قانون راجع به موافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مصوب 1344,09,07 ماده واحده موافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كه مشتمل بر يك مقدمه وبيست و يك ماده و دو ضميمه ميباشد و در تاريخ 26 مرداد 1343 در تهران بامضاء رسيده است تصويب و بدولت اجازه مبادله داده ميشود اسنادتصويب آنرا مبادله نمايد. قانون بالا مشتمل بر يك ماده كه در تاريخ روز دوشنبه 1ر9ر1344 به تصويب مجلس سنا رسيده بود در جلسه روز يكنشبه[يكشنبه] هفتم آذر ماه يكهزار وسيصد و چهل و چهار شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رييس مجلس شوراي ملي - مهندس عبدالله رياضي موافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي نظر به اينكه دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي كه از اين پس طرفين متعاهدين ناميده ميشوند متساوياً مايلندموافقت نامهاي بمنظور تاسيس و بهرهبرداري بازرگاني سرويسهاي هوائي بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي منعقد نمايند. بنابراين نمايندگان تامالاختيار خود را براي اين منظور بشرح زير تعيين نمودهاند. دولت شاهنشاهي ايران جناب آقاي عباس آرام وزير امور خارجه دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي جناب آقاي يوكني فدوروويچ لوگينوف رئيس هيئت نمايندگي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي نمايندگان مزبور پس از مبادله اختيارنامههاي خودكه در كمال صحت و اعتبار بود درباره مواد ذيل موافقت نمودند. ماده اول از لحاظ اين موافقت نامه:
1
مقصود از عبارت ((مقامات هواپيمائي)) در مورد ايران رئيس اداره كل هواپيمائي كشوري و هر شخص يا هيئتي است كه مجاز باشد كليه وظايففعلي رئيس اداره كل مزبور را انجام دهد و در مورد دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي رئيس اداره كل هواپيمائي كشوري منتسب به شورايوزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي و هر شخص يا هيئتي است كه مجاز باشد كليه وظايف فعلي رئيس اداره كل هواپيمائي كشوري منتسب بهشوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مزبور را انجام دهد.
2
مقصود از عبارت ((مؤسسه هواپيمائي معينه)) يك موسسه هواپيمائي است كه يكي از طرفين متعاهد كتباً بعنوان مؤسسه هواپيمائي كه در خط ياخطوط مشخصه مندرج در جدول خطوط پرواز منظم باين موافقت نامه بهرهبرداري خواهد نمود بطرف ديگر معرفي نمايد.
3
مقصود از عبارت ((سرويس هوائي)) هر سرويس هوائي است كه طبق برنامه بوسيله هواپيما بمنظور حمل و نقل عمومي مسافر و پست يا بارانجام ميشود.
4
مقصود از عبارت ((سرويس هوائي بينالمللي)) سرويس هوائي است كه از فضاي قلمرو بيش از يك كشور بگذرد.
5
مقصود از عبارت ((توقف بمنظورهاي غير بازرگاني)) فرود آمدن براي هر مقصودي غير از سوار يا تخليه كردن مسافر و بار يا پست ميباشد.
6
مقصود از عبارت ((مبدأ)) قلمرو كشوري است كه در آن مسافر و يا بار براي حمل در هواپيما سوار و يا بارگيري ميشود مشروط بر اينكه چنينمسافران و يا بارها لااقل سه روز و پانزده روز به ترتيب در آن قلمرو باقي بمانند.
7
مقصود از عبارت((مقصد)) قلمرو كشوري است كه در آن مسافر و يا بار پياده يا تخليه ميشود مشروط بر اينكه چنين مسافران و يا بارها لااقل سهروز و پانزده روز به ترتيب در آن قلمرو باقي بمانند.
8
مقصود از عبارت ((ظرفيت)) در مورد هواپيما گنجايش بارگيري هواپيماي مزبور است كه در تمام يا قسمتي از خط موجود ميباشد و مقصود از(ظرفيت) درباره )سرويس مورد موافقت) گنجايش آن هواپيما است كه در سرويس مزبور مورد استفاده قرار ميگيرد ضربدر تعداد دفعات رفت و آمدهواپيماي مزبور در زمان معين و خط و يا قسمتي از آن. ماده دوم
1
هر طرف متعاهد حقوق مشخصه در اين موافقت نامه را براي بكار انداختن سرويسهاي هوائي بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينه بشرح زير بطرف متعاهد ديگر اعطا مينمايد. حق ترانزيت - حق توقف بمنظورهاي غير بازرگاني - حق ورود و خروج تجارتي براي حمل و نقل بينالمللي مسافر و بار و پست در نقاطي واقع درقلمرو خود كه در هر يك از خطوط مشخصه در بند مربوطه جدول خطوط پرواز ضميمه اين موافقتنامه مندرج است.
2
سرويسهاي هوائي در خطوطي مشخصه - بين تهران و مسكو و نقاط ماوراء ممكن است بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينه هر يك از طرفينمتعاهدين به اسامي زير افتتاح گردد: الف - شركت هواپيمائي ملي ايران (ايران ار)
ب
اداره كل هواپيمائي كشوري منتسب بشوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ( ائروفلوت).
3
پروانه بهرهبرداري بدون تاخير موجه و حداكثر سي روز پس از دريافت اعلاميه حاكي از قصد يك طرف متعاهد دائر به بهرهبرداري در خطوط مشخصه از طرف متعاهد ديگر اعطاء خواهد گرديد. ماده سوم
1
هر يك از طرفين متعاهدين خطوط پرواز هواپيما در سرويسهاي مورد موافقت و نقاط عبور از مرزهاي مملكتي را در داخل قلمرو خود تعيينخواهد نمود.
2
جنبههاي بازرگاني سرويسهاي مورد موافقت موضوع موافقت نامه جداگانه خواهد بود كه بين مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين منعقد وبراي تصويب به مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين تسليم خواهد شد.
3
موافقت نامه بازرگاني مزبور از جمله موضوعات مندرج در مواد 9 و 10 اين موافقت نامه را شامل خواهد بود و همچنين ساير موضوعات مربوط بهمكاري بازرگاني را بطور نامحدود از قبيل مراقبت فني هواپيما در روي زمين و محاسبات مالي و ترتيبات راجع به ((هندلينگ (( بار و مسافر و ترتيباتمربوط بخدمت مسافرين و همچنين ترتيبات فروش جا در هواپيما و حمل و نقل بمقصد كشورهاي ثالث و بالعكس را در بر خواهد داشت. ماده چهارم
1
قوانين و مقررات يك طرف متعاهد درباره ورود و خروج هواپيمائي كه در حمل و نقل هوائي بينالمللي اشتغال دارند و در داخل قلمرو آن وهمچنين قوانين مقررات مربوط به پرواز و ناوبري اين نوع هواپيماها در قلمرو مزبور درباره هواپيماي مؤسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر بمورد اجرا گذارده خواهد شد و از طرف هواپيماي مزبور در موقع ورود و خروج و در موقعي كه در قلمرو متعاهد اول ميباشند رعايت خواهدگرديد.
2
قوانين و مقررات يك طرف متعاهد درباره ورود و خروج مسافر و سرنشين و بار و پست هواپيما در داخل قلمرو آن از قبيل مقررات مربوط به ورودو ترخيص و مهاجرت و گذرنامه و گمرك و ارز و قرنطينه توسط خود مسافرين و سرنشينان هواپيماي طرف متعاهد ديگر و يا از طرف آنان در موقعورود و خروج و در مدتي كه در داخل قلمرو طرف متعاهد اول ميباشند رعايت خواهد گرديد. بار و پست - نيز مشمول قوانين و مقررات فوقالذكر خواهد بود.
3
هر يك از طرفين متعاهدين نسخههاي قوانين و مقررات مربوطه مورد اشاره در اين ماده را در اختيار طرف متعاهد ديگر خواهد گذارد. ماده پنجم هر يك از طرفين متعاهدين اين حق را براي خود محفوظ خواهد داشت كه حقوق پيشبيني شده در ماده 2 اين موافقتنامه را كه بيك مؤسسههواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر اعطاء شده است معلق يا فسخ نمايد و يا شرايطي را كه براي استفاده آن مؤسسه از حقوق مزبور لازم ميداندتحميل كند در موردي كه قانع نشده باشد كه مالكيت عمده و تسلط موثره در موسسه هواپيمائي معينه مزبور در دست اتباع طرف متعاهد ديگر ميباشدو يا در مواردي كه مؤسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر از اجراي قوانين و مقررات كشور اعطاء كننده حق تخلف نمايد و يا بهر نحوي ازبهرهبرداري طبق مقررات اين موافقت نامه و يا تعهدات ناشي از آن خودداري كند بجز موردي كه تعليق حقوق از نظر حفظ بيخطري پرواز فوريت داشتهباشد اين اختيار با مشورت طرف متعاهد ديگر بكار خواهد رفت. ماده ششم
1
بمنظور تأمين بيخطري پرواز در سرويسهاي مورد موافقت هر طرف متعاهد تسهيلات لازمه راديوئي - روشنائي باند - اطلاعات جوي و سايرخدمات مورد نياز بهرهبرداري از اين پروازها را در اختيار هواپيماهاي طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد و نيز مشخصات اين خدمات و اطلاعاتمربوط بفرودگاههاي اصلي و فرودگاههاي احتياطي را كه ممكن است هواپيما در آنجا فرود آيد و همچنين اطلاعات راجع بخطوط پرواز در داخلقلمرو خود را بطرف متعاهد ديگر اطلاع خواهد داد.
2
موضوعات مربوط بتأمين بيخطري پرواز و مسئوليت طرفين متعاهد در انجام پروازها در صلاحيت مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدينخواهد بود و در ضميمه 2 اين موافقت نامه ذكر خواهد شد.
3
ضميمه شماره 1 - خطوط مشخصه در جدول خطوط پرواز بوسيله موافقت نامهاي كه بين مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين در ظرفمدت اعتبار قانوني موافقت نامه حاضر منعقد ميگردد قابل تغيير خواهد بود. ماده هفتم طرفين متعاهدين بمنظور جلوگيري از اقدامات تبعيضآميز و رعايت تساوي عمل موافقت مينمايد كه: 1 - عوارضي كه يكي از طرفين متعاهدين در مورد موسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر براي استفاده از فرودگاههها و ساير تسهيلات وضعمينمايد و يا اجازه وضع آنرا ميدهد در حدود عوارض طرف متعاهد ديگر خواهد بود. 2 - سوخت روغنهاي چرب كردن موتور - لوازم فني مصرفي - قطعات يدكي - تجهيزات عادي و ذخائر خواربار كه از طرف مؤسسه هواپيمائيمعينه يكي از طرفين متعاهدين كه مجاز به بهرهبرداري از خطوط و سرويسهاي مذكور در اين موافقت نامه است و منحصراً براي استفاده هواپيما ومسافرين و سرنشينان چنين مؤسسه هواپيمائي وارد قلمرو طرف متعاهد ديگر ميگردد بر اساس معامله متقابله از پرداخت حقوق گمركي و عوارضبازرسي و ساير حقوق يا عوارض مملكتي معاف خواهد بود. 3 - سوخت و روغنهاي چرب كردن موتور - ساير لوازم فني مصرفي - قطعات يدكي - تجهيزات عادي و ذخائر خواربار كه منحصراً براي استفادههواپيما و مسافرين و سرنشينان آن در هواپيماي مؤسسات هواپيمائي يكي از طرفين متعاهدين كه مجاز به بهرهبرداري از خطوط و سرويسهاي مشخصهمندرج در اين موافقت نامه ميباشد نگهداري ميشود در موقع ورود بقلمرو طرف متعاهد ديگر يا خروج از آن بر اساس معامله متقابله از حقوق گمركيو عوارض بازرسي و ساير حقوق يا عوارض مملكتي معاف خواهد بود ولو اينكه اين لوازم در پروازهاي هواپيمائي مزبور بر فراز آن قلمرو مورداستفاده يا مصرف قرار گيرد. 4 - سوخت و روغنهاي چرب كردن موتور - ساير لوازم فني مصرفي - قطعات يدكي - تجهيزات عادي و ذخائر خواربار كه در قلمرو يك طرفمتعاهد در هواپيماي مؤسسه هواپيمائي طرف متعاهد ديگر بارگيري و در سرويسهاي بينالمللي مصرف ميشود بر اساس معامله متقابله از حقوقگمركي و ماليات و عوارض بازرسي و ساير حقوق يا عوارض مملكتي معاف خواهد بود. 5 - هر يك از طرفين متعاهدين تهيه سوخت هواپيما و روغنهاي چرب كردن موتور كه داراي نوع جنس و مشخصات مورد احتياج مؤسسه هواپيمائيطرف متعاهد ديگر باشد بقيمت عادله تأمين خواهد كرد. ماده هشتم
1
هواپيماهاي مؤسسه هواپيمائي معينه هر يك از طرفين متعاهدين طي پرواز برفراز قلمرو طرف متعاهد ديگر بايد علامات شناسائي كشور خود راكه براي پروازهاي بينالمللي تعيين گرديده و گواهينامههاي ثبت هواپيما و گواهي نامه قابليت پرواز و صورت مسافرين و بارهاي خود را كه نشان دهند مبدأ حركت آنها باشد و ساير اسناد هواپيما صادره از طرف مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين و همچنين پروانه تجهيزات راديوئي را داراباشد. خلبان و ساير سرنشينان هواپيما بايد داراي گواهينامههاي مربوطه باشند كليه اسناد مذكور در فوق كه بوسيله يكي از طرفين متعاهدين صادر گرديده يامعتبر شناخته شده باشد در داخل قلمرو طرف متعاهد ديگر نيز معتبر شناخته خواهد شد.
2
هر يك از طرفين متعاهدين اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه از شناسائي گواهينامههاي صلاحيت و پروانههائيكه طرف متعاهد ديگر بهاتباع او اعطاء نموده است براي پرواز برفراز قلمرو خود، خودداري نمايد.
3
رواديد سرنشينان و ساير كارمندان هواپيماي طرفين متعاهدين بايد قبلا در فرصت كافي صادر شده و حداقل ششماه معتبر باشد. اين رواديدهادر مدت اعتبار خود براي هر تعداد پرواز كه بداخل يا به خارج از قلمرو طرف متعاهد ديگر انجام ميگيرد معتبر خواهد بود. ماده نهم
1
مؤسسات هواپيمائي معينه هر دو طرف متعاهد فرصت مناسب و متساوي خواهند داشت كه از سرويسهاي مورد موافقت در خطوط مشخصهبين قلمروهاي خود و ماوراء آنها بهرهبرداري نمايند هدف اصلي تأسيس سرويسهائي كه بر طبق مواد 2 و 3 دائر ميشود فراهم نمودن ظرفيتي برايحمل و نقل مسافرين و بار و پست مابين قلمرو طرف متعاهدي كه مؤسسه هواپيمائي را تعيين ميكند و قلمرو طرف متعاهد ديگر خواهد بود.
2
مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين بمنظور اجراي عملي ماده حاضر و براي حصول توافق بين خود با يكديگر مشورت خواهند كرد. توافقي كه بدين ترتيب حاصل ميشود براي تصويب بمقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين تسليم خواهد شد.
3
در صورت عدم توافق بين مؤسسات هواپيمائي قبل از افتتاح سرويسها و در مورد هر گونه تغيير بعدي ظرفيت مقامات هواپيمائي طرفين متعاهديندرباره اجراي عملي اصول مندرج در بندهاي قبلي اين ماده بمنظور بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت در خطوط مشخصه در ضميمه يك اينموافقت نامه بوسيله مؤسسات هواپيمائي معينه- با يكديگر توافق خواهند كرد. ماده دهم
1
تعرفههاي هر يك از سرويسهاي مورد موافقت بماخذ عادلانه و با توجه به تمام عوامل مربوطه از جمله جنبه اقتصادي بهرهبرداري و سود عادلانهو خصوصيات سرويس و تعرفههاي ساير مؤسسات هواپيمائيكه بطور منظم در تمام يا قسمتي از خطوط مشخصه پرواز ميكنند تعيين خواهد شد.
2
تعرفههائي كه بايد بموجب اين موافقت نامه از طرف مؤسسات هواپيمائي معينه در مورد هر يك از خطوط مشخصه بين قلمروهاي طرفينمتعاهدين يا بين قلمرو يك طرف متعاهد و قلمرو كشورهاي ديگر غير از كشوري كه مؤسسه هواپيمائي را تعيين ميكند بمورد اجرا در آيد بطريقزير معين خواهد شد: الف - يا بر طبق تصميمات مربوطه دستگاه تعيين تعرفه يك اتحاديه حمل و نقل هوائي كه مورد قبول طرفين متعاهدين باشد.
ب
يا با توافق بين مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين.
3
تعرفههائي كه بدين ترتيب مورد توافق قرار ميگيرد براي تصويب بمقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين تسليم خواهد شد و سي روز پس از تأييد بمقامات هواپيمائي مزبور بمرحله اجرا در خواهد آمد. اين مدت را در موارد خاص با موافقت مقامات فوق ميتوان تقليل داد. هيچ تعرفهاي بدون تصويب مقامات هوائي دو طرف بمرحله اجرا در نخواهد آمد. ماده يازدهم
1
كليه حسابهاي فيمابين مؤسسه هواپيمائي معينه هر يك از طرفين متعاهدين بموجب مقررات موافقت نامه پرداخت بين اتحاد جماهير شورويسوسياليستي و دولت شاهنشاهي ايران مورخ 20 ژوئن 1964 واريز خواهد شد.
2
حسابهاي مذكور بطور آزاد قابل انتقال بوده و مشمول هيچگونه ماليات يا محدوديتي نخواهد بود.
3
اشخاصي كه قصد مسافرت بين تهران و مسكو را دارند در موقع خريد بليط هواپيما در ايران يا اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي آزادند با ايراناروپا يا با ائروفلوت مسافرت كنند.
4
اشخاصي كه قصد مسافرت دارند از هر مليتي كه باشند - ميتوانند آزادانه بليط مسافرت در سرويسهاي مشخصه را در ايران به ريال و در اتحادجماهير شوروي سوسياليستي به روبل خريداري نمايد.
5
بار و اثاثه مسافرين نيز مشمول اصول مندرج در بندهاي 3 و 4 اين ماده خواهد بود. ماده دوازدهم
1
در صورت فرود اجباري يا سانحه هواپيماي يكي از طرفين متعاهدين در داخل قلمرو طرف متعاهد ديگر طرفي كه سانحه در قلمرو او رخ داده بايدبلافاصله مراتب را به اطلاع طرف متعاهد ديگر برساند و تدابير لازم را براي تحقيق درباره علل سانحه و كمك فوري به سرنشينان و مسافرين هواپيما اگردر اثر سانحه آسيب ديده باشند و حفظ هواپيما و محمولات پستي اثاثيه مسافرين و بار آن اتخاذ نمايد.
2
طرفي كه درباره سانحه تحقيق مينمايد بايد نتيجه تحقيقات را به اطلاع طرف ديگر برساند طرف متعاهدي كه هواپيما به او تعلق دارد حق داردناظريني تعيين نمايد كه در جريان تحقيق پيرامون سانحه حضور داشته باشند. ماده سيزدهم مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين بنا بتقاضاي مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر اطلاعات و آمارهاي مربوط بحمل و نقل درسرويسهاي مورد موافقت را كه توسط مؤسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد اول از مبداء و بمقصد قلمرو طرف متعاهد ديگر انجام ميشود بقسمي كه معمولا بوسيله مؤسسه هواپيمائي معينه براي تسليم بمقامات هواپيمائي ملي خود براي انتشار تهيه ميشود جهت مقامات هواپيمائيطرف متعاهد ديگر ارسال خواهد داشت. ارسال هر گونه اطلاعات آماري اضافي مربوط به حمل و نقل كه ممكن است مورد تقاضاي مقامات هواپيمائي يكطرف متعاهد از مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر باشد در صورت تقاضا منوط بمذاكره و توافق مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين خواهدبود. ماده چهاردهم 1 - هر گونه اختلافي كه درباره تفسير و يا اجراي اين موافقتنامه يا ضمائم آن پديد آيد ممكن است از طريق مذاكرات مستقيم بين مؤسسات هواپيمائيمعينه حل گردد. در صورت عدم توافق اين اختلاف ممكن است از طريق مذاكرات بين مقامات هواپيمائي دو كشور حل شود و در صورتي كه مقاماتهواپيمائي دو كشور نيز نائل بحصول توافق نگردند مورد اختلاف براي حل و فصل بطرفين متعاهدين ارجاع خواهد شد. 2 - اگر طرفين متعاهدين نيز توافق حاصل ننمايند مورد اختلاف ممكن است بكارشناسان مرضيالطرفين ارجاع گردد. 3 - در صورتي كه طرفين درباره تعيين كارشناسان فوق توافق ننمايند و يا كارشناسان مزبور موفق بحل مورد اختلاف نگردند يا طرفين تصميمكارشناسان را بموقع اجرا نگذارند هر يك از طرفين متعاهدين ميتوانند حقوق اعطائي طبق اين موافقتنامه را محدود يا معلق يا لغو نمايند. ماده پانزدهم چنانچه هر يك از طرفين متعاهدين مايل بتغيير مقررات اين موافقتنامه باشند ميتوانند تقاضاي مشورت بين مقامات هواپيمائي صالحه طرفينمتعاهدين را بنمايند. اين مشورت در فاصله 60 روز پس از تاريخ درخواست آغاز خواهد گرديد. همين روش نيز در صورتي كه يكي از طرفين متعاهدينمايل به مشورت درباره اجرا يا تفسير مقررات اين موافقتنامه باشد بكار خواهد رفت. پس از آنكه مقامات هواپيمائي مذكور در فوق درباره تغييرموافقتنامه حاضر بتوافق رسيدند اين تغيير پس از تأييد بوسيله مبادله يادداشت از مجراي سياسي بمرحله اجرا در خواهد آمد. ماده شانزدهم هيچيك از مقررات موافقتنامه حاضر نبايد چنين تعبير يا تلقي شود كه حقوق انحصاري و استثنائي بطرف متعاهد ديگر يا مؤسسه هواپيمائي آنطرف اعطاء شده يا نسبت بمؤسسات هواپيمائي هر كشور ديگري تبعيض بعمل آمده است. ماده هفدهم هيچيك از مقررات اين موافقتنامه نبايد چنين تفسير يا تلقي شود كه بموسسه هواپيمائي معينه يكي از طرفين متعاهدين اين حق داده شده است كهدر قلمرو طرف متعاهد ديگر اقدام بگرفتن مسافر و بار يا پست در مقابل دريافت كرايه يا حقالزحمه بمقصد نقطه ديگري در همان قلمرو بنمايد. ماده هيجدهم مؤسسات هواپيمائي هر طرف متعاهد در بهرهبرداري از سرويسهاي اصلي مندرجه در اين موافقتنامه منافع مؤسسات هواپيمائي طرف متعاهد ديگررا در نظر خواهد گرفت بطوريكه بسرويسهائي كه مؤسسات هواپيمائي اخيرالذكر در تمام يا قسمتي از همان خطوط داير نمودهاند لطمهاي واردنيايد. ماده نوزدهم در صورتي كه يك قرارداد يا موافقت نامه عمومي چند جانبهاي راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل سرويسهاي هوائي منظم بينالمللي در مورد دوطرف متعاهد بموقع اجرا درآيد موافقت نامه حاضر طوري اصلاح خواهد شد كه با مقررات قرارداد يا موافقت نامه مزبور منطبق گردد. ماده بيستم هر يك از طرفين متعاهدين نميتواند در هر موقع قصد خود را مبني بر خاتمه موافقت نامه حاضر بطرف متعاهد ديگر اطلاع دهند در صورتي كه چنيناطلاعيه داده شود اين موافقت نامه يك سال پس از تاريخ دريافت اطلاعيه مزبور خاتمه خواهد پذيرفت مگر آنكه اطلاعيه داير بر خاتمه موافقت نامه قبل ازانقضاي اين مدت با موافقت طرفين متعاهدين مسترد گردد. ماده بيست و يكم اين موافقت نامه بوسيله هر يك از طرفين متعاهدين بتصويب خواهد رسيد و در تاريخ مبادله يادداشت بين طرفين متعاهدين مبني بر اينكه مقرراتقانوني اساسي خود را راجع بتصويب موافقت نامه حاضر رعايت نمودهاند بمرحله اجرا در خواهد آمد. بنا بمراتب فوق امضاءكنندگان زير كه از طرف دولتهاي مربوط خود داراي اختيارات تام ميباشند اين موافقت نامه را امضاء و بمهر خود ممهور نمودند. تهران بتاريخ 26 مرداد 1343 شمسي در دو نسخه بزبانهاي فارسي و روسي و انگليسي كه همگي متساوياً معتبر است به امضاء رسيد. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ضميمه يك منضم به موافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي سرويسهاي مورد موافقت و جدولخطوط پرواز
1
خطوطي كه مورد استفاده مؤسسه هواپيمائي معينه اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در هر دو جهت قرار ميگيرد. از به نقاط بين راه نقاط ماوراء مسكو تهران - بغداد مسكو تهران - كراچي بمبئي رانگون كلمبو جاكارتا
2
خطوطي كه مورد استفاده مؤسسه هواپيمايي معينه ايران در هر دو جهت قرار ميگيرد. از به نقاط بين راه نقاط ماوراء تهران مسكو - وين تهران مسكو - استامبول استكهلم فرانكفورت ژنو پاريس يا لندن
3
مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين ميتوانند هنگام بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت يك يا كليه نقاط بين راه و يا نقاط ماوراء رابراي فرود حذف نمايند.
4
پروازهاي اضافي و پروازهاي خارج از برنامه هواپيماهاي مؤسسات هواپيمائي معينه هر يك از طرفين متعاهدين ممكن است بر حسب درخواستمؤسسات هواپيمائي معينه كه بمقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر تسليم ميشود صورت گيرد. درخواستهاي مزبور بايد لااقل 36 ساعت قبل ازموعد پرواز مورد نظر تسليم شود.
5
حق بهرهبرداري هوائي تجارتي بين تهران و مسكو منحصراً بمؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين اعطاء ميگردد. ضميمه شماره 2 موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي شرائط عمومي 1 - طرفين متعاهدين كليه اقدامات لازم را براي بهرهبرداري بدون خطر و مؤثر از سرويسهاي مورد موافقت اتخاذ خواهند كرد. بدين منظور هرطرف متعاهد كليه وسائل فني ارتباطي وكمك هاي مربوط به راديو و ناوبري و ساير خدمات لازم را براي بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت جهت استفاده هواپيماهايمؤسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر را فراهم خواهند آورد. 2 - اطلاعات و كمكهائي كه طبق مقررات اين موافقت نامه بوسيله هر طرف متعاهد در دسترس طرف ديگر گذاشته ميشود بايد تكافوي نيازمنديهايموجه مؤسسه هواپيمائي معينه طرف متعاهد ديگر را جهت تامين احتياجات بيخطري پرواز بنمايد. ارسال اطلاعات 3 - اطلاعاتي كه بايد توسط هر طرف متعاهد فراهم گردد شامل موارد زير كه مورد عمل در هر كشور متعاهد ميباشد خواهد بود: مشخصات لازمفرودگاههاي مقصد و فرودگاههاي احتياطي كه براي بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت تعيين شده است - مشخصات خطوط هوائي كه در داخلقلمرو طرف متعاهد مزبور قرار دارند - مشخصات وسائل راديوئي و ساير وسائل هدايت هواپيماها و اطلاعات ديگري كه براي انجام دستورالعملهايمراقبت پرواز لازم است و بالاخره اطلاعات مربوط بدستورالعملهاي موارد اضطرار و فوريت و بيخطري و كنترل هواپيماها در نزديكي محوطهفرودگاه و علائمي كه هنگام پارك كردن هواپيماها بكار ميروند. 4 - اطلاعات مزبور ضمناً بايد شامل كليه اطلاعات لازم هواشناسي باشد كه قبل از پرواز در حين پرواز در سرويسهاي مورد موافقت در دسترس گذاردهميشود. مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين براي مخابره اطلاعات هواشناسي رمز مخابرات بينالمللي را بكار خواهند برد و نسبت به ساعات مخابرهپيشبينيهاي جوي با توجه به برنامههاي مصوبه در سرويسهاي مورد موافقت توافق خواهند نمود. 5 - مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين پيوسته كليه تغييراتي را كه در اطلاعات مذكور در بندهاي 3 و 4 اين ضميمه حاصل ميشود در اختيارمؤسسه هواپيمائي و سرويسهاي مربوطه قرار خواهند داد و مراقبت خواهند نمود كه كليه اين تغييرات بلافاصله مخابره شود. اين اقدام بوسيله صدور بخشنامههاي بينالمللي هواپيمائي (Notams) خواه از طريق وسائل مخابراتي بينالمللي موجوده با تأييد كتبي چنانچهميسر باشد يا آنكه فقط بصورت كتبي بعمل خواهد آمد مشروط بر اينكه مخاطب بتواند بخشنامه را در فاصله مناسبي قبل از انجام پرواز دريافتنمايد اينگونه بخشنامههاي بينالمللي هواپيمائي بايد بزبان روسي و انگليسي يا فقط بزبان انگليسي ارسال شود. 6 - مبادله اطلاعات بوسيله بخشنامههاي بينالمللي هواپيمايي (Notams)بايد حتيالامكان هر چه زودتر و در هر حال قبل از آغاز پروازهايمرتب در سرويسهاي مورد موافقت شروع شود. تهيه طرح پرواز و چگونگي مقررات مربوط به كنترل عبور و مرور هوايي 7 - سرنشينان هواپيماهاي موسسه هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين كه در سرويسهاي مورد موافقت رفت و آمد دارند بايد بطرز كار بادستورالعملهاي مراقبت پرواز كه در قلمرو طرف متعاهد ديگر معمول است آشنائي كامل داشته باشند. 8 - مقامات هواپيمائي كشوري هر طرف متعاهد اطلاعات زير را قبل از پرواز و در صورت لزوم در حين پرواز در منطقه اطلاعات پروازي آن در اختيارسرنشينان هواپيماهاي مؤسسه هواپيمائي كه بوسيله طرف متعاهد ديگر تعيين شده است قرار خواهند داد: الف - اطلاعات مربوطه به وضع فرودگاهها و وسائل ناوبري كه براي انجام پرواز ضرورت دارند.
ب
اطلاعات كتبي - نقشهها و طرحها و همچنين اطلاعات شفاهي بيشتر راجع بوضع هوا در خطوط پرواز و در فرودگاه مقصد (وضع فعلي هوا ووضع پيشبيني شده هوا).
ج
حداقل مجاز مقدار ديد و ارتفاع سقف ابر در مورد پروازهاي با ديد (V.F.R)و كور (I.F.R) و مقررات انجام اين پروازها بشرحي است كه در نشريهاطلاعات هواپيمائي(A.I.P)هر كشور متعاهد مندرج ميباشد. 9 - قبل از هر پرواز فرمانده هواپيما بايد فرم طرح پرواز لازم را پر نموده و آن را براي تصويب تسليم نمايندگي مراقبت پرواز كشوري كه پرواز از آنجاشروع ميشود بنمايد. پرواز بايد طبق طرح پرواز مصوبه انجام يابد. تغيير طرح پرواز مصوبه فقط با اجازه نمايندگي اداره مراقبت پرواز مربوطهامكانپذير است مگر اينكه اوضاع و احوال اضطراري ايجاب نمايد كه فرمانده هواپيما بمسئوليت خود اقدامات فوري بعمل آورد در اين گونهموارد تغييراتي كه در طرح پرواز داده شده بايد هر چه زودتر به اطلاع نمايندگي مراقبت پرواز مربوطه برسد. 10 - فرمانده هواپيما بايد پيوسته مراقب فركانسهاي راديوئي سرويسهاي مراقبت پرواز باشد و براي مخابره فوري جواب تمام اطلاعات مخصوصاًاطلاعات مربوط بموقعيت هواپيما و اطلاعات جوي طبق مقررات داخلي بر روي فركانسهاي فوقالذكر آماده باشد. 11 - مشروط بر اينكه ترتيب ديگري بين مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين داده نشده باشد مخابرات بين هواپيماها و سرويسهاي مربوطهمراقبت پرواز بوسيله راديو بزبان روسي يا انگليسي در حيني كه با ايستگاههاي واقع در خاك اتحاد شوروي در تماس ميباشند و بزبانانگليسي موقعي كه با ايستگاههاي واقع در ايران در تماس هستند روي فركانسهائي كه بوسيله طرفين متعاهدين براي اين منظور تعيين شده استانجام خواهد گرفت. براي مخابره اطلاعات در فواصل دور ممكن است از رمز بينالمللي تلگراف (Q)استفاده شود. وسائل هواپيما 12 - هواپيماهاي مؤسسه هواپيمائي معينه هر يك از طرفين متعاهدين كه در سرويسهاي مورد موافقت رفت و آمد ميكنند بايد در صورت امكان مجهزو متناسب براي استفاده از وسائل ناوبري و تسهيلات هواپيمائي باشند بنحويكه بتوانند از خطوط مجاز و همچنين از يك يا چند طرز فرود آمدن كهدر قلمرو طرف متعاهد ديگر معمول است استفاده نمايند. 13 - هواپيماهائي كه قرار است در سرويسهاي مورد موافقت رفت و آمد كنند بايد با فرستنده و گيرندههاي راديوئي با فركانسهاي مخصوص برقراريارتباط با ايستگاههاي زميني واقع در قلمرو طرف متعاهد ديگر مجهز باشند. دستورالعملهاي مراقبت پرواز 14 - در اجراي مقاصد مندرج اين ضميمه مقررات پرواز و كنترل عبور و مرور هوائي و ساير موازين همان خواهد بود كه در قلمرو هر يك از كشورهايطرفين متعاهدين مقرر است. وسائل ارتباطي 15 - مقامات هواپيمائي كشوري طرفين متعاهدين بمنظور مبادله اطلاعات لازم براي بهرهبرداري از سرويسهاي مورد موافقت از جمله مخابرهبخشنامههاي بينالمللي هواپيمائي (Notams) و همچنين بمنظور برقراري ارتباط بين سرويس هاي مراقبت پرواز به اقدامات زير مبادرت خواهندورزيد: الف - از خطوط ارتباطي موجود ميان مسكو و تهران استفاده خواهند كرد.
ب
در صورت لزوم اقدام به برقراري يك ارتباط راديوئي مستقيم دوطرفه بين مسكو و تهران خواهند نمود. اين مدارك ممكن است براي مبادله اطلاعات بين مؤسسات هواپيمائي طرفين متعاهدين نيز بمنظور تأمين بهرهبرداري منظم و رضايت بخش ازسرويسهاي موافقت شده مورد استفاده قرار گيرد. 16 - در صورت قطع ارتباط راديوئي بايد قوانين و مقررات هر يك از طرفين متعاهدين رعايت گردد. 17 - طرفين متعاهدين وسائل ارتباطي و ناوبري و تسهيلات موجود در فرودگاه و سرويسهاي موجود در طول خطوط پرواز را بيكديگر اطلاعخواهند داد و بدين منظور در مورد تأمين بيخطري پرواز و ميزان كارآئي آن با يكديگر همكاري خواهند داشت. 18 - طرفين متعاهدين در صورت قطع ارتباط راديوئي يا احتمال وقوع سانحه هواپيما بي درنگ در قلمرو خود هر گونه اقدامي را كه ممكن باشد برايجستجو و نجات هواپيما بعمل خواهند آورد و اقداماتي را كه بمورد اجرا گذارده شده باشد به اطلاع يكديگر خواهند رسانيد. موافقت نامه فوق كه مشتمل بر يك مقدمه و بيست و يك ماده و دو ضميمه منضم به قانون راجع بموافقت نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهيايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي مصوب يكشنبه هفتم آذر ماه 1344 ميباشد. رئيس مجلس شورايملي - مهندس عبداله رياضي