قراردادسازرایگانمشاورهٔ تصویریکسب‌وکارهاکتابخانهمجموعه قوانیننرم افزار اسکن مدارک
ورودشروع کنید
قراردادسازرایگانمشاورهٔ تصویریکسب‌وکارهاکتابخانهمجموعه قوانیننرم افزار اسکن مدارک
ورودشروع کنید
مجموعه قوانین›تاييد طرح ساماندهي اقتصادي جمهوري اسلامي ايران توسط مقام معظم رهبري

تاييد طرح ساماندهي اقتصادي جمهوري اسلامي ايران توسط مقام معظم رهبري

در حال اجرامقام معظم رهبريمصوب 1377/05/10

بسم الله الرحمن الرحيم جناب آقاي خاتمي رياست محترم جمهوري با سلام و تحيت آنچه فوقا به عنوان سياستهاي موكد مذكور گشته و نيز ملاحظاتي كه در ذيل آن مرقوم داشته ايد تماما درست و مورد تاييد اينجانب است و از خداوند متعال مسئلت مي كنم كه جنابعالي و دولت خدمتگزاران در امر سامان بخشيدن به اقتصاد كشور و رفع مشكلات آن ياري و هدايت فرمايد و دعاي حضرت بقيه الله ارواحنا فداه شامل حال همه خدمتگزاران باشد. بيشك كمك در اين امر و همكاري با دولت وظيفه همگاني است و لازم است رعايت شود والسلام عليكم محضر رهبر بزرگوار حضرت آيت الله خامنه اي مدظله العالي با سلام و تحيت همانگونه كه استحضار داريد در يپ دريافت و استماع راي و نظر جمعي از عالمان ، مديران و كارشناسان اقتصادي ، مجموعه اي از سياستها كه مي تواند و بايد مبنا و راهنماي ساماندهي اقتصاد كشور باشد تدوين شد و در چند جلسه هيات وزيران مورد بحث و بررسي قرار گرفت و پس از اصلاح و تنظيم مجدد اينك به حضورتان تقديم مي شود. در اين مجموعه ازجمله بر امور زير تاكيد شده است : مصوب 1377,05,10 1 - نگاه اقتصادي - اجتماعي به امور اقتصادي ( نه اقتصادي صرف ) . 2 - اولويت عدالت اجتماعي . 3 - مشاركت مردم . 4 - اهميت و فوريت امر اشتغال . 5 - امكان دسترسي همگان به فرصتها و امكانات عمومي و اقتصادي . 6 - ايجاد امنيت و اطمينان براي سرمايه گذاري . 7 - كاستن از بار تصدي دولت . 8 - اجراي كامل قانون عمليات بانكي بدون ربا. اين نكته گفتني است كه بخشي از سياستهاي يپشنهادي كه نياز به تصويب در مرجع قانونگذاري داشته باشد طبق روال قانوني ، مراحل تصويب را طي خواهد كرد. همچنين سياستهاي ياد شده : اولا : با سياستهاي اصلي ابلاغ شده از سوي حضرت عالي و مندرج در قانون برنامه پنجساله دوم سازگار است . ثانيا : مجمع محترم تشخيص مصلحت نظام كه وظيفه يپشنهاد سياستهاي كلي را برعهده دارد. طبق روال ، كار خود را ادامه مي دهد تا مصوبات آن پس از تاييد حضرت عالي راهنما و چارچوب اقدام قانونگذاران ، مجريان ، متصديان امر قضا و همه دست اندركاران امور قرار گيرد. البته جريان يافتن سياستهاي يپشنهادي و اجراي برنامه ها و راهكارهاي مبتني بر آنها ( كه آماده است ) درصورتي وافي به مقصود خواهد بود كه بستر مناسب براي اين امر ايجاد شود و شرايط و لوازم مناسب ، بخصوص همراهي و همگرايي اجزا اصلي نظام براي تحقق آنها بيش از يپش فراهم يآد. مسلما درصورتي كه نظر عالي مساعد باشد، رهنمودهاي حضرت عالي مي تواند منشا خير و اطمينان در جامعه و راهگشا براي خدمتگزاران نظام و مردم باشد. ايام عزت مستدام سيدمحمد خاتمي بسم الله الرحمن الرحيم در بررسي هاي مربوط به ساماندهي اقتصادي ، سه بحث عمده از يكديگر تفكيك شده اند، عنوانهاي اين سه بحث عبارتنداز:

1

دغدغه هاي خاطر مسوولان اجرايي كشور درخصوص مسائل اقتصادي جاري - براي اين دل مشغولي ها براساس سياست هاي اجرايي بايد پاسخ هاي مناسب جستجو شود.

2

سياست هاي اقتصادي - اين سياست ها، جهت گيريها و راه حل هايي را عرضه مي كنند كه براساس آنها مسايل عمده اي كه در مبحث اول بدانها اشاره شده است ، به ياري خداوند و درحد مقدور حل خواهند شد.

3

تصميم هاي اجرايي كوتاه مدت - اين تصميم ها، مبتني بر راه حل هايي اند كه در مبحث دوم عرضه شده اند و هدفشان پاسخ گويي سريع به برخي از مسايل و دل مشغولي هاي عمده

مبحث اول مي باشد. روشن است كه سياست هاي اقتصادي

اعلام شده ، مبناي تصميم هاي اجرايي كوتاه مدت و در برخي از موارد ميان مدت و درازمدت نيز خواهد بود. توجه به اين نكته بايسته است كه طراحي سياستهاي كوتاه مدت بايد به گونه اي باشد كه به جهت گيري هاي بلندمدت در تعارض قرار نگيرد. متن كنوني دربردارنده دو مبحث اول و دوم يعني دغدغه ها و سياست هاي اقتصادي است . كوشش شده است كه عنوانهاي

مبحث اول و دوم از ترتيب يكساني يپروي كنند. در ضمن

هرچند ترتيب عناوين ، بيش وكم گزارشگر اهميت دغدغه هاي خاطر و يا سياست هاي اقتصادي است ، با اينهمه بايد به اين مطلب مهم نيز توجه داشت كه هريك از مسايل اقتصادي كه راه حلي را مي طلبد در ارتباط نزديك و گهگاه بسيار يپچيده با مسايل مهم ديگراست و هريك از راه حل ها، همراهي ، و همكاري ، حمايت و پشتيباني چند دستگاه و سازمان و در بسياري از موارد همزماني راحل ها را طلب مي كنند. بنابراين يپروي از روش علمي مقتضي آن است كه همه مسايل و همه سياست ها را درحد ممكن به طور جامع و ( ( يكجا ) ) بنگريم و ترتيب و ترتب آنها را نسبي تلقي كنيم .

مبحث اول

دغدغه هاي اقتصادي مهم 1 - تامين اشتغال و كاهش نرخ بيكاري : رشد قابل ملاحظه جمعيت در سالهاي گذشته ، و در نتيجه جواني جمعيت كنوني كشور، برشمار متقاضيان كار افزوده است . بنابراين فوري ترين هدف براي مديريت و برنامه هاي اقتصادي كشور تامين اشتغال و كاهش بيكاري است . نرخ بيكاري موجود و توزيع نابرابر آن در شهرها و روستاهاي مختلف ، ايجاب مي كند كه تدابير لازم براي ايجاد فرصت هاي شغلي اتخاذ گردد و از اين طريق به نياز و هم چنين خواست قانوني جوانان كشور پاسخ داده شود. بنابراين مديريت كشور و برنامه هاي اقتصادي آن بايد تامين اشتغال و كاهش نرخ بيكاري را به عنوان اقدام فوري مدنظر قرار دهد. برنامه ريزي براي ايجاد اشتغال و سرمايه گذاري داراي سه مرحله خواهد بود. 1 - جلوگيري از افزايش درصد بيكاري 2 - جلوگيري از افزايش تعداد بيكاران 3 - كاهش تعداد بيكاران

2

تامين منابع براي سرمايه گذاري و رشد توليد: سرمايه گذاري و رشد توليد در درجه اول به تامين منابع لازم نياز دارد و لازمه تحقق مرحله اول تامين اشتغال در ده سال يآنده نيز نرخ متوسط رشد سالانه توليد به ميزان حداقل 6 درصد است . نظر به اينكه اعتبارات و منابع دولتي محدودند و وظايف خدماتي و اعمال حاكميت دولت نيز خواه ناخواه روزافزون مي باشند و بهبود كيفي توليد هم علاوه بر رشد كمي بايد موردتوجه باشد، در نتيجه اعتبارات دولتي ، با فرض افزايش بهره وري ، فقط منابع موردنياز براي انجام وظايف مربوط به اعمال حاكميت را تامين مي كنند و براي سرمايه گذاري در آن دسته از طرحهاي اقتصادي كه رشد يادشده را تحقق مي بخشد منبعي باقي نمي ماند. علاوه براين رسيدن به رشد و توسعه اقتصادي مستلزم مديريت كارآ و اداره صحيح سرمايه هاي مالي و به كارگيري نوآوريها و ابتكارهاي متعدد در بهره برداري از واحدهاي توليدي و خدماتي است ، نيل به اين هدف نيز تنها باحضور و مشاركت مردم در ايجاد و اداره واحدهاي اقتصادي متعلق به خود آنها عملي است . بنابراين براي تامين منابع لازم جهت سرمايه گذاري و رشد توليد و ايجاد فرصت هاي شغلي و بهره برداري مطلوب از واحدهاي توليدي و شكوفا ساختن بخش هاي ساختمان ، راه ، كشاورزي ، معدن و ... در كشور، بايد منابع مالي بخش خصوصي و اعتبارات و سرمايه هاي خارجي ، به كار گرفته شوند و محدوديت هاي موجود در زمينه به كارگيري اين منابع برطرف گردند و در واقع امنيت سرمايه گذاري و حمايت از آن مدنظر باشد.

3

انحصارات اقتصادي و قوانين ومقررات بازدارنده براي سرمايه گذاري و توليد: شرايط اقتصادي و اجتماعي كشور پس از يپروزي انقلاب اسلامي ، قوانين ومقررات مصوب ، ضرورت ها و الزامات مربوط به دوران جنگ تحميلي ، مقررات مصوب سال 1374 به بعد براي مهار بحران هاي ناشي از برنامه تعديل ، سبب شده اند كه بسياري از زمينه هاي اقتصادي و توليدي و تجاري در انحصار يك يا چند سازمان يا شركت يا نهاد عمومي دريآند. برخي از اين انحصارات طبيعي و برخي قانوني و دسته اي هم به صورت انحصارات عملي اند، كه دسته سوم با استفاده از روابط و همكاري هاي عملي سازمانها و شركت هاي ذي نفع شكل گرفته اند. علاوه بر انحصارات يادشده ، در زمينه هايي هم كه انحصار وجود ندارد سرمايه گذاري ، راه اندازي توليد، انجام معاملات داخلي ، واردات و صادرات اشخاص و بنگاههاي اقتصادي با تعدد مقررات و ضوابط مربوط به مجوزها و يپچيدگي آنها مواجهند و اشخاص و بنگاهها بايد براي سامان دادن كار خود به سازمانها و موسسات و وزارتخانه هاي متعددي مراجعه كننده روشن است كه اين امور سرمايه گذاري و راه اندازي واحدهاي توليدي را كاري زمان بر، سخت و درمواردي غيرممكن مي سازند. وجود شرايط انحصاري و قوانين و مقررات يپچيده باعث مي شوند كه آزادكردن قيمت كالاها وخدمات ، به عنوان مشوق افزايش سرمايه گذاري و رشد توليد، موثر واقع نشوند و تنها سبب افزايش بهاي كالاها و خدمات موردنظر گردند. بديهي است كه اين افزايش قيمت موجب افزايش توليد نخواهد شد و چنانچه در يپ آزادي قيمت و عدم افزايش توليد، دولت بخواهد تورم را مهار و سطح قيمت ها را حفظ كند تنها راه حل ، اجازه ورود كالاي خارجي است اما نتيجه اين امر نيز افزايش تعهدات ارزي و رشد كسري تراز پرداخت خارجي و بازكردن ميدان رقابت كالاي خارجي يا توليدات داخلي و در نتيجه توقف توليد داخلي خواهد بود. در اين حالت چنانچه نرخ ارزي كه براي خريد كالا تخصيص داده مي شود پايين تر از نرخ ارز آزاد باشد و يا انتظارات تورمي وجود داشته باشد با بلانمايي ( InvoiceOver ) و خروج ارز، بدون آنكه عرضه كالا افزايش يابد، و نيز تشديد كسري تراز پرداخت ارزي مواجه خواهيم شد. بنابراين حذف انحصارات و اصلاح مقررات و ضوابط سرمايه گذاري را بايد از ضرورتهاي اصلاح ساختار اقتصادي دولت تلقي كرد. 4 - ساختار بودجه عمومي دولت و وابستگي شديد آن به درآمد صدور نفت خام :

1

4 - عوايد حاصل از صدور نفت ، خام ، كه در واقع ( ( فروش دارايي ) ) است ، در بودجه كشور به عنوان ( ( درآمد ) ) دولت منظور مي شود. وابستگي دخل و خرج كشور به منابع حاصل از فروش نفت خام موجب دو عارضه نامطلوب مي شود. اول - بودجه كشور را همواره در معرض نوسان قرار مي دهد. دوم - از ساماندهي و استقرار روشهاي عملياتي لازم به منظور تامين ( ( درآمد ) ) هاي مناسب ، غفلت مي شود و ظرفيتهاي درآمدي موجود به نحو مطلوب مورداستفاده قرار نمي گيرند.

2

4 - در سالهاي گذشته هزينه هاي دولت به طور يپوسته و مستمر روند فزاينده اي داشته اند. اين دو پديده فاصله دائم التزايد بين درآمدها و هزينه هاي دولت را سبب مي شوند. در گذشته و در مقاطع مختلف اي فاصله به انحا گوناگون جبران شده است . بيشتر روش ها نيز درصدد ايجاد نظام درآمدي جديد يا اصلاح اساسي ساختار درآمدي نبوده اند. در تهيه بودجه سال 77، دولت براي اصلاح ساختار بودجه سياست هاي زير را دنبال كرده است :

1

عدم استفاده از ساز وكار افزايش نرخ ارز به منظور كسب درآمد و تامين كسري خزانه .

2

عدم تغيير قيمت كالاها و خدمات اضافه بر آنچه قوانين موجود به عنوان منبع درآمدهاي دولت يپش بيني كرده اند.

3

تفكيك سياستهاي پولي ومالي و عدم استفاده وسيع از اعتبارات بانكهاي تجاري ، به صورت تسهيلات تكليفي ، براي تامين نيازهاي دولت .

4

خودداري از درج درآمدهاي صوري و غيرواقعي در بودجه كل كشور تا حد ممكن .

5

ادامه سياست عدم استقراض از بانك مركزي براي تامين كسري بودجه .

6

انجام حداكثر صرفه جويي در هزينه ها. اين اقدام ها و تصميم هاي اصلاحي مشكلاتي را در جريان تهيه لايحه و در مراحل تصويب قانون بودجه فراهم كرد. به نحوي كه با وجود توفيق نسبي در 6 محور يادشده بودجه مصوب مجلس در حدود 400ر4 ميليارد ريال كسر درآمد نسبت به هزينه دارد و مجلس شوراي اسلامي تكليف كرده است كه دولت اين كسري را از طريق صرفه جويي ضمن اجراي بودجه تامين كند. كاهش شديد قيمت نفت خام نيز موجب گسترش ابعاد مسئله شده است . با اين همه نظر به اهميت نقش بودجه دولت در اقتصاد كشور دولت مصمم است كه روند اصلاح ساختار بودجه را دنبال كند. ثبت عوايد حاصل از فروش نفت خام به عنوان ( ( دارايي ) ) و درج مصارف آن به صورت ( ( تبديل دارايي ) ) و سامان دادن به وضعيت درآمد و هزينه دولت از مهمترين دل مشغولي هاي دولت خواهد بود.

5

تورم : مجموع عوامل اقتصادي واجتماعي ، باعث شده اند كه نه تنها نرخ تورم در بيشتر سالهاي چند دهه گذشته دو رقمي باشد و موجب افزايش بهاي كالاها و خدمات مصرفي مردم گردد، بلكه همواره فشار تورمي بالقوه بيشتري ، دربطن اقتصاد ايران موجود بوده و دولت ها را به منظور خنثي كردن يا جلوگيري از بروز و ظهور آن ، يپوسته به تكاپو واداشته است . هم اكنون تورمهاي بالقوه و بالفعل وجود دارند. شناخت ريشه ها، مراقبت ، مهار و خنثي كردن آثار بالفعل و فشارهاي بالقوه اين تورم نيز از دل مشغولي ها و نگراني هاي مهم مديريت اقتصادي است .

6

حفظ قدرت خريد مردم و تامين حداقل زندگي افراد قدرت خريد مردم را دو آفت تهديد مي كند:

1

6 - پايين بودن نرخ رشد توليد و سرمايه گذاري . اين امر همراه افزايش جمعيت ، موجب كاهش توليد سرانه ملي و تقليل سطح زندگي افراد مي شود.

2

6 - تورم ناشي از برخي تصميمات اقتصادي ( شامل برخي اصلاحات ساختاري اقتصادي و يا توسعه سرمايه گذاري هاي توليدي يا طرحهاي عمراني و يا استقراض براي تامين كسري بودجه دولت ) اين تصميمات كه بنابه مصلحت هاي مختلف از طرف دولت اتخاذ مي شوند، موجب گران شدن برخي كالاها يا خدمات مي گردند و كاهش قدرت خريد افراد را در يپ دارند. به منظور رفع فقر بالفعل و نيز دفع فقر بالقوه و نيز زدودن جلوه هاي خشن فقر، دولت بايد سياستهاي لازم را در زمينه اقدامات حمايتي و تامين نياز قشرهاي كم درآمد تدوين كند و ( ( تصميم هاي جبراني ) ) اتخاذ كند و به مرحله اجرا درآورد.

7

تراز پرداخت ارزي كشور: از اوايل دهه 50 تراز پرداخت ارزي مشابه ساختار مالي و بودجه كشور و همزمان با آن ، به درآمدهاي ارزي حاصل از فروش نفت خام وابسته شد، و در يپ نوسان درآمدهاي ارزي ، و بروز مشكل در تراز پرداخت ارزي ، طراحي و اجراي روش هايي مانند ( ( تخصيص ارز ) ) و ( ( كنترل مصرف ارز ) ) و ( ( محدوديت واردات ) ) و ( ( خريد نسيه ( يوزانس ) ) ) معمول گرديد. در حال حاضر، ايفاي تعهدات ارزي كشور، تامين كالاهاي اساسي و مواد اوليه و هزينه هاي اداري و نظامي و تكميل طرحهاي سرمايه گذاري از يكسر و كاهش قيمت نفت خام از سوي ديگر تنظيم تراز پرداخت ارزي كشور را هم به صورت يكي از دغدغه هاي خاطر و دل مشغولي هاي مهم مديريت اقتصادي كشور درآورده است . سياستهاي اقتصادي درسالهاي يآنده دولت از سياستهاي اقتصادي زير يپروي مي كند بند1 توجه به هدف ها و جنبه هاي اجتماعي را يادآور مي شود و بند2 جهت گيري اصولي را در ساماندهي اقتصادي بيان مي كند و بندهاي بعد ساز و كارهاي اقتصادي را مدنظر دارند.

1

ديدگاه ( ( اقتصادي - اجتماعي ) ) - مسايل اقتصادي و سياستها و خط مشي ها و تصميمات مرتبط با آن مسايلي ( ( اقتصادي - اجتماعي ) ) اند، در نتيجه يپش از تصميم گيري درباره هر مساله اقتصادي ، بايد يپش نيازها و آثار و نتايج اين تصميم از جنبه ها و جهت هاي اجتماعي بررسي گردند و با درنظر گرفتن مسايل اجتماعي مربوط راه حل مناسب برگزيده شود.

2

تقدم عدالت اجتماعي - در برنامه هاي توسعه استقرار عدالت اجتماعي ، سياست هميشگي نظام جمهوري اسلامي ايران است بنابراين عدالت اجتماعي به هيچ عنوان نبايد ازنظر دور بماند. در واقع برنامه هاي توسعه بايد يكي از ابزارهاي تحقق اين عدالت باشند. در سياست اقتصادي كارآمد ميان ( ( توسعه ) ) واقعي و ( ( عدالت اجتماعي ) ) تضادي وجود ندارد برنامه هاي توسعه علاوه بر تامين گسترش عدالت اجتماعي بايد رشد توليد و ايجاد فرصت هاي شغلي را به همراه آورند و با ارتقا سطرح زندگي ، جلوه هاي خشن فقر را از زندگي مردم بزدايند. با اين همه چنانچه تضادي ميان اين دو مقوله به وجود يآد استقرار عدالت اجتماعي تقدم و اولويت خواهد داشت و دولت مسايل اقتصادي مربوط را به نفع عدالت اجتماعي حل خواهد كرد.

3

ايجاد اشتغال : لازمه رشد اقتصادي مناسب ، براي ايجاد رونق در بازار كار و اشتغال ، سرمايه گذاري در بخش هاي مختلف توليدي و زيربنايي و رفع موانع و مشكلات مربوط به آن است . براين اساس بايد اقدامات زير به عمل يآد:

1

3 - بهره برداري كامل از ظرفيت هاي توليدي موجود كشور

2

3 - حذف مقررات غيرضرور و تسهيل گردش عمليات و مكلف ساختن دستگاههاي مسئول به پاسخگويي و ارائه خدمات سريع و مناسب به متقاضيان .

3

3 - طراحي و اجراي ( ( طرح ويژه اشتغال ) ) طرح يادشده بايد از طريق حذف سريع محدوديت ها و مشكلات دست وپاگير و ارائه برخي خدمات ويژه به كار آفرينان داوطلب ، محيط مناسب را در كوتاه مدت براي ايجاد فرصت هاي شغلي قابل ملاحظه ايجاد كند و بستر لازم را به منظور اصلاحات بلندمدت فراهم آورد.

4

تامين منابع براي سرمايه گذاري - به منظور نيل به رشد مطلوب ، منابع مالي موجود محدود و ناكافي اند. براي تامين منابع لازم و تجهيز وسايل و سرمايه گذاري و در نتيجه رونق توليد:

1

4 - بايد بازدهي منابع موجود دولتي و عمومي به ميزان زياد افزايش يابد و سهم بيشتري از اين منابع به سرمايه گذاري هاي مولد اختصاص داده شود.

2

4 - براي حضور فعال بخش خصوصي در فعاليت هاي اقتصادي كشور بايد زمينه هاي لازم و شرايط كافي فراهم شود و با جلب اعتماد مردم و گسترش آن ، منابع بخش خصوصي در اقتصاد كشور فعال گردد. به اين منظور اقدامات زير بايد انجام شود: - حذف انحصارات در بازار توليد و توزيع كالاها و خدمات - كاهش مقررات مربوط به صدور مجوزهاي سرمايه گذاري و منطقي كردن آنها - ايجاد اطمينان و برقراري شرايط مناسب كار و فعاليت براي سرمايه گذاري بخش خصوصي ، و دادن تضمين هاي لازم مبني بر مصونيت از تعرض به سرمايه و سود حاصل از فعاليت هاي اقتصادي قانوني

3

4 - جلب منابع و سرمايه هاي خارجي ، اعم از سرمايه هاي ايرانيان در خارج از كشور، سرمايه هاي ايرانيان مقيم در ديگر كشورها و سرمايه هاي افراد حقيقي و حقوقي خارجي . درجذب سرمايه هاي خارجي وجود تضمين هاي لازم براي سرمايه گذاران خارجي اعم از اصل و سود سرمايه و نيز تسهيل مراحل عملياتي و اجرايي صدور مجوزهاي مربوط به سرمايه گذاري خارجي ضرورت دارند. بديهي است كه اين سرمايه ها بايد به سمت زمينه هايي هدايت شوند كه موردنيازند و از اولويت برخوردارند.

5

حذف انحصارات - لازمه ايجاد زمينه مناسب براي افزايش توليد آن است كه تكليف انحصارات چهارگانه موجود به شرح زير معين شود.

1

5 - محدوده فعاليت و شمول انحصار در هريك از انحصارات طبيعي و نيز انحصاراتي كه در قانون اساسي ذكر شده اند، ( از قبيل بيمه ، صنايع بزرگ ، بانك ، برق ، آب و... ) بايد به طور دقيق ، تعريف ، تبيين و تصويب شوند. درمحدوده شمول انحصار، با حفظ انحصار دولت ، بايد روشهاي قانوني به منظور رقابتي كردن بهره برداري از امكانات بررسي و تنظيم گردد و در محدوده فراتر از آن ، مجوز فعاليت به صورت رقابتي و آزاد براي عموم مردم اعلام شود.

2

5 - انحصاراتي كه بنابه شرايط محيطي و ضرورت هاي مقطعي با شرايط جنگ تحميلي شكل گرفته و تصويب شده اند، اما پس از برطرف شدن آن ضرورت ها همچنان برقرارند بايد شناسايي شوند و در اولين فرصت ممكن ، نسبت به لغو تصميمات و مقررات انحصار كننده اقدام شود.

3

5 - انحصاراتي كه به دليل حمايت از توليدات داخلي در رشته هاي مختلف صنعتي ، كشاورزي و يا خدمات برقرار شده اند ( نظير خودرو ... ) بايد بررسي شوند و در هريك از رشته ها مهلت مناسبي ، حداكثر تا آخر برنامه سوم توسعه ، داده شود تا براي بهبود مديريت و بهره وري و ارتقا كيفيت اقدام كنند. از هم اكنون نيز به واحدهاي توليدي مورد حمايت و هم چنين به مردم بايد اعلام شود كه انحصار مذكور به صورت تدريجي يا يكباره ، در مهلت مقرر، لغو خواهد شد.

4

5 - انحصاراتي كه به دليل روابط سازماني و اداري و نهادي بين دستگاههاي مختلف برقرار شده اند و بدون وجود قانون و يا مقررات خاص ، عملا انحصار بازار را در اختيار يك فرد حقيقي يا حقوقي دولتي يا غيردولتي قرار داده اند بايد مورد بررسي قرار گيرند و در اولين فرصت نسبت به لغو آنها و حذف موانعي كه ايجاد كرده اند اقدام گردد.

6

اصلاح ساختار مالياتي - در اصلاح ساختار مالياتي هدفهاي زير يپ گيري مي شوند. - هدايت عاملان اقتصادي و واحدهاي توليدي و خدماتي ، به سمت سرمايه گذاري و فعاليت در زمينه هايي كه مورد حمايت دولت اند. اين هدايت از طريق افزايش سود و منافع فعاليت هايي صورت مي گيرد كه متضمن منافع كلان اقتصادي و اجتماعي مي باشند. - توزيع مجدد درآمد. - افزايش سهم ماليات در بودجه كل كشور و سهيم شدن بيشتر شهروندان در تامين هزينه ها و خدمات دولتي نظام مالياتي كشور بايد، در دو زمينه : ( ( قوانين و تعرفه ها ) ) و ( ( نظام اجرايي و وصول ) ) بررسي و بازنگري و اصلاح گردد. سياستهاي ناظر بر اصلاح نظام مالياتي ، به شرح زير مي باشند:

1

6 - عادلانه بودن نظام مالياتي به نحوي كه از سودهاي بيشتر، ماليات با ضريب بالاتري اخذ شود.

2

6 - جلب اعتماد مردم در نتيجه اجراي ساختار اصلاح شده .

3

6 - طراحي نظام مالياتي براساس اعتماد به مردم و روش ( ( خود اظهاري ) ) و يپش بيني مجازات سنگين مالي و محروميت از حقوق اجتماعي براي متخلفان .

4

6 - تشويق توليد و سرمايه گذاري و اشتغال مولد.

5

6 - محاسبه ماليات ، براساس درآمد، هزينه و سود واقعي و درحد امكان خودداري از اخذ ماليات سهميه اي ، يا علي الراس يا برآوردي .

6

6 - تعريف و تبيين ( ( درآمدهاي اتفاقي ) ) و تعيين مصاديق آنها و نرخ هاي مالياتي هريك از آنها، متناسب با شرايط روز.

7

6 - سهل وروان كردن و سرعت عمل نظام اجرايي و وصول ، تاحد ممكن و استفاده از ابزار فناوري جديد.

8

6 - ارائه تصوير كامل و اطلاعات لازم از مجموعه نظام مالياتي به مردم ، با بهره گيري از ابزار و وسايل و روشهاي مناسب ( ازجمله رسانه هاي همگاني ) .

7

نظام تعيين و كنترل قيمت كالاها و خدمات :

1

7 - كالاها و خدمات به دو گروه تقسيم مي شوند: اول - كالاهاي اساسي و دارو و كالاها و خدماتي كه توليد و عرضه آنها انحصاري اند و هم چنين كالاهايي كه سهم بزرگي از هزينه مصرف خانواده هاي كم درآمد را تشكيل مي دهند. قيمت اين گروه از كالاها و خدمات را دولت معين مي كند. اين قيمت ها براي دوره هاي معين ، ترجيحا يكساله ، محاسبه و اعلام مي شوند. فهرست اين كالاها و خدمات را وزارت بازرگاني ظرف مدت دو ماه تهيه و براي تصويب به دولت يپشنهاد مي كند. دوم - بقيه كالاها و خدمات . قيمت اين گروه براساس نرخ روز و برمبناي عرضه و تقاضا در بازار، تعيين مي شود و دولت از محاسبه و اعلام نرخ براي آنها خودداري مي كند.

2

7 - به منظور جلوگيري از كاهش توليد كالاهاي مشمول بند ( ( اول ) ) كه ممكن است به دليل سياست قيمت گذاري به وجود يآد، نرخ فروش آن كالاها براي واحدهاي توليدي يا شركت هاي تجاري تامين كننده آن ، براساس واقعيت هاي روز و هزينه هاي واقعي مواداوليه ، نيروي انساني ، هزينه مالي ، هزينه هاي عملياتي توليد، هزينه استهلاك و با درنظر گرفتن سود عادلانه تعيين شود.

3

7 - تامين كنندگان كالاهاي مشمول بند ( ( دوم ) ) ، اعم از توليدكننده ، واردكننده يا توزيع كننده ، براساس اصول تجاري قانوني وعادلانه و شرعي و قانون تجارت و اصول مكاسب ، مجازند تجارت وكسب وكار نمايند و بايد از اقداماتي نظير احتكار و يا بازارشكني ( داميپنگ ) براي برهم زدن مصنوعي تعادل بازار خودداري كنند. توليدكنندگان موظف خواهند بود مشخصات فني و قيمت فروش كالا را براي مصرف كننده بر روي كالاهاي خود درج و ثبت نمايند. از اصناف و فروشندگان نيز خواسته خواهد شد تا قيمت كالاهاي خود را به نحوي كه قابل تشخيص باشد بر روي كالاهاي خود نصب كنند. دولت ضمن اعمال نظارت بر نظام توزيع اين كالاها و عدم دخالت عملي و اجرايي ، درصورت لزوم با استفاده از اختيارات قانوني و حقوقي تكليف خود را در تنظيم بازار و جلوگيري از احتكار، بازارشكني ( داميپنگ ) يا ايجاد انحصارهاي مختلف ، انجام خواهد داد.

4

7 - چنانچه ، قيمت هاي تعيين شده براي كالاها و خدمات ، لزوم پرداخت يارانه به واحد توليدي يا تجاري تامين كننده كالاها وخدمات را نشان دهد و يا اخذ مابه التفاوت را ممكن سازد دولت با استفاده از اختيارات خود نسبت به پرداخت يارانه يا اخذ مابه التفاوت ، حسب مورد، اقدام مي كند و بدين ترتيب منافع مصرف كنندگان و توليدكنندگان را تامين مي كند.

5

7 - به منظور كاستن از نوسانات و چند نرخي شدن كالاها و خدمات ، دولت از دادن امكانات يا مزاياي ويژه و يا فروش نهاده هاي توليد به نرخ پايين تر از قيمت واقعي به برخي از واحدهاي توليدي و تجاري ، خودداري خواهد كرد و درموارد لازم براي تنظيم قيمت كالاها و خدمات ، از روش مندرج در بند 4 - 7 استفاده خواهد كرد.

8

پرداخت يارانه - دارو، كالاهاي اساسي و موادغذايي اصلي ، كه بخش قابل توجهي از هزينه مصرفي خانواده هاي كم درآمد را تشكيل مي دهند كماكان مشمول پرداخت يارانه خواهند بود و دولت مانع انتقال تكانه هاي اقتصادي براين كالاها، خواهد شد و براي تامين و حفظ قيمت آنها اعتبارات لازم را يپش بيني خواهد كرد. حذف يا كاهش يارانه مربوط به هر كالا نيز، درصورت اقتضا منوط به طراحي و استقرار نظام اجرايي و اقتصادي كارآ و مطمئني است كه قادر باشد پرداخت يارانه به مصرف كنندگاني را كه نياز به دريافت يارانه ندارند، حذف كند يا كاهش دهد و همزمان تاثير اين حذف يا كاهش را با روش آبرومندانه و اطمينان بخش بر گروههاي كم درآمد خنثي سازد.

9

تامين معاش و حفظ قدرت خريد مردم - حفظ كرامت و عزت انسانها از سياستهاي اساسي جمهوري اسلامي است . اثر عملي اين سياست در امور اقتصادي بايد به شرح زير نمودار شود.

1

9 - در برابر تغيير سطح قيمت ها بايد قدرت خريد مردم را حفظ كرد بنابراين همزمان با تصميم هايي كه منجربه افزايش قيمت كالاها و خدمات مي شوند بايد براي حمايت از كساني كه داراي درآمد ثابت هستند، تصميم هاي جبراني اتخاذ گردد. عوايد و وجوه حاصل از تصميم هايي كه قيمت ها را افزايش مي دهند، به دو بخش تقسيم مي شوند، يك بخش براي تامين هزينه اجراي تصميمات جبراني اختصاص مي يابد و بخش ديگر صرف امور ديگر دولت خواهد شد.

2

9 - حداقل نياز كساني را كه در دهك اول درآمدي هستند و براي تامين معاش خود توان كار و فعاليت ندارند، بايد از طريق كمكهاي مستقيم ، تامين كرد. ساماندهي اين امر به گونه اي خواهد بود كه اعطاي كمكها، جنبه صدقه نداشته باشد، بلكه به عنوان انجام وظيفه دولت در قبال اين گروه تلقي شود.

3

9 - به منظور تامين حقوق و دستمزد، متناسب با سطح عمومي قيمتها، بايد زمينه هاي سرمايه گذاري و ايجاد اشتغال را براي اشخاصي فراهم آورد كه در دهك هاي ديگر درآمدي قرار گرفته اند و توان كار و فعاليت دارند.

4

9 - براي تامين كالاهاي اساسي به قيمت هاي باثبات بايد به همه مردم اطمينان كافي داده شود.

10

صادرات غيرنفتي - صادرات كالاها و خدمات ازجمله اولويت هاي سياست اقتصادي كشور است و صادرات غيرنفتي با هدفهاي زير بايد مدنظر قرار گيرد و گسترش يابد. - كمك به اصلاح تراز پرداخت ارزي كشور و كاهش قابل توجه وابستگي تراز پرداخت ارزي و بودجه عمومي كشور به ارز نفتي . - كمك به ارتقا كيفي و بهبود مديريت كالاها و خدمات واحدهاي توليدي صنعتي ، كشاورزي و خدماتي و بدست آوردن توان رقابت با كالاها و خدمات خارجي . - افزايش سهم اقتصاد ايران در تجارت بين المللي . براي رسيدن به اين هدف ها، برنامه ها و تصميم هاي زير بايد به مرحله اجرا گذاشته شوند.

1

10 - تهيه و تصويب فهرست كالاهاي قابل صدور اين فهرست براي يك دوره معين و قابل قبول تغيير خواهد كرد.

2

10 - تشويق و توسعه صادرات با ارزش افزوده بالاتر.

3

10 - تسهيل مراحل و مقررات اجرايي براي صدور كالا.

4

10 - تشويق قراردادهاي بيع متقابل ، يا مشاركت شركت هاي خارجي براي سرمايه گذاري و صدور بخشي از كالاهاي توليدشده به بازارهاي بين المللي .

5

10 - اتخاذ تدابير و سازماندهي لازم براي هماهنگ كردن فعاليت هاي چند وجهي كه بايد به هم آهنگي و همكاري چند دستگاه اجرايي و ستادي مختلف دولتي انجام شوند، در ضمن ضرورت دارد كه مراقبت لازم براي خنثي نشدن فعاليت يك دستگاه توسط دستگاههاي ديگر به عمل يآد.

11

نظام توزيع امتيازات و امكانات در اختيار دولت - دولت به تبع وظيفه اعمال حاكميت خود، اختيار اعطا و توزيع امكانات و امتيازات را در زمينه هاي مختلف دارد و مي تواند به ايجاد محدوديت در اين زمينه ها بپردازد. سياست دولت در استفاده از اين اختيار به شرح زير است :

1

11 - توزيع امكانات و امتيازات دولت براي تشويق و تسهيل سرمايه گذاري و توليد در زمينه ها و رشته ها و مناطق موردنظر دولت .

2

11 - خودداري از واگذاري امكانات و اموال دولتي به قيمتي كمتر از قيمت واقعي ( به جز درمواردي كه در بندهاي فوق بدانها اشاره شده است ) . هرگونه معافيت يا تخفيف در قيمت كالاها و خدمات و دارايي هاي دولت به كارآفرينان ، در چارچوب قانون و صرفا در جهت توسعه سرمايه گذاري و ايجاد فرصت هاي شغلي انجام خواهد شد.

3

11 - تعيين دقيق زمينه ها، رشته ها، و مناطق اولويت دار توسط دولت اين موارد در قالب ضوابط مشخص و روشن و مبتني بر شرايط عادلانه و مساوي به اطلاع عموم مردم خواهد رسيد.

4

11 - تحقق شروط و اهداف مورد توافق ، براساس بندهاي فوق مبناي واگذاري قطعي امكانات و امتيازات دولتي خواهد بود. بنابراين از توزيع مزايا، براساس يپش بيني توفيق در اجراي طرح يا موقعيت ويژه شخصيت حقيقي يا حقوقي ، يا توجه به روابط اداري و يا مالكيت دولتي يا نهادي متقاضي خودداري خواهد شد.

5

11 - دريافت سهم جامعه از ( ( درآمدهاي اتفاقي ) ) در قالب قوانين ، ضوابط و دستورالعملهاي روشن مالياتي .

12

خصوصي سازي و واگذاري تصدي دولت در امور اقتصادي - صرف نظر از فعاليت هاي سياست گذاري و اعمال حاكميت ، كه از وظايف اصلي دولت است ، علي الاوصول تصدي فعاليت هاي اقتصادي ، به غيراز موارد مندرج در اصل 44 قانون اساسي ، بايد به بخشهاي خصوصي و تعاوني واگذار شود بدين منظور:

1

12 - درحد امكان بايد از ايجاد و توسعه كمي واحدهاي اقتصادي و گسترش تصدي دولت در آنها، جلوگيري شود و هرنوع توسعه فعاليت يا شروع كار جديد اقتصادي به عهده

بخش خصوصي و غيردولتي گذاشته شود و فقط درموارد لازم

و غيرقابل اجتنابي كه ضرورت قطعي آنها بايد به تاييد هيات دولت برسد، اجازه توسعه كمي يا گسترش فعاليت اقتصادي موجود و يا اجراي يك طرح اقتصادي جديد توسط دولت يا موسسات و شركتهاي دولتي داده خواهد شد.

2

12 - بايد مردم و بخشهاي غيردولتي و تعاوني به سرمايه گذاري در امور اقتصادي دعوت شوند و براي حضور هرچه بيشتر بخش خصوصي در امور اقتصادي موانع موجود رفع گردند.

3

12 - به جز مواردي كه براساس اصل 44 قانون اساسي ، براي اداره شركت يا شركت هاي دولتي وزارتخانه اي ايجاد شده است ( نظير وزارت نفت يا نيرو ) بايد تصدي و اداره امور شركت هاي دولتي ، از سياست گذاري وزارتخانه هاي ستادي ذي ربط، تفكيك شوند. وزارتخانه ها بايد رابطه نظارتي خود را با شركت هاي دولتي ، مشابه رابطه نظارتي در شركتهاي خصوصي تنظيم كنند. همچنين وظيفه نظارتي و سياست گذاري دولت بايد از وظيفه مربوط به مجمع عمومي و اجرايي شركت تفكيك شود. رابطه مالي شركت هاي دولتي با وزارتخانه هاي متبوع نيز بايد اصلاح گردد.

13

سياست هاي پولي ونرخ سود بانكي ( سود سپرده ها و تسهيلات ) - سياستهاي پولي به عنوان يك جز مهم اقتصاد كشور، با رعايت اصول زير سامان خواهد يافت .

1

13 - سياستهاي پولي و سياستهاي مالي ضمن تعامل و هماهنگي با يكديگر به شكل روشن و قاطع از يكديگر تفكيك مي گردند و هريك توسط مراجع مسئول و ذي ربط خود اداره خواهند شد.

2

13 - قانون عمليات بانكي بدون ربا، در تمامي بخش ها و همه شرايط آن : شامل رابطه سپرده گذاران با بانكها نحوه پرداخت تسهيلات ، نحوه محاسبه و دريافت سود تسهيلات و نحوه پرداخت سود سپرده ها، به طور كامل بايد به مرحله اجرا در يآد.

3

13 - نظر به اينكه رقابتي كردن خدمات بانكي ، از لوازم اصلي سياستهاي پولي و بالاخص قانون عمليات بانكي بدون رباست ، ضوابط، مقررات و ملاك هاي مديريت سيستم بانكي بايد به نحوي اصلاح شوند كه بانك ها بتوانند با حفط مالكيت دولت ، به صورت رقابتي ، فعاليت كنند.

4

13 - براي تضمين و اطمينان از اجراي صحيح و دقيق ضوابط قانون عمليات بانكي بدون ربا، قدرت و دقت نظارت بانك مركزي بر عمليات بانكها، افزايش خواهد يافت .

14

مديريت ارز و روش تعيين نرخ ارز - مديريت نظام ارزي به عنوان مفصل ارتباطي اقتصاد كشور با اقتصاد جهاني ، شامل مقررات تجاري ، مقررات معاملات ارزي و تعيين نرخ ارز، براساس سياستهاي زير اعمال مي گردد:

1

14 - نرخ ارز دولتي تا پايان سال 1378 افزايش نمي يابد. در سالهاي بعد هم با بررسي دقيق و علمي ، درمورد آن تصميم گيري مي شود.

2

14 - ارز صادراتي براي انجام سرمايه گذاري و تامين مواد اوليه اي اختصاص مي يابد كه موردنياز برخي از توليدات و كالاهاي ضروري و حساس است و در جهت حمايت از اين نوع توليدات و جلوگيري از افزايش قيمت آنها، نرخ ارز تخصيصي شان تا زمان تعيين سيستم حمايتي جانشين ، افزايش نمي يابد.

3

14 - چنانچه درآمدهاي ارزي ، از مقدار يپش بيني شده در بودجه هرسال بيشتر شود، مازاد منابع جهت حفظ و حمايت و رونق توليد و كاهش هزينه تمام شده واحدهاي توليدي و توسعه سرمايه گذاري مولد، به نرخ صادراتي اختصاص مي يابد.

4

14 - به منظور تشويق صادرات غيرنفتي ، ارز حاصل از صادرات غيرنفتي ، براي واردات كالاهاي مجاز، متعلق به صادركننده و در اختيار وي خواهد بود. صادركننده درصورت تمايل به فروش ارز يادشده مي تواند آن را ازطريق عرضه و تقاضا در بازار واريزنامه بورس ، مورد معامله قرار دهد. فهرست كالاهاي قابل ورود با ارز حاصل از صادرات ( واريزنامه اي ) توسط دولت تعيين مي شود هرگونه تغيير در فهرست فوق ، كه منجربه افزايش قيمت ارز واريزنامه اي شود، با دقت مورد بررسي علمي و كارشناسي قرار خواهد گرفت .

5

14 - بانكهاي ايراني در كليه شعب داخل و خارج خود مجاز به افتتاح حساب ارزي براي اشخاص حقيقي و حقوقي ، داخلي و خارجي ، خواهند بود و به حسابهاي ارزي ، براساس نرخ بين المللي ، متناسب با نوع سپرده و مدت سپرده ارزي ، سود ارزي پرداخت خواهند كرد وجوه حسابهاي ارزي مذكور قابل نقل وانتقال و حواله به داخل و خارج از كشور و به اشخاص ديگر خواهند بود. - موجودي حسابهاي ارزي ، براساس نرخ واريزنامه اي به ميزان %90 قابل توثيق است و به استناد آن وثيقه ، مي توان براي صاحب حساب ، اعتبار اسنادي ( LC ) بازنمود. به حسابهاي وثيقه ، درمدت توثيق ، سود ارزي پرداخت مي شود و از اعتبارات ريالي سود ريالي دريافت مي گردد و براي خدمات بانكي ( اعتبارات اسنادي و... ) حق الزحمه بانكي دريافت مي شود.

6

14 - ورود و جلب منابع و سرمايه هاي خارجي ، از طريق قراردادهاي مختلف شامل ( ( سرمايه گذاري ) ) ، ( ( مشاركت ) ) ، ( ( بيع متقابل ) ) ، ( ( ساخت ،بهره برداري وانتقال ( BOT ) ) ) ( ( تبديل مواداوليه به كالاي ساخته شده ( Offset ) ) ) با تضمين هاي منطقي و معقول حمايت مي شود اين تضمين ها بايد حاوي منافع طرفين باشند و براي سرمايه گذاران خارجي و داخلي اطمينان و امنيت كافي نسبت به مصونيت فعاليت اقتصادي سالم ايجاد كنند و درضمن امكان نظارت دولت را براي اطمينان از صحت عمليات وتعهدات ،فراهم سازد0 

متن این قانون از منبع رسمی برداشته شده است. دادکام آن را ساختاریافته و جست‌وجوپذیر کرده، ولی متن را تغییر نداده.

مشاورهٔ حقوقی با وکیل دادگستری
نماد اعتماد الکترونیکی دادکام
خدمات
مشاورهٔ تصویریقراردادسازکسب‌وکارها
کتابخانه
مجموعه قوانینمقالاتاخبار حقوقی
دادکام
حریم داده و حذف اسنادراستی‌آزمایی سند امضاشدهتماس با ما+989125959304ورود وکلا و همکاران
© ۱۴۰۵ دادکام دات کام · تمام حقوق محفوظ است · نسخهٔ ۰٫۹٫۹