قانون انتخاب رئيس جمهور كشور جمهوري اسلامي ايران مصوب 1360,04,15
فصل اول
كليات
ماده 1
در اجراي اصل يكصد و شانزدهم از مبحث اول فصل نهم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران انتخابات رئيس جمهور كشور جمهورياسلامي ايران بر طبق مقررات اين قانون انجام ميگيرد.
ماده 2
بموجب اصل يكصد و چهاردهم قانون اساسي رئيس جمهور براي مدت چهار سال با راي مستقيم مردم انتخاب ميشود و انتخاب مجدد او بصورت متوالي تنها براي يك دوره بلامانع است.
ماده 3
بموجب اصل يكصد و هفدهم قانون اساسي رئيس جمهور با اكثريت مطلق آراء شركتكنندگان انتخاب ميشود، ولي هر گاه در دورنخست هيچيك از نامزدها چنين اكثريتي بدست نياورد روز جمعه هفته بعد براي بار دوم رأي گرفته ميشود. در دور دوم تنها دو نفر از نامزدها كه دردور نخست آراء بيشتري داشتهاند شركت ميكنند ولي اگر بعضي از نامزدهاي داراي آراء بيشتر از شركت در انتخابات منصرف شوند از ميان بقيه دو نفركه در دور نخست بيشتر از ديگران راي داشتهاند براي انتخابات مجدد معرفي ميشوند.
ماده 4
بموجب اصل يكصد و بيستم قانون اساسي هر گاه در فاصله ده (10( روز پيش از رايگيري يكي از نامزدهائيكه صلاحيت او طبق اين قانون احراز شده فوت كند انتخابات بمدت دو هفته به تاخير ميافتد. اگر در فاصله دور نخست و دور دوم نيز يكي از دو نفر حائز اكثريت دور نخست فوت كند مهلت انتخابات براي دو هفته تمديد ميشود.
ماده 5
بموجب اصل نود و نهم قانون اساسي مسئوليت نظارت بر انتخابات رياست جمهوري بر عهده شوراي نگهبان است.
ماده 6
در هر دور انتخاباتي هر شخص واجد شرايط فقط ميتواند يكبار و در يك شعبه اخذ رأي با ارائه شناسنامه رأي بدهد.
ماده 7
اخذ راي در سراسر كشور در يك روز و حداقل بمدت ده (10) ساعت بعمل ميآيد.
فصل دوم
شرايط انتخابكنندگان و انتخاب شوندگان
ماده 8
انتخابكنندگان بايد داراي شرايط زير باشند:
1
تابعيت ايران.
2
داشتن حداقل 15 سال تمام سن در روز اخذ راي.
ماده 9
اشخاص زير از حق انتخاب كردن محرومند:
1
محجورين.
2
محرومين از حقوق اجتماعي.
ماده 10
انتخاب شوندگان بايد داراي شرايط زير باشند:
1
از رجال مذهبي و سياسي.
2
ايرانيالاصل.
3
تابع ايران.
4
مدير و مدبر.
5
داراي حسن سابقه و امانت و تقوي.
6
مؤمن و معتقد به مباني جمهوري اسلامي ايران و مذهب رسمي كشور.
7
عدم محروميت از حقوق اجتماعي.
فصل سوم
اعلام داوطلبين و رسيدگي به صلاحيت داوطلبان
ماده 11
پس از وصول دستور رئيس جمهور يا شوراي رياست جمهوري كه با رعايت اصل يكصد و نوزدهم و يكصد و سي و يكم قانون اساسي صادر ميشود وزارت كشور موظف است حداكثر ظرف سه روز مراتب و تاريخ شروع ثبت نام داوطلبان رياست جمهوري را با استفاده از وسائل ارتباط جمعي باطلاع عموم برساند.
ماده 12
داوطلبان رياست جمهوري ظرف سه روز از تاريخ شروع ثبت نام شخصا بوزارت كشور مراجعه نموده و پرسشنامه را پس از دريافت و تكميل همراه چهار برگ فتوكپي كليه اوراق شناسنامه و 12 قطعه عكس از آخرينعكس 4×6 خود را كه در همان سال گرفته باشد به ستاد انتخابات كشور تسليم و رسيد دريافت دارد.
ماده 13
ستاد انتخابات كشور پس از پايان مهلت قبول داوطلبي بلافاصله مدارك داوطلبان را به دبيرخانه شوراي نگهبان تسليم ميدارد.
ماده 14
شوراي نگهبان ظرف پنج روز از تاريخ وصول مدارك داوطلبان به صلاحيت آنان رسيدگي و نظر خود را صورتمجلس نموده و يك نسخه از صورت جلسه تنظيمي را به وزارت كشور ارسال ميدارد.
ماده 15
وزارت كشور موظف است بلافاصله پس از وصول نظريه شوراي نگهبان اسامي نامزدهاي رياست جمهوري را با استفاده از وسائل ارتباط جمعي باطلاع عموم برساند.
فصل چهارم
تبليغات
ماده 16
بمنظور تضمين برخورداري يكسان نامزدهاي رياست جمهوري از امكانات دولتي و بازرسي و كنترل و نحوه تبليغات نامزدها كميسيوني بنام كميسيون بازرسي و تبليغات انتخابات در وزارت كشور و بنا بدعوت وزير كشور تشكيل ميگردد.
ماده 17
اعضاء كميسيون بازرسي تبليغات رياست جمهوري عبارتند از:
1
دادستان كل كشور يا نماينده تامالاختيار او.
2
يكنفر از اعضاي شوراي نگهبان به انتخاب شورا.
3
وزير كشور يا نماينده تامالاختيار او.
ماده 18
نامزدهاي رياست جمهوري موظفند در تبليغات انتخاباتي خود موازين اسلامي را دقيقاً رعايت نمايند.
ماده 19
برنامه تبليغاتي راديو تلويزيوني نامزدها بايد قبل از پخش ضبط شود و از نظر كميسيون بازرسي بگذرد.
ماده 20
نامزدهاي رياست جمهوري كه صلاحيت آنان توسط شوراي نگهبان تاييد و اسامي آنها از طرف وزارت كشور اعلام ميگردد هر يك حق دارند بطور مساوي از صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران براي معرفي و ارائه برنامههاي خود استفاده نمايند. ترتيب و تنظيم برنامه تبليغاتي نامزدهاي انتخاباتي از طريق صدا و سيما بعهده كميسيون تبليغات انتخابات ميباشد.
ماده 21
فعاليتهاي انتخاباتي رسما از تاريخ اعلام اسامي نامزدهاي رياست جمهوري بوسيله وزارت كشور آغاز و تا 12 ساعت قبل از شروع اخذ راي خاتمه ميپذيرد و پس از پايان اين مهلت تا اعلام نتيجه اخذ راي دور اول هيچيك از نامزدهاي رياست جمهوري مجاز به فعاليت انتخاباتي نيستند.
ماده 22
تمام نامزدهاي رياست جمهوري با هر سمتي كه داشته باشند بطور يكسان مشمول مقررات اين قانون بوده و نبايد تحت هيچ عنوان بيش از آنچه توسط كميسيون بازرسي تعيين شده از صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران استفاده شود.
ماده 23
فعاليت انتخاباتي در دور دوم از تاريخ اعلام رسمي نتايج قطعي آراء دور اول شروع و تا 12 ساعت قبل از شروع اخذ راي دور دوم ادامه خواهد يافت.
ماده 24
استفاده از وسائل، پرسنل و ساير امكانات ادارات دولتي و موسسات وابسته به دولت و نهادهاي انقلابي كه از بودجه عمومي كشوراستفاده مينمايند براي تبليغات انتخاباتي كليه نامزدهاي رياست جمهوري اكيدا ممنوع است.
ماده 25
الصاق اعلاميه پوستر و هر گونه آگهي تبليغاتي روي علائم راهنمائي تابلو بيمارستانها، تابلو مدارس و ساير موسسات آموزشي وسازمانهاي دولتي و ادارات دولتي و سازمانهاي وابسته به دولت و اتومبيلهاي دولتي و اتوبوسهاي شركت واحد اتوبوسراني در سراسر كشور ممنوع بوده و مامورين انتظامي و افراد سپاه پاسداران و كميتههاي انقلاب اسلامي و مامورين راهنمائي و رانندگي مكلفند نسبت به برداشتن و از بين بردن چنين اوراق تبليغاتي اقدام نمايند و در صورت مشاهده متخلفين را جلب و بمنظور تعقيب قانوني به مقامات قضائي تسليم نمايند.
ماده 26
گزارش هر گونه سوء استفاده تبليغاتي يا تخلف از مقررات مذكور در كميسيون بازرسي تبليغات انتخابات رياست جمهوري مورد بررسي قرار ميگيرد و در صورت اثبات تخلف از ناحيه نامزد رياست جمهوري مراتب رسما از طريق وسائل ارتباط جمعي باطلاع عموم خواهد رسيد.
فصل پنجم
هيئت اجرائي و وظايف آن
ماده 27
ظرف سه روز از تاريخ اعلام وزارت كشور از طريق وسائل ارتباط جمعي مبني بر شروع انتخابات رياست جمهوري و قبول داوطلبي درمركز هر شهرستان هيئت اجرائي انتخابات رياست جمهوري در آن شهرستان برياست فرماندار يا سرپرست فرمانداري و عضويت رئيس دادگستري ورئيس يا سرپرست آموزش و پرورش و امام جمعه يا نماينده او و 5 نفر از معتمدان و روحانيون مبارز و آگاه مركز شهرستان و بخش مركزي تشكيل ميگردد.
تبصره 1
در صورت نبودن امام جمعه، فرماندار، روحاني مبارز شاخص از مركز شهرستان و بخش مركزي را دعوت مينمايد.
تبصره 2
در صورت عدم وجود رئيس دادگستري دادستان يا يكنفر از قضات ارشد در هيئت اجرائي انتخابات شركت مينمايند.
تبصره 3
در شهرستان هاي مركز استان رئيس دادگستري و مدير كل آموزش و پرورش عضو هيئت اجرائي مركز شهرستان هستند.
تبصره 4
در صورت عدم وجود هر يك از مقامات مذكور فرماندار از ساير مسئولين ادارات دعوت مينمايد.
ماده 28
اعضاي اداري هيئت اجرائي و امام جمعه يا نماينده وي در اولين جلسه خود 25 نفر از معتمدين اقشار مختلف مردم مركز شهرستان وبخش مركزي را به فرماندار معرفي مينمايد.
ماده 29
25 نفر معتمدين منتخب موضوع ماده 28 بنا به دعوت فرماندار ظرف دو روز تشكيل جلسه داده و پس از حضور دو سوم مدعوين (17) نفر از بين خود يا خارج 5 نفر را بعنوان معتمدين اصلي و 5 نفر را بعنوان معتمدين عليالبدل هيئت اجرائي با راي مخفي و به اكثريت نسبي آراءانتخاب مينمايند.
ماده 30
بلافاصله پس از انتخاب معتمدين و تشكيل هيئت اجرائي مركز شهرستان فرماندار موظف است دستور تشكيل هيئت اجرائي بخشهاي تابعه را صادر و به بخشداران مربوطه ابلاغ نمايد.
ماده 31
پس از وصول دستور فرماندار در مركز هر بخش هيئت اجرائي انتخابات رياست جمهوري بخش به رياست بخشدار يا سرپرست بخشداري و عضويت عاليترين مقام قضائي و آموزش و پرورش و چهار نفر از روحانيين [روحانيون] مبارز و معتمدين بخش تشكيل ميشود.
تبصره
چنانچه مركز بخش فاقد ادارات مندرج در ماده فوق باشد بخشدار از رؤساي ساير ادارات دعوت خواهد نمود و در صورتي كه مركز بخش فاقد ادارات دولتي باشد بخشدار ميتواند از فرهنگيان شاغل در مركز بخش بجاي رؤساي ادارات دعوت نمايد.
ماده 32
مقامات اداري عضو هيئت اجرائي بخش در اولين جلسه خود 21 نفر از معتمدين اقشار مختلف مردم بخش را انتخاب و به بخشدارمعرفي مينمايند.
ماده 33
بخشدار موظف است ظرف يك روز از تاريخ معرفي معتمدين اقشار مختلف مردم وسيله اعضاي اداري هيئت اجرائي از آنان دعوت نمايد كه تشكيل جلسه داده و پس از حضور دو سوم مدعوين (14) نفر از بين خود يا خارج 4 نفر بعنوان معتمدين اصلي و چهار نفر بعنوان معتمدين عليالبدل هيئت اجرائي با رأي مخفي و به اكثريت نسبي آراء انتخاب نمايند.
ماده 34
مقامات اداري كه بنا به اقتضاي شغل خود به عضويت هيئت اجرائي مركز شهرستان يا بخش در ميآيند تا زمانيكه از سمت اداري خود مستعفي يا بركنار نشدهاند مكلف و موظف به شركت در جلسات هيئت اجرائي ميباشند و عدم شركت تعمدي و غير موجه آنان در جلسات هيئتاجرائي تمرد از انجام وظائف قانوني محسوب ميگردد.
تبصره
فرمانداران و بخشداران موظفند بلافاصله پس از غيبت مقامات اداري عضو هيئت اجرائي مراتب را با ذكر علت غيبت به ستاد انتخابات كشور اعلام دارند.
ماده 35
هر گاه در جريان انتخابات يك يا چند نفر از معتمدين هيئت اجرائي دو جلسه متوالي يا چهار جلسه متناوب از حضور در جلسات هيئتاجرائي خودداري نمايند به جاي آنان بترتيب تعداد رأي از معتمدين عليالبدل وسيله فرماندار يا بخشدار دعوت بعمل خواهد آمد. در هر حال تا زمانيكه اكثريت اعضاي هيئت اجرائي باقي هستند اقدامات هيئت قانوني است.
تبصره
هر گاه معتمدين هيئت اجرائي بدليل استعفاء يا عدم حضور خود هيئت اجرائي را از اكثريت ساقط كنند فرماندار يا بخشدار ميتواند رأساً از معتمدين صلاحيتدار بجاي آنان دعوت نمايد.
ماده 36
هيئتهاي اجرائي بخشها بلافاصله پس از انتخاب معتمدين و تكميل عده خود تشكيل جلسه داده و تعداد و محل استقرار شعب ثبت نام واخذ رأي را تعيين نموده و وسيله بخشدار به فرماندار شهرستان جهت طرح در هيئت اجرائي شهرستان اعلام ميدارند.
ماده 37
هيئت اجرائي شهرستان پس از تعيين محلهاي استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي در مركز شهرستان و بخش مركزي و بررسي و تأييد وتصويب مصوبات هيئتهاي اجرائي بخشها در مورد تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي مبادرت به انتشار آگهي انتخابات حاوي تاريخ برگزاري انتخابات و شرايط انتخابكنندگان و مقررات جزائي و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي در سراسر حوزه شهرستان مينمايد.
ماده 38
هيئتهاي اجرائي بخشها پس از تأييد تعداد و محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي بخش توسط هيئت اجرائي شهرستان براي هر شعبه ثبت نام و اخذ رأي 5 نفر از معتمدين محل كه داراي سواد خواندن و نوشتن باشند انتخاب و به بخشدار يا فرماندار جهت صدور حكم معرفي مينمايند.
تبصره
در صورتيكه در محل استقرار شعبه ثبت نام و اخذ رأي به تعداد كافي معتمدين با سواد نداشته باشد هيئت اجرائي ميتواند افرادي را ازخارج براي آن شعب انتخاب و اعزام دارد.
ماده 39
كليه تصميمات هيئتهاي اجرائي با اكثريت آراء كل اعضاء هيئت معتبر است.
ماده 40
اعضاي شعب ثبت نام و اخذ رأي از بين خود يك نفر رئيس يك نفر نايب رئيس و سه نفر منشي انتخاب مينمايد.
ماده 41
فرمانداران موظفند مستقيماً يا با تفويض اختيار به بخشداران تابعه براي هر يك از شعب ثبت نام و اخذ رأي يك نفر نماينده تعيين و اعزام دارند.
ماده 42
در سفارتخانه و كنسولگري و نمايندگي سياسي ايران در خارج از كشور هيئت اجرائي انتخابات رياست جمهوري به رياست سفير كبير ويا سركنسول و عاليترين مقام نمايندگي سياسي و عضويت سه نفر از كارمندان ارشد سفارتخانه يا كنسولگري و يا نمايندگي سياسي و پنج نفر از ايرانيان مؤمن به انقلاب اسلامي مقيم آن كشور به انتخاب و دعوت سفير كبير يا سركنسول يا مقام نمايندگي سياسي تشكيل ميگردد.
ماده 43
هيئت اجرائي موضوع ماده 42 پس از خاتمه اخذ رأي و قرائت آراء نتيجه را صورت مجلس مينمايد. سفير كبير و يا سركنسول و يا عاليترين مقام نمايندگي سياسي موظف است بلافاصله نتيجه را بوسيله تلكس يا سريعترين وسيله مخابراتي ممكن از طريق وزارت امور خارجه به وزارت كشور اعلام دارد.
ماده 44
هيئتهاي اجرائي انتخابات رياست جمهوري شهرستان تحت رياست فرماندار محل و هيئتهاي اجرائي بخشها تحت رياست بخشدار محل مسئول صحت جريان انتخابات حوزه مأموريت خود ميباشند.
ماده 45
كليه امور انتخابات بخش مركزي را هيئت اجرائي شهرستان انجام ميدهد.
ماده 46
هيئت اجرائي بخش با تصويب هيئت اجرائي شهرستان ميتواند براي مناطق صعبالعبور كوهستاني و مسافتهاي دور كه تشكيل شعب ثابت ثبت نام و اخذ رأي مقدور نيست شعب ثبت نام و اخذ رأي سيار تعيين نمايد.
ماده 47
هيئتهاي اجرائي شهرستان و بخش بايستي ترتيبي اتخاذ نمايند كه يك روز قبل از روز اخذ رأي محل شعب ثبت نام و اخذ رأي آماده واعضاي شعب در محل مستقر شوند.
ماده 48
برگهاي انتخابات داراي دو قسمت است كه از محل نقطهچين از هم جدا ميشوند. قسمت اول تعرفه انتخابات محسوب ميگردد و روي آن مشخصات رأي دهنده نوشته ميشود و قسمت دوم ورقه رأي است كه به رآي دهنده تسليم ميگردد.
ماده 49
هر گاه بعضي از شعب ثبت نام و اخذ رأي بعلل مختلف از عهده قرائت آراء و تكميل صورتجلسه برنيايند هيئت اجرائي بخش رأساً نسبت به شمارش و قرائت آراء و تكميل صورتجلسه شعبه مزبور اقدام خواهد كرد.
ماده 50
مسئوليت نگاهداري و حفاظت كليه لوازم و اوراق انتخاباتي و صندوقهاي رأي تا تحويل به اعضاي شعب ثبت نام و اخذ رأي بعهده نماينده فرماندار ميباشند.
ماده 51
مسئوليت نگاهداري و حفاظت مدارك انتخابات و صندوقهاي اخذ رأي تا تحويل به هيئت اجرائي شهرستان بعهده بخشدار يا سرپرست بخشداري است.
ماده 52
مسئوليت نگاهداري و حفاظت اوراق و مدارك و صندوقهاي اخذ رأي تا وصول دستور امحاء آنها از طرف ستاد انتخابات كشور بعهده فرماندار است.
ماده 53
ستاد انتخابات كشور پس از وصول نظريه شوراي نگهبان مبني بر خاتمه انتخابات دستور امحاء تعرفه و اوراق رأي را صادر خواهد نمود.
فصل ششم
ثبت نام و اخذ رأي
ماده 54
نماينده فرماندار و اعضاي شعبه ثبت نام و اخذ رأي موظفند يك ساعت قبل از زمان شروع اخذ رأي در محل شعبه حاضر شده وتشريفات لازم را انجام دهند.
ماده 55
نحوه ثبت نام و اخذ رأي و شمارش و قرائت آراء و دستورالعمل اجرائي برگزاري انتخابات رياست جمهوري را وزارت كشور تهيه و به اجرا ميگذارد.
ماده 56
هيئت اجرائي بخش پس از دريافت صندوقهاي اخذ رأي و صورت جلسه شعب ثبت نام و اخذ رأي حوزه بخش نتيجه انتخابات بخش راضمن ارسال صندوقهاي اخذ رأي و صورتجلسات مربوط به هيأت اجرائي شهرستان اعلام ميدارد.
ماده 57
هيئت اجرائي شهرستان بلافاصله پس از دريافت نتايج انتخابات بخشهاي تابعه نتيجه كلي انتخابات شهرستان را ضمن انتشار آگهي درمحل به ستاد انتخابات كشور گزارش مينمايد.
ماده 58
هيئت اجرائي شهرستان ظرف دو روز از تاريخ انتشار آگهي نتيجه انتخابات شكايات مربوط به انتخابات را دريافت و ظرف 24 ساعت بهآنها رسيدگي نموده و نتيجه را صورتجلسه نموده و به ستاد انتخابات كشور اعلام ميدارد.
فصل هفتم
شكايات و مقررات جزائي و مواد متفرقه
ماده 59
ستاد انتخابات كشور بلافاصله پس از دريافت نتايج انتخابات كليه شهرستانهاي كشور مراتب را به شوراي نگهبان اعلام ميدارد.
ماده 60
كسانيكه از نحوه برگزاري انتخابات شكايت داشته باشند ميتوانند ظرف سه روز از روز اخذ رأي شكايت خود را به دبيرخانه شوراي نگهبان تسليم دارند.
ماده 61
شوراي نگهبان حداكثر ظرف يك هفته پس از دريافت نتيجه انتخابات رياست جمهوري از ستاد انتخابات كشور نظر قطعي خود را نسبت به انتخابات انجام شده ضمن ارسال اعتبارنامه منتخب به وزارت كشور اعلام خواهد داشت.
ماده 62
اعلام قطعي نتايج رأيگيري و معرفي رئيس جمهور منتخب بحضور رهبر يا شوراي رهبري بعهده وزير كشور است.
ماده 63
شكاياتي كه در جريان انتخابات به شوراي نگهبان يا هيئتهاي اجرائي شهرستانها تسليم ميشود مانع از ادامه انتخابات نخواهد بود.
ماده 64
هيچيك از اعضاء هيئتهاي اجرائي نبايد با نامزدهاي انتخابات رياست جمهوري خويشاوندي نسبي و يا سببي (پدر - برادر - داماد) داشته باشد.
ماده 65
به هيأتهاي اجرائي بخشها اجازه داده ميشود در صورت احساس ضرورت با نظر ناظرين شوراي نگهبان نسبت به تعويض تمام يا عدهاياز اعضاي يك يا چند شعبه ثبت نام و اخذ رأي در دور دوم انتخابات اقدام نمايند ولي محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي براي دور دوم انتخابات همان محلهاي قبلي بوده و غير قابل تغيير است.
ماده 66
هر كس در هر دور انتخابات برگ انتخابات رياست جمهوري را بخرد و يا بفروشد و يا در اوراق تعرفه انتخابات تقلب و يا در امر انتخابات به نحوي از انحاء اخلال يا تقلب و تزوير و خيانت نمايد يا به تهديد يا تطميع متوسل شود يا با شناسنامه متعلق به ديگري يا شناسنامه مجعول با علم به مجعول بودن آن برگ رأي بگيرد يا بيش از يك بار رأي بدهد علاوه بر محروميت از حقوق اجتماعي به حبس جنحه از شش ماه الي سه سال محكوم خواهد شد.
ماده 67
وزارت كشور مأمور اجراي اين قانون و مسئول حسن جريان انتخابات رياست جمهوري است و بدين منظور ميتواند مأموريني جهت بازرسي و كنترل جريان انتخابات بطور ثابت يا سيار به شهرستانها و بخشها و شعب ثبت نام و اخذ رأي اعزام دارد.
ماده 68
اين قانون مشتمل بر 68 ماده و 8 تبصره در جلسه مورخ 1360/4/13 بتصويب كميسيون داخلي مجلس شوراي اسلامي رسيد. قانون فوق مشتمل بر شصت و هشت ماده و هشت تبصره در جلسه روز دوشنبه پانزدهم تير ماه يكهزار و سيصد و شصت شمسي كميسيون امور داخلي طبق اصل هشتاد و پنجم قانون اساسي تصويب و به تأييد شوراي محترم نگهبان رسيده و براي مدت دو سال بصورت آزمايشي قابل اجرا است. رئيس مجلس شوراي اسلامي – اكبر هاشمي