آئيننامه عمران شهري در برنامه عمراني چهارم كشور مصوب 1349,05,28 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
كليات
ماده 1
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) بر اساس ماده 18 قانون برنامه عمراني چهارم كشور مصوب 27 اسفند ماه 1346 و بند 4 از فصل سيزدهم اصول و هدفهاي برنامه عمرانيچهارم كشور مصوب كميسيونهاي برنامه مجلسين اعطاء وام و كمكهاي رايگان فني و غير فني بشهرداريها بموجب مقررات اين آئيننامه خواهد بود.
تبصره
منظور از كلمه (شهر) در اين آئيننامه محلي است كه داراي شهرداري باشد.
ماده 2
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) موسسات وابسته بشهرداريها و مؤسسات عمومي عامالمنفعهاي كه طبق قوانين كشور تشكيل گرديده و عهدهدار تأمين نيازمنديهايعمومي شهري ميباشند ميتوانند با شرايط مساوي نسبت بشهرداري هر محل از مقررات اين آئيننامه استفاده نمايند.
ماده 3
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) براي ايجاد و توسعه برق و شهرهائي كه خارج از حوزه شركتهاي برق منطقهاي قرار داشته و توسط شهرداري اداره شوند از محل اعتبار بند(4) فصل پنجم قانون برنامه عمراني چهارم كشور با رعايت قوانين مربوط و مقررات اين آئيننامه به اعطاي وام و كمكهاي بلاعوض مبادرت خواهد گرديد.
ماده 4
كمك به ايجاد و توسعه تاسيسات تلفنهاي شهري از محل اعتبار مقرر در فصل هفتم قانون برنامه عمراني چهارم كشور بر اساس مقرراتمربوط خواهد بود.
فصل دوم
اعطاي كمك بلاعوض
ماده 5
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) طرحهاي عمران شهري كه قسمتي از هزينه آنها بطور بلاعوض پرداخت ميگردد بشرح زير خواهد بود: 1 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - ايجاد يا توسعه تأسيسات اصلي آب مشروب شامل تهيه آب و قابل شرب كردن آن، ساختمان مخازن، خطوط آبرساني، شبكه اصلي توزيع وشيرهاي برداشت عمومي تا ميزان حداكثر شصت ليتر در شبانه روز براي هر نفر از سكنه شهر طبق آخرين سرشماري عمومي كشور. 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - ايجاد يا توسعه تاسيسات برق در شهرهائي كه جزء حوزه شركتهاي برق منطقهاي نيستند شامل تهيه نيرو، ايستگاههاي تبديل فشار و شبكهاصلي توزيع تا ميزان حداكثر 100 وات براي هر نفر از سكنه طبق آخرين سرشماري عمومي كشور. 3 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - ايجاد يا توسعه تاسيسات فاضلاب و سيلبند به تناسب موقعيت هر شهر با تاييد سازمان برنامه. 4 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - ساير طرحهاي عمراني شهري كه عمليات اجرائي آنها با استفاده از مقررات عمراني شهري برنامه سوم عمراني كشور تا تاريخ تصويب و ابلاغاين آئيننامه شروع گرديده است.
تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
در طرحريزي اين نوع عمليات عمراني بايد گسترش شهر و رشد جمعيت طي بيست سال آينده مورد توجه قرار گرفته تاسيسات اصلي به تناسب آن بنحوي كه قابل توسعه باشد ايجاد گردد.
ماده 6
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) نسبت كمك بلاعوض بشهرداريها جهت اجراي طرحهاي مذكور در ماده 5 بر اساس آخرين درجهبندي كه در برنامه سوم از شهرداريها بعمل آمده بقرار زير خواهد بود: شهرهاي درجه 1 سي درصد هزينه طرح. شهرهاي درجه 2 پنجاه درصد هزينه طرح. شهرهاي درجه 3 هفتاد درصد هزينه طرح. شهرهاي درجه 4 هشتاد درصد هزينه طرح.
تبصره 1
سازمان برنامه مكلف است با همكاري وزارت كشور جدول طبقهبندي شهرداريها را با توجه بوضع اقليمي و جغرافيائي و مقتضيات محلي و احتياجات و تسهيلات شهري و نسبت درآمد شهرداريها بجمعيت كه بچهار دسته تقسيم ميشوند تنظيم و براي تصويب كميسيونهايبرنامه و كشور مجلسين تقديم نمايد. تا زماني كه جدول مذكور بتصويب نرسيده است درجهبندي فعلي ملاك عمل خواهد بود.
تبصره 2
تعيين درجه شهرداريهائي كه نام آنها در جدول موجود ذكر نگرديده و همچنين محلهائي كه در آينده داراي شهرداري ميشوند بعهده هيأت عامل برنامه خواهد بود.
ماده 7
هزينه مربوط به بررسهاي [بررسيهاي] فني و تهيه نقشه و نظارت كلي در اجراي عمليات عمران شهري كه از كمك بلاعوض استفاده مينمايند بطور رايگان از طرف سازمان برنامه تامين و پرداخت ميگردد ليكن سازمان برنامه ميتواند تعيين نظار محلي طرحها و پرداخت تمام يا قسمتي از حقوق ومزاياي نظار محلي را بعهده شهرداري هاي ذيربط يا دفاتر مهندسي شهرداريها در استانها و فرمانداريهاي كل واگذار نمايد.
ماده 8
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) هزينه مربوط به ايجاد خطوط آبرساني آب مشروب شهرها از محل آبگيري تا مركز توزيع در موارد زير بطور رايگان از طرف سازمانبرنامه پرداخت خواهد شد.
1
در شهرهائيكه جمعيت آنها طبق آخرين سرشماري عمومي كشور تا 10 هزار نفر باشد مازاد بر 5 كيلومتر.
2
در شهرهائيكه جمعيت آنها طبق آخرين سرشماري عمومي كشور بيش از 10 هزار و كمتر از 50 هزار نفر باشد مازاد بر 10 كيلومتر. 3)در شهرهائيكه جمعيت آنها طبق آخرين سرشماري عمومي كشور بيش از 50 هزار نفر باشد مازاد بر پانزده كيلومتر.
تبصره
در موارديكه چند شهر واقع در يك حوزه از يك لوله آبرساني استفاده ميكنند جمعيت مجموع آنها ملاك محاسبه از لحاظ پرداخت رايگان هزينه لوله آبرساني مذكور در اين ماده قرار خواهد گرفت.
ماده 9 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
در مورد طرحهائييكه از كمك بلاعوض استفاده مينمايند در صورتي كه تمام يا قسمتي از طرح به نتيجه نرسد و قابل بهرهبرداري نگرددهزينه آن قسمت كه به نتيجه نرسيده است بحساب مطالعه و بررسي منظور و بطور رايگان از طرف سازمان برنامه پرداخت خواهد شد.
ماده 10
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) سازمان برنامه ميتواند تمام يا قسمتي از هزينههاي مربوط به تهيه طرحهاي جامع و هادي شهري، آموزش كاركنان شهرداريها، ايجاد تشكيلات براي بهرهبرداري از تاسيسات شهري، مطالعات مربوط باصلاح طرز اداره امور شهرداريها و تقويت كادر فني دفاتر مهندسي شهرداريها دراستانها و فرمانداريهاي كل را بر حسب مورد بطور رايگان از محل اعتبار فصل نهم قانون برنامه عمراني چهارم كشور پرداخت نمايد.
فصل سوم (منسوخه 10ˏ11ˏ1400 — (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)
اعطاي وام
ماده 11
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) شهرداريها و مؤسسات وابسته بآنها و مؤسسات عمومي عامالمنفعه كه طبق قوانين كشور تشكيل گرديده و عهدهدار تأمين نيازمنديهايعمومي شهري ميباشند براي تامين تمام يا قسمتي از هزينه عمليات و اقدامات زير ميتوانند با استفاده از تسهيلات مقرر در اين آئين نامه وام دريافت نمايند 1) تامين بقيه هزينه اجراء طرحهائيكه قسمتي از هزينه آنها طبق ماده 5 اين آئين نامه بطور بلاعوض پرداخت ميگردد. 2)(منسوخه 19ˏ06ˏ1399) توسعه و تكميل تاسيسات آب و فاضلاب و برق مازاد بر مقادير مقرر در ماده 5 اين آئين نامه. 3) اجراي طرحهاي حفاظتي از قبيل سيلبند و سيلگير و تاسيسات و وسائل آتشنشاني. 4) خيابان سازي و آسفالت. 5)(منسوخه 05ˏ08ˏ1399) نوسازي و تجديد بناي محلههاي قديمي و غير بهداشتي 6)(منسوخه 19ˏ06ˏ1399) ايجاد پاركهاي عمومي و فضاي سبز. 7) خريد ماشين آلات و وسائل مورد احتياج خدمات شهري. 8)(منسوخه 17ˏ11ˏ1400) ايجاد و توسعه و تكميل تاسيسات ورزشي از قبيل ميادين و سالنها و استاديومها. 9) ايجاد ساير تاسيسات شهري كه در هر شهر بنا بمقتضيات خاص مورد پيدا ميكند.
ماده 12
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) دولت مكلف است بمنظور تمركز كليه كمكهاي مالي اعم از وام يا كمكهاي بلاعوض اعطائي بشهرداريها و مؤسسات وابسته بآنها ظرف سه ماه از تاريخ تصويب اين آئين نامه لايحه تشكيل صندوق عمران شهري را كه تشكيل آن ضمن فصل سيزدهم اصول و هدفهاي برنامه عمراني چهارم كشور مصوب كميسيون برنامه مجلسين پيشبيني گرديده تهيه و بمجلسين تقديم دارد.
ماده 13
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) بهره وامهاي اعطائي بشهرداريهاي درجه 1 و 2 دو درصد و در شهرهاي درجه 3 و 4 يك درصد در سال از تاريخ پرداخت هر قسمت ازوام و مدت استهلاك آن در مورد شهرهاي درجه 1 و 2 حداكثر 15 سال و در شهرهاي درجه 3 و 4 حداكثر 20 سال از تاريخ خاتمه عمليات اجرائي طرح و تحويل موقت و آغاز بهرهبرداري از آن به تشخيص وام دهنده خواهد بود.
ماده 14 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
اعطاي وام بشهرداريها و مؤسسات مذكور در ماده 11 اين آئين نامه بموجب قراردادهائي خواهد بود كه بين طرفين وام دهنده و وام گيرنده منعقد ميگردد و ضمن آن نحوه استرداد وام مشخص خواهد شد.
ماده 15
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) حداكثر وامي كه بشهرداري پرداخت ميگردد بميزاني خواهد بود كه جمع اقساط و بهره آن در شهرداريهاي درجه 1 و 2 از ده درصد ودر شهرداريهاي درجه 3 و 4 از بيست درصد درآمد كل سال قبل آن شهرداريها تجاوز نكند مگر در موارديكه بنا بدلائل توجيهي و به تشخيص سازمان برنامه و وزارت كشور اقساط وام و بهره آنرا بتوان از محل درآمدهاي حاصل از بهرهبرداري يا عوارض اختصاصي همان طرح تامين نمود.
تبصره 1
وزارت كشور موظف است با همكاري سازمان برنامه شهرداريها در برقراري ضوابط لازم در مورد كيفيت استفاده از وام و تامين وجوه لازم براي بازپرداخت آن از محل درآمدهاي بهرهبرداري و وصول عوارض اختصاصي راهنمائي كند.
تبصره 2
حداقل مبلغ درآمد ساليانه كه بر اساس آن وام پرداخت خواهد شد همان مبلغي است كه ملاك محاسبه درجهبندي هر شهرداري قرارگرفته است.
فصل چهارم (منسوخه 10ˏ11ˏ1400 — (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)
متفرقه
ماده 16
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) كليه قراردادهائي كه تا تاريخ تصويب اين آئين نامه بر اساس آئين نامه عمليات عمران شهري برنامه سوم بين سازمان برنامه و شهرداريها منعقد و مبادله گرديده در صورتي كه هنوز عمليات اجرائي آنها شروع نشده باشد با مقررات اين آئين نامه تطبيق داده خواهد شد و در صورتيكه اجرا گرديده و يا عمليات اجرائي آنها شروع شده باشد نسبت وام و كمك بلاعوض آنها بر اساس مقررات اين آئين نامه بحساب شهرداري منظور خواهد شد.
ماده 17 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
وجوهي كه تا تاريخ تصويب اين آئين نامه توسط شهرداريها بابت سهم نقدي آنها در طرحهائيكه بر اساس مقررات برنامه سوم اجرا گرديده پرداخت شده است بابت اقساط وام آنها نسبت بهمان طرح يا مجموع طرحهائيكه براي آن شهر اجرا شده است منظور ميگردد و در صورتيكه پرداختهاي مذكور بيش از اقساطي باشد كه سررسيد آنها منقضي شده است مازاد مذكور بابت قسطهاي آخر منظور و از تعداد اقساط آنها كسر خواهد شد.
ماده 18
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) شهرداريهائيكه مجموع پرداختي آنها بابت سهم نقدي و اقساط وام تا تاريخ تصويب اين آئين نامه كمتر از اقساط وامي باشد كه سررسيدآنها منقضي گرديده است بدهي معوقه آنها با احتساب بهره باقساط آينده آنها اضافه ميگردد.
ماده 19
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) در شهرهائيكه تأسيسات برق آنها بشركتهاي برق منطقهاي تحويل شده است در صورتيكه شهرداري بابت قراردادهاي مربوط به برق سازمان برنامه بدهي داشته باشد معادل آن بحساب سرمايه دولت در شركت برق منطقهاي منظور و شهرداري از پرداخت آن معاف خواهد بود.
ماده 20
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) در موارديكه مقتضيات و شرايط خاص در يك شهر از لحاظ مصالح ملي يا اقتصاد عمومي ايجاب نمايد كه طرحي در آن شهر بموقع اجرا درآيد و شهرداري قادر بتامين هزينه آن نباشد بنا به پيشنهاد وزارت كشور و سازمان برنامه و تصويب هيأت وزيران تمام يا قسمتي از هزينه طرح بطور رايگان از محل اعتبارات عمراني كشور پرداخت خواهد شد.
ماده 21
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) در صورتيكه بعلت وقوع حوادث غير مترقبه از قبيل زلزله و سيل يا آتش سوزي طرحي كه در يك شهر بموقع اجراء درآمده از بين برود بطوريكه غير قابل بهرهبرداري گردد از همان تاريخ اقساط وام شهرداري وصول نخواهد گرديد و بحساب كمك بلاعوض منظور خواهد شد.
ماده 22
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) دولت ميتواند با استفاده از مقررات ماده 16 قانون برنامه براي اداره كردن تاسيسات آب و فاضلاب شهرها و روستاها واقع در يك منطقه اقدام بايجاد سازمانهاي آب و فاضلاب منطقهاي بنمايد آئين نامه طرز تشكيل و اساسنامه اين قبيل سازمانها و كيفيت واگذاري تاسيسات مربوط ازطرف شهرداري به آنها و همچنين رابطه سازمان برنامه با سازمانهاي مذكور از لحاظ اعطاء وام و كمك بلاعوض و تامين سرمايه در گردش براي شروع عمليات آنها و كيفيت رابطه آنها با وزارتخانه مسئول به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.
ماده 23
(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) وجوهي كه بابت جبران خسارت در اجراء طرحهاي عمران شهري بموجب آراء كميسيونهاي حل اختلاف يا داوري يا دادگاه بهپيمانكاران يا اشخاص پرداخت ميگردد بحساب شهرداري منظور نخواهد شد. در صورتيكه به تشخيص سازمان برنامه و تاييد وزارت كشور مبناي پرداخت خسارت قصور شهرداري در اجراء تعهدات آن باشد مبلغ پرداختي جزء هزينه عمليات طرح منظور و به حساب شهرداري نيز محسوب خواهد گرديد. آئين نامه فوق مشتمل بر بيست و سه ماده و هفت تبصره باستناد قسمت اخير ماده 18 قانون برنامه عمراني چهارم كشور به ترتيب در جلسات 15 و18 و 20 و 22 و 23 تير ماه 1349 بتصويب كميسيونهاي برنامه و كشور و آب و برق و آباداني و مسكن و دارائي مجلس شوراي ملي و در جلساتهفتم و دهم و سيزدهم و بيستم و بيست و هشتم مرداد ماه يكهزار و سيصد و چهل و نه بتصويب كميسيونهاي برنامه و كشور و آب و برق و دارائيو آباداني و مسكن مجلس سنا رسيده است. رئيس مجلس سنا - جعفر شريفامامي