معاهده واحد مربوط بمواد مخدر مشتمل بر يك مقدمه و 51 ماده و چهار فهرست ضميمه كه در تاريخ 30 مارس 1961 (10فروردين 1341) در نيويورك از طرف نماينده تامالاختيار دولت شاهنشاهي به امضاء رسيده است تصويب ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن معاهده واحد ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 7/4/1351 در جلسه روز يكشنبه هجدهم تير ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و يك شمسي بتصويب مجلس شورايملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي معاهده واحد درباره مواد مخدر مورخ 1961 مقدمه طرفهاي اين معاهده با ابراز علاقه بسلامت جسمي و اخلاقي ابناء بشر. با علم باينكه استعمال طبي مواد مخدر كماكان براي تسكين درد ضروري بوده و بايد ترتيبات لازم در نظر گرفته شود تا دسترسي بمواد مزبور براياين منظور تأمين گردد. با علم باينكه اعتياد بمواد مخدر يك بليه بزرگ براي فرد و يك خطر اقتصادي و اجتماعي براي ابناء بشر محسوب ميشود. با اطلاع از وظيفهاي كه در پيشگيري و مبارزه با اين بليه بر عهده دارند. با توجه بر اين نكته كه اقدامات متخذ عليه استعمال نابجاي مواد مخدر بايد بصورت هم آهنگ و در سطح جهاني انجام گيرد تا مؤثر واقع شود. با اعتقاد بر اينكه چنين اقدام جهاني ايجاب مينمايد كه يك همكاري بينالمللي بر اساس اصول واحد و بسوي هدف مشترك انجام گيرد. با اذعان بصلاحيت سازمان ملل متحد در امر نظارت بر مواد مخدر و با ابراز تمايل بر اينكه دستگاههاي بينالمللي مربوط در چهار چوب اين سازمانگرد آيند. با تمايل بانعقاد يك كنوانسيون بينالمللي قابل قبول براي عموم كه جايگزين اكثر عهدنامههاي موجودي مربوط بمواد مخدر گردد و استعمال موادمزبور را محدود بمنظورهاي طبي و علمي نمايد و با ايجاد همكاري بينالمللي مداوم برقراري اين اصول و حصول هدفهاي فوق را تأمين نمايد بقرارزير توافق نمودند: ماده يك - تعريفها 1 - در سراسر مقررات اين قرارداد تعريفهاي زير صادق است مگر در مواردي كه خلاف آن بصراحت قيد شده و يا فحواي عبارت مفهوم ديگري رابرساند. الف – واژه«هيأت» يعني هيئت بينالمللي نظارت بر مواد مخدر.
ب
واژه «حشيش» يعني سرشاخههاي گلدار يا باردار گياه شاهدانه (باستثناء دانهها و برگها وقتي كه همراه سرشاخههاي گلدار نباشند) كه رزين آنهااستخراج نشده باشد قطع نظر از هر اسمي كه ممكن است روي آن گذارده باشند.
ج
اصطلاح «گياه شاهدانه» يعني هر نوع گياهي از نوع شاهدانه. د - اصطلاح «چرس» يعني رزين جدا شده از گياه شاهدانه اعم از خام يا تصفيه شده.
ه
واژه «بوته كوكا» يعني هر نوع بوته از جنس اريتروكسيلون. و - اصطلاح «برگ كوكا» يعني برگ بوته كوكا باستثناء برگي كه تمام اكونين و كوكائين و هر گونه آلكالوئيد اكوني نيك آن گرفته شده باشد. ز - واژه «كميسيون» يعني كميسيون مواد مخدر شورا.
ح
واژه «شورا» يعني شوراي اقتصادي و اجتماعي ملل متحد.
ط
واژه «كشت» يعني كشت خشخاش ترياكدار - بوته كوكا يا گياه شاهدانه. ي - واژه «ماده مخدر» يعني هر يك از مواد مندرج در فهرست شماره 1 و فهرست شماره 2 اعم از طبيعي يا صنعتي. ك - اصطلاح «مجمع عمومي» يعني مجمع عمومي ملل متحد.
ل
اصطلاح «قاچاق» يعني كشت يا هر داد و ستد مواد مخدر كه برخلاف هدفهاي اين قرارداد انجام گيرد.
م
واژههاي «ورود» و «صدور» هر يك ضمن معناي خاص خودشان به حمل مواد مخدر از يك كشور بكشور ديگر و در يك كشور از يك سرزمين بسرزمين ديگر اطلاق ميشود.
ن
واژه «ساختن» يعني كليه اعمالي (بجز توليد) كه بتوان بوسيله آن مواد مخدر بدست آورد اين تعريف شامل تصفيه و تبديل يك ماده مخدر بماده مخدر ديگر نيز ميگردد.
س
اصطلاح «ترياك طبي» يعني ترياكي كه بمنظور استعمال داروئي عمليات لازم در آن انجام گرفته باشد.
ع
واژه «ترياك» يعني شيره غليظ شده خشخاش ترياك دار.
ف
اصطلاح «خشخاش ترياكدار» يعني گياه نوع پاپاور سوميفروم.ال
ض
اصطلاح «كاه خشخاش» يعني تمام قسمتهاي خشخاش ترياكدار پس از درو باستثناي دانهها.
ق
واژه «تركيب» يعني يك مخلوط جامد يا مايع كه در آن ماده مخدر وجود داشته باشد. ر - واژه «توليد» يعني عملي كه شامل برداشت ترياك - برگهاي كوكا حشيش و چرس از گياهاني كه آنها را ميدهند باشد.
ش
اصطلاح «فهرست شماره يك» و «فهرست شماره 2» - «فهرست شماره 3»- «فهرست شماره 4» يعني فهرستهاي مواد مخدر و تركيباتيكه ضميمهاين قرارداد بوده و ممكنست با رعايت مفاد ماده 3 بر حسب ضرورت تغيير يابد.
ت
اصطلاح «دبير كل» يعني دبير كل سازمان ملل متحد.
ص
اصطلاح «موجوديهاي خاص» يعني مقاديري مواد مخدر كه حكومت يك كشور يا يك سرزمين براي نيازمنديهاي خاص خود و رفع نياز موارداستثنائي در يك كشور يا يك سرزمين نگاهداري مينمايد. اصطلاح نيازمنديهاي خاص بايد بدينطريق تعبير شود.
ظ
واژه «موجوديها» يعني مقادير مواد مخدر كه در يك كشور يا سرزمين بمنظورهاي زير نگاهداري ميشوند:
1
براي مصرف طبي و علمي در آن كشور يا قلمرو.
2
براي ساخت و تركيب مواد مخدر و مواد ديگر در آن كشور يا قلمرو.
3
براي صادرات. ولي شامل مقاديري از مواد مخدر كه بشرح زير نگهداري ميشود نخواهد بود.
4
داروخانهها و يا ساير توزيعكنندگان خردهفروش مجاز و مؤسسات يا اشخاص صاحب صلاحيت كه در اشتغال مجاز كارهاي درماني يا علميهستند.
5
بعنوان موجوديهاي خاص.
غ
واژه«سرزمين» يعني هر قسمت از يك كشور كه از نظر اجراي سيستم گواهينامههاي ورود و پروانههاي صدور مذكور در ماده 31 مانند يك واحدمشخص درباره آن عمل ميشود اين تعريف شامل حال اصطلاح « سرزمين» آنچنانكه در ماده 42 و ماده 46 بكار رفته نميگردد. 2 - از نظر اين كنوانسيون وقتي ماده مخدر بشخص يا مؤسسهاي براي توزيع بصورت خردهفروشي يا استعمال طبي يا تحقيق علمي داده شد مصرف شده تلقي ميگردد كلمه «مصرف» طبق اين تعريف تعبير خواهد شد.