قانون خدمات اجتماعي زنان مصوب 1347,04,13 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
بمنظور بيشتر سهيم كردن زنان در تحولات اجتماعي كشور و در اجراي اصول انقلاب شاه و مردم بموجب اين قانون خدمات فرهنگيو آموزشي و بهداشتي و درماني و اجتماعي [و] فني و تخصصي وظيفه مقدس ملي زنان نيز شناخته ميشود و به ترتيب مقرر در اين قانون در مورد زناني كه داراي گواهينامه كامل متوسطه و يا مدارك تحصيلي بالاتر هستند برقرار خواهد شد.
ماده 2 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
خدمات مذكور در ماده 1 شامل موارد زير است:
1
خدمات فرهنگي و آموزشي.
2
پيكار با بيسوادي. 3 -خدمات مربوط به برنامه بهداشت و تنظيم خانواده و ساير خدمات دولتي بهداشتي و درماني.
4
خدمت مربوط برفاه عمومي و مددكاري اجتماعي و ترويج خانهداري.
5
خدمات مربوط برشتههاي فني و تخصصي.
ماده 3 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵
از تاريخ تصويب اين قانون در هر سال فهرست فارغالتحصيلان و ميزان احتياجات دولت بخدمت زنان در هر يك از امور مذكور در ماده دوم از طرف دولت اعلام ميشود و كليه فارغالتحصيلان همان سال كه سنشان براي دارندگان گواهي پايان تحصيلات متوسطه يا معادل آن بين 18 تا 25 سال باشد و براي دارندگان مدارك تحصيلي بالاتر از تحصيلات كامل متوسطه از 30 سال و براي دارندگان درجه دكتري از 32 سال متجاوز نباشد براي انجام خدمات مذكور احضار ميشوند. زناني كه بعد از سن 25 سالگي باخذ گواهينامه پاياني تحصيلات متوسطه و يا پس از 30 سالگي بمدارج بالاتر و يا پس از 32 سالگي باخذ درجه دكتري نائل ميشوند از انجام اين خدمات معاف خواهند بود. دولت احتياجات خود را براي انجام خدمات مذكور در ماده دوم بدواً از بين داوطلبان واجد شرايط مرتفع خواهد ساخت و در صورتيكه عده داوطلبكافي نباشد بقيه را از بين ساير دعوتشدگان انتخاب خواهد كرد در صورتيكه تعداد دعوتشدگان در هر دوره تحصيلي از نيازمنديهاي دولت بيشترباشد عده لازم بوسيله قرعه از ميان همان دوره انتخاب خواهند شد و به بقيه برگ معافيت داده خواهد شد. معافشدگان ميتوانند بطور داوطلب در دورههاي بعد شركت كنند.
تبصره 1 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) منسوخ ۱۳۵۳/۱۰/۱۵
فارغالتحصيلان هر گروه در صورتي كه براي امتحانات ورودي دانشگاهها يا مؤسسات عالي آموزشي نامنويسي كرده باشند قبل از اعلامنتيجه امتحانات ورودي بخدمت احضار نخواهند شد و اين قبيل افراد بعد از اخذ نتيجه در صورت عدم موفقيت در امتحانات ورودي ميتوانند تا آخرهمان سال خود را معرفي نمايند.
تبصره 2
فارغالتحصيلان هر گروه در صورتي كه براي تحصيل در مدارج بالاتر در دانشگاهها و مؤسسات عالي آموزشي پذيرفته شده و ثبت نام كنند تازماني كه مشغول تحصيل هستند براي خدمت احضار نخواهند شد.
تبصره 3
فارغالتحصيلان هر سال براي تحصيل و اخذ مدارك تحصيلي بالاتر در دانشگاهها و مؤسسات عالي آموزشي خارج از كشور با رعايتمقررات اعزام محصل بخارج در صورتيكه تا يكسال پس از اخذ گواهينامه پايان تحصيلات متوسطه از كشور خارج شوند غايب محسوب نميشوند.
تبصره 4 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
فارغالتحصيلان هر سال كه در همان سال خود را معرفي نكنند در سالهاي بعد ميتوانند بدون رعايت شرط سني مندرج در اين ماده بطورداوطلب ثبت نام نمايند. تبصره 5 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) - پس از طي دوره دكتري فارغالتحصيلان دانشگاهها به استثناي فارغالتحصيلان رتبه يكم و ممتاز در هر رشته در صورتي ميتوانند دوره تخصصي طي نمايند كه برگ خاتمه خدمت يا معافيت دائم از خدمات اجتماعي زنان در دست داشته باشند.
ماده4(منسوخه 11ˏ05ˏ1356) منسوخ ۱۳۵۶/۰۵/۱۱
افراد مشمول با داشتن يكي از شرايط زير از انجام دادن خدمات مذكور در اين قانون معاف هستند:
1
زناني كه داري شوهرند.
2
زناني كه كفيل منحصر به فرد خانواده هستند.
3
فرزند اناث منحصر بفردي كه سن پدر يا مادرش از 60 سال تجاوز نموده باشد.
4
فرزند پدر يا فرزند مادري كه سن پدر يا مادر بيش از 60 سال بوده و آن فرزند منحصر به يك دختر باشد.
5
زناني كه داراي فرزند تحت حضانت باشند.
6
زناني كه طبق گواهي پزشكي از نظر جسمي يا روحي قادر به انجام خدمات مذكور در اين قانون نباشند. مشمولان بند يك و دو و سه و چهار و پنج اين ماده ميتوانند داوطلبانه خدمت كنند. ماده 5 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) - زنانيكه بموجب اين قانون بخدمات فرهنگي و آموزشي و بهداشتي و اجتماعي و فني و تخصصي و پيكار با بيسوادي پذيرفته ميشوند.حداكثر بمدت 6 ماه برابر آئيننامهاي كه بتصويب هيئت وزيران ميرسد آموزش لازم براي انجام خدمات مذكور در اين قانون را در نزديكترين مركزآموزش محل اقامت خود خواهند ديد پس از آن بقيه مدت خدمت را در حوزه استان يا فرمانداريكل محل اقامت خود كه سازمان مربوط احتياج داردانجام خواهند داد مدت دوره آموزش و خدمات زنان مشمول اين قانون جمعاً معادل مدت دوره تعليمات و خدمات سپاهيان دانش و بهداشت و ترويجو آباداني خواهد بود و آموزش و خدمت آنان در تمام موارد در ساعات روز خواهد بود. زنانيكه در شهر غير از محل سكونت خود تعليمات 6ماهه را طي مينمايند در مؤسسات شبانهروزي نگهداري خواهند شد.
ماده 6 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
زنانيكه براي انجام خدمات مذكور در اين قانون پذيرفته ميشوند در مدت آموزش با توجه بمدارك تحصيلي مربوط بر حسب مورد حقوقيمعادل حقوق و مزاياي دانشجوئي يا دانشآموزي سپاهيان انقلاب دريافت خواهند داشت و پس از طي دوره آموزش بدرجاتيكه در شرايط مشابه بهسپاهيان انقلاب اعطاء ميگردد مفتخر شده و از حقوق و مزاياي درجه مربوط مانند افسران و درجهداران سپاهي استفاده خواهند نمود.
تبصره 1 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
بزنانيكه براي خدمت بروستاها اعزام ميگردند فوقالعادهاي كه ميزان آن با پيشنهاد سازمان مربوط و تصويب هيئت وزيران تعيينخواهد شد پرداخت ميگردد.
تبصره 2(منسوخه 08ˏ04ˏ1356) منسوخ ۱۳۵۶/۰۴/۰۸
رسيدگي بجرائم زنان مشمول اين قانون حين انجام وظيفه و بسبب آن در صلاحيت دادگاههاي دادگستري است باستثناي جرائمي كهرسيدگي به آن در مورد افراد غير نظامي در صلاحيت دادرسي ارتش است و در مورد تقصير و تخلف و قصور اداري مقررات وزارتخانههاي مربوط نسبت به آنان مجري خواهد بود و در صورت امتناع از انجام وظيفه و تمرد يا غيبت متوالي بدون عذر موجه بيش از يكماه يا عدم صلاحيت وشايستگي علاوه بر اعمال تنبيهاتي كه در آئيننامه اجرائي اين قانون پيشبيني ميگردد از خدمت بركنار ميشوند. تبصره 3 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) - بزناني كه داراي مدارك تحصيلي ليسانس و بالاتر هستند در زمان آموزش فوقالعادهايكه ميزان آن با پيشنهاد سازمان مربوط و تصويب هيئت وزيران تعيين خواهد شد پرداخت ميگردد بهر حال جمع دريافتي هر فرد ليسانسيه و بالاتر در دوره آموزش بعنوان حقوق و مزايا نبايد از حقوق و مزاياي درجه مربوط كه بعد از خاتمه آموزش دريافت خواهد كرد بيشتر باشد.
ماده 7
داوطلبان انجام خدمات مذكور در اين قانون پس از خدمت در شرايط مساوي از مزاياي زير برخوردار خواهند شد:
1
تقدم در استخدام مؤسسات دولتي و سازمانهاي وابسته بدولت.
2
تقدم در استفاده از بورسهاي تحصيلي و مطالعاتي.
ماده 8
(منسوخه 30ˏ03ˏ1351) هر يك از وزارتخانهها ميتوانند در حدود احتياج زناني را كه بموجب اين قانون بخدمت در آن وزارتخانه پذيرفته شده و دوره خدمت مقرردر قانون را در روستاها بانجام رساندهاند بشرط رضايت از كار و قبول شدن در ارزشيابي و آزمايشهاي حين خدمت بر اساس قوانين و مقررات مربوط بسپاهيان دانش براي نقاط مورد نياز استخدام نمايند.
ماده 9
مدت خدمت زنانيكه در استخدام رسمي دولت هستند و بموجب اين قانون بخدمات اجتماعي مبادرت ميكنند بر اساس ماده 125لايحه قانوني استخدام كشوري جزء خدمت دولتي آنها محسوب خواهد شد.
ماده 10
خدمات مذكور در اين قانون براي زنانيكه داراي تحصيلات بالاتر از ديپلم باشند با رعايت شرايط سني مذكور در اين قانون الزامي استو در رشتههاي مورد نياز كه از طرف دولت معين ميشود بخدمت پذيرفته ميشوند و طبق ماده 5 اينقانون خدمات محوله را انجام خواهند داد. مقررات مربوط بمعافيت پزشكي مندرج در ماده 4 اين قانون شامل زنان مشمول اين ماده نيز خواهد بود. تبصره 1 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) - از تاريخ تصويب اين قانون اشتغال بكار در وزارتخانهها و مؤسسات دولتي و وابسته بدولت و در كارگاهها و كارخانهها و مؤسسات خصوصي براي فارغالتحصيلان ليسانسيه و بالاتر منوط به ارائه برگ خاتمه خدمت يا معافيت قانوني از خدمات اجتماعي زنان خواهد بود. تبصره 2 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) - تعيين سهميه افراد مشمول ليسانسيه و بالاتر براساس رشتههاي تحصيلي آنان بعهده كميسيون عالي هماهنگي است كه با شركت معاونان وزارتخانهها و مسئولان مؤسسات دولتي مربوط در نخست وزيري تشكيل ميشود اين كميسيون وظيفه دارد سهميه مورد نياز هر وزارتخانه را از مشمولان ليسانسيه و بالاتر تعيين و اعلام نمايد.
ماده 11
هزينه دوره تعليمات و دوره انجام خدمت در مورد كسانيكه بخدمت آموزشي اشتغال ميورزند بعهده وزارت آموزش و پرورش و درمورد كسانيكه بخدمات ديگر اجتماعي اشتغال ميورزند بعده وزارتخانه و سازمان مربوط خواهد بود. تبصره (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) - تهيه و اجراي برنامههاي آموزش نظامي مشمولان مقررات اين قانون و تأمين وسايل و هزينههاي آن بعهده وزارت جنگ خواهد بود.
ماده 12
از تاريخ تصويب اين قانون پس از اعلام احتياجات دولت بر اساس ماده 3 اين قانون هيچيك از سازمانهاي دولتي يا غير دولتي حق ندارندزناني را كه داراي گواهينامه كامل متوسطه و يا مدارك تحصيلي بالاتر ميباشند و طبق اين قانون موظف به انجام خدمت هستند و برگ معافيت يا برگعدم اصابت قرعه يا انجام خدمات مذكور در اين قانون را در دست ندارند استخدام كنند.
ماده 13 (منسوخه 30ˏ03ˏ1351) منسوخ ۱۳۵۱/۰۳/۳۰
زنانيكه در تاريخ تصويب اين قانون بطور رسمي در سازمانهاي دولتي يا وابسته بدولت اشتغال داشته و ضمن خدمات باخذ مدارك تحصيلي بالاتر نائل گردند از خدمت مقرر در اين قانون معاف هستند و همچنين كسانيكه با آموزش خاص و تعهد حداقل دو سال خدمت براي رشتههاي آموزشي وبهداشتي و نيروهاي مسلح شاهنشاهي استخدام ميشوند خدماتشان در حكم خدمات مندرج در اين قانون تلقي خواهد شد.
ماده 14
زنانيكه قبل از تصويب اين قانون به اخذ گواهينامه كامل متوسطه و يا مدارك تحصيل بالاتر نائل شدهاند در صورت واجد بودن شرطسني ميتوانند داوطلب خدمت شوند.
ماده 15
آئيننامههاي اين قانون بر حسب مورد از طرف دستگاههاي مربوط تهيه و پس از تصويب هيئت وزيران بموقع اجرا گذارده خواهد شد.
ماده 16
(منسوخه 30ˏ03ˏ1351) مشمولان اين قانون در مدت دو سال خدمت از هر نظر تابع مقررات وزارتخانه يا سازماني هستند كه در آن خدمت مينمايند بشرط آنكهمقررات مذكور با مفاد اين قانون مغايرت نداشته باشد. ماده 17 (منسوخه 15ˏ10ˏ1353) - احضار و اعزام مشمولان زن طبق آئيننامهاي كه به پيشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد بعهده وزارت مذكور خواهد بود. قانون فوق مشتمل بر پانزده ماده و يك تبصره كه در تاريخ روز چهارشنبه پانزدهم خرداد ماه 1347 بتصويب مجلس سنارسيده بود در جلسه روز پنج شنبه سيزدهم تير ماه يكهزار و سيصد و چهل و هفت شمسي مورد تصويب مجلس شوراي ملي قرار گرفت. رئيس مجلس شورايملي – مهندس عبدالله رياضي