تصميم متخذه كميسيون دارائي مجلسين در مورد موافقتنامه همكاري اقتصادي و فني بين دولت شاهنشاهي ايران و‌ دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي

تصميم متخذه كميسيون دارائي مجلسين در مورد موافقتنامه همكاري اقتصادي و فني بين دولت شاهنشاهي ايران و‌دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مصوب 1347,08,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده واحده

بموجب ماده واحده (‌قانون نحوه خريد ماشين آلات و ساير لوازم براي اجراي طرحهاي مصوب برنامه‌هاي عمراني كشور) مصوب24 خرداد ماه 1345 موافقتنامه همكاري اقتصادي و فني بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي را كه در تاريخ اول‌تير ماه 1347 برابر با 22 ژوئن 1968 به امضاي نمايندگان دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي رسيده و مشتمل بر يك‌مقدمه و هيجده ماده و دو نامه ضميمه است تصويب و بدولت اجازه داده ميشود مفاد آن را بمورد اجرا بگذارد. تصميم فوق مشتمل بر يك ماده و موافقتنامه ضميمه آن كه باستناد قانون نحوه خريد ماشين آلات و ساير لوازم براي اجراي طرحهاي مصوب‌برنامه‌هاي عمراني كشور در تاريخ روز پنجشنبه هيجدهم مهر ماه 1347 از طرف كميسيون دارائي مجلس سنا اتخاذ گرديده بود در جلسه روز چهارشنبه‌هشتم آبان ماه يكهزار و سيصد و چهل و هفت كميسيون دارائي مجلس شوراي ملي بتصويب رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي راجع به همكاري اقتصادي و فني ‌دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با توجه بمناسبات حسن همجواري و همكاري موجود و با پيروي از تمايل‌ طرفين به بسط و تحكيم همكاري اقتصادي و فني بر اساس تساوي حقوق و عدم مداخله در امور داخلي يكديگر و احترام كامل بحق حاكميت ملي‌هر دو كشور تصميم گرفتند اين موافقتنامه را بشرح زير منعقد كنند:

ماده 1

ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در احداث تأسيساتي كه در برنامه عمراني پنجساله چهارم ايران (‌سالهاي 1347 - 1351) از ماه ‌مارس سال 1968 تا ماه مارس سال 1973 پيش‌بيني شده‌اند بشرح زير همكاري خواهند نمود: ‌توسعه كارخانه ذوب ‌آهن اصفهان و منجمله توسعه متناسب تكيه‌گاه سنگ آهن و معادن سنگ آهك و دولوميت و گل نسوز و همچنين ساختن كانهاي ‌ذغال‌سنگ با كارخانه‌هاي تغليظ براي بدست‌آوردن ذغالهاي قابل كك شدن. ‌ساختن كارخانه ذوب سرب و روي و اجراءِ عمليات اكتشافي زمين‌شناسي و مجهز نمودن معادن مقتضي و احداث كارخانه تغليظ براي كارخانه مذكورنيز. ‌ترميم و تجديد ساختمان راه‌آهن جلفا - تبريز و ايستگاه جلفاي ايران. ‌قدرت توليدي و تركيب تأسيسات مذكور و انواع كمكهاي فني و حجم و مواعد كمكهائيكه سازمانهاي شوروي در ساختن آن تأسيسات خواهند كرد با‌توافق سازمانهاي صلاحيتدار طرفين پس از تنظيم گزارشهاي فني و اقتصادي كه براي هر يك از تأسيسات تهيه ميگردد تعيين خواهند شد.

ماده 2

بمنظور اجراي همكاري كه در ماده يكم اين موافقتنامه پيش‌بيني شده است:

ماده 3

براي بهره‌برداري از تمام قدرت توليدي پيش‌بيني شده در طرحها و تأسيسات موضوع اين موافقتنامه و قراردادهاي اجرائي ناشي از آن. در‌صورتيكه طرف ايراني مايل باشد سازمانهاي شوروي بوسيله اعزام كارشناسان و تحويل قطعات يدكي و تجهيزات و ماشينهاي تعويضي و مصالح ‌ضروري با شرائطيكه مورد موافقت بعدي طرفين واقع شود بسازمانهاي ايراني مساعدت خواهند كرد.

ماده 4

دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي به دولت شاهنشاهي ايران اعتباري بمبلغ يكصد و شصت ميليون روبل (‌يك روبل محتوي 987412% گرم طلاي خالص است) با بهره 5/2 درصد در سال براي پرداخت هزينه كمكهاي فني كه از طرف سازمانهاي شوروي به ايران در اجراي ‌طرحهاي موضوع ماده اول اين موافقتنامه داده ميشود واگذار مينمايد. دولت شاهنشاهي ايران از اعتبار مذكور براي مصارف زير استفاده خواهد كرد: پرداخت بهاي تجهيزات و ماشينها و وسائل ساختماني و مصالحيكه در ايران يافت نميشود و بوسيله شوروي سيف بنادر ايران يا فرانكو - مرز‌ايران و شوروي تحويل ميگردد. پرداخت هزينه‌هاي مأموريت كارشناسان شوروي كه براي كمك فني در ساختن تأسيسات و انجام كارهاي موضوع اين موافقتنامه بايران اعزام‌ ميشوند باستثناي هزينه‌هاي آنان در داخل ايران كه از جانب ايران بريال پرداخته ميشود. پرداخت هزينه زندگي و اقامت افراد ايراني كه براي كارآموزي در امور فني و توليدي در مؤسسات مربوطه اتحاد شوروي به آن كشور اعزام ميگردند. ‌در صورتيكه مبلغ كل هزينه‌هاي سازمانهاي شوروي مربوط بكمكهاي فني موضوع اين موافقتنامه از مبلغ اعتبار مذكور تجاوز نمايد مبلغ اضافي بر‌طبق موافقتنامه‌هاي بازرگاني و پرداخت معتبر بين ايران و شوروي پرداخت خواهد شد.

ماده 5

دولت شاهنشاهي ايران مبالغي را كه از اعتبار مذكور در اين موافقتنامه در طي هر سال تقويمي مورد استفاده قرار ميدهد ظرف مدت دوازده ‌سال باقساط متساوي ساليانه مستهلك خواهد نمود. سررسيد پرداخت اولين قسط مبالغ استفاده شده در هر سال اول اكتبر مطابق دهم مهر ماه سال‌ بعد از استفاده از آن خواهد بود. ‌بهره اعتبارات استفاده شده در هر سال از تاريخ استفاده از قسمت مربوطه اعتبار احتساب پرداخته خواهد شد و بهره هر سال ظرف ماه اول بعد از سال احتساب پرداخته خواهد شد. ‌آخرين قسط بهره با آخرين قسط بازپرداخت اصل اعتبار استفاده شده همزمان خواهد بود. ‌تاريخ استفاده از اعتبار بمنظور پرداخت بهاي تجهيزات و ماشينها و مصالح روز هفتم از تاريخ صدور بارنامه كشتي يا از تاريخ مهر ايستگاه راه‌آهن‌ مرزي ايران روي بارنامه تلقي خواهد شد. (‌تاريخ مذكور ممكن است در اعلاميه ورود كالا بمرز ايران كه بگواهي گمرك مربوطه رسيده باشد مشخص گردد) اما براي پرداخت هزينه انجام ساير‌انواع كمكهاي فني تاريخ استفاده از اعتبار تاريخ صورت حساب تلقي خواهد شد.

ماده 6

بمنظور نگاهداري حساب استفاده از اعتباري كه بموجب اين موافقتنامه داده ميشود و همچنين نگاهداري حساب استرداد اصل و‌پرداخت بهره آن بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (‌و يا بدستور بانك اخيرالذكر بانك بازرگاني خارجي اتحاد‌ جماهير شوروي سوسياليستي) براي يكديگر حسابهاي مخصوص اعتباري به روبل بازكرده و ترتيب فني محاسبه و نگاهداري حسابهاي اعتبار‌مذكور را متفقاً تعيين خواهند نمود.

ماده 7

در صورت تغيير محتوي طلاي روبل موضوع ماده چهار اين موافقتنامه بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (‌و يا بدستور بانك اخيرالذكر بانك بازرگاني خارجي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي) در روز تغيير محتوي طلاي روبل مانده حسابهاي مربوط به ‌اعتبار را كه طبق ماده شش اين موافقتنامه باز شده و همچنين مبلغ استفاده نشده از اعتبار را به تناسب تغيير حاصله ارزيابي خواهند كرد.

ماده 8

براي بازپرداخت مبالغ استفاده شده از اعتبار مذكور و پرداخت بهره آنكه ايران به ريال ميپردازد بانك مركزي ايران حساب جداگانه‌اي به ريال(‌يك ريال محتوي 0117316/0 گرم طلاي خالص است) بنام بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (‌يا بدستور بانك اخيرالذكر بنام بانك ‌بازرگاني خارجي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي) باز خواهد نمود. ‌تسعير روبل به ريال بر اساس محتوي طلاي روبل و ريال در روز پرداخت خواهد بود. ‌مبالغي كه بحساب فوق منظور ميشود تحت شرايط موافقتنامه تحويل گاز طبيعي از ايران باتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مورخ 13 ژانويه1966 و همچنين تحت شرايط موافقتنامه‌هاي بازرگاني و پرداخت بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كه در زمان خريد داراي اعتبار‌ميباشد بمصرف خريد گاز و سرب و روي و كالاهاي صنعتي و ساخته شده و ساير كالاهاي ايراني مورد توافق طرفين و همچنين سايرپرداختهاي‌ مؤسسات شوروي خواهد رسيد. و در صورتيكه خريد كالاهاي مذكور از ايران به مقادير كافي و برابر موجودي حساب مذكور ممكن نگردد مبلغ مانده ‌ممكنست بر طبق تقاضاي بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (‌و يا بدستور بانك اخيرالذكر ببانك بازرگاني خارجي اتحاد جماهير‌شوروي سوسياليستي) به ارز قابل تبديل تسعير و انتقال داده شود. تسعير ريال به ارز قابل تبديل بر اساس محتوي طلاي ريال ايران و ارز قابل تبديل‌ مربوطه در روز پرداخت خواهد بود ‌خريد كالاهاي مذكور در فوق اضافه بر سهميه‌هائي خواهد بود كه در موافقتنامه‌هاي معتبر مبادله كالا بين ايران و اتحاد شوروي پيش‌بيني شده است. ‌در صورت تغيير محتوي طلاي ريال ايران بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (‌يا بدستور آن بانك بازرگاني خارجي‌اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي) در روز تغيير محتوي طلاي ريال ايران مانده حساب مذكور در اين ماده را به تناسب تغيير حاصله ارزيابي خواهند‌ كرد.

ماده 9

دولت شاهنشاهي ايران هزينه‌هاي سازمانهاي شوروي را براي اقامت كارشناسان شوروي در ايران به ريال با واريز نمودن مبالغ مقتضي بحساب جداگانه‌اي كه در ماده 8 اين موافقتنامه پيش‌بيني شده است بطرف شوروي خواهد پرداخت.

ماده 10

بمنظور انجام عمليات طراحي و تهيه و تحويل تجهيزات و ماشينها و مصالح و اجراي انواع ديگر كمكهاي فني سازمانهاي شوروي‌ميتوانند با سازمانهاي مربوطه كشورهاي ثالث همكاري كنند لكن در صورتيكه اعزام كارشناسان از كشورهاي مذكور ضروري تشخيص داده شود‌ سازمانهاي شوروي قبلا موافقت طرف ايراني را كسب خواهند كرد.

ماده 11

دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در كوتاهترين مدت ممكنه پس از امضاي اين موافقتنامه سازمان هاي مجاز ايران و‌شوروي را كه قبلا براي اجراي هر يك از طرحهاي موضوع اين موافقتنامه تعيين نموده‌اند بيكديگر معرفي خواهند كرد. ‌هر يك از دولتين مذكور ميتوانند يك يا چند سازمان مربوطه را براي اين منظور انتخاب و معرفي نمايند. ‌هر يك از طرفين حق دارد سازمانهائي را كه قبلا تعيين شده و بر طبق اين ماده مسئول اجراي مفاد اين موافقتنامه بوده‌اند تغيير بدهد و طرف ديگر را از‌اين تغيير مطلع سازد. ‌هر يك از دولتين اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه تمام يا قسمتي از حقوق و تعهدات ناشي از اين موافقتنامه را كه لازم بداند بهر يك از‌سازمانهاي تابعه خود كه مقتضي بداند واگذار كند.

ماده 12

سازمانهاي ايران و شوروي كه مسئول اجراي مفاد اين موافقتنامه و قراردادهاي مربوطه هستند كليه اطلاعات مورد لزوم سازمانهاي مذكور را‌كه مربوط باجراي موافقتنامه و قراردادهاي اجرائي كه متعاقباً بر اساس آن امضاء خواهد شد متقابلا مبادله خواهند نمود و كمكهاي لازم را نسبت بيكديگر معمول خواهند داشت. ‌سازمانهاي ايراني و شوروي مخصوصاً اطلاعات راجع به پيشرفت جريان كار و اطلاعات ديگر مربوط به برنامه‌هاي اجراي كارها و ساختن تأسيسات‌موضوع اين موافقتنامه و قراردادهاي اجرائي مربوطه را كه بر اساس آن امضاء ميشود در اختيار يكديگر خواهند گذاشت.

ماده 13

طرفين ايراني و شوروي مساعدت خواهند كرد كه در انجام كارهاي تحقيقاتي و اكتشافي و طراحي و همچنين تهيه و تحويل تجهيزات و‌ماشينها و مصالح براي ساختن تأسيسات موضوع اين موافقتنامه سازمانهاي ايراني بتوانند حداكثر كارهاي مقدور را عهده‌دار گردند.

ماده 14

سازمانهاي شوروي تضمين مينمايند كه:

ماده 15

انجام كارهاي تحقيقاتي و طراحي و تهيه و تحويل تجهيزات و ماشينها و مصالح و كارآموزي فني و توليدي افراد ايراني و انواع ديگر كمكهاي ‌فني مندرج در اين موافقتنامه بر اساس قراردادهاي اجرائي خواهد بود كه بين سازمانهاي صلاحيتدار ايراني و شوروي كه بر طبق ماده يازده اين‌موافقتنامه معرفي شده و داراي اختيار ميباشند منعقد خواهد گرديد و ضمناً قراردادهاي مذكور حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ تسليم آنها از طرف‌ سازمانهاي شوروي بوسيله طرفين مورد مذاكره و توافق واقع شده و بامضاي طرفين خواهد رسيد. ‌سازمانهاي شوروي ظرف دو الي سه ماه پس از تصويب طرحها از طرف سازمانهاي ايراني پيشنهادهاي خود را بصورت پيش‌نويس قراردادهاي تحويل‌ ماشينها و تجهيزات و مصالح تسليم سازمانهاي ايراني خواهند نمود. ‌در قراردادهاي اجرائي حجم‌ها و مواعد و قيمتها و ترتيب تحويل ماشينها و تجهيزات و مصالح و فهرست اسناد لازم براي پرداخت بهاي آنها و همچنين‌ترتيب كارآموزي فني و توليدي افراد ايراني و جريمه ناشي از تأخير انجام تعهدات و ساير شرايط تفصيلي مربوط بكمك هاي فني پيش‌بيني شده در اين‌موافقتنامه كه بسازمانهاي ايراني داده ميشود تعيين خواهد شد. ضمناً قيمت تجهيزات و ماشينها و مصالحي كه از اتحاد شوروي براي ايجاد تأسيسات‌موضوع ماده يك اين موافقتنامه تحويل داده ميشود با موافقت طرفين بر اساس قيمتهاي بين‌المللي تعيين خواهد گرديد. ‌بعلاوه تعهدات سازمانهاي ايراني درباره جمع‌آوري اطلاعات اوليه و آماده نمودن محل ساختمانها و تأمين مسكن كارشناسان شوروي با شرايط‌ ضروري زندگي عادي و كمكهاي پزشكي و وسائل نقليه براي مأموريتهاي داخلي و بررسي و تصويب طرحها وعده لازم كارگران و كارشناسان و كارهاي‌ ديگر و همچنين مواعد قطعي انجام اين تعهدات در قراردادهاي اجرائي تعيين خواهد گرديد.

ماده 16

اگر بعلت هر حادثه‌اي كه جلوگيري از آن از قدرت هر يك از طرفين خارج باشد اجراي اين موافقتنامه براي مدتي مختل گردد نمايندگان‌دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با يكديگر مشورت و درباره اقدامات ضروري موافقت خواهند نمود. ضمناً در‌صورت عدم توافق در مدت مناسبي سازمانهاي ايراني مختار خواهند بود كارهاي ساختماني تأسيسات را رأساً ادامه بدهند. ليكن در چنين صورتي كليه‌حقوق و تعهدات طرفين كه بر طبق اين موافقتنامه تا موقع بروز حادثه ايجاد شده بوده بقوه خود باقي خواهد ماند.

ماده 17

در صورت بروز هر گونه اختلاف بين سازمانهاي ايراني و شوروي درباره هر يك از مسائل ناشيه از اين موافقتنامه يا قراردادهاي اجرائي ‌مربوطه نمايندگان دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با يكديگر مشورت خواهند كرد و براي رفع اختلاف كوشش‌ خواهند نمود.

ماده 18

اين موافقتنامه كه شامل 18 ماده ميباشد بر طبق ترتيبات قانوني مقرره در هر يك از دو كشور بتصويب خواهد رسيد و از روز مبادله اسناد ‌تصويب كه در مسكو انجام خواهد شد داراي اعتبار خواهد بود. ‌اين موافقتنامه در تاريخ اول تير ماه سال 1347 مطابق با 22 ماه ژوئن سال 1968 در شهر تهران در دو نسخه اصلي هر كدام بزبانهاي فارسي و روسي‌امضاءِ گرديد و هر دو متن داراي اعتبار يكسان است. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي تهران اول تير ماه 1347 مطابق 22 ژوئن 1968 ‌تهران 22 ژوئن سال 1968 ‌جناب آقاي وزير محترم ‌افتخار دارم تصديق نمايم كه بين ما موافقت شده كه ترتيب تعيين تاريخ استفاده از اعتبار معين شده در ماده 5 موافقتنامه‌اي كه در اين تاريخ بين دولت‌اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و دولت شاهنشاهي ايران بامضاءِ رسيده است همچنين براي تعيين تاريخ استفاده از اعتبارهائي كه بر طبق‌موافقتنامه‌هاي همكاري اقتصادي و فني مورخه 27 ژوئيه سال 1963 و 13 ژانويه سال 1966 و 12 آوريل و 10 ژوئيه سال 1967 از طرف دولت اتحاد ‌جماهير شوروي سوسياليستي بدولت شاهنشاهي ايران واگذار شده است معمول خواهد گرديد. ‌جناب آقاي وزير لطفاً احترامات فائقه اين جانب را بپذيريد ‌رئيس هيئت نمايندگي اقتصادي اتحاد شوروي و رئيس كميته دولتي شوراي وزيران ‌ا.ج.ش.س براي روابط اقتصادي با ممالك خارجه س.‌آ.‌اسكاچكوف ‌جناب آقاي علينقي عاليخاني ‌رئيس هيئت نمايندگي اقتصادي ‌دولت شاهنشاهي ايران و وزير‌اقتصاد ايران جناب آقاي رئيس محترم كميته دولتي ‌با كمال افتخار وصول نامه آن جناب را بشرح زير و موافقت خود را اعلام مينمايم: « افتخار دارم تصديق نمايم كه بين ما موافقت شده كه ترتيب تعيين تاريخ استفاده از اعتبار معين شده در ماده 5 موافقتنامه ‌اي كه در اين تاريخ بين دولت‌شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بامضاءِ رسيده است همچنين براي تعيين تاريخ استفاده از اعتبارهائيكه بر طبق‌موافقتنامه‌هاي همكاري اقتصادي و فني مورخه 27 ژوئيه سال 1963 و 13 ژانويه سال 1966 و 12 آوريل و 10 ژوئيه سال 1967 بدولت شاهنشاهي‌ايران از طرف دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي واگذار شده است معمول خواهد گرديد» ‌جناب آقاي رئيس محترم كميته دولتي لطفاً احترامات فائقه اينجانب را بپذيريد. ‌رئيس هيئت نمايندگي اقتصادي دولت شاهنشاهي ايران و وزير اقتصاد ايران ‌علينقي عاليخاني ‌جناب آقاي س. آ. اسكاچكوف ‌رئيس هيئت نمايندگي اقتصادي اتحاد شوروي و رئيس كميته دولتي شوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي براي روابط اقتصادي با ممالك‌خارجه ‌موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و هيجده ماده و دو نامه ضميمه آن منضم به تصميم متخذه كميسيون دارائي مجلسين در مورد موافقتنامه‌ همكاري اقتصادي و فني بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي است ‌رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي