدير، حضور داوراني متخصص در رشته هايي جز معماري، شهرسازي، يا مرمت بناها و بافت هاي تاريخي لازم است، انتخاب ايشان به داوري بلامانع است، مشروط بر آن كه اكثريت اعضاي هيئت داوري همواره با معماران (يا شهرسازان، يا كارشناسان مرمت ابنيه و بافت هاي تاريخي در موضوعات ذيربط) باشد. 3ـ10. داوران بايد در روند تعريف مسابقه، خصوصاً تهية برنامة مسابقه و بالاخص برنامة معماري، مشاركت داشته باشند. 3ـ11. هيئت داوري بايد در ابتداي نخستين جلسة خود يكي از اعضاي هيئت را به رياست هيئت انتخاب كند. رئيس هيئت داوري مسئوليت هدايت جريان داوري و تهية گزارش نهايي داوري و ايجاد ارتباط لازم ميان هيئت و مدير را بر عهده دارد. 3ـ12. فقط كارهايي به مرحلة داوري راه مي يابد كه مدير قبلاً مطابقت آنها با شرايط اعلام شدة مسابقه را تأييد كرده باشد. مدير پيش از آغاز داوري در بارة نحوة بررسي محصولات، مشخصات محصولات مردود و محصولات تأييدشده، به هيئت داوري گزارش شفاهي مي دهد، و محصولات تأييدشده را همراه با نامة رسميِ حاويِ شمارة هر محصول كه به امضاي برگزاركننده رسيده است به رئيس هيئت تسليم مي كند. 3ـ13. در جلسات هيئت داوري به جز داوران، مدير، و دستياران رسمي مدير، كسي حق حضور ندارد. 3ـ14. حضور كلية داوران اصلي، و در غياب برخي از ايشان، داوران علي البدل، در جلسات داوري الزامي است. در موارد استثنايي به تشخيص مدير، تشكيل جلسات هيئت با حضور اكثريت اعضا بلامانع است. در اين موارد اگر جلسه با تعداد زوج تشكيل شد، در صورت تساوي آراي مثبت و منفي در دو بار رأي گيري، رأي رئيس هيئت داوري تعيين كننده خواهد بود. 3ـ15. آگاهي از برنامة مسابقه و مراعات آن در طول داوري براي كلية داوران الزامي است، و مسئوليت حصول اطمينان از آن بر عهدة رئيس هيئت داوري است. 3ـ16. هيئت داوري مي تواند دو شركت كننده را شايستة مقام اول تشخيص دهد و انتخاب نهايي برندة اول را به نظر برگزاركننده (و در طرح هاي بزرگ ملي، به نظر رئيس جمهور يا نمايندة تام الاختيار وي) منوط سازد. در اين صورت اعلان رسمي نتايج مسابقه به پس از اعلام نظر برگزاركننده (يا رئيس جمهور) موكول مي شود؛ و در آن، شركت كننده اي كه برگزاركننده او را شايسته تشخيص دهد برندة اول، و شركت كنندة ديگر برندة دوم اعلام مي گردد. 3ـ17. داور يا هيئت داوري نمي تواند هيچ شركت كننده اي را شايستة احراز مقام اول نداند؛ اما مي تواند عيوب محصول برندة اول را اعلام كند، و وي را شايستة واگذاري ادامة كار نداند. 3ـ18. در مسابقات دومرحله اي، داور يا هيئت داوري در مرحلة اول تعدادي از محصولات برتر را كه داراي شرايط ورود به مرحلة نهايي اند انتخاب، و با ذكر دلايل انتخاب آنها را به مدير اعلام مي كند. برگزاركننده، صاحبان آن محصولات را كتباً به شركت در مرحلة دوم مسابقه دعوت مي كند. داور يا هيئت داوري مي تواند پيشنهادهاي خود براي بهبود محصولات را جداگانه با هريك از شركت كنندگان مرحلة دوم مطرح كند. 3ـ19. داور يا هيئت داوري مي تواند مسابقه اي يك مرحله اي (نوع «3ـ1») را به دومرحله اي (نوع «3ـ2») تبديل كند. اين تصميم در صورت موافقت برگزاركننده معتبر است. در اين صورت بايد مراتب به اطلاع شركت كنندگان رسانده شود، و مسابقه مطابق ضوابط مسابقات نوع «3ـ1» در ميان راه يافتگان به مرحلة دوم ادامه يابد. 3ـ20. پس از اتمام داوري نهايي، داور هيئت داوري موظف است گزارشي كتبي مشتمل بر دلايل داوري خود را به مدير عرضه كند. مدير اين گزارش را همراه با گزارش تكميلي خود به برگزاركننده عرضه مي كند. 3ـ21. رأي داور يا هيئت داوري قطعي و تغييرناپذير است، و كسي (از جمله مدير و برگزاركننده) مجاز به تغيير و تصرف در آن نيست. 3ـ22. پس از اتمام داوري پاكت هاي شناسايي شركت كنندگان با حضور نمايندة برگزاركننده، مدير، و داور يا هيئت داوري گشوده مي شود، هويت برندگان تعيين و ثبت مي گردد و طي صورت جلسه اي به امضاي حاضران مذكور مي رسد. 4. دبيرخانۀ دائمي و هيئت رسيدگي به اختلافات (اصلاحي 31ˏ03ˏ1390) 4ـ1. دبيرخانة دائمي مرجع ثابت همة مسابقات معماري و شهرسازي كشور است. 4ـ2. دبيرخانة دائمي توسط وزارت راه و شهرسازي تشكيل، و دبير دائمي، به انتخاب و زير نظر هيئت رسيدگي به اختلافات اداره مي شود. 4ـ3. رئيس دبيرخانة دائمي را هيئت رسيدگي به اختلافات منصوب مي كند. 4ـ4. كلية هزينه هاي دبيرخانة دائمي و هيئت رسيدگي به اختلافات توسط وزارت راه و شهرسازي پرداخت مي گردد. 4ـ5. هيئت رسيدگي به اختلافات پنج عضو دارد كه به مدت دو سال انتخاب مي شوند: نمايندة تام الاختيار وزير راه و شهرسازي، نمايندة تام الاختيار رئيس سازمان مديريت و برنامه ريزي، نمايندة تام الاختيار رئيس فرهنگستان هنر، نمايندة تام الاختيار جامعة مهندسان مشاور ايران، و يك نفر از استادان سرشناس و زبدة معماري و شهرسازي به انتخاب وزير علوم، تحقيقات، و فنآوري. جلسات اين هيئت، حسب درخواست يكي از اعضاي آن و يا به موجب دعوت دبيرخانة دائمي به محض وصول شكايت، در محل دبيرخانة دائمي منعقد مي شود. 4ـ6. نحوة كار و رسيدگي به شكايات و تصميم گيري در هيئت رسيدگي به اختلافات طي آيين نامه اي توسط خود هيئت تعيين خواهد شد. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي- سيد محمد خاتمي