فرماندار يا بخشدار هر حوزه انتخابيه به محض وصول دستور وزارت كشور مبني بر تشكيل انجمن نظارت پانزده نفر از طبقات زير: 1 - علما و اعضاي هيأت علمي مؤسسات آموزش عالي، دبيران و آموزگاران. 2 - پزشكان، مهندسان، وكلاي دادگستري و سردفتران اسناد رسمي. 3 - بازرگانان و پيشهوران. 4 - كشاورزان. 5 - كارگران. از هر طبقه سه نفر را كه واجد شرايط انتخاب شدن باشند تعيين و دعوت مينمايد در صورتي كه يك يا چند طبقه از طبقات پنجگانه فوق وجود نداشتهباشد معادل كسري عده از ساير طبقات دعوت ميشود. ماده 14 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - دعوتشدگان در اولين جلسه از بين خود يا خارج هفت نفر را كه واجد شرايط انتخاب شدن باشند به رأي مخفي و اكثريت نسبي بهعنوان عضو اصلي و هفت نفر را به همين ترتيب به عنوان عضو عليالبدل انجمن نظارت بر انتخابات تعيين ميكنند براي انجام انتخاب مزبور حضوردو ثلث از دعوتشدگان كافي خواهد بود. ماده 15 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - اعضاء انجمن نظارت پس از انتخاب بلافاصله تحت رياست مسنترين اعضاء تشكيل جلسه داده و يك رييس و يك نايب رييس و لااقلسه منشي از بين خود با رأي مخفي انتخاب مينمايند. انتخاب رييس و نايب رييس فردي و با اكثريت تام خواهد بود و در صورت عدم حصول اكثريتتام دفعه دوم انتخاب به اكثريت نسبي صورت ميگيرد انتخاب منشيها جمعي و به اكثريت نسبي است. ماده 16 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انجمن نظارت حوزه انتخابيه مكلف است براي تسهيل و تسريع در امر انتخابات و اخذ رأي به تعداد لازم شعب جداگانه مركب از پنج نفراز اهالي همان محل كه واجد شرايط انتخاب شدن باشند تشكيل دهد. ماده 17 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انجمن نظارت و شعب آن غير قابل انحلال است، مگر آنكه موجبات تعطيل و تعويق انتخابات را فراهم كند و يا بر خلاف وظايفي كه برطبق اين قانون به عهده انجمن گذاشته شده عمل نمايد. در اين صورت اگر اخلال از طرف شعبه باشد بنابر رأي اكثريت انجمن با موافقت فرماندار يابخشدار شعبه مزبور منحل ميشود و اگر از طرف انجمن باشد فرماندار يا بخشدار با موافقت كميسيون پنج نفري موضوع ماده 12 ضمن تنظيمصورتمجلس كه حاكي از دلايل انحلال و كيفيت اخلال در انجمن باشد اعضاء عليالبدل را براي ادامه امر انتخابات دعوت مينمايد در صورتي كه از آناقدام نيز نتيجهاي حاصل نشود بلافاصله به ترتيب مقرر در ماده 13 مجدداً نسبت به تشكيل انجمن نظارت اقدام به عمل خواهد آمد. ماده18 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انجمن نظارت بايد آگهي كه حاوي مطالب زير باشد از 3 تا 5 روز قبل از روز اخذ رأي در حوزه انتخابيه منتشر كند: 1 - محل انعقاد انجمن و شعب آن و ساعات اخذ رأي كه بايد در تمام شعب در روز جمعه به عمل آيد و كمتر از شش ساعت و بيش از هشتساعت نباشد. ساعت اخذ رأي از ساعت 8 صبح الي 12 و از ساعت 14 تا خاتمه مدت خواهد بود. 2 - شرايط انتخابكنندگان. 3 - عده اعضايي كه بايد در آن حوزه انتخاب شوند. 4 - اسامي داوطلبان عضويت انجمن شهرستان كه صلاحيت آنها مورد تأييد قرار گرفته و واجد شرايط مندرج در اين قانون باشند با تصريح باين امركه رأيدهندگان فقط ميتوانند از ميان داوطلبان معافي شده از طرف انجمن نظارت اشخاصي را كه مايل باشند انتخاب نمايند. ماده 19 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - رأيگيري در يك روز به عمل خواهد آمد و دادن رأي بايد مخفي باشد و نحوه اخذ رأي و استخراج آن و تشخيص حائزين اكثريت طبقآييننامهاي است كه از طرف وزارت كشور تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد. ماده 20 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - هرگاه در اثناء جريان انتخابات يك يا چند نفر از اعضاء انجمن در آمدن به جلسات تعلل يا از حضور استنكاف نمايند تا زماني كهاكثريت باقي است جريان امر تعقيب و به عضو يا اعضاء مذكور اخطار ميشود كه حضور يابند چنانچه عضوي تا دو جلسه پس از اخطار در استنكاف وتعلل خود باقي باشد انجمن با اطلاع فرماندار يا بخشدار يك يا چند نفر از اعضاء عليالبدل را به حكم قرعه براي عضويت انجمن دعوت مينمايد و اگراكثريت اعضاء انجمن نظارت از حضور در انجمن استنكاف نمايند و يا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداري كنند فرماندار يا بخشدار علل وموجبات آن را تحقيق و در رفع محظور اهتمام مينمايد و در صورتي كه اهتمام فرماندار يا بخشدار مؤثر نشود و اكثريت اعضاء انجمن يا تمام اعضاءانجمن اعم از اصلي و عليالبدل همچنان استنكاف و يا استعفا نمايند يا به واسطه فقدان اكثريت انجمن نتواند به وظائف قانوني خود عمل نمايدكميسيون مقرر در ماده 12 در تجديد انتخاب اعضاء انجمن نظارت به تعداد كسري اعضاء اقدام مينمايد. ماده 21 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - اگر كسي در جريان انتخابات شكايت يا ايرادي در امر انتخابات داشته باشد مانع سير قانوني جريان انتخابات نخواهد بود، ولي خلاصهشكايت يا ايراد در دفتر مخصوص انجمنهاي نظارت ثبت ميشود. ماده 22 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انجمن نظارت پس از خاتمه رأيگيري و شمارش و قرائت آراء بلافاصله اسامي دارندگان رأي را جهت اطلاع عموم آگهي مينمايد و ازتاريخ انتشار اين آگهي تا يك هفته ايرادات و شكايات از انتخابات را ميپذيرد و منتهي ظرف يك هفته ديگر به شكايات يا ايرادات رسيدگي و نتيجه رااعلام ميدارد. شاكيان از انتخابات يا از انجمن نظارت رسيدگي ميتوانند پس از افتتاح انجمن شهرستان شكايات خود را ظرف هفته اول به انجمن تسليم نمايند و نظرانجمن كه ظرف يك هفته از تاريخ وصول شكايات اعلام خواهد شد قطعي است. حق اعتراض بر انتخابات رااشخاصي دارند كه حق انتخاب كردن را داشته باشند. ماده 23 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انتخابات انجمنهاي شهرستان و شهر در يك روز انجام ميشود و در مواردي كه تجديد انتخاب شهرستان لازم شود طبق مواد اين قانوناقدام خواهد شد. ماده 24 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - در صورتي كه ايراد و شكايتي از انتخابات نشود و يا ايرادات و شكايتهاي رسيده پس از رسيدگي مورد تأييد واقع نگردد انجمنهاينظارت پس از تنظيم صورتمجلس نهايي به نام كساني كه به عضويت انجمن شهرستان انتخاب شدهاند اعتبارنامه را به امضاي اكثريت اعضاء انجمن وفرماندار يا بخشدار مربوط در چهار نسخه صادر كرده نسخه اول را به عضو منتخب تسليم خواهد نمود نسخه دوم را به وزارت كشور و نسخه سوم را بهفرمانداري و نسخه چهارم را به انجمن شهرستان ارسال ميدارد و در صورتي كه منتخب قبل از صدور اعتبارنامه فوت يا استعفا كند انجمن نظارت براينفر بعدي كه داراي رأي بيشتري باشد به شرح فوق اعتبارنامه صادر مينمايد. ماده 25 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - پس از صدور اعتبارنامه اعضاء انجمن شهرستان با حضور اعضاء انجمن مزبور و رييس و اعضاء انجمن نظارت بر انتخابات و فرماندار ويا بخشدار اوراق آراء مأخوذه معدوم ميشود و در اين موقع رييس انجمن نظارت انحلال انجمن نظارت را اعلام ميدارد. ماده 26 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - ترتيب انتخابات نمايندگان بخشها بر اساس انتخابات انجمنهاي شهرستان و به نحوي خواهد بود كه در ماده 11 اصلاحي منظور شدهاست. فصل چهارم - طرز تشكيل انجمنهاي شهرستان و استان ماده 27 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - پس از آنكه دو ثلث اعتبارنامه منتخبين بخشها و مركز شهرستان به فرمانداري واصل گرديد فرماندار مكلف است از كليه اعضاء انجمنشهرستان و معتمدين محل و وجوه طبقات مندرج در ماده 12 و رؤساي ادارات و مؤسسات عمومي براي افتتاح انجمن دعوت و انجمن را به نام نامياعليحضرت همايون شاهنشاه افتتاح كند. ماده 28 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - پس از افتتاح بلافاصله انجمن به رياست مسنترين و منشيگري دو نفر از جوانترين اعضاء تشكيل ميشود و در حضور كليه مدعوينمراسم سوگند به اين ترتيب انجام خواهد شد كه هر يك از اعضاء سوگندنامه را به شرح زير با ذكر نام خود قرائت نموده و ذيل آن را امضاء كند. من ... امضاءكننده زير خداوند متعال را به شهادت ميطلبم به قرآن مجيد سوگند ياد ميكنم تكاليف و وظايفي را كه به عنوان عضو انجمن شهرستان بهمن رجوع شده است با كمال راستي و درستي و جد و جهد انجام بدهم و در انجام اين وظايف هرگز اغراض شخصي را مداخله ندهم و همواره خير وصلاح مردم و تماميت كشور ايران را منظور و نصبالعين خود ساخته و به قانون اساسي و سلطنت مشروطه ايران وفادار بمانم و نسبت به اعليحضرتهمايون شاهنشاه مفخم خود صديق و راستگو باشم . تبصره 1 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - اعضايي كه از اقليتهاي مذهبي انتخاب ميشوند به كتاب آسماني خود سوگند ياد خواهند كرد. تبصره 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - اعضاء انجمنهاي شهرستان كه بعد از جلسه افتتاحيه برسند در اولين جلسه رسمي كه حاضر ميشوند بايد مراسم تحليف را به جاآورده و سوگندنامه را امضاء نمايند. ماده 29 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - انجمن شهرستان پس از از اداي سوگند از ميان اعضاي خود يك نفر رييس و دو نفر نايب رييس و دو نفر منشي با رأي مخفي و اكثريتنسبي آراء براي مدت دو سال انتخاب و شروع به انجام وظايف قانوني خود ميكند. اعضاي انجمن شهرستان در اجراي مفاد ماده 3 در همين جلسهيكي از اعضاي خود را براي عضويت انجمن استان انتخاب و به فرمانداري معرفي مينمايد. ماده 30 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) - هر يك از اعضاء انجمن شهرستان كه فاقد يك يا چند شرط از شرايط لازم براي عضويت انجمن شود يا شغل دولتي قبول كند يا بدونعذر موجه و جلب موافقت قبلي انجمن چهار جلسه متوالي يا شش جلسه متناوب در هر سال غيبت كند از عضويت انجمن معاف و مراتب به عضومزبور ابلاغ خواهد شد تا اگر اعتراضي داشته باشد ظرف يك هفته به انجمن استان اعلام كند و ميتواند براي دفاع از خود در جلسه انجمن حضور يابد.نظر انجمن استان در اين باره قطعي است و بلافاصله به انجمن شهرستان مربوط ابلاغ خواهد شد.
تبصره 1
وظايف مربوط به اعلام معافيت عضوي كه به ترتيب مذكور در مواد 30 و 31 از عضويت انجمن معاف ميشود و دعوت از منتخببعدي توسط فرماندار يا جانشين او انجام خواهد شد.
تبصره 2
اگر نفر بعدي وجود نداشته باشد و بيش از يك سال به پايان دوره باقي باشد براي تعيين جانشين فرد يا افراد مزبور تجديد انتخاب بهعمل خواهد آمد.