قانون شركتهاي تعاوني مصوب 1350,03,16 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
تعاريف
ماده 1
اصطلاحاتي كه در اين قانون بكار برده شده است از نظر اجراي اين قانون بشرح زير تعريف ميشود: 1 - عضو: در شركتها و اتحاديه هاي تعاوني هر صاحب سهم اعم از اينكه شخص حقيقي يا حقوقي باشد عضو شركت يا اتحاديه ناميده ميشود. 2 - سهم: سهم واحدي از سرمايه يك شركت يا اتحاديه تعاوني است كه ميزان آن در اساسنامه ذكر ميشود. 3 - درآمد ويژه: مبلغي است كه از عمليات و معاملات يك شركت يا اتحاديه تعاوني در يك دوره مالي پس از وضع هزينه ها و استهلاكات حاصل ميشود. 4 - سود سهم: مبلغي از درآمد ويژه سالانه شركت يا اتحاديه تعاوني است كه در هر سال بهر سهم اختصاص داده ميشود. 5 - مازاد برگشتي: مبلغي از درآمد ويژه شركت يا اتحاديه تعاوني است كه براي تقسيم بين اعضاء بتناسب ميزان معاملات آنها با شركت با اتحاديه تعاوني در حدود مقررات اين قانون اختصاص داده ميشود. 6 - كشاورز: كسي كه حرفه اصلي او توليد محصول بوسيله عمليات زراعي و يا باغداري باشد. 7 - دامدار: كسي كه حرفه اصلي او توليد يا پرورش دام و يا طيور باشد. 8 - صاحب حرفه: كسي كه با كمك نيروي كار شخصي و سرمايه و وسايل خود اقدام بتوليد كالا بمنظور فروش يا عرضه خدمت معين براي كسب درآمد ميكند. 9 (منسوخه 09ˏ04ˏ1352) - كاسب: صاحب كسبي كه فروش آن بصورت خرده و جزئي است و عمليات عمده فروشي ندارد. 9 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) - صاحب شغل آزاد: كسيكه بدون وسائل و يا با وسائل لازم، خدمت يا خدماتي را عرضه و بدينوسيله كسب درآمد ميكند. 10 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) -صنايع كوچك صنايعي است كه بوسيله وزارت اقتصاد مشخص و اعلا [اعلام] ميشود.
فصل دوم
كليات
ماده 2 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
شركت تعاوني شركتي است از اشخاص حقيقي يا حقوقي كه بمنظور رفع نيازمنديهاي مشترك و بهبود وضع اقتصادي و اجتماعي اعضاء از طريق خودياري و كمك متقابل و همكاري آنان موافق اصولي كه در اين قانون مصرح است تشكيل ميشود.
تبصره
تعداد اعضاي شركت تعاوني نبايد از 7 عضو كمتر باشد.
ماده 3 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
عضويت شركت تعاوني براي تمام اشخاصي كه محل فعاليت يا سكونت آنها در حوزه عمل شركت باشد و بتمام يا قسمتي از خدمات شركت احتياج داشته باشند آزاد است.
ماده 4
شرط عضويت در شركت تعاوني خريد و پرداخت تمام بهاي لااقل يك سهم ميباشد.
ماده 5
هيچگونه تبعيض يا محدوديتي براي عضويت در شركت نبايد وجود داشته باشد مگر بسبب عدم كفايت ظرفيت فني تأسيسات و وسائل و امكانات شركت مشروط بر اينكه در اساسنامه تصريح شده باشد.
تبصره
ميتوان در اساسنامه شركت شرط قبول اعضاي جديد را علاوه بر خريد سهام پرداخت مبلغي بعنوان حق عضويت متناسب با هزينه توسعه وسائل و يا امكانات شركت براي انجام خدمات اضافي موكول كرد.
ماده 6 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
خروج هر عضو از شركت اختياريست و نميتوان آنرا منع كرد و بهاي سهم يا سهام او حداكثر به ارزش اسمي بايد ظرف يكسال از تاريخ خروج عضو از شركت نقداً پرداخت گردد. براي پذيرش مجدد عضو خارج شده از شركت ميتوان در اساسنامه شرايطي پيش بيني نمود.
ماده 7
مجمع عمومي عاليترين مرجع اتخاذ تصميم و ابراز اراده جمعي اعضاء براي اداره امور شركت است كه در آن تمام اعضاء حق دارند حضور بهمرسانند و رأي خود را درباره موضوع دستور جلسه مجمع بدهند. در مجمع عمومي هر عضو قطع نظر از تعداد سهام فقط داراي يك رأي است.
ماده 8 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
هر يك از اعضاي شركت تعاوني ميتواند استفاده از حق خود را براي حضور و دادن رأي در مجمع عمومي بيك عضو ديگر با وكالت واگذار كند، لكن هيچ عضوي نميتواند علاوه بر رأي خود بيش از سه رأي با وكالت داشته باشد. ماده 9 - در مجامع عمومي شركتهاي تعاوني با حوزه عمل وسيع و يا تعداد زياد عضو ممكن است اعمال حق رأي بوسيله نماينده يا نمايندگان منتخب اعضاء در حوزه هاي مختلف فعاليت شركت به نسبت تعداد عضو در هر حوزه و يا تركيبي از تعداد اعضاء و مجموع معاملات همان حوزه بنحوي كه در اساسنامه مقرر خواهد شد انجام شود.
ماده 10 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
سرمايه شركت تعاوني نامحدود و سهام آن با نام و مسئوليت هر عضو محدود بميزان سهمي است كه از سرمايه شركت خريداري و يا تعهد نموده است .
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
سود سالانه سهام شركتهاي تعاوني معادل حداكثر نرخ بهره اوراق قرضه دولتي خواهد بود و در صورتي كه اوراق قرضه دولتي در جريان نباشد سود سالانه سهام به پيشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها و تصويب هيئت وزيران تعيين و جهت اجرا اعلام خواهد شد. در مواردي كه ميزان درآمد خالص شركت تكافوي پرداخت سود سهام را بر اساس مفاد اين تبصره ننمايد مجمع عمومي صاحبان سهام شركت تعاوني مربوط نسبت بتعيين مقدار سود سهام آن اقدام خواهد نمود.
تبصره 2(اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
افزايش سرمايه شركت تعاوني از طريق خريد سهام بوسيله اعضاي جديد و يا افزايش تعداد سهام اعضاي قبلي شركت صورت ميگيرد.
ماده 11
ميزان سهام هر عضو را ميتوان در اساسنامه به نسبت امكان معاملات او يا شركت تعيين نمود و در هر حال ميزان سهام يك عضو نبايد از يك هفتم كل سرمايه شركت تجاوز كند.
تبصره
بموجب اساسنامه ميتوان پرداخت بهاي سهام خريداري شده هر عضو را باستثناي نخستين سهم خريداري از شركت كه نقدي است به اقساط با مدت معين كه هر قسط از يك دهم مبلغ تعهدي كمتر نباشد مجاز دانست. در اين صورت پرداخت سود سهام به نسبت مبلغ پرداختي و مازاد برگشتي از بابت معاملات عضو كه موافق مقررات اين قانون از تاريخ عضويت تعلق ميگيرد موكول است به تصفيه تمام اقساط تعهدي او بابت سهام خريداري.
ماده 12
انتقال سهام شركت تعاوني بغير عضو شركت مجاز نيست. ماده 13 - در صورتي كه سهام هر يك از اعضاي شركت تعاوني بعنوان تضمين بدهي يا تعهدات آن عضو در قبال بستانكاران از طريق مراجع قانوني بازداشت شود ترتيب استيفاي طلب بستانكار مشمول مقررات بازپرداخت سهام مذكور در اين قانون خواهد بود. شركت تعاوني ميتواند طلب خود را از اعضائي كه از شركت خارج شده اند با حق تقدم نسبت بساير طلب كارها از كل مطالبات آنها بابت سهام و يا سود آن، همچنين مازاد برگشتي مربوط و يا سپرده هاي آنها در شركت برداشت كند.
ماده 14 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
درآمد ويژه شركت در صورتي كه موافق اساسنامه قابل تقسيم باشد به ترتيب پس از وضع ذخيرهها و سود سهام مطابق مقررات اين قانون بصورت مازاد برگشتي بتناسب ميزان معاملات هر عضو يا شركت قابل تقسيم است. مازاد برگشتي حاصل از معاملات با غيراعضاء در صورتي كه موافق اساسنامه اين نوع معاملات آزاد باشد قابل تقسيم به اعضاء نيست و بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم شركت منتقل ميشود.
ماده 15
از محل درآمد ويژه سالانه شركتهاي تعاوني مبالغ زير كسر و بحسابهاي مربوط منظور ميشود: 1 - حداقل 12 درصد بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم. احتساب مبالغ مربوط از محل درآمد حاصل از معاملات با اعضاء در حساب ذخيره مندرج در اين بند تا زماني كه مبلغ كل ذخيره حاصل از درآمدهاي مذكور بميزان معدل سرمايه سه سال اخير شركت نرسيده باشد الزامي خواهد بود، ولي مبالغ حاصل از معاملات با غيراعضاء و ساير درآمدهاي مجاز شركت كه خارج از حدود عمليات جاري آن باشد بدون رعايت معدل مذكور همه ساله بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم منتقل ميشود. 2 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) - سه درصد از درآمد ويژه سالانه براي توسعه تعليمات و آموزش تعاون در منطقه تعاوني مربوط و در سراسر كشور در اختيار اتحاديه تعاوني نظارت وهماهنگي منطقه اي و مركزي رشته مربوطه و تا زماني كه اتحاديه هاي مزبور تشكيل نشده اند در اختيار وزارت تعاون و امور روستاها... الخ» 3 - ذخاير ديگري كه در اساسنامه مقرر شده باشد.
ماده 16
با انحلال شركت تعاوني مانده حساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم شركت پس از تصفيه به پيشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها و بموجب آئين نامه اي كه بوسيله آن وزارت تهيه و به تصويب شورايعالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور ميرسد يا بوجوه ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم شركت يا اتحاديه تعاوني كه با همان مقاصد در حوزه مربوط فعاليت ميكنند انتقال داده ميشود و يا بمصرف امور اجتماعي و عام المنفعه همان حوزه خواهد رسيد مگر در مورد شركتهاي تعاوني كارگري موضوع تبصره ماده 18 كه مصارف مربوط بنا به پيشنهاد وزارت كار و امور اجتماعي و تصويب شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور معين خواهد شد.
ماده 17
شركت تعاوني داراي اركان زير است:
1
مجمع عمومي
2
هيئت مديره.
3
بازرس يا بازرسان.
ماده 18 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
انواع شركتهاي تعاوني در سه رشته تعاوني بشرح زير طبقه بندي ميشود:
1
رشته كشاورزي: شامل تعاونيهاي كشاورزي و روستائي.
2
رشته مصرف: شامل تعاونيهاي مصرف كنندگان مسكن اعتبار و آموزشگاهها.
3
رشته كار و پيشه: شامل تعاونيهاي كار، تعاونيهاي حرف و صنايع دستي، تعاونيهاي صنايع كوچك، تعاونيهاي تهيه و توزيع، تعاونيهاي مشاغل آزاد و تعاونيهاي صيادان. تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - هر يك از شركتهاي تعاوني در رشته هاي «مصرف» يا «كار و پيشه» كه با عضويت كارگران و ساير كاركنان صنايع و خدمات و حرف تشكيل شود و حداقل سه چهارم اعضاي شركت نزد سازمان بيمه هاي اجتماعي بيمه باشند شركت تعاوني كارگري خوانده ميشود.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
جمع بين هدفها و عمليات انواع شركتهاي تعاوني از يك رشته يا از رشته هاي سه گانه فوق در صورتي ممكن خواهد بود كه بسبب اوضاع و احوال و شرايط خاص و مقتضيات محلي مجوز آن قبلا از وزارت تعاون و امور روستاها تحصيل شده باشد و اين شركت ها ميتوانند عضويت اتحاديه هاي تعاوني رشته هاي مربوط را نيز داشته باشند.
فصل سوم
تشكيل و ثبت شركتهاي تعاوني
ماده 19 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
شركت تعاوني طبق تصميم مجمع عمومي مؤسس تشكيل ميگردد. در مجمع مذكور اساسنامه شركت مطرح و با راي اكثريت اعضاء حاضر در جلسه بتصويب ميرسد و همچنين اولين هيئت مديره و بازرس يا بازرسان شركت باكثريت نسبي اعضاء حاضر انتخاب و مأموريت ثبت شركت به هيئت مديره اي كه قبولي خود را كتباً اعلام كرده باشند داده ميشود.
تبصره
در جلسات مجمع مؤسس تعداد اعضاء موافق با اساسنامه نبايد كمتر از 7 نفر باشد.
ماده 20 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
آن عده از داوطلبان تشكيل شركت كه با مصوبات مجمع عمومي مؤسس موافق نباشند اعم از اينكه در مجمع عمومي مؤسس حضور يافته يا نيافته باشند در صورتيكه يكهفته پس از تشكيل مجمع مخالفت خود را كتباً اعلام نمايند، حق استرداد تقاضاي عضويت خود و مبالغي را كه براي خريد سهم يا سهام پرداخته اند دارند - در اينصورت سرمايه شركت تعاوني به مبلغي پس از كسر وجوه سهام اينگونه اشخاص به ثبت خواهد رسيد. تبصره 1 (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) - وجوه پرداختي بابت سهام داوطلبان مذكور در اين ماده بلافاصله بعد از معرفي امضاهاي مجاز شركت بايد مسترد گردد. تبصره 2 (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) - در صورتيكه تقاضاي ثبت شركتي طبق ماده 24 اين قانون بطور قطعي رد شود وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و اموراجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) بلافاصله دستور استرداد وجوه پرداختي داوطلبان عضويت را خواهد داد.
تبصره 3 (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) الحاقی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
در صورتيكه ظرف ششماه از تاريخ پرداخت بهاي سهام بوسيله داوطلبان عضويت نسبت به ثبت شركت اقدام نشود هر صاحب سهمي ميتواند براي استرداد وجوه پرداختي خود به وزارت تعاون و امور روستاها و در مورد شركتهاي تعاوني كارگري به وزارت كار و امور اجتماعي مراجعه نمايد، در اين صورت وزارت مربوط بلافاصله دستور استرداد وجوه مذكور را خواهد داد.
ماده 21 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
اساسنامه و نام اعضاي مؤسس و هيئت مديره و بازرس يا بازرسان و مديرعامل همچنين هرگونه تغييرات بعدي در شركتها و اتحاديه هاي تعاوني با رعايت تشريفات مقرر در اين قانون و تأييد وزارت تعاون و امور روستاها از نظر تطبيق با مقررات قانون در اداره ثبت مركز اصلي شركت يا اتحاديه به ثبت ميرسد. در مورد شركتهاي تعاوني كارگري ثبت شركت با تأييد وزارت كار و امور اجتماعي انجام خواهد شد و آن وزارت بايد مراتب را كتباً باطلاع وزارت تعاون و امور روستاها برساند.
ماده 22 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
اساسنامه شركت تعاوني با توجه به مقررات اين قانون بايد شامل نكات زير باشد:
1
نام (با قيد كلمه تعاوني) مركز اصلي و نشاني شركت، مدت و حوزه عمليات شركت.
2
موضوع و حدود عمليات شركت.
3
شرايط عضويت، مقررات مربوط بقبول يا عدم قبول عضويت، خروج از عضويت (اخراج - استعفا - فوت و يا ترك عضويت) حقوق وتعهدات اعضاء مسئوليت اعضاء.
4
سرمايه و تعداد سهام اوليه، ارزش هر سهم، حداكثر تعداد و ميزان سهامي كه يك عضو ممكن است داشته باشد، بازپرداخت يا انتقال سهام مقررات مربوط بوكالت يا نمايندگي از طرف عضو.
5
مقررات مربوط بمجامع عمومي و ضرب الاجل مربوط بدعوت مجامع مقررات راجع بدستور جلسات مجامع عمومي و حد نصاب براي تشكيل آن و فاصله بين دو جلسه.
6
اعضاي هيئت مديره و بازرسان (تعداد، نحوه انتخاب، وظايف عزل، استعفا و فوت) و مقررات مربوط بجلسات آنان، تعيين صاحبان امضاي مجاز حدود و اختيارات و مسئوليتهاي آنان و همچنين تعيين مرجع تصميم گيرنده براي افتتاح حساب بانكي و نحوه استفاده از وجوه زائد بر احتياج شركت.
7
سال مالي - مقررات تنظيم ترازنامه و حساب سود و زيان شركت و گزارشهاي هيئت مديره و بازرسان و طرحها و برنامه ها بودجه مخارج و عمليات شركت - حسابرسي شركت.
8
طرز عمل شركت درباره ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم و ساير ذخاير.
9
سود سالانه سهام و مازاد برگشتي.
10
طرز عمل شركت درباره زيان احتمالي.
11
چگونگي اعلام و آگهي تصميمات شركت به اعضاء.
12
مقررات راجع بعضويت شركت در ساير شركتهاي تعاوني و اتحاديه هاي تعاوني.
13
مقررات مربوط به تغيير اساسنامه.
14
موارد انحلال و طرز تصفيه شركت.
15
امكان ادغام با شركت تعاوني ديگر و ضوابط آن.
17
سرمايه گذاري در مؤسسات توليدي بمنظور رفع نيازمنديهاي حرفه اي و شخصي اعضاء با موافقت وزارت تعاون و امور روستاها
ماده 23
وزارت تعاون و امور روستاها ميتواند بدلائل زير تقاضاي ثبت شركت تعاوني را رد كند و نظر خود را مستدلاً بشركت اعلام دارد. درمورد شركتهاي تعاوني كارگري اين وظيفه بر عهده وزارت كار و امور اجتماعي است.
1
عدم تطبيق اساسنامه شركت با مقررات اين قانون.
2
عدم تطبيق هدفهاي شركت با مقاصد و هدفهاي انواع شركتهاي تعاوني مقرر در اين قانون.
ماده 24 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
هر گاه شركت تعاوني كه درخواست ثبت آن از طرف وزارت تعاون و امور روستاها و يا وزارت كار و امور اجتماعي رد شده است به تصميم مذكور اعتراض داشته باشد ميتواند ظرف ده روز از تاريخ وصول اعلام نظر وزارت مربوط اعتراض خود را همراه با دلائل و مدارك مربوط بتقاضاي ثبت و رونوشت اعلام نظر دائر به رد تقاضاي ثبت به شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيهاي مذكور در اين قانون ارسال دارد. نظر شوراي مذكور قطعي ولازم الاجرا است. ماده 25 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - ثبت شركت و تغييرات اساسنامه بوسيله آگهي در روزنامه رسمي كشور شاهنشاهي باطلاع عموم ميرسد. شركت ميتواند علاوه بر روزنامه رسمي كشور شاهنشاهي در صورت لزوم در يكي از جرايد محلي و يا نشريات تعاوني و يا با الصاق آگهي در معابر عمومي مركز شركت، ثبت و يا تغييرات اساسنامه را اعلام دارد. انتشار آگهي در روزنامه رسمي كشور شاهنشاهي براي اعلام تغيير هيأت مديره، بازرسان و مديرعامل الزامي نيست. تبصره - در مورد شركتهاي تعاوني روستائي انتشار آگهي ثبت شركت و تغييرات آن در روزنامه رسمي كشور و جرايد مورد لزوم نيست.
فصل چهارم
مجمع عمومي
ماده 26
مجامع عمومي با تصميم اكثريت اعضاي هيئت مديره، يا بر اساس درخواست مقامات. يا اشخاص زير بوسيله هيئت مديره دعوت به تشكيل ميشود:
1
بازرس يا اكثريت بازرسان.
2
يك پنجم اعضاي شركت.
3
وزارت تعاون و امور روستاها.
4
وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري.
تبصره (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
در صورتيكه هيأت مديره ظرف مدت 20 روز از تاريخ وصول درخواست نسبت به دعوت مجمع عمومي اقدام نكند وزارت تعاون و امورروستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) مستقيماً مجمع عمومي را براي رسيدگي بموضوع يا موضوعاتي كه مورد نظر است دعوت خواهد كرد.
ماده 27
دعوت مجامع عمومي با قيد دستور و روز و ساعت و محل تشكيل آن بايد حداقل پانزده روز قبل از تشكيل جلسه بوسيله انتشار آگهي در جرايد محلي و يا الصاق آگهي در مراكز و معابر حوزه عمل و محل كار شركت و يا دعوتنامه كتبي انجام گيرد.
تبصره (منسوخه 24ˏ02ˏ1354) منسوخ ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
تجديد دعوت تشكيل مجمع عمومي نبايد بيش از 10 روز از تاريخ مقرر براي جلسه اي كه تشكيل نشده است بطول انجامد.
ماده 28
جلسه مجمع عمومي را رئيس هيئت مديره و در غياب او يكي از اعضاي هيئت مديره افتتاح ميكند. در جلسه مجمع ابتدا براي انتخاب يك رئيس و يك نايب رئيس، يك منشي و سه نفر ناظر از ميان اعضاء اقدام خواهد شد.
تبصره
مجمع عمومي كه طبق مفاد تبصره ماده 26 اين قانون دعوت و تشكيل ميشود بوسيله مسن ترين عضو حاضر در جلسه افتتاح خواهد شد.
ماده 29
صورت جلسات مجامع عمومي و تصميمات متخذ در آن توسط منشي مجمع در دفتر مخصوصي ثبت ميشود و بامضاي رئيس و منشي مجمع و نظار خواهد رسيد و رونوست [رونوشت] آن بوسيله رئيس مجمع به هيئت مديره ابلاغ ميگردد.
تبصره
صورتجلسات مجامع عمومي بعنوان اسناد شركت بايد همواره عيناً در شركت محفوظ بماند.
ماده 30 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
هر يك از اعضاء ميتواند منتهي ظرف پنج روز قبل از تشكيل مجمع عمومي مورد يا موارد ديگري غير از موضوعاتي كه در دعوتنامه تشكيل مجمع عمومي تهيه شده است براي طرح در همان مجمع توسط مقامي كه مجمع عمومي را دعوت كرده است پيشنهاد كند و مقام دعوت كننده مجمع مكلف است پيشنهاد مربوط را در مجمع طرح كند تا در صورت تصويب در دستور جلسه بعد از تنفس همان مجمع قرار گيرد و پيشنهاد طرح هر موضوع جديد در جلسات مجمع از طرف هر يك از اعضاء موكول است بموافقت رئيس مجمع و تصويب اكثريت اعضاء حاضر در جلسه و در هر دو مورد اتخاذ تصميم درباره موضوع يا موضوعاتي كه علاوه بر دستور جلسه آگهي شده بمجمع پيشنهاد ميشود بجلسه بعد از تنفس همان مجمع كه نبايد زودتر از بيست روز و دير تر از سي روز (با دعوت از اعضاء) تشكيل گردد موكول خواهد شد. در صورتيكه جلسه مجمع عمومي بعنوان تنفس تعطيل گردد هيأت رئيسه مجمع عمومي در جلسه بعد همان خواهد بود كه در جلسه مجمع قبل از اعلام تنفس انتخاب شده است مگر اينكه يك يا چند نفر از آنان در مجمع عمومي حاضر نشده باشند كه در اينصورت بجاي اشخاص غائب افراد ديگري انتخاب خواهند شد.
ماده 31
مجمع عمومي شركت تعاوني به سه صورت زير تشكيل ميشود:
1
مجمع عمومي مؤسس موضوع فصل سوم اين قانون.
2
مجمع عمومي عادي.
3
مجمع عمومي فوق العاده.
ماده 32
مجمع عمومي عادي حداقل سالي يكبار ظرف ششماه پس از پايان سال مالي شركت تشكيل ميشود و در موارد مقتضي مي توان در هر موقع از سال مجمع عمومي عادي را بطور فوق العاده تشكيل داد.
ماده 33
وظايف مجمع عمومي عادي بشرح زير است: 1 - انتخاب هيئت مديره و بازرس يا بازرسان و يا تغيير هر يك از آنها. 2 - رسيدگي و اتخاذ تصميم درباره ترازنامه و حساب سود و زيان شركت پس از استماع گزارش هيئت مديره و بازرسان 3 - اخذ تصميم درباره گزارشها و پيشنهادهاي حسابرسان بر اساس نتايج حسابرسي شركت. 4 - تعيين خط مشي و برنامه هاي شركت و تصويب بودجه و تعيين ضوابط و معيارهاي لازم براي حقوق و دستمزد و ميزان تضمين ابوابجمعي مديرعامل و كاركنان شركت (بنا به پيشنهاد هيئت مديره). 5 - اخذ تصميم نسبت بذخاير و پرداخت سود سهام و مازاد درآمد و تقسيم آن طبق اساسنامه. 6 - اتخاذ تصميم درباره پيشنهادهاي هيئت مديره در مورد اعتبارات درخواستي و يا سرمايه گذاريهاي شركت. 7 - تصويب آئين نامههاي معاملات و ساير آئين نامههاي داخلي شركت. 8 - اتخاذ تصميم درباره شكايت عضوي كه اخراج شده و يا كسي كه درخواست عضويت او از طرف هيئت مديره پذيرفته نشده است يا ارجاع امر به هيئتي مركب از پنج نفر از اعضاء مجمع عمومي، تصميم متخذه از طرف مجمع عمومي يا هيئت پنج نفري قطعي است.
تبصره (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
عضو اخراج شده حق دارد اعتراض خود را كتباً بوسيله بازرس يا بازرسان و يا در غياب آنها از طريق وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) اعلام دارد تا در نخستين مجمع عمومي مطرح گردد و در اينصورت ميتواند براي دادن توضيحات لازم بدون داشتن حق رأي در مجمع شركت نمايد. 9 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) - تصويب گزارش تغييرات سرمايه در دوره مالي قبل همچنين تعيين مبلغي كه بابت باز پرداخت سهام اعضاي سابق در دوره مالي بعد بايد پرداخت شود. 10 - اتخاذ تصميم درباره عضويت شركت در شركتها و اتحاديه هاي تعاوني و ميزان سهام يا حق عضويت سالانه پرداختي باتحاديه طبق موازين اين قانون 11 - رسيدگي و اتخاذ تصميم درباره ساير اموري كه به مجمع پيشنهاد ميشود و منطبق با اساسنامه شركت باشد.
ماده 34 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
مجمع عمومي عادي با حضور نصف بعلاوه يك اعضاء يا وكلاي آنان رسميت پيدا ميكند و در صورت به دست نيامدن حد نصاب مذكور،آگهي دعوت مجدد مجمع عمومي بايد حداكثر ظرف پانزده روز با رعايت مفاد ماده 27 اين قانون با همان دستور جلسه قبلي منتشر شود. جلسه دوم با حضور عده حاضر كه نبايد از 7 نفر، بدون در نظر گرفتن وكالت موضوع ماده 8 اين قانون (باستثناي نمايندگي موضوع ماده 9 اين قانون) كمتر باشد، رسميت خواهد يافت. در صورت عدم تشكيل جلسه دوم هر ذيحقي ميتواند براي رسيدگي بموضوع يا درخواست انحلال شركت بوزارت تعاون و امور روستاها يا وزارت كار و امور اجتماعي (در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) مراجعه نمايد. وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) پس از رسيدگيهاي لازم هرگاه تشكيل مجدد مجمع عمومي را ضرور بداند بطريقي مقتضي اقدام خواهند نمود و در صورتيكه پس از رسيدگيهاي لازم انحلال شركت يا اتحاديه را لازم تشخيص دهد بلافاصله مجمع عمومي فوق العاده را جهت اتخاذ تصميم در مورد انحلال دعوت خواهد نمود و اگر مجمع عمومي فوق العاده مزبور هم بحد نصاب قانوني نرسد وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتها و اتحاديههاي تعاوني كارگري) بجانشيني مجمع عمومي فوق العاده حكم بانحلال شركت يا اتحاديه ميدهد و نسبت به تعيين هيأت تصفيه از بين اعضاء يا اشخاص صاحب صلاحيت ديگر اقدام خواهد كرد.
ماده 35 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
تصميمات مجمع عمومي عادي با اكثريت اعضاء حاضر در مجمع اتخاذ ميشود مگر در مورد انتخاب هيئت مديره و بازرسان كه تصميمات مجمع باكثريت نسبي خواهد بود.
تبصره
در صورتيكه در جلسه مجمع عمومي مذاكرات باخذ تصميم منتهي نشود جلسه بعنوان تنفس تعطيل مي گردد و جلسه بعدي كه منحصراً براي تعقيب مذاكرات و اتخاذ تصميم درباره دستور جلسه قبلي تشكيل ميشود نبايد از جلسه اول بيش از 48 ساعت بطول انجامد.
ماده 36
مجمع عمومي فوق العاده براي رسيدگي و اتخاذ تصميم نسبت بموارد زير تشكيل ميشود: 1 - تغيير مواد اساسنامه.
2
ادغام با شركت ديگر.
3
انحلال شركت.
ماده 37 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
مجمع عمومي فوق العاده با حضور حداقل سه چهارم اعضاي شركت و يا وكلاي آنان رسميت پيدا ميكند. در صورت عدم حصول اين حد نصاب با رعايت ماده 34 آگهي دعوت مجمع با ذكر دستور و تاريخ تشكيل جلسه و نتيجه جلسه قبل منتشر ميشود. اين جلسه با حضور حداقل نصف بعلاوه يك اعضا يا وكلاي آنان رسميت پيدا ميكند و در صورت عدم حصول حد نصاب، مجمع براي بار سوم با همان ترتيب دعوت ميشود. جلسه سوم مجمع با حضور اعضاي حاضر كه نبايد از هفت نفر كمتر باشد رسميت پيدا ميكند. در صورت عدم تشكيل جلسه سوم هر ذيحقي ميتواند براي رسيدگي بموضوع و انحلال شركت بوزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) مراجعه نمايد. در اينصورت طبق ماده 34 اين قانون عمل خواهد شد.
تبصره
تصميمات مجمع عمومي فوقالعاده با اكثريت سه چهارم اعضاي حاضر در جلسه مجمع اتخاذ ميگردد.
ماده 38
ملاك تشخيص تعداد اعضاي حاضر در جلسات مجامع عمومي ورقه حضور و غيابي است كه حاضران در بدو ورود اصالتاً و يا با وكالت موضوع ماده 8 اين قانون آنرا امضاء ميكنند.
فصل پنجم
هيئت مديره
ماده 39 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
اداره امور شركت طبق اساسنامه بر عهده هيئت مديرهاي مركب از حداقل سه نفر عضو اصلي خواهد بود كه در مجمع عمومي عادي براي مدت سه سال از بين اعضاء شركت با رأي مخفي انتخاب ميشوند مجمع عمومي همزمان با انتخاب اين عده 2 نفر عضو علي البدل نيز با همان شرايط انتخاب خواهد نمود تجديد انتخاب هر يك از اعضاء اصلي و علي البدل بلامانع است. تبصره 1 - در صورت استعفاء، فوت، ترك عضويت و يا ممنوعيت قانوني كه مانع از انجام وظيفه هر يك از اعضاء اصلي بشود يكي از اعضاء علي البدل براي بقيه مدت مقرر بجانشيني وي در جلسات هيئت مديره دعوت ميشود. تبصره 2 - در صورت استعفاي دسته جمعي هيئت مديره مجمع عمومي بتقاضاي هر يك از اعضاي مستعفي و يا اعضاي علي البدل و يا بازرس يا بازرسان يا يك پنجم اعضاي شركت يا وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) براي انتخاب هيئت مديره جديد دعوت ميشود.
تبصره 3 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
در صورتيكه بعلل استعفا - فوت يا ممنوعيت قانوني - هيئت مديره از اكثريت مقرر در اساسنامه براي اداره امور شركت خارج گردد. مجمع عمومي بر اساس ماده 26 اين قانون دعوت خواهد شد تا نسبت بتكميل اعضاي هيئت مديره اقدام كند. تبصره 4 - در فاصله مدت لازم براي انتخاب و تكميل اعضاي هيئت مديره براي اداره امور جاري شركت با نظر وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) براي جانشيني اشخاصي كه بيكي از علل فوق در هيئت مديره شركت نميكنند از ميان اعضاي شركت تعداد لازم موقتاً انتخاب خواهد شد. مسئوليت اعضاي هيئت مديره كه بدين نحو موقتاً انتخاب ميشوند عيناً همان مسئوليت هائي است كه براي هيئت مديره در اين فصل پيش بيني شده است.
ماده 40
هيئت مديره از بين خود يك رئيس و يك نايب رئيس و يك منشي انتخاب خواهد كرد.
تبصره (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
خلاصه مذاكرات و تصميمات هيئت مديره در دفتري بنام دفتر صورتجلسات هيئت مديره ثبت ميگردد و بامضاي اعضاي هيئت مديره حاضر در هر جلسه ميرسد. ماده 41 - تصميمات هيئت مديره در جلساتي كه با اكثريت اعضاي هيئت مديره بدعوت رئيس يا نايب رئيس يا مديرعامل تشكيل ميگردد اتخاذ ميشود. براي اتخاذ تصميم، رأي اكثريت اعضاي حاضر در جلسه ضروري است. ماده 42 - خدمات هيئت مديره در شركت افتخاري و بلاعوض است.
تبصره (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
هرگاه يكي از اعضاي هيئت مديره شركت يا اتحاديه تعاوني علاوه بر وظايف خاص سمت خود عهده دار خدمات ديگري در شركت گردد ميتواند با تصويب مجمع عمومي حق الزحمه مناسب دريافت دارد.
ماده 43
نخستين هيئت مديره شركت موظف است ظرف يكماه از تاريخ جلسه مجمع مؤسس براي ثبت شركت در مراجع ذيصلاحيت اقدام قانوني بعمل آورد. ماده 44 - استخدام و اخراج كاركنان شركت بر اساس مقرراتي است كه از طرف مجمع عمومي تصويب ميشود و اخذ تضمين از مديرعامل و ساير كاركنان شركت بر اساس مصوبات مجمع عمومي همچنين قبول درخواست عضويت و اخذ تصميم نسبت به انتقال سهام اعضاء بيكديگر و اخراج عضو طبق مقررات اين قانون و نظارت بر مخارج جاري و رسيدگي بحسابهاي شركت و تسليم بموقع گزارش و ترازنامه سالانه شركت ببازرسان و مجمع عمومي و تعيين نماينده براي حضور در جلسات مجامع عمومي شركتها و اتحاديه هائي كه شركت در آن عضويت دارد از اختيارات هيئت مديره است. تبصره - هيئت مديره حق اخراج عضوي را كه بهرعنوان از جانب مجمع عمومي وظيفه يا مأموريتي بوي محول شده است ندارد و اتخاذ تصميم در اينگونه موارد با مجمع عمومي عادي شركت است.
ماده 45
هيئت مديره ميتواند براي انجام امور شركت فرد واجد صلاحيتي را از بين اعضاي شركت (غير از اعضاي هيئت مديره و بازرسان) و يا از خارج بصورت موظف و بعنوان مديرعامل منصوب كند كه زير نظر مستقيم آن هيئت طبق اساسنامه شركت و در حدود مصوبات مجمع عمومي انجام وظيفه نمايد. وظايف مديرعامل طبق آئين نامه اي خواهد بود كه بنا به پيشنهاد هيئت مديره بتصويب مجمع عمومي خواهد رسيد.
ماده 46
هيئت مديره نماينده قانوني شركت است و مي تواند مستقيماً و يا با وكالت با حق توكيل اين نمايندگي را در دادگاهها و مراجع قانوني و ساير سازمانها اعمال كند. مسئوليت هيئت مديره در مقابل شركت مسئوليت وكيل در مقابل موكل است.
ماده 47
كليه قراردادها و اسناد تعهدآور شركت باستثناي مواردي كه هيئت مديره بمنظور اداره امور جاري شركت ترتيب خاصي داده باشد پس از تصويب هيئت مديره با دو امضاي مجاز شركت معتبر خواهد بود.
ماده 48
هيئت مديره وظايف خود را بصورت جمعي انجام ميدهد و هيچيك از اعضاي هيئت مديره حق ندارد از اختيارات هيئت منفرداًاستفاده كند مگر در موارد خاص يا داشتن وكالت يا نمايندگي از طرف هيئت مديره.
ماده 49
اعضاي هيئت مديره مشتركاً مسئول جبران هرگونه زياني هستند كه در نتيجه اعمال آنان و يا عدم رعايت اين قانون بشركت وارد شود.
ماده 50
پس از انقضاي مدت مأموريت هيئت مديره در صورتي كه انتخاب هيئت مديره جديد انجام نشده باشد هيئت مديره سابق تا انتخاب و قبولي هيئت مديره جديد كماكان وظايف محوله را انجام داده و مسئوليت اداره امور شركت را بر عهده خواهند داشت. ماده 51 - هيچيك از اعضاي هيئت مديره يا بازرسان و يا مديرعامل يك شركت تعاوني نميتواند عضويت هيئت مديره يا مديريت عامل و يا سمت بازرس شركت تعاوني ديگري از همان نوع را قبول كند. ماده 52 - انتخاب اتباع بيگانه بسمت عضو هيئت مديره يا مديرعامل يا بازرس شركت تعاوني در حدود مقررات جاري كشور بلامانع خواهد بود. ماده 53 - محجور يا ورشكسته به تقصير و كسي كه بعلت ارتكاب بجنايت يا يكي از جنحه هاي مؤثر سابقه محكوميت دارد نميتواند سمت عضويت در هيئت مديره و بازرس و مديرعامل شركت را داشته باشد.
فصل ششم
بازرسان
ماده 54
مجمع عمومي شركت تعاوني بازرس يا بازرساني را از ميان اعضاي شركت براي مدت يك سال مالي انتخاب ميكند تجديد انتخاب بازرس يا بازرسان قبلي بلا مانع است.
ماده 55
وظايف بازرس بشرح زير است: 1 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) - نظارت بر انطباق نحوه اداره امور شركت با مقررات اساسنامه و آئين نامه هاي مصوب و تصميمات مجامع عمومي، براي اين منظور بازرسان ميتوانند هر موقع كه مقتضي بدانند بنحويكه بعمليات جاري شركت لطمه وارد نشود كليه حسابها و دفاتر و اسناد و مدارك مالي و دارائي نقدي و برگهاي بهادار و موجودي كالا و غيره را شخصاً و در صورت لزوم با استفاده از كارشناس رسيدگي كنند. 2 - اعلام كتبي تخلفات و بي ترتيبي هاي احتمالي موجود در نحوه اداره امور شركت به هيئت مديره و تقاضاي رفع نقيصه. 3 - رسيدگي بحسابهاي شركت حداقل سالي دو بار و مخصوصاً رسيدگي بصورت حسابها و ترازنامه سالانه و اعلام نظر خود تا 20 روز قبل از جلسه مجمع عمومي سالانه. 4 - دعوت مجمع عمومي بر اساس ماده 26 و ماده 58 اين قانون در صورت لزوم. 5 - نظارت در اجراي تذكرات و پيشنهادهاي وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) و حسابرسانيكه از شركت حسابرسي كرده اند و تقديم گزارش لازم در اين باره به مجمع عمومي. تبصره - بازرسان حق دخالت مستقيم در امور شركت ندارند و ميتوانند بدون حق رأي در جلسات هيئت مديره شركت كنند و نظرات خود را نسبت بمسائل جاري شركت اظهار دارند، اين نظرات بايد در صورت جلسه هيئت مديره با امضاء آنها درج شود.
ماده 56
با خاتمه مدت مأموريت بازرسان تا زمانيكه بازرسان جديد انتخاب نشدهاند بازرسان قبلي كماكان مسئوليت انجام وظايف محوله را بر عهده خواهند داشت.
ماده 57
بازرسان براي انجام وظيفه خود حق دريافت هيچگونه وجهي اعم از حقوق و دستمزد و يا پاداش ندارند.
ماده 58
در صورتيكه هر يك از بازرسان ضمن انجام وظايف خود تشخيص دهد كه هيئت مديره در انجام وظايف خود مرتكب تخلفاتي شده است و عمليات آنها مخالف اساسنامه و تصميمات مجمع عمومي و مقررات آئين نامه هاي مصوب ميباشد بايد مجمع عمومي را براي رسيدگي به موضوعات مورد نظر و اتخاذ تصميم لازم دعوت نمايد.
ماده 59 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
معاملات شركت با هر يك از اعضاء هيئت مديره يا بازرسان تابع مقررات و ضوابطي خواهد بود كه بتصويب مجمع عمومي عادي شركت برسد. فصل هفتم اتحاديه هاي تعاوني
ماده 60
اتحاديه تعاوني بر اساس مقررات پيش بيني شده در اين فصل و ضوابط مربوط به تشكيل شركتهاي تعاوني از عضويت شركتهاي تعاوني يا اتحاديه هاي تعاوني با يكديگر تشكيل ميشود.
ماده 61
اتحاديه تعاوني بسه منظور زير تشكيل ميشود: اول - اتحاديه تعاوني براي پيشرفت اداره امور و حفظ و حمايت تعاونيهاي عضو و ايجاد هم آهنگي و توسعه تعليمات و حسابرسي آنها كه بتدريج تشكيل ميشوند.
تبصره 1
اين نوع اتحاديه ها به دو شكل منطقه اي و مركزي تشكيل ميشود: الف - اتحاديه منطقه اي براي هر يك از رشته هاي تعاوني مذكور در فصل دوم اين قانون با نام اتحاديه تعاوني نظارت و هم آهنگي تعاونيهاي رشته مربوط در منطقه.
ب
اتحاديه مركزي تعاونيهاي رشته مورد نظر. تبصره 2 - اتحاديه هاي تعاوني نظارت و هم آهنگي منطقه اي و يا اتحاديه هاي مركزي مذكور در اين بند مجاز به انجام فعاليتهاي تجاري و اعتباري براي شركتها و اتحاديه هاي تعاوني عضو نيستند مگر در حدود انجام وظايف مندرج در اين قانون. تبصره 3 - غير از مبلغي كه از طرف شركت هاي تعاوني عضو براي عضويت در اتحاديه هاي تعاوني نظارت و هم آهنگي (اتحاديه منطقه اي) و يا اتحاديه هاي تعاوني منطقه اي براي عضويت در اتحاديه مركزي بعنوان سرمايه بايد پرداخت شود خدمات اتحاديه براي واحدهاي عضو در قبال حق عضويت سالانه اي انجام ميگيرد كه ميزان آن براي هر واحد عضو به تناسب تعداد اعضاء و يا درصدي از درآمد سالانه آن در اساسنامه اتحاديه تعيين ميشود. دوم - اتحاديه تعاوني براي انجام امور اقتصادي و توسعه معاملات و عمليات بازرگاني شركتهاي تعاوني و يا اتحاديه هاي عضو حوزه عمل اين نوع اتحاديه ها در هر مورد به تبعيت از مصالح اقتصادي و بازرگاني واحدهاي عضو و تأييد وزارت تعاون و امور روستاها تعيين ميشود. در اين نوع اتحاديه هاي تعاوني بايد جمله اي كه معرف نوع كار و عمليات اتحاديه باشد بنام آن اضافه شود و حداقل تعداد عضو مذكور در تبصره ماده 2 اين قانون در آن رعايت نميگردد. سوم - اتحاديه تعاوني اعتباري كه بتدريج براي انجام خدمات اعتباري مورد نياز واحدهاي عضو با تأييد وزارت تعاون و امور روستاها و موافقت شوراي پول و اعتبار بصورت منطقه اي و بر اساس مقررات فصل هشتم اين قانون تشكيل ميشود. تبصره - در اتحاديه هاي تعاوني اعتباري مازاد درآمد سالانه (موضوع ماده 14) عيناً بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم منتقل ميشود.
ماده 62
وظايف اتحاديه هاي نظارت و هم آهنگي بشرح زير است: 1 - كمك به پيشرفت امور شركتها و اتحاديه هاي عضو از طريق: الف - فراهم كردن وسائل توسعه تعليمات و ترويج تعاوني و آموزش حرفه اي و جمع آوري اطلاعات مورد لزوم در اين زمينه و انجام تبليغات و انتشارات لازم.
ب
راهنمائي و كمك بشركتها و اتحاديه هاي عضو در امور اداري و سازماني و مديريت امور فني و انجام خدمات مختلف از قبيل چاپ و تهيه دفاتر و اوراق و فرمهاي چاپي مشترك. 2 - نظارت بر فعاليت شركتها و اتحاديه هاي عضو بمنظور اطمينان از اجراي مقررات اين قانون و مواد اساسنامه و مصوبات مجامع عمومي. 3 - ايجاد هم آهنگي و همكاري بين شركتها و اتحاديه هاي عضو. 4 - داوري و رفع اختلاف بين واحدهاي تعاوني عضو در صورتيكه در اساسنامه آنها پيش بيني لازم شده باشد. 5 - حسابرسي شركتها و اتحاديههاي عضو در صورتيكه وزارت تعاون و امور روستاها صلاحيت اتحاديه را براي اينكار تشخيص دهد. 6 - شركت در شوراها و كميسيونهاي مقرر در اين قانون. 7 - دفاع از منافع شركتها و اتحاديه هاي عضو در روابط آنها با سازمان و مؤسسات دولتي و عمومي و ساير رشته هاي تعاوني مصرح در اين قانون. 8 - ايجاد و بسط همكاري با ساير تعاوني هاي كشور. 9 - ايجاد روابط با مؤسسات جهاني تعاون و اتحاديه هاي تعاوني ساير كشورها.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
تا زماني كه اتحاديه هاي نظارت و هم آهنگي مناطق و يا اتحاديه هاي مركزي تشكيل نشده است وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) وظايف اين اتحاديه ها را در حدود امكانات خود انجام خواهد داد.
تبصره 2 (الحاقي 09ˏ04ˏ1352) الحاقی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
تا زمانيكه به تشخيص وزارت تعاون و امور روستاها موجبات تشكيل اتحاديه هاي تعاوني موضوع ماده 61 اين قانون فراهم نشده است، شركتهاي تعاوني تهيه و توزيع در هر شهرستان مي توانند اتحاديه واحدي را براي انجام تمام يا قسمتي از وظايف اتحاديه هاي سه گانه مذكور در ماده 61 اين قانون تشكيل دهند. ماده 63 - پس از تشكيل اتحاديه هاي نظارت و هم آهنگي در هر منطقه شرط استفاده از عنوان و مزايا و معافيتهاي تعاوني شركتها و اتحاديه هاي تعاوني در رشته اي كه اتحاديه نظارت و هم آهنگي آن تشكيل شده است قبول عضويت آن اتحاديه خواهد بود. ماده 64 - اعمال حق رأي شركتهاي عضو در مجامع اتحاديه هاي مصرح در اين قانون بشرح زير است:
1
در اتحاديه تعاوني نظارت و هم آهنگي هر شركت يا اتحاديه عضو يك رأي.
2
در اتحاديه تعاوني كه بمنظور تأمين هدفهاي اقتصادي و يا اعتباري تشكيل ميشود هر شركت بتعداد اعضاء و يا تركيبي از تعداد اعضاء و حجم معاملات خود با اتحاديه. مادۀ 65 - تا زماني كه اتحاديه هاي تعاوني نظارت و هم آهنگي مناطق مختلف قدرت مالي و وسائل و تجهيزات كافي ندارند وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) موجبات تسهيل عمليات و فعاليت آنها را فراهم خواهد كرد.
فصل هشتم
اعتبارات تعاوني
ماده 66
وزارت تعاون و امور روستاها بتدريج با توسعه شركتهاي تعاوني مصرف كنندگان اعتبار - صاحبان حرفه ها و صنايع دستي - صيادان و اتحاديه هاي تعاوني بازرگاني آنها همچنين پيشرفت عمليات شركتهاي تعاوني روستائي و كشاورزي در هر منطقه تعاوني اقدامات لازم را براي تشويق و كمك بتشكيل اتحاديه تعاوني اعتباري همان منطقه براي هر يك از انواع شركتهاي مذكور و اتحاديه هاي تعاوني بازرگاني آنها فراهم خواهد كرد در مورد شركتهاي تعاوني كارگري وظايف مقرر در اين ماده را وزارت كار و امور اجتماعي انجام خواهد داد. تبصره يك (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) - اتحاديه هاي تعاوني روستائي ميتوانند با تصويب مجمع عمومي و با توجه به مقررات مربوط و موافقت وزارت تعاون و امور روستاها قسمتي از سهام بانك تعاون كشاورزي - سازمان مركزي تعاون روستائي ايران - سازمان تعاون مصرف شهر و روستا - سازمان ترويج و توسعه فعاليتهاي غيركشاورزي و ساير شركتهاي دولتي را خريداري نمايند.
تبصره 2 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
سازمان مركزي تعاوني روستائي ايران ميتواند اعتبارات مورد نياز اتحاديه هاي تعاوني روستائي صاحب سهم خود را بآنها پرداخت نمايد
تبصره 3 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
شركتها و اتحاديه هاي تعاوني تهيه و توزيع ميتوانند براي تأمين اعتبار مورد نياز خود بهر يك از بانكهاي خصوصي كشور مراجعه كنند ودر چنين صورتي مكلفند نام بانك طرف معامله خود را بوزارت تعاون و امور روستاها اعلام نمايند. وزارت تعاون و امور روستاها براخذ وام يا اعتبار وهمچنين بر توديع سپردههاي شركت ها و اتحاديه هاي مزبور در بانكها نظارت خواهد نمود.
ماده 67 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
با تشكيل اتحاديه تعاوني اعتباري كشاورزي و روستائي در هر منطقه تعاوني سهام اتحاديه هاي تعاوني كشاورزي و روستائي منطقه در بانك تعاوني كشاورزي ايران بعنوان قسمتي از سرمايه آنها بحساب اتحاديه تعاوني اعتباري كشاورزي و روستائي منطقه در بانك مذكور منتقل ميشود و از آن پس اتحاديه تعاوني اعتباري كشاورزي و روستائي منطقه بجاي اتحاديه هاي تعاوني كشاورزي و روستائي همان منطقه صاحب سهم در بانك تعاون كشاورزي ايران خواهد بود. ماده 68 - اتحاديه هاي تعاوني اعتباري به تبعيت از مقررات و ضوابطي كه وسيله بانك تعاون كشاورزي ايران تهيه ميشود مجاز بانجام عمليات اعتباري براي پيشرفت معاملات و توسعه عمليات اقتصادي و بازرگاني شركتها و اتحاديه هاي عضو خواهند بود و ميتوانند بنمايندگي بانك تعاون كشاورزي ايران فقط براي شركتهاي صاحب سهم و اتحاديه هاي تعاوني عضو خود در منطقه حسابهاي سپرده باز كنند. در مورد اتحاديه هاي تعاوني اعتباري كارگري قبول پس انداز و سپرده بنمايندگي بانك رفاه كارگران مجاز خواهد بود و اين قبيل اتحاديه ها براي انجام عمليات اعتباري به تبعيت از مقررات و ضوابطي كه وسيله بانك رفاه كارگران تعيين خواهد شد اقدام خواهد كرد.
ماده 69 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
مادام كه اتحاديه تعاوني اعتباري براي هر يك از انواع شركتهاي تعاوني مصرف كنندگان - اعتبار - صاحبان حرفهها و صنايع دستي و صيادان و اتحاديههاي تعاوني بازرگاني آنها در يك منطقه تشكيل نشده باشد اين نوع شركتها و اتحاديههاي بازرگاني آنها در منطقه ميتوانند براي استفاده از اعتبارات مورد لزوم بمنظور توسعه معاملات و عمليات بازرگاني و ايجاد ساختمانها و تأسيسات لازم از قبيل فروشگاه، انبار،سردخانه خود با توجه بامكان بانك تعاون كشاورزي ايران و بميزان اعتباراتي كه همه ساله بوسيله مجمع عمومي اين بانك براي انجام اينگونه معاملات در سراسر كشور اختصاص داده ميشود از اعتبارات آن بانك استفاده كنند، نسبت بتأمين اعتبارات مورد نياز شركتها و اتحاديه هاي تعاوني كارگري بانك رفاه كارگران در حدود امكان اقدام لازم خواهد كرد. تبصره - با تشكيل اتحاديه هاي تعاوني اعتباري از شركتها و اتحاديه هاي مذكور در اين ماده، اعتبارات بانك تعاون كشاورزي ايران براي توسعه امور و پيشرفت معاملات و عمليات بازرگاني آنها منحصراً از طريق اتحاديه هاي تعاوني اعتباري مربوط اعطاء خواهد شد. ماده 70 - كليه عمليات بانكي اتحاديه هاي تعاوني اعتباري و يا شركتها و اتحاديه هاي تعاوني كه از بانك تعاون كشاورزي ايران اعتبار ميگيرند از قبيل افتتاح حسابهاي بانكي و نقل و انتقال وجوه و غيره بوسيله شعبه ها و يا نمايندگيهاي بانك تعاون كشاورزي ايران انجام خواهد شد.
ماده 71
شركتهاي تعاوني مكلفند بمنظور استقراض با تساوي شرايط اعتباري در مرحله اول از مؤسسات اعتباري و بانكي موجود احتياجات خود را تحصيل نمايند و چنانچه نتوانند از اينگونه مؤسسات احتياجات خود را تأمين نمايند ميتوانند با تأييد نماينده وزارت تعاون و امور روستاها (يا نماينده وزارت كار و امور اجتماعي در مورد تعاوني هاي كارگري) از ساير منابع استقراض نمايند.
ماده 72
شركتها و اتحاديه هاي تعاوني كه باعطاي اعتبارات مبادرت ميورزند مكلفند هر ششماه يكبار اطلاعاتي درباره كميت و كيفيت اعتبارات خود بر اساس صورتي كه وزارت تعاون و امور روستاها تهيه خواهد نمود در اختيار آن وزارتخانه قرار دهند و در مورد تعاونيهاي كارگري صورت مزبور براي وزارت كار و امور اجتماعي ارسال خواهد شد.
فصل نهم
شركتهاي تعاوني كشاورزي و روستائي
ماده 73 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
شركت تعاوني كشاورزي با مشاركت كشاورزان باغداران، دامداران، دامپروران، پرورش دهندگان كرم ابريشم زنبور عسل، ماهي، و روستائيان شاغل در صنايع محلي و روستائي و يا كارگران كشاورزي براي تمام يا قسمتي از مقاصد زير تشكيل ميشود: 1 - قبول پس انداز و سپرده اعضاء بنمايندگي بانك تعاون كشاورزي ايران. 2 - خريد و تهيه مواد و وسائل مورد احتياج مصرف شخصي و خانوادگي يا حرفه اي اعضاء همچنين تهيه وسائل و علوفه دامها و خوراك طيور و وسائل ديگري از اين قبيل. 3 - انجام عمليات جمع آوري، نگاهداري، تبديل، طبقه بندي و بسته بندي، حمل و نقل و يا فروش محصول اعضاء. 4 - انجام خدمات بمنظور بهبود امور حرفه اي و يا زندگي اعضاء مانند تهيه ماشين آلات كشاورزي و استفاده مشترك از آنها، تهيه وسائل حمل و نقل براي استفاده اعضاء و تهيه مسكن، تأمين و توزيع آب مشروب و آب براي مصارف زراعي اعضاء با رعايت قانون ملي شدن منابع آب، پيش بيني وسائل بهداشتي و بهداري و آموزشي بمنظور استفاده جمعي و مشترك، توزيع نيروي برق، ايجاد شبكه تلفن، تلقيح مصنوعي دامها و مبارزه با امراض و آفات نباتي و حيواني. 5 - بهره برداري جمعي و مشترك از اراضي ملكي و يا استيجاري. 6 - تأمين اعتبارات و وامهاي مورد نياز اعضاء.
ماده 74
شركتهاي تعاوني روستائي با مشاركت زارعيني كه بموجب قوانين و مقررات اصلاحات ارضي صاحب زمين شده يا بشوند براي مقاصد مندرج در بندهاي ماده 73 تشكيل ميشود. تبصره يك (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - زارعين ديگري كه در حوزه عمل شركتهاي تعاوني روستائي بزراعت يا باغداري اشتغال دارند و ميزان مالكيت آنها حداكثر از بيست هكتار تجاوز ننمايد و همچنين ساكنان روستاهاي حوزه عمل شركتهاي تعاوني با موافقت هيئت مديره شركت ميتوانند بعضويت شركت تعاوني روستائي آن حوزه درآيند. تبصره دو (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) - شركتهاي تعاوني روستائي با رعايت قوانين و مقررات مربوط به مبادلات مرزي و بشرط تجويز اساسنامه مجاز بانجام مبادلات مرزي براي عضو و غيرعضو ساكن در حوزه عمل شركت ميباشند.
ماده 75 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
شركتهاي تعاوني كشاورزي و يا روستائي كه از جمله مقاصد آنها رفع حوائج اعتباري اعضاء است ميتوانند با كسب اجازه از وزارت تعاون و امور روستاها بنمايندگي بانك تعاون كشاورزي ايران حسابهاي سپرده براي اعضاء و غيراعضاء در حوزه فعاليت شركت باز كنند.
ماده 76 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
در شركتهاي تعاوني كشاورزي و يا روستائي كه مجاز بانجام عمليات اعتباري باشند مازاد برگشتي حاصل از معاملات اعتباري عيناً بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم شركت منتقل ميشود. ماده 77 - در اساسنامه اتحاديه هاي تعاوني كشاورزي يا روستائي كه تا قبل از تصويب اين قانون تشكيل شده اند و يا در آينده تشكيل ميشوند براي نظارت و همچنين پرداخت اعتبار بشركتهاي عضو خود با تشخيص وزارت تعاون و امور روستاها بتدريج تغييرات متناسب با اين قانون داده خواهد شد.
فصل دهم
شركتهاي تعاوني صيادان
ماده 78
شركت تعاوني صيادان شركتي است كه با عضويت صيادان ماهي و ساير آبزيان براي تمام و يا قسمتي از مقاصد زير تشكيل ميشود:
1
تدارك خدمات جمعي براي اعضاي شركت از قبيل ساخت و تعمير قايق ها و تهيه وسائل و ادوات صيد.
2
صيد ماهي و ساير آبزيان پس از كسب پروانه صيد.
3
تأسيس فروشگاه.
4
پرداخت مساعده به صيادان.
5
تهيه وسائل و تأمين نيازمنديهاي حرفه اي و خانوادگي صيادان.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
شركتهاي تعاوني كه بوسيله صيادان شركتهاي سهامي شيلات ايران و شيلات جنوب ايران تشكيل شده يا ميشود تحت نظارت و سرپرستي شركتهاي مذكور در فوق خواهند بود و در صورتيكه شركتهاي نامبرده در اينمورد احتياج بكمك وزارت تعاون و امور روستاها داشته باشند مراتب را بآن وزارت اعلام خواهند كرد.
تبصره 2 (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) الحاقی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
شركتهاي تعاوني صيادان با رعايت قوانين و مقررات مربوط به مبادلات مرزي و بشرط تجويز اساسنامه، مجاز بانجام مبادلات مرزي براي عضو و غيرعضو ساكن در حوزه عمل شركت ميباشند. فصل يازدهم شركت هاي تعاوني مصرف كنندگان ماده 79 - شركت تعاوني مصرف كنندگان براي تهيه انواع كالاهاي مصرفي بمنظور تأمين نيازمنديهاي اعضاء و خانواده هاي آنان همچنين براي انجام تمام يا قسمتي از خدمات زير و امثال آن تشكيل ميشود:
1
تهيه آب مشروب.
2
تأمين وسائل توزيع گاز.
3
تأمين وسائل توزيع برق.
4
خدمات بهداشتي و درماني.
5
تدارك وسائل حمل و نقل.
6
ايجاد باشگاهها و رستورانها.
7
تأسيس انواع آموزشگاهها. ماده 80 - در اساسنامه شركت ميتوان پيش بيني كرد كه معادل نصف مازاد برگشتي حاصل از معاملات با غيرعضو در صورت تقاضاي او براي خريد سهام شركت با داشتن شرايط عضويت براي اين منظور اختصاص يابد كه در اينصورت بقيه مازاد برگشتي طبق مقررات اين قانون بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم منتقل ميشود.
فصل دوازدهم
شركتهاي تعاوني مسكن
ماده 81
شركت تعاوني مسكن براي تمام يا قسمتي از امور مندرج زير تشكيل ميشود. 1(اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - تهيه زمين و ساختمان خانه و آپارتمانهاي مسكوني و واگذاري خانه ها و آپارتمانها نقداً يا باقساط به اعضاء و همچنين ايجاد تأسيسات عمومي مورد استفاده مشترك آنان. 2 (منسوخه 24ˏ02ˏ1354) - ساختمان طبقات مسكوني و فروش آپارتمانها باعضاء نقداً و يا با اقساط. 2 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - خريد واحدهاي مسكوني و فروش آن باعضاء نقداً و يا با اقساط. 3 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - واگذاري واحدهاي مسكوني ملكي شركت بصورت اجاره باعضاء. 4 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - انجام خدمات نقشه كشي، مهندسي و معماري براي اعضاء و نظارت در ساختمانهاي متعلق به آنها. 5 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - انجام تعميرات ساختمانهاي ملكي اعضاء و يا اقدامات مربوط به لوله كشي و كابل و سيم كشي و ايجاد دستگاههاي تهويه و حرارت مركزي. 6 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) - نگاهداري و اداره ساختمانها و تأسيسات و انجام خدمات عمومي مربوط. تبصره (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) - آن دسته از شركتهاي تعاوني مسكن كه بنا به علل موجه امر خانه سازي و آپارتمان سازي بوسيله آنها به تشخيص وزارت تعاون و امور روستاها ميسر نباشد با تصويب مجمع عمومي ميتوانند در مورد واگذاري زمينهاي خريداري شده (بدون استفاده از معافيتهاي موضوع ماده 115 اين قانون) باعضا يا فروش و يا تبديل آن اقدام نمايند. ماده 82 - منابع مالي و اعتباري شركتهاي تعاوني مسكن عبارتند از:
1
سرمايه و ذخائر شركت.
2
پس انداز اعضاء براي تهيه مسكن.
3
اعتبارات بخش دولتي شامل: قسمتي از اعتبارات بانك رهني ايران در حدود برنامه هاي مصوب سالانه آن بانك و اعتباراتي كه بدين منظور بانك مركزي ايران ميتواند در اختيار آن بانك قرار دهد و اعتبارات از محل برنامه هاي عمراني از طريق بانك رهني ايران.
4
ساير منابع اعتباري كه بوسيله اشخاص و مؤسسات در اختيار اين نوع شركتها گذاشته ميشود.
5
در مورد شركتهاي تعاوني كارگري مسكن علاوه بر منابع مالي و اعتباري مذكور در اين ماده بانك رفاه كارگران نيز منابع مالي و اعتباري لازم را براي اين شركتها تأمين مينمايد.
تبصره (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
اعتبارات مذكور در بندهاي 3 و 5 با تسهيلات لازم در نرخ بهره و شرايط پرداخت وامها، تا هشتاد درصد هزينه طرح هاي ساختماني شركتهاي تعاوني مسكن بمتقاضي اعتبار اعطاء ميشود. ماده 83 - در شركت تعاوني مسكن انجام معاملات و ساختمان و تمام اقداماتي كه در اساسنامه پيش بيني شده است براي غيرعضو ممنوع است.
فصل سيزدهم
شركتهاي تعاوني اعتبار
ماده 84
شركت تعاوني اعتبار بين افراد گروههاي شغلي مختلف طبق مقررات آئين نامه اي كه وسيله وزارت تعاون و امور روستاها (با وزارت كار و امور اجتماعي در مورد تعاونيهاي كارگري) تهيه خواهد شد و بتصويب شوراي پول و اعتبار خواهد رسيد براي مقاصد زير تشكيل ميشود:
1
باز كردن حساب سپرده هاي مختلف منحصراً براي اعضاء شركت.
2
پرداخت وام با دريافت بهره به اعضاي شركت.
3
انجام ساير خدمات اعتباري براي اعضاء در حدود امكانات. ماده 85 - در شركت تعاوني اعتبار مازاد برگشتي عيناً بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم شركت منتقل ميگردد. ماده 86 - شركت تعاوني اعتبار مجاز به انجام عمليات اعتباري براي غيرعضو نيست. فصل چهاردهم شركتهاي تعاوني اموزشگاهها ماده 87 - شركت تعاوني آموزشگاهها شركتي است كه با عضويت دانش آموزان يا دانشجويان مراكز آموزشي بمنظور آموزش عملي مقررات شركتهاي تعاوني و تعميم اصول تعاون براي تمام يا قسمتي از مقاصد زير تشكيل ميشود:
1
تشويق اعضاء به پس انداز.
2
ايجاد فروشگاه و تهيه وسائل تحصيلي و مصرفي اعضاء.
3
ايجاد رستوران و كافه براي استفاده اعضاء.
4
تدارك وسائط نقليه براي اياب و ذهاب اعضاء.
5
تأسيس باشگاه و تهيه وسائل تفريحات سالم براي استفاده اعضاء.
6
تدارك وسائل بهداشتي و درماني اعضاء.
7
خريد مصنوعات و كارهاي دستي اعضاء از طرف شركت و فروش آن. ماده 88 - شركتهاي تعاوني آموزشگاههائي كه سن دانش آموزان آنها كمتر از سن قانوني است با راهنمائي و هدايت مربيان و معلمان تشكيل ميشود.
تبصره 1 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
آئين نامه شركتهاي تعاوني مذكور در مواد 87 و 88 از طرف وزارتخانه هاي آموزش و پرورش و علوم و آموزش عالي تنظيم و پس از تصويب شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور بمورد اجراء گذارده ميشود.
تبصره 2 (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) الحاقی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
ثبت شركتهاي تعاوني آموزشگاهها و هرگونه تغيير در اساسنامه و همچنين نحوه انتخاب هيئت مديره و بازرسان و مديرعامل و تقسيم مازاد برگشتي از شمول مقررات اين قانون مستثني بوده و مشمول مقررات آئين نامه در تبصره 1 اين ماده خواهد بود. ماده 89 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) - هر شركت تعاوني آموزشگاهي حسابي در نزديكترين شعبه يا نمايندگي بانك تعاون كشاورزي ايران و در صورت وجود نداشتن شعبه يا نمايندگي اين بانك در محل در نزديكترين بانك دولتي باز خواهد كرد و ... الخ.
فصل پانزدهم
شركتهاي تعاوني كار
ماده 90
شركت تعاوني كار شركتي است كه بمنظور توليد كالا يا انجام خدمات با عضويت افرادي كه نيروي كار خود را در اختيار شركت ميگذارند تشكيل ميشود.
ماده 91
در شركتهاي تعاوني كار مازاد برگشتي از درآمد سالانه به تناسب ارزش محصول كار يا ساعات كار انجام شده بوسيله هر يك از اعضاء تقسيم ميشود.
فصل شانزدهم
شركتهاي تعاوني صاحبان حرفهها و صنايع دستي ماده 92 - شركت تعاوني صاحبان حرفه ها و صنايع دستي براي تهيه مواد اوليه و وسائل مورد نياز حرفه اي اعضاء و يا ساخت و تغيير شكل كالاي مربوط و عمليات تكميلي صنايع مذكور و يا فروش آنها بين صاحبان حرفه ها و صنايع دستي تشكيل ميشود.
تبصره
صنعتگر دستي و يا صاحب حرفه ممكن است براي تهيه كالاي مورد نظر از وسائل ماشيني كمكي نيز استفاده كند.
فصل هفدهم (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352 — (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352)
شركتهاي تعاوني صنايع كوچك و تهيه و توزيع و صاحبان مشاغل آزاد.
ماده 93
شركت تعاوني صنايع كوچك با عضويت صاحبان صنايع يك گروه از صنعت براي تمام يا قسمتي از مقاصد زير تشكيل ميشود:
1
تهيه مواد اوليه مورد نياز.
2
ايجاد آزمايشگاه مواد اوليه يا محصولات ساخته شده.
3
توليد وسائل و ابزار مورد احتياج مشترك اعضاء.
4
ايجاد گروههاي تعميراتي و نگاهداري.
5
تحقيق و برنامه ريزيهاي مشترك.
6
تهيه وسائل توزيع و انجام خدمات بازاريابي.
تبصره (منسوخه 05ˏ12ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
صنايع كوچك موضوع اين ماده صنايعي است كه ضوابط آن بوسيله وزارت اقتصاد تعيين ميشود.
ماده 94 (اصلاحي 09ˏ04ˏ1352) اصلاحی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
شركت تعاوني تهيه و توزيع و يا صاحبان مشاغل آزاد با عضويت افراد يا واحدهاي صنفي از يك صنف كه هر يك مستقيماً مباشر واحد كسبي خود باشند و يا صاحبان مشاغل از يك گروه براي تمام يا قسمتي از مقاصد زير تشكيل ميشود.»
1
تهيه وسائل و تدارك انواع خدمات وابسته بكسب يا شغل و ايجاد انبار، وسائل حمل و نقل بمنظور بهبود وضع اقتصادي و فني اعضاي شركت و فعاليتهاي واحدهاي عضو.
2
انجام عمليات مقدماتي و يا تبديل كالاهاي مورد نظر.
3
تهيه كالا بمنظور توزيع آن بين اعضاء.
فصل هيجدهم ادغام
فصل هيجدهم ادغام
ماده 95
هر شركت تعاوني و يا هر اتحاديه تعاوني ميتواند با توجه بمقررات اين فصل با هر شركت و يا اتحاديه تعاوني ديگر بشرطي كه از يك نوع و داراي هدفها و عمليات مشابه باشند ادغام شود.
ماده 96 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
پيشنهاد ادغام بايد در مجمع عمومي فوق العاده هر دو شركت يا اتحاديه همراه با فبول [قبول] مطالبات بستانكاران بتصويب برسد. نسخه اي از مصوبات مجمع عمومي هر دو شركت يا اتحاديه براي تمام اعضاء و بستانكاران هر دو شركت يا اتحاديه همچنين وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) فرستاده ميشود و بترتيب مذكور در ماده 25 اين قانون براي اطلاع عموم آگهي ميگردد.
تبصره (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
هر يك از بستانكاران ميتوانند تا مدت دو ماه از تاريخ نشر آگهي ادغام نظر خود را به شركت يا اتحاديه بدهكار و وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) اعلام دارد.
ماده 97 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
نسخه اي از تصميم ادغام بايد ظرف دو هفته از تاريخ انعقاد مجمع عمومي فوق العاده هر يك از شركتها يا اتحاديه ها همراه با آخرين ترازنامه و صورت بدهي ها و مطالبات آن و گزارش حسابرسي كه بدين منظور بايد تهيه شود و نسخهاي از آگهي ادغام كه بشرح ماده 96 منتشر شده است براي وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) ارسال شود.
ماده 98 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
هر يك از اعضاء شركتها يا اتحاديه ها در صورتيكه با تصميم ادغام مخالف باشد ميتواند حداكثر تا يكماه نظر خود را كتباً بشركت يا اتحاديه مربوط همچنين وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) اعلام دارد.
ماده 99 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) با وصول تصميم ادغام از هر دو شركت يا اتحاديه همراه با آخرين ترازنامه و صورت ريز مطالبات و بدهي ها و گزارش حسابرسان از وضع هر دو شركت و يا اتحاديه هم چنين نظرات بستانكاران و با توجه به تعداد اعضاء مخالف ادغام ظرف دو ماه نظر خود را مبني بر موافقت يا مخالفت با ادغام بهر دو شركت يا اتحاديه اعلام خواهد داشت.
ماده 100 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
در صورتيكه وزارت تعاوني و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) ادغام را تصويب نكند تصميم ادغام در هر دو شركت يا اتحاديه منتفي است. موافقت با ادغام در صورتي است كه ترتيب قابل قبول بستانكاران براي تصفيه بدهي ها در هر دو شركت يا اتحاديه پيشبيني شود همچنين تعداد اعضاي مخالف با ادغام در حدي باشد كه مجموع اعضاء باقي مانده و سرمايه شركت يا اتحاديه بعد از ادغام كافي براي انجام هدفها و برنامه هاي آن باشد.
ماده 101
در صورت موافقت با ادغام هيئت هاي مديره شركتها يا اتحاديه هاي مربوط ظرف يك ماه اقدام بدعوت مجمع عمومي فوق العاده مشترك شركتها يا اتحاديه ها براي ادغام خواهند نمود.
ماده 102 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
مجمع عمومي فوق العاده مشترك نسبت به تعيين سرمايه شركت يا اتحاديه بعد از ادغام همچنين انتخاب هيئت مديره و بازرس يا بازرسان بر طبق آئين نامه اجرائي اين قانون اقدام لازم بعمل خواهد آورد. ماده 103 - اعضائي كه با تصميم ادغام و انتشار آگهي آن مخالف باشند و از عضويت تعاونيها مستعفي گردند بايد ظرف مهلت مقرر مخالفت خود را كتباً اعلام دارند. شركت يا اتحاديه مربوط مكلف است بهاي سهام آنها را حداكثر ظرف يكماه نقداً پرداخت نمايد.
ماده 104 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
هيئت مديره شركت يا اتحاديه جديد مصوبات مجمع عمومي فوق العاده مشترك را همراه با فهرست اعضاء شركت يا اتحاديه جديد و تغييراتي كه حاصل شده است بترتيبي كه در فصل سوم اين قانون مقرر است براي اطلاع وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و اموراجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) و انعكاس در دفاتر ثبت ارسال خواهد داشت.
ماده 105
با انجام عمل ادغام دارائي و بدهي شركت يا اتحاديه جديد عبارت خواهد بود از مجموع دارائي و بدهي شركتها يا اتحاديههاي قبل از ادغام پس از وضع مطالبات و سهامي كه بازپرداخت شده است.
ماده 106
ادغام شركتها و اتحاديههاي تعاوني روستائي در شركتها و اتحاديههاي تعاوني روستائي ديگر بموجب مقرراتي خواهد بود كه وسيله وزارت تعاون و امور روستاها تهيه و بمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
فصل نوزدهم
ماليات شركتهاي تعاوني ماده 107 از درآمد مشمول ماليات شركتها و اتحاديه هاي تعاوني با رعايت معافيتهاي مقرر در اين قانون 10 % بنام ماليات شركت وصول ميشود و نسبت به بقيه بترتيب زير عمل خواهد شد.
1
نسبت به آن قسمت از درآمد كه طبق تصميم اركان صلاحيتدار شركت يا اتحاديه بعنوان سود سهام براي تقسيم بين اعضاي شركت تخصيص داده ميشود پس از وضع مبلغي معادل شش درصد سرمايه منظور شده در آخرين ترازنامه شركت بنرخ پانزده درصد.
2
نسبت به آن قسمت از درآمد كه طبق تصميم اركان صلاحيتدار شركت يا اتحاديه بعنوان مازاد برگشتي براي تقسيم بين اعضاء شركت تخصيص داده ميشود پس از وضع پنج هزار ريال در مورد هر عضو بنرخ پانزده درصد.
3
نسبت به بقيه درآمد مشمول ماليات بنرخ بيست و پنج درصد. تبصره 1 - معافيت موضوع بندهاي 1 و 2 شامل سود سهام و مازاد برگشتي شركتهاي تعاوني موضوع فصل هفدهم نخواهد بود.
تبصره 2
وجوهي كه شركتهاي تعاوني كشاورزي بابت بهاي محصول كشاورزي متعلق به اعضاء كه بشركت تحويل ميشود پرداخت ميكنند اعم از اينكه بعنوان پيش پرداخت يا مازاد برگشتي باشد مشمول ماليات شركت نخواهد بود. اين وجوه در محاسبه درآمد مشمول ماليات كشاورزي عضو منظور خواهد شد.
تبصره 3
ماليات مازاد برگشتي و سود سهام اتحاديه ها بعنوان علي الحساب مالياتي شركتهاي عضو وصول و موقع محاسبه ماليات شركت علي الحساب هاي پرداختي منظور و اضافه دريافتي مسترد خواهد شد.
ماده 108
شركتها و اتحاديه هاي تعاوني از پرداخت حق تمبر سهام معافند. ماده 109 - در شركتها و اتحاديه هاي تعاوني ذخائر موضوع بندهاي 1 و 2 ماده 15 اين قانون كه در دفاتر شركت يا اتحاديه منظور شده است جزء هزينه محسوب ميشود.
ماده 110 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
شركتهاي تعاوني مصرف كنندگان - مسكن اعتبار كشاورزي و روستائي صيادان و كليه اتحاديههاي تعاوني از پرداخت ده درصد ماليات موضوع صدر ماده 107 اين قانون معافند. ماده 111 - درآمد شركتهاي تعاوني روستائي متشكل از افراد ساكن حوزه عمل شركت كه بامر كشاورزي مباشرت مستقيم دارند اعم از اينكه تحت سرپرستي وزارت تعاون و امور روستاها با بانك عمران باشند همچنين شركتهاي تعاوني كارگري مصرف - مسكن و اعتبار و نيز اتحاديه هاي آنها همچنين شركتهاي تعاوني صنايع دستي و صيادان و آموزشگاهها و اتحاديه هاي آنها بطور كلي از پرداخت ماليات معاف ميباشند.
ماده 112
معافيت درآمد كليه فعاليتهائي كه طبق قانون مالياتهاي مستقيم مشمول معافيت شناخته شده است شامل شركتها و اتحاديه هاي تعاوني كه بهمان فعاليتها اشتغال داشته باشند نيز خواهد بود.
ماده 113 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
شركتها و اتحاديههاي تعاوني از پرداخت مالياتهاي اضافي موضوع مواد 166 و 167 قانون مالياتهاي مستقيم و اصلاحيه آن معاف ميباشند.
ماده 114 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
شركتها و اتحاديههاي تعاوني اعتبار و شركتهاي تعاوني مسكن از لحاظ ماليات بهره تابع مقررات ماده 45 قانون مالياتهاي مستقيم مصوب اسفند 1345 خواهند بود.
ماده 115
انتقالات قطعي و اجاره واحدهاي مسكوني از طرف شركتهاي تعاوني مسكن باعضاء آنها مشمول مقررات ماليات بر درآمد املاك قانون مالياتهاي مستقيم نخواهد بود لكن در موارد تشخيص عليالرأس درآمد مشمول ماليات طبق مقررات بخش مزبور تعيين خواهد شد.
ماده 116 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
در مورد رسيدگي به اختلافات مالياتي شركتهاي تعاوني نماينده وزارت تعاون و امور روستاها (و در مورد تعاونيهاي كارگري نماينده وزارت كار و امور اجتماعي) بجاي نماينده موضوع بند (3) ماده 244 قانون مالياتهاي مستقيم در كميسيون تشخيص شركت ميكند. كميسيون مجاز است با توجه به اطلاعاتي كه از مراجع قانوني مربوط كسب ميكند و رسيدگي هائي كه بعمل ميآورد ضرائب مالياتي مصوب را درمورد شركتها و اتحاديههاي تعاوني تعديل كند.
ماده 117 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
در مورد رسيدگي باختلافات مربوط به بقاياي مالياتي شركتها و اتحاديههاي تعاوني نماينده وزارت تعاون و امور روستاها و در مورد تعاونيهاي كارگري نماينده وزارت كار و امور اجتماعي بجاي نماينده مذكور در بند پ ماده 311 قانون مالياتهاي مستقيم در كميسيون حل اختلاف شركت ميكند.
ماده 118 (منسوخه 30ˏ01ˏ1396) منسوخ ۱۳۹۶/۰۱/۳۰
كليه مقررات مربوط به معافيتهاي مالياتي راجع بشركتهاي تعاوني از هر قبيل كه در قانون مالياتهاي مستقيم مصوب اسفند 1345 و اصلاحيه آن منظور شده است ملغي ميشود. فصل بيستم زيان، انحلال و تصفيه شركتها و اتحاديه هاي تعاوني ماده 119 - شركت يا اتحاديه تعاوني ميتواند زيان سالانه را با تصويب مجمع عمومي از حساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم تأمين نمايد و نميتواند قبل از انتقال مبالغ برداشتي مذكور بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم، درآمد سالهاي بعدي شركت يا اتحاديه را تقسيم كند.
ماده 120 (اصلاحي 24ˏ02ˏ1354) اصلاحی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
شركتها و اتحاديه هاي تعاوني در موارد زير منحل ميشود:
1
كاهش سرمايه بميزاني كه ادامه عمليات مقدور و يا صلاح نباشد با تصويب مجمع عمومي فوق العاده.
3
اتمام برنامه اي كه بموجب اساسنامه، شركت براي انجام آن تأسيس شده است.
4
تصميم مجمع عمومي فوق العاده.
5
عدم تطبيق عمليات شركت يا اتحاديه با اساسنامه و مقررات قانوني و يا تعطيل و عدم فعاليت آن در مهلت هائي كه وزارت تعاون و امور روستاها (يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) مقرر ميدارد.
تبصره (الحاقي 24ˏ02ˏ1354) الحاقی ۱۳۵۴/۰۲/۲۴
در صورتي كه بعلل مذكور در بندهاي 1 و 3 شركت يا اتحاديه فعاليتي نداشته باشد وزارت تعاون و امور روستاها يا وزارت كار و امور اجتماعي در مورد شركتها و اتحاديه هاي كارگري، بجانشيني مجمع عمومي فوق العاده درباره انحلال شركت يا اتحاديه و تعيين هيأت تصفيه و اعلام آن به ثبت محل اقدام خواهد نمود. اين حكم در مواردي نيز كه شركت يا اتحاديه طبق تصميم مجمع عمومي فوق العاده منحل گرديده ولي هيأت تصفيه تعيين نشده و يا اينكه هيأت تصفيه به تشخيص وزارت مذكور نتواند بوظائف قانوني خود عمل كند اجرا خواهد شد. اين حكم در مواردي نيز كه شركت يا اتحاديه طبق تصميم مجمع عمومي فوق العاده منحل گرديده ولي هيأت تصفيه تعيين نشده و يا اينكه هيأت تصفيه به تشخيص وزارت مذكور نتواند بوظائف قانوني خود عمل كند اجرا خواهد شد. ماده 121 - در موارد مذكور در بند 5 ماده 120 وزارت تعاون و امور روستاها پيشنهاد انحلال شركت يا اتحاديه مربوط را بشوراي رسيدگي وداوري در اختلافات تعاونيها خواهد داد و تا اعلام نظر آن شورا داراي كليه اختيارات پيش بيني شده در مجمع عمومي عادي و فوق العاده براي جلوگيري از عمليات و فعاليتهاي خلاف قانون شركت يا اتحاديه مربوط خواهد بود.
ماده 122
شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيها مكلف است ظرف يك هفته از تاريخ وصول پيشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها مراتب را بشركت يا اتحاديه مورد نظر اعلام نمايد تا در صورتيكه بنظر آن وزارت اعتراض داشته باشد دلايل خود را ظرف 15 روز از تاريخ وصول اخطار شورا كتباً ارسال دارد. ماده 123 - شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيها مكلف است رأي خود را حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ وصول پيشنهاد وزارت تعاون و امور روستاها در مورد انحلال صادر نمايد، آراء صادره قطعي و لازم الاجراء است.
ماده 124
با ابلاغ تصميم شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيها مبني بر انحلال شركت يا اتحاديه وزارت تعاون و امور روستاها اقدام بانحلال آن و تعيين هيئت تصفيه كرده و درخواست لغو ثبت شركت يا اتحاديه را از اداره ثبت خواهد كرد.
ماده 125 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
در تصفيه شركت يا اتحاديه پرداخت تعهدات از محل دارائي آنها با رعايت تقدم بشرح زير است:
1
پرداخت بدهي هاي شركت يا اتحاديه.
2
پرداخت سهام اعضاء حداكثر بميزان مبلغ اسمي هر سهم و سود سهام در صورتيكه مازاد تصفيه از حساب ذخيره غيرقابل تقسيم شركت بيشتر باشد.
3
انتقال مانده تصفيه بحساب ذخيره قانوني غيرقابل تقسيم براي اقدامات مقرر طبق اين قانون.
تبصره (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
تصفيه امور شركت يا اتحاديه تعاوني در موارديكه در اين قانون پيش بيني نشده است بر اساس مقررات قانون شركت هاي سهامي انجام خواهد گرفت.
فصل بيست و يكم
مجازاتها ماده 126 - هر يك از اعضاء هيئت مديره و بازرسان و مديرعامل در صورتيكه با سوء نيت بر خلاف اصول مقرر در اين قانون و اساسنامه هاي مصوب مرتكب عملي شود كه موجب زيان شركت گردد علاوه بر جبران زيان وارده بحبس تأديبي از سه ماه تا شش ماه محكوم خواهد شد.
ماده 127 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
هر يك از اعضاء هيئت مديره و بازرسان و مديرعامل به مجمع عمومي گزارش خلاف واقع بدهد بحبس تأديبي از سه ماه تا ششماه با جزاي نقدي از 100/000/000 تا 330/000/000 ريال و يا بهر دو مجازات محكوم خواهد شد. ماده 128 - هر يك از مديران عامل يا اعضاي هيئت مديره يا بازرسان و يا كاركنان شركتها و اتحاديه هاي تعاوني مرتكب خيانت در امانت در مورد وجوه و اموال شركت يا اتحاديه گردد بحداكثر مجازات مقرره در ماده 241 قانون مجازات عمومي محكوم ميشود.
تبصره
رسيدگي باتهام هر يك از كاركنان سازمان ها و مؤسسات وابسته بدولت كه بر حسب وظيفه سمت نظارت يا سرپرستي يا ارشاد يا مداخله در اداره امور شركتها يا اتحاديه هاي تعاوني را دارند تابع قوانين و مقررات ديوان كيفر كاركنان دولت خواهد بود.
ماده 129
حسابرساني كه درباره نتيجه حسابرسي شركت يا اتحاديه تعاوني گزارش خلاف واقع بدهند بحبس تأديبي از شش ماه تا يكسال محكوم ميشوند.
ماده 130 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۰۳/۳۰
هر يك از اعضاء شركتهاي تعاوني كه با عدم انجام تعهد در معامله با شركتي كه عضو آن است عامداً بشركت خسارت وارد كند علاوه بر جبران خسارت بجزاي نقدي از 50/000/000 تا 200/000/000 ريال محكوم خواهد شد. در مورد اين ماده تعقيب با گذشت مدعي خصوصي موقوف ميشود. ماده 131 - وزارت تعاون و امور روستاها در تعقيب مجرمين و مطالبه خسارات ناشي از جرمهاي پيش بيني شده در اين قانون در تمام مراحل رسيدگي از هزينه دادرسي معاف ميباشد.
تبصره
رسيدگي بدعاوي مذكور خارج از نوبت بعمل خواهد آمد.
ماده 132
پس از صدور كيفر خواست در مورد جرائم مندرج در اين قانون مراتب از طرف مراجع قضائي بشركت يا اتحاديه مربوط اعلام ميشود و در اينصورت متهم از سمت خود در شركت يا اتحاديه بركنار ميگردد.
فصل بيست و دوم
وظائف وزارت تعاون و امور روستاها در مورد شركتها و سازمانهاي تعاوني
ماده 133
وزارت تعاون و امور روستاها براي ارشاد و نظارت و سرپرستي شركتها و سازمانهاي تعاوني بتدريج و متناسب با امكانات خود عهده دار وظائف زير است: 1 - تربيت كارشناسان تعاوني و كمك مالي و فني بتأسيس و اداره مراكز آموزش و تحقيقات تعاوني. 2 - تربيت و تعليم نيروي انساني مورد نياز شركتها و سازمان هاي تعاوني مانند مديران عامل و حسابداران و حسابرسان. 3 - اجراي برنامه هاي ترويج و آموزش براي تفهيم و تعميم اصول و روشهاي تعاوني. 4 - تحقيقات آماري و مطالعه درباره فعاليت تعاوني ها و اظهار نظر و اتخاذ تصميم نهائي در زمينه اجراي طرحهاي اساسي تعاوني ها كه وسيله ساير سازمان هاي دولتي و خصوصي تهيه ميشود. 5 - اعمال كمكهاي فني و اداري و مالي در موارد لازم بمنظور اداره صحيح تعاونيها. 6 - تهيه اساسنامه و آئين نامه هاي نمونه و فرمها و دفاتر مورد لزوم براي انواع شركتها و اتحاديه هاي تعاوني و همچنين كمك بتنظيم آئين نامه هاي استخدامي كاركنان موظف در شركتها و اتحاديه هاي تعاوني. 7 - جلوگيري از فعاليت شركتها و سازمانهائي كه با بكار بردن نام تعاون عمليات آنها مخالف اصول تعاون و هدفهائي است كه در اين قانون تصريح شده است. 8 - تعيين خط مشي كلي در امور آموزشي و اداري و اعتباري سازمان هاي تعاوني از طريق پيشنهاد بشوراي عالي هم آهنگي تعاوني هاي كشور(مندرج در فصل 23 اين قانون) و اجراي تصميمات آن و هم آهنگ كردن كليه فعاليتهاي تعاوني كشور در رشته هاي تعاوني. 9 - نظارت بر اجراي اين قانون و ساير قوانين موضوعه درباره عمليات و وظايف شركتها و اتحاديه هاي تعاوني. 10 - تشكيل تدريجي كنگره تعاونيهاي هر رشته در استانها و فرمانداريهاي كل بمنظور كمك بتشكيل اتحاديه هاي نظارت و هم آهنگي مناطق و اتحاديه هاي مركزي.
تبصره (الحاقي 09ˏ04ˏ1352) الحاقی ۱۳۵۲/۰۴/۰۹
وزارت تعاون و امور روستاها عندالاقتضاء ميتواند براي نظارت بر اداره امور شركتها و اتحاديه هاي تعاوني تهيه و توزيع در حدود مقررات پيش بيني شده در اين قانون به اتاق اصناف پايتخت نمايندگي بدهد.
فصل بيست و سوم
تشكيلات و نظام تعاوني كشور ماده 134 - اتحاديه مركزي هر يك از رشته هاي تعاوني نماينده آن رشته است كه بشرح زير تشكيل ميشود:
1
اتحاديه مركزي تعاونيهاي كشاورزي و روستائي.
2
اتحاديه مركزي تعاونيهاي مصرف.
3
اتحاديه مركزي تعاونيهاي كار و پيشه.
ماده 135
تشكيلات تعاوني در كشور بشرح زير خواهد بود: الف - در هر منطقه تعاوني:
1
انواع شركتهاي تعاوني و اتحاديه هاي مربوط بمنظور توسعه عمليات اقتصادي.
2
اتحاديه نظارت و هم آهنگي تعاوني هاي رشتههاي سه گانه.
3
اتحاديههاي اعتباري موضوع فصل هفتم اين قانون.
4
سازمان اداري وزارت تعاون و امور روستاها. ب (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) - تشكيلات تعاوني مركزي: 1-سازمان مركزي تعاون 2- سازمان مركزي تعاون روستائي
3
شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور.
4
شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيها.
5
بانك تعاون كشاورزي ايران.
6
اتحاديه مركزي تعاونيهاي كار و پيشه.
9
اتحاديه مركزي تعاونيهاي كشاورزي و روستائي.
10
اتحاديه مركزي تعاونيهاي مصرف.
ماده 136 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور كه دبيرخانه و محل تشكيل جلسات آن در وزارت تعاون و امور روستاها خواهد بود، برياست وزير تعاون و امور روستاها و با عضويت مقامات زير تشكيل ميگردد. رئيس هيئت مديره اتحاديه مركزي تعاونيهاي كشاورزي و روستائي. رئيس هيئت مديره اتحاديه مركزي تعاونيهاي مصرف. رئيس هيئت مديره اتحاديه مركزي تعاونيهاي كار و پيشه. رئيس بانك تعاون كشاورزي ايران. رئيس كل بانك رفاه كارگران. رئيس هيئت مديره سازمان مركزي تعاون روستائي ايران. نماينده وزارت كار و امور اجتماعي. يكنفر كارشناس تعاوني بانتخاب وزير تعاون و امور روستاها. رئيس سازمان مركزي تعاون
تبصره
مادام كه اتحاديههاي مركزي تعاونيها تشكيل نشده است وزير تعاون و امور روستاها قائم مقام آنها در جلسات شورا خواهد بود. ماده 137 – آئين نامه وظائف شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور از طرف دبير شورا تهيه و پس از تصويب شورا بمورد اجرا گذاشته ميشود.
تبصره (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
رئيس سازمان مركزي تعاون دبير شوراي عالي هم آهنگي تعاونيهاي كشور خواهد بود. ماده 138 - شوراي رسيدگي و داوري در اختلافات تعاونيها با شركت نماينده قضائي دادستان كل كشور، نماينده وزارت تعاون و امور روستاها، نماينده وزارت كار و امور اجتماعي، سه نفر كارشناس تعاوني بانتخاب وزير تعاون و امور روستاها و نمايندگان اتحاديه هاي مركزي تعاونيها (پس ازتشكيل) بمنظور اعلام نظر در مواردي كه در اين قانون و آئين نامه اجرائي آن و يا اساسنامه شركتها و اتحاديه هاي تعاوني تصريح شده است تشكيل ميشود.
تبصره 1 (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
شورا براي هر دوره يكساله رئيس و دبير خود را از بين اعضاء انتخاب خواهد كرد.
تبصره 2 (الحاقي 05ˏ12ˏ1350) الحاقی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
محل تشكيل جلسات شورا وزارت تعاون و امور روستاها خواهد بود و آئين نامه وظايف آن توسط دبير شورا تهيه و پس از تصويب شورا بمورد اجرا گذارده ميشود.
فصل بيست و چهارم
حسابرسي شركتها و اتحاديههاي تعاوني
ماده 139
وزارت تعاون و امور روستاها بمنظور نظارت و ارشاد تعاوني ها مجاز به حسابرسي آنها ميباشد و در عين حال ميتواند طبق آئين نامه اي كه تنظيم خواهد كرد اجازه حسابرسي شركتها و اتحاديه هاي تعاوني عضو اتحاديه نظارت و هم آهنگي را براي دوره هاي معين باتحاديه مذكور بدهد و يا اين اجازه را براي ادوار بعدي تمديد كند.
تبصره 1
وزارت تعاون و امور روستاها با مشاهده نقص يا تخلفي در كار حسابرسي اتحاديه نظارت و هم آهنگي مربوط ميتواند در هر هنگام اجازه قبلي را لغو كند.
تبصره 2
در مورد حسابرسي شركتهاي تعاوني كارگري وزارت تعاون و امور روستاها بوزارت كار و امور اجتماعي نمايندگي براي انجام اين وظيفه خواهد داد تا طبق ضوابط مصوب شوراي عالي هم آهنگي تعاوني هاي كشور حسابرسي را انجام داده و نتيجه را بوزارت تعاون و امور روستاها اعلام دارد. ماده 140 - شركتها و اتحاديه هاي تعاوني موظفند نسخه اي از ترازنامه هر سال يا دوره مالي و حساب سود و زيان دوره مربوط را حداكثر ظرف يكهفته پس از تنظيم باتحاديه نظارت و هم آهنگي مربوط و در صورتيكه اين اتحاديه تشكيل نشده باشد باداره كل تعاون و امور روستاهاي محل (يا اداره كار و امور اجتماعي در مورد شركتهاي تعاوني كارگري) ارسال دارند. ماده 141 - حسابرسي شركتها و اتحاديه هاي تعاوني طبق آئين نامه اي خواهد بود كه از طرف وزارت تعاون و امور روستاها تنظيم و بمورد اجرا گذاشته خواهد شد.
فصل بيست و پنجم
مقررات مختلف
ماده 142
شركتها و اتحاديههاي تعاوني روستائي كه قبل از تصويب اين قانون به ثبت رسيدهاند بنا به تشخيص وزارت تعاون و امور روستاها بتدريج وضع خود را با اين قانون تطبيق خواهند داد. ماده 143 - مطالبات شركتها و اتحاديه هاي تعاوني از اعضاء خود جزء مطالبات ممتازه است.
ماده 144
شركتها و اتحاديههاي تعاوني از پرداخت حقالثبت و نصف تعرفه آگهي ثبت در روزنامه رسمي كشور معافند. ماده 145 - وزارت تعاون و امور روستاها نمونه دفاتر مالي و حسابداري شركتها و اتحاديه هاي تعاوني را تهيه خواهد كرد كه پس از تأئيد وزارت دارائي بجاي دفاتر قانوني مقرر در قانون تجارت در اختيار آنها قرار گيرد و دفاتر مذكور در حكم دفاتر قانوني خواهد بود.
ماده 146 (اصلاحي 05ˏ12ˏ1350) اصلاحی ۱۳۵۰/۱۲/۰۵
وزارت تعاون و امور روستاها در صورت ملاحظه تخلف در اداره امور شركتها يا اتحاديه هاي تعاوني و يا در موارديكه يك يا چند نفر ازاعضاء هيئت مديره يا مديرعامل يا بازرسان قادر بانجام وظايف خود نباشند با استفاده از كليه اختيارات پيش بيني شده براي مجمع عمومي عادي و فوق العاده شركت يا اتحاديه مربوط ميتواند شركت يا اتحاديه مذكور را منحل كند يا اعضاء مزبور را بركنار و جانشين آنانرا در درجه اول از بين اعضاء و در غيراينصورت بطور موقت تا تشكيل مجمع عمومي از اشخاص صاحب صلاحيت ديگر تعيين نمايد. در مورد شركتها و اتحاديه هاي تعاوني كارگران «موضوع تبصره ماده 18 و ماده 90 اين قانون» نسبت به تعيين هيئت مديره و مديرعامل و بازرسان با نظر وزارت كار و امور اجتماعي اقدام خواهد شد.
ماده 147
سازمان تعاون مصرف كادر نيروهاي مسلح شاهنشاهي از شمول اين قانون مستثني است و وظائفي را كه بر عهده دارد مستقلاً طبق مقررات و اساسنامه و آئين نامه هاي مخصوص بخود انجام خواهد داد.
ماده 148
كليه قوانين و مقررات مغاير با اين قانون ملغي است و در قوانين بعدي نيز نسخ يا اصلاح مواد و مقررات اين قانون بايد صريحاً قيد شود. ماده 149 - اين قانون بمدت پنجسال بصورت آزمايشي اجرا خواهد شد و هرگاه در اين مدت وزارت تعاون و امور روستاها با توجه به نتايج تحقيقات انجام شده وسيله مركز تحقيقات روستائي اين وزارت (موضوع ماده 15 قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي) كه از اين پس مركز تحقيقات وزارت تعاون و امور روستاها ناميده خواهد شد تغييرات و اصلاحاتي را در اين قانون لازم تشخيص دهد جهت تصويب به كميسيونهاي تعاون و امور روستاهاي مجلسين تقديم مينمايد و اين تغييرات و اصلاحات پس از تصويب قابل اجراست. دولت مكلف است در پايان مدت پنجسال لايحه نهائي را جهت تصويب مجلسين تقديم نمايد، مادام كه لايحه نهائي بتصويب نرسيده مقررات اين قانون و مصوبات كميسيونهاي مذكور لازم الاجرا خواهد بود. قانون فوق مشتمل بر يكصد و چهل و نه ماده و چهل و يك تبصره پس از تصويب مجلس سنا در تاريخ روز چهارشنبه پنجم خرداد ماه 1350 در جلسه روز يكشنبه شانزدهم خردادماه يكهزار و سيصد و پنجاه بتصويب مجلس شورايملي رسيد. رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي