قانون موافقت نامه بين ايران و عراق راجع به تعليف احشام مصوب 1355,03,25 با اصلاحات و الحاقات بعدي ماده واحده موافقت نامه بين ايران و عراق راجع به تعليف احشام كه در تاريخ 26 دسامبر 1975 (ديماه 2534 شاهنشاهي) در بغداد بامضاءرسيده است و مشتمل بر هفده ماده و يك فهرست ضميمه ميباشد تصويب و اجازه مبادله اسناد تصويب آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن موافقتنامه ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز چهارشنبه 19/3/2535 در جلسه روز سهشنبه بيستو پنجم خرداد ماه دو هزار و پانصد و سي و پنج شاهنشاهي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي موافقت نامه بين ايران و عراق راجع به تعليف احشام ماده - 1 دامداران ايراني و عراقي ميتوانند طبق عرف و توافقهاي قبلي - با رعايت مقررات جدول منضم به موافقتنامه حاضر - بمدت پنجسال (از21 مارس 1976 الي 20 مارس 1981 -) مراتع مناطق مرزي دو كشور را مورد استفاده قرار دهند.
ماده 2
دامداران موضوع ماده 1 فوق ميتوانند با رعايت مقررات موافقتنامه حاضر - وارد - مناطق تعليف هر يك از طرفين متعاهدين شوند -مشروط بر اينكه در پايان فصل تعليف به كشور مبدأ مراجعت كنند.
ماده 3
تقاضاي تعليف كه بوسيله دامداران موضوع ماده 1 موافقتنامه حاضر بعمل ميآيد لااقل طي دو ماه قبل از شروع فصل تعليف به مقاماتمرزي يا سياسي طرف ديگر اعلام خواهد شد. اين تقاضا شامل خصوصياتي درباره تعداد اشخاص (مرد و زن و افراد كمتر از 18 سال) تعداد خانوارها ياسرپرستهاي خانوارها يا سرپرستهاي ايلات (در صورت وجود) تعداد احشام از هر نوع - محل تعليف - راههاي مورد استفاده - تاريخ ورود و مدتاقامت در سرزمين طرف ديگر و نيز تاريخ خروج از آن خواهد بود. تعداد بز گلهها نبايد از پنج درصد مجموع تعداد دام گلهها تجاوز نمايد.
ماده 4
مقامات مرزي يا سياسي طرف متقاضي عنه حداكثر تا يكماه از تاريخ وصول تقاضاي تعليف پاسخ دولت متبوع خود را به مقامات مرزي ياسياسي طرف متقاضي تسليم خواهند نمود. چنانچه يكي از طرفين تقاضائي را كه به او تسليم شده است رد كند پاسخ موجهي از طرق مذكور فوق بهمقامات طرف ديگر ارسال خواهد داشت .هر گاه رد تقاضا بعلت عدم مطابقت خصوصيات دامداران با مقررات مندرج در ماده 1 اين موافقتنامه باشدكلانتران مرزي طرفين موضوع را مورد مذاكره قرار خواهند داد و در صورت عدم توافق مسئله از طريق ديپلماتيك حل و فصل خواهد شد.
ماده 5
پس از ابلاغ پاسخ موافق به مقامات طرف متقاضي و تسليم اجازهنامه تعليف - هر يك از طرفين يك يا چند نماينده بمنظور نظارت و تداركتسهيلات لازم براي نقل و انتقال اشخاص و تعليف احشام - به مرز اعزام خواهد داشت. نمايندگان طرفين صورت جلسهاي بر مبناي روح همكاري در اين مورد تنظيم خواهند نمود. همين ترتيبات بهنگام مراجعت اشخاص و احشام بهكشور مبدأ معمول خواهد گرديد.
ماده 6
اشخاص موضوع ماده 1 اين موافقتنامه حق حمل اسلحه گرم و مواد محترقه و منفجره به كشور پذيرنده را ندارند. چنانچه اشخاص مذكور حاملاسلحه گرم و مواد محترقه و منفجره باشند - بايستي آنها را در مقابل رسيد به كلانتران مرزي تسليم كنند و كلانتران مرزي بهنگام بازگشت از ايناشخاص اسلحههاي فوق را بآنها تحويل خواهند داد ولي مواد محترقه و منفجره را فوراً ضبط خواهند نمود. مقامات كشور پذيره امنيت اشخاص و احشام را در تمام مدت اقامت آنها در مراتع فراهم و تا بهنگام عبور مجدد از مرز بر امنيت كامل آنها نظارت -خواهند نمود.
ماده 7
اشخاص موضوع موافقتنامه حاضر - نه براي گلهها و نه براي چادرها و لوازم معمولي خانگي و مواد غذائي و مصرفي - كه همراه دارندمشمول پرداخت حقوق و عوارض گمركي نخواهند بود - بدون لطمه به حقوق طرفين براي اخذ عوارض گمركي از احشام و موادي كه در سرزمينطرف ديگر مورد داد و ستد قرار ميگيرد.
ماده 8
راجع حق تعليف - طبق مقررات و عرف معموله قبل از امضاي موافقتنامه حاضر رفتار خواهد شد.
ماده 9
اشخاص موضوع موافقتنامه حاضر - مشمول مقررات جاري طرفين متعاهدين درباره اقامت و گذرنامه نخواهند بود. معهذا از طرف مقاماتمرزي دولت متبوع آن اشخاص يك برگ گذر جهت اجازه عبور و مرور در مرز براي آنها صادر خواهد شد.
ماده 10
مقامات بهداشتي طرف متقاضي به كنترل بهداشتي اشخاص و احشام مبادرت خواهند كرد و گواهينامهاي مبني بر عدم ابتلاي به بيماريهايواگير صادر خواهند نمود. اين اشخاص و احشام آنها - تحت نظارت طرف متقاضي بمقامات طرف ديگر تحويل خواهند شد. در صورت تشخيص وجود بيماريهاي واگير نزد اشخاص و احشام آنها - مقامات كشور پذيرنده تدابير بهداشتي مقتضي در مورد آنها اتخاذ خواهند نمود.
ماده 11
مدت تعليف براي يك فصل معين همان خواهد بود كه در حال حاضر معمول است. اين مدت در هر حال نبايد از چهار ماه تجاوز كند. پس ازاين مدت اشخاصي كه در محل باقي ماندهاند با احشامشان به مقامات طرفي كه تبعه او ميباشند تحويل - خواهند شد.
ماده 12
اشخاص موضوع مقررات موافقتنامه حاضر - حق دارند در سرزمين كشور پذيرنده از خدمات بهداشتي لازم استفاده كنند. بعلاوه به آنهااجازه داده خواهد شد تحت نظارت مقامات مرزي مواد غذائي و مصرفي مورد نياز خود را تهيه كنند.
ماده 13
اشخاص موضوع مقررات موافقتنامه حاضر نبايستي در مناطقي بجز آنچه كه به تعليف تخصيص داده شده است تردد نمايند - مگر در موارداضطراري يا با اجازه مقامات صالحه.
ماده 14
كليه اشخاص موضوع مقررات موافقتنامه حاضر - مشمول قوانين و مقررات مربوط به نظم و امنيت كشور پذيرنده خواهند بود.
ماده 15
كليه مداخلات يا دخل و تصرفات نسبت بمحل و محصول و مراتع و جنگلهاي ملي شده ممنوع خواهد بود. متخلفين طبق قوانين كشورپذيرنده مورد تعقيب قرار خواهند گرفت.
ماده 16
اشخاص موضوع موافقتنامه حاضر - بايد طي مدت اقامت در سرزمين كشور پذيرنده از ايراد خسارت بمزارع و مراتع و احشام متعلق باتباع آن كشور احتراز نمايند. در صورت عدم رعايت اين مقررات مرزبان كشور پذيرنده پس از تحقيق تصميم منصفانهاي جهت جبران خسارات واردهاتخاذ خواهند نمود.اگر اشخاص مورد اتهام به تصميم متخذه عليه خود معترض باشند. كلانتران مرزي طرفين متفقاً مسئله را مورد بررسي قرار داده ونسبت بجبران خسارات وارده توافق خواهند نمود. تصميمي كه متفقاً از طرف كلانتران مرزي طرفين اتخاذ ميشود - قطعي و لازمالاجراء خواهد بود. در صورتيكه كلانتران مرزي طرفين موفق بتوافق نشوند پرونده امر به مقامات قضائي كشور پذيرنده تسليم ميگردد و اين مقامات پرونده را خارج از نوبتمورد بررسي قرار داده و حكم مقتضي صادر خواهند نمود.
ماده 17
موافقتنامه حاضر از تاريخ امضاء بمدت پنجسال معتبر خواهد بود و پس از انقضاي اين مدت قابل تمديد نميباشد. طرفين متعهد ميشوند مقررات مندرج در جدول منضم بموافقتنامه حاضر را دقيقاً رعايت نمايند. بغداد به تاريخ 26 دسامبر 1975. از طرف دولت شاهنشاهي ايران - عباسعلي خلعتبري از طرف دولت جمهوري عراق - سعدون حمادي فهرست منضم به موافقتنامه بين ايران و عراق راجع به تعليف احشام
1
اجراي موافقتنامه راجع بتعليف احشام - منحصراً براي مدت پنجسال (از 21 مارس 1976 الي 20 مارس 1981) بترتيب زير معمول خواهدشد: سال - تعداد احشام 1355 (21 مارس 1976 - 20 مارس 1977)- 160000 1356 (21 مارس 1977 - 20 مارس 1978 - ) 160000 1357 (21 مارس 1978 - 20 مارس 1979) - 106700 1358 (21 مارس 1979- 20 مارس 1980)- 71200 1359 (21 مارس 1980 -20 مارس 1981) - 47500 تعداد احشام فوقالذكر طبق ترتيب زير در مراتع مناطق مرزي تقسيم خواهند شد: استان آذربايجان غربي سال - تعداد احشام
1355
100000
1356
100000
1357
66700
1358
44450
1359
29630 استان كردستان . سال - تعداد احشام
1355
30000
1356
30000
1357
20000
1358
13350
1359
8930 استان ايلام سال - تعداد احشام
1355
11000
1356
11000
1357
7350
1358
4950
1359
3300 استان خوزستان سال - تعداد احشام
1355
19000
1356
19000
1357
12650
1358
8450
1359
5640
2
اجراي موافقتنامه تعليف احشام نسبت به ايل ايراني سنجابي در مناطق سنتي تعليف عراق به نحو معمول خواهد شد: سال - تعداد احشام
1355
50000
1356
50000
1357
33500
1358
22400
1359
15000 محاسبه نزولي فوق همچنين از 21 مارس 1976 الي 20 مارس 1981 نسبت بمساحت مراتع قابل اجراء خواهد بود بدين معني كه از 21 مارس 1978هرساله يك سوم مساحت مراتع فوقالذكر - با رعايت حد ممكن احتياجات تعليف بعنوان قرق تلقي خواهد شد. موافقتنامه فوق مشتمل بر هفده ماده و يك فهرست ضميمه منضم بقانون موافقتنامه بين ايران و عراق راجع به تعليف احشام ميباشد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي