اساسنامه شركت سهامي هواپيمائي ملي ايران مصوب 1347,02,04 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
كليات
ماده ۱
نام شركت، شركت سهامي هواپيمائي ملي ايران است كه مخفف آن هما است.
ماده ۲
مركز اصلي شركت در تهران است ولي شركت ميتواند در صورت اقتضاء با تصويب هيئت وزيران مركز شركت را بمحل ديگري منتقل نمايد. شركت ميتواند در ساير نقاط داخل و خارج كشور شعبه يا نمايندگي دائر كند.
ماده ۳
مدت شركت نامحدود است.
ماده ۴
موضوع شركت تصدي هر گونه حمل و نقل هوائي مسافر و بار و محمولات پستي در داخل و خارج كشور و انجام امور مربوط به هواپيمائي بازرگاني و بهره برداري هوائي و انجام هر گونه عمليات بازرگاني مربوط به حمل و نقل هوائي از قبيل: الف - خريد و فروش - اجاره و استيجار هواپيما و موتور و متفرعات آن و همچنين آلات و وسائل و لوازم يدكي و هر گونه تجهيزات زميني يا هوائي ديگر مربوط به امور هواپيمائي. ب - ايجاد تأسيسات لازم براي ساختن هواپيما و تعمير و نگهداري آن و بازديد اساسي مربوط به هواپيما - موتور - آلات و ادوات – دستگاه ها و متفرعات و قطعات آن ها و ساير وسائل و تجهيزاتي كه در امر هواپيمائي مورد استفاده قرار ميگيرد. ج - آموزش كاركنان هواپيمائي اعم از پروازي و فني و اداري. د - اعطاي نمايندگي كل و همچنين نمايندگي فروش بليط باشخاص يا مؤسسات در داخل و خارج كشور. ه ـ - انجام خدمات مربوط به هواپيما و مسافر و بار ( هندلينگ). و - ايجاد وسائل مخابراتي و ارتباطي اختصاصي. ز - سرمايه گذاري يا مشاركت در ساير شركت ها و مؤسسات داخلي و خارجي در اموري كه مستقيم يا غيرمستقيم مربوط بامر هواپيمائي بازرگاني است و اخذ و اعطاي كمك هاي عملياتي - فني و اداري در امور مربوط به هواپيمائي. ح - اخذ و اعطاي وام از مؤسسات داخلي و خارجي با رعايت قوانين و مقررات مربوط.
ماده 5 (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۹/۲۱
سرمايه شركت بيست هزار ميليون ريال است كه به بيست هزار سهم يك ميليون ريال با نام و غيرقابل انتقال تقسيم گرديده و كليه آن توسط دولت تعهد كه از اين مبلغ هفده هزار ميليون ريال پرداخت گرديده است.
فصل دوم
اركان شركت
ماده ۶
اركان شركت عبارت است از:
۱
مجمع عمومي.
۲
هيئت مديره.
۳
بازرسان. ۱ - مجمع عمومي.
ماده 7 (اصلاحي 24ˏ11ˏ1360) اصلاحی ۱۳۶۰/۱۱/۲۴
نمايندگي سهام دولت در شركت بعهده وزير راه و ترابري، وزارت امور اقتصادي و دارائي و وزير مشاور و رئيس سازمان برنامه و بودجه خواهد بود.
ماده ۸
مجمع عمومي عادي شركت لااقل سالي يك مرتبه حداكثر تا پايان شهريور ماه علاوه بر آن بطور فوق العاده بتقاضاي هر يك از نمايندگان صاحب سهم يا رئيس هيئت مديره يا مدير عامل يا بازرسان بدعوت كتبي مدير عامل شركت تشكيل ميگردد. مجامع عمومي عادي داراي وظائف و اختيارات زير ميباشند: الف - تعيين خط مشي كلي امور مربوط بشركت. ب - تصويب سرمايه گذاري يا مشاركت. ج - رسيدگي و اظهار نظر نسبت بگزارش عمليات يك ساله شركت و تصويب ترازنامه و حساب سود و زيان و اندوخته ها و ذخيره هاي احتياطي پس از شنيدن گزارش بازرسان. د (اصلاحي 24ˏ11ˏ1360) - انتخاب هيئت مديره و مديرعامل و بازرسان به پيشنهاد وزير راه و ترابري و تصويب مجمع عمومي شركت خواهد بود. ه ـ - تعيين حقوق و مزايا و پاداش مدير عامل و اعضاء هيئت مديره و حق الزحمه و پاداش بازرسان و حق حضور اعضاء هيئت مديره در صورتيكه از شركت حقوق دريافت نكنند. و - تصويب بودجه. ز - اتخاذ تصميم نسبت به سود ويژه و ذخيره مطالبات لاوصول. ح - اتخاذ تصميم نسبت بموضوعاتي كه از طرف رئيس هيئت مديره و يا مدير عامل در دستور جلسه قرار گرفته و يا مجمع عمومي طرح آنرا لازم بداند.
ماده ۹
مجمع عمومي فوق العاده شركت بتقاضاي هر يك از نمايندگان صاحب سهم يا رئيس هيئت مديره يا مدير عامل و به دعوت كتبي مدير عامل براي رسيدگي به مسائل زير تشكيل ميگردد: الف - افزايش يا كاهش سرمايه. ب - تغيير مواد اساسنامه. مصوبات مجمع عمومي فوق العاده پس از تحصيل مجوز قانوني بموقع اجراء گذارده ميشود.
ماده ۱۰
هيئت مديره - مدير عامل - بازرسان بدون حق رأي در مجامع عمومي شركت مينمايند.
ماده 11
صورت مذاكرات و تصميمات مجامع عمومي در دفتر مخصوصي ثبت و بامضاي نمايندگان صاحب سهم خواهد رسيد و در صورت لزوم رونوشت تمام يا قسمتي از آن براي تسليم بمراجع مربوط با امضاء مدير عامل ارسال ميگردد. ۲ - هيئت مديره.
ماده 12 (اصلاحي 24ˏ11ˏ1360) اصلاحی ۱۳۶۰/۱۱/۲۴
هيئت مديره شركت مركب از پنج عضو اصلي است كه بوسيله مجمع عمومي انتخاب ميگردد. دو نفر از اعضاي اصلي هيئت مديره از بين كارمندان ثابت شركت كه حسن شهرت داشته باشند انتخاب خواهند شد. اعضاي هيئت مديره براي مدت چهار سال انتخاب ميشوند و انتخاب مجدد هر يك از آنان بوسيله مجمع عمومي بلامانع است. مجمع عمومي ضمناً دو نفر عضو علي البدل كه يكنفر از آنها از بين كارمندان ثابت شركت با شرايط مذكور در فوق باشد انتخاب مينمايد تا در صورت عزل يا استعفاء و يا فوت و يا غيبت بيش از سه ماه هر يك از اعضاء اصلي هيئت مديره عضو علي البدل بدعوت هيئت مديره براي بقيه مدت انجام وظيفه نموده و عضو علي البدل ديگري از طرف مجمع انتخاب ميشود بطريقي كه در هر حال حداقل دو نفر از كارمندان ثابت شركت در هيئت مديره عضويت داشته باشد.
ماده 13 (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۹/۲۱
هيئت مديره در اولين جلسه خود از بين اعضاء اصلي هيئت يك رئيس و يك نايب رئيس براي هيئت مديره تعيين مينمايد و انتخاب مديرعامل بعنوان رئيس هيئت مديره بلامانع است.
ماده ۱۴
هيئت مديره حداقل ماهي دو بار تشكيل جلسه خواهد داد. صورتجلسات هيئت مديره بايد در دفتر مخصوص ثبت و به امضاي اعضاي حاضر در جلسه برسد رونوشت يا خلاصه صورت جلسات با امضاي مدير عامل در صورت لزوم براي تسليم بمراجع مربوط ارسال خواهد شد.
ماده ۱۵
تصميمات هيئت مديره به اكثريت آراء معتبر خواهد بود و در مواردي كه هيئت مديره با حضور سه نفر تشكيل شود تصميمات باتفاق آراء معتبر است.
ماده 16 (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۹/۲۱
وظائف هيئت مديره عبارتست از: الف (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - رسيدگي به بودجه سالانه و پيشنهاد آن به مجمع عمومي. ب (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - تصويب طرحهاي كلي شركت در حدود مصوبات مجمع عمومي. ج (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - تصويب اصول مربوط به تعيين نرخهاي مخصوص امور هواپيمائي از هر قبيل. د (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - پيشنهاد تعرفه نرخهاي حمل و نقل هوائي بمراجع صلاحيتدار براي تصويب. ه(اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) ـ - پيشنهاد آئين نامه هاي موضوع ماده 8 قانون تأسيس شركت ملي هواپيمائي ايران و بهره برداري هوائي به مجمع عمومي شركت . و (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - تصويب آئين نامه هاي داخلي شركت كه از طرف مديرعامل پيشنهاد ميشود و تغيير يا اصلاح آنها باستثناي آئين نامه ها مندرج در بند هـ . ز (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - شور و اتخاذ تصميم نسبت به پيشنهادهاي مديرعامل در حدود مواد اساسنامه. ح (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - اتخاذ تصميم در مورد گزارش سالانه مديرعامل و ترازنامه عمليات يكساله شركت براي طرح در مجمع عمومي ط (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - پيشنهاد افزايش يا كاهش سرمايه شركت به مجمع عمومي. ي (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - پيشنهاد تغيير و اصلاح مواد اساسنامه به مجمع عمومي. ك (اصلاحي 27ˏ03ˏ1403) - بررسي و تصويب كليه معاملات منقول و غيرمنقول اعم از قطعي و رهني و معاملات با حق استرداد و اجاره و استيجار و اخذ وام از منابع داخلي و خارجي و قراردادها كه در هر يك از موارد فوق مبلغ آن از سقف معاملات متوسط مصوب هيئت وزيران تجاوز نمايد، با رعايت ترتيبات و قوانين و مقررات مربوط.
ماده 17 (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۹/۲۱
يكنفر از اعضاي اصلي هيئت مديره بانتخاب مجمع عمومي و تصويب هيئت وزيران براي مدت چهار سال بعنوان مديريت عامل شركت منصوب و دوره مأموريت مديرعامل از مدت عضويت وي در هيئت مديره بيشتر نخواهد بود و انتخاب مجدد مديرعامل بلامانع است.مديرعامل بالاترين مرجع امور اجرائي شركت است كه بتنهائي داراي حق امضاء از طرف شركت ميباشد و بطور كلي اداره امور شركت اعم از عمليات فني - اداري - مالي و بازرگاني در حدود اساسنامه و آئيننامههاي مصوبه مربوط به شركت بعهده او محول است و علاوه بر اختيارات فوق داراي وظائف و اختيارات زير نيز ميباشد: الف (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - اجراي مصوبات هيئت مديره. ب (اصلاحي 21ˏ09ˏ1358) - نمايندگي تام الاختيار شركت در كليه مراجع قضائي و غيرقضائي با حق تعيين وكيل و اختيار توكيل و همچنين ارجاع امر بداوري و تعيين داور و حق صلح دعاوي و پيش بيني ارجاع امر به داوري در قراردادها. ج (اصلاحي 27ˏ03ˏ1403) - انجام كليه معاملات منقول و غيرمنقول اعم از قطعي و رهني و معاملات با حق استرداد و اجاره و استيجار و هرگونه عمليات بانكي و بازرگاني در داخل و خارج از كشور و عقد قراردادهاي لازم كه در صورت تجاوز از مبلغ سقف معاملات متوسط مصوب هيئت وزيران موكول به تصويب هيئت مديره است.
ماده ۱۸
مدير عامل ميتواند بمسئوليت خود قسمتي از اختيارات خود را به هر يك از اعضاي هيئت مديره - قائم مقام - معاونان - يا كارمندان شركت تفويض كند و به آنان حق امضاء از طرف شركت بدهد و همچنين ميتواند در غياب خود تمام اختيارات خود را به هر يك از اعضاء هيئت مديره - قائم مقام يا معاونان واگذار نمايد، ولي قراردادها و چكها و اسناد مالي با امضاي مشترك دو نفر كه مدير عامل حق امضاء به آنان تفويض كرده است معتبر خواهد بود. ۳ - بازرسان.
ماده ۱۹
شركت دو نفر بازرس خواهد داشت كه از طرف مجمع عمومي به پيشنهاد وزير دارائي و وزير راه براي مدت يك سال انتخاب مي شوند بازرسان ميتوانند از حسابداران خبره براي حسابرسي استفاده نمايند.
فصل سوم
سال مالي - ترازنامه و تقسيم سود
ماده ۲۰
سال مالي شركت از اول فروردين ماه هر سال آغاز و روز آخر اسفند همان سال بپايان ميرسد.
ماده ۲۱
هيئت مديره بايد ترازنامه و صورت حساب سود و زيان هر سال مالي را حداقل ۴۰ روز قبل از انعقاد مجمع عمومي سالانه بمنظور رسيدگي در اختيار بازرسان بگذارد.
تبصره
مجمع عمومي سالانه بايد حداكثر تا آخر شهريور سال بعد تشكيل گردد.
ماده ۲۲
از كليه درآمدهاي شركت پس از وضع هزينه ها و ذخيره استهلاك ها و مطالبات مشكوك الوصول و ذخيره احتياطي و ساير كسور قانوني بقيه بعنوان سود ويژه تعيين ميگردد.
تبصره
درآمدهاي غيرعملياتي عيناً براي تقويت بنيه مالي شركت در پايان هر سال بحساب اندوخته سرمايه شركت برده خواهد شد.
ماده ۲۳
ساير موضوعات و مواردي كه در اين اساسنامه قيد نشده تابع مقررات قانون تجارت است.
ماده 24 (اصلاحي 24ˏ11ˏ1360) اصلاحی ۱۳۶۰/۱۱/۲۴
هرگونه اصلاح و تغيير در مواد اساسنامه با تصويب هيئت دولت جمهوري اسلامي ايران خواهد بود. اساسنامه فوق مشتمل بر بيست و چهار ماده و دو تبصره در تاريخ روز چهارشنبه چهارم ارديبهشت يكهزار و سيصد و چهل و هفت شمسي باستناد ماده ۸ قانون تأسيس شركت هواپيمائي ملي ايران و بهره برداري هوايي كشوري بتصويب كميسيون هاي مشترك راه و دارائي مجلسين رسيده و صحيح است. رئيس مجلس شوراي ملي - مهندس عبدالله رياضي رئيس مجلس سنا - مهندس شريف امامي