قانون موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران ودولت جمهوري افغانستان

متن

‌قانون موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهور افغانستان ‌مصوب 1353.12.4 مصوب 1353,12,04 ‌ماده واحده - به دولت اجازه داده مي‌شود كه موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان شامل بر يك مقدمه و 21‌ماده و سه پروتكل را كه در تاريخ 1353.6.14 در كابل به امضاء نمايندگان مختار دولتين رسيده است اجرا نمايد. ‌قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن موافقتنامه و سه پروتكل ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 1353.10.16، در جلسه روز‌يكشنبه چهارم اسفند ماه يك هزار و سيصد و پنجاه و سه شمسي به تصويب مجلس شوراي ملي رسيد. ‌رييس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي ‌موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان ‌دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان به منظور تحكيم و توسعه روابط اقتصادي و برقراري تسهيلات در امر ‌عبور و مرور مسافر و اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي در سرزمين دو دولت به وسيله وسايط نقليه زميني، تريلرهاي ثبت شده در يكي از دو كشور نسبت‌به انعقاد موافقتنامه زير توافق نمودند: ‌ماده اول - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كه حق آزادي ترانزيت را براي مسافرين و لوازم شخصي آنها و همچنين براي اجناس و مال‌التجاره و‌عبور و مرور وسايط نقليه مطابق شرايط اين موافقتنامه از خاك يكديگر اعطاء نمايند. ‌اين حق شامل ترانزيت اين موافقتنامه از خاك يكديگر اعطاء نمايند. ‌‌همچنين اجناس و مال‌التجاره‌اي كه ورود آنها به علل بهداشتي (‌حفظ‌الصحه) انساني و حيواني و نباتي ممنوع مي‌باشد از حق آزادي ترانزيت مستثني‌است. ‌ماده دوم - عبور و مرور مسافر و حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره و وسايط نقليه از سرزمين هر يك از دو طرف متعاهد هنگامي ترانزيت تلقي مي‌شود‌كه مبدأ و مقصد آن مسافرت يا حمل و نقل ماوراي سرحدات كشوري باشد كه امر ترانزيت در قلمرو خاك آن كشور صورت مي‌گيرد. ‌تبديل وسيله نقليه - تخليه - ترميمات و نگهداري اجناس و مال‌التجاره در انبارها (‌گدامهاي) گمركي و بندري - تميز كردن و بسته‌بندي مجدد در خاك‌طرفين در ماهيت ترانزيت تغييري وارد نمي‌كند. ‌ماده سوم - طرفين متعاهدين به منظور حسن اجراي امر ترانزيت بين دو كشور سعي و كوشش خواهند نمود تسهيلات در عبور و مرور وسايط نقليه‌راههاي مورد استفاده ترانزيتي را تكميل نموده نواقص راههاي طرف استفاده اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي را در خاك خود مرتفع و قسمتهاي مخروب‌را تجديد ساختمان نمايند و نسبت به ساختمان يا امتداد قسمتي از راههاي مورد استفاده ترانزيت واقع در سرزمين خود كه احتياج به ساختمان يا امتداد‌آن باشد اقدامات لازمه را معمول دارند و جاده‌ها و راههاي آهن مورد استفاده ترانزيت را در تمام فصول سال طوري نگهداري نمايند كه عبور وسايط‌نقليه به آساني مقدور باشد. ‌راهها و راههاي آهن مورد استفاده ترانزيت در سرزمين دو طرف در پروتكل شماره (1) ضميمه اين موافقتنامه تصريح شده است. ‌ماده چهارم - طرفين متعاهد به منظور توسعه حمل و نقل ترانزيتي مسافر اجناس و مال‌التجاره تدابير لازم را به نحوي كه تشريفات گمركي مسافر،‌اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي در كوتاه‌ترين مدت ممكنه انجام يابد اتخاذ خواهند نمود. ‌تدابير لازم در اين مورد پروتكل شماره (2) اين موافقتنامه تشريح شده است. ‌ماده پنجم - طرفين متعاهدين به اشخاص مؤسسات و شركتهاي حمل و نقل و مسافربري يكديگر اجازه مي‌دهند وسايل حمل و نقل خود را براي انتقال‌مسافر و اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي از خاك يكديگر در راههاي ترانزيتي كه در پروتكل شماره (1) تعيين شده به كار اندازند. ‌ماده ششم - وسايط نقليه كه در خاك يكي از طرفين ثبت شده باشد حق حمل و نقل اموال و مسافر را از يك نقطه به نقطه ديگر در داخل طرف مقابل‌ندارد. شرايط حمل و نقل مال‌التجاره بين ايران و افغانستان و عكس آن در پروتكل شماره (3) تعيين شده است. ‌ماده هفتم - هيچ گونه حقوق گمركي يا عوارض دولتي - ايالتي و شهرداري به هر عنوان و منظور كه باشد بر عبور و مرور اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي‌و لوازم شخصي مسافرين ترانزيتي تحميل نخواهد شد و صرفاً مخارج حمل و نقل اداري و ساير خدمات انجام شده مربوط به عبور و مرور‌مال‌التجاره و لوازم شخصي مسافرين ترانزيتي پرداخت خواهد شد. ‌ماده هشتم - مواد سوخت داخل تانكهاي استاندارد شده و وسايط نقليه از حقوق و عوارض (‌محصول) گمركي و هر گونه ماليات و عوارض معاف‌مي‌باشد مقصود از تانكهاي استاندارد تانكهايي است كه ظرفيت آن از طرف توليدكننده براي وسايط نقليه تعيين گرديده است. ‌ماده نهم - طرفين متعاهدين در راههاي ترانزيتي خود به تناسب ميزان و حجم اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي انبارها (‌گدامها) و وسايل بارگيري و تخليه‌لازم را به منظور تسهيل امور ترانزيتي حتي‌الامكان تأسيس و تهيه مي‌نمايند و چنانچه حمل و نقل از طريق راه‌آهن انجام گيرد واگن‌ها و ساير وسايل‌حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي را براي استفاده طرف ديگر به نحوي فراهم مي‌نمايند كه در تخليه و انتقال اجناس و مال‌التجاره تأخيري رخ‌ندهد . در صورت ورود اجناس و مال‌التجاره كم وزن كه ظرفيت يك واگن را نداشته باشد به وسيله واگن توشه قطار و كاميون (‌لاري) به طور مستقل‌طبق شرايط مندرج در پروتكل شماره (2) اين موافقتنامه حمل مي‌گردد. ‌ماده دهم - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كه به منظور تسهيل و انتظام امور ترانزيتي، مؤسسات حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره و مسافر طرفين‌كه به امر ترانزيت اشتغال ورزند در نقاطي از سرزمين دو طرف كه فعاليت ترانزيتي ايجاب كند با توافق و طبق قوانين جاريه هر يك از طرفين علاوه بر‌نمايندگي‌هاي وزارت بازرگاني (‌وكالت‌التجاري‌ها) اقدام به تأسيس نمايندگي نمايند. ‌ماده يازدهم - طرفين متعاهدين تدابير لازم را اتخاذ خواهند نمود تا نرخ حمل و نقل اجناس مال‌التجاره در راههاي ترانزيتي حتي‌الامكان تقليل داده‌شود. ‌در مورد اجناس و مال‌التجاره‌اي كه به طور ترانزيت با راه‌آهن حمل مي‌شود طرف ايران موافقت مي‌نمايد تا به منظور توسعه امور ترانزيتي براي حمل و‌نقل اجناس و مال‌التجاره افغاني نرخ مساعدي را كه در پروتكل شماره (3) اين موافقتنامه ذكر گرديده مقرر دارد. ‌محمولاتي كه اضطراراً به وسيله واگن توشه مسافري از طرف صاحب مال و يا نماينده وي تقاضاي حمل شود بدون تخفيف و با شرايط راه‌آهن دولتي ايران‌حمل مي‌گردد. ‌مقررات بين‌المللي كه راه‌آهن دولتي ايران مكلف به اجراي آن مي‌باشد در مورد حمل كليه اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي اجرا خواهد گرديد. ‌ماده دوازدهم - چنانچه طرفين متعاهدين با الحاق به معاهدات بين‌المللي چند جانبه تسهيلات و مزاياي بيشتري را در امر ترانزيت قبول نمايند اين‌تسهيلات و مزايا را بدون اين كه مواد اين موافقتنامه تغيير يابد درباره يكديگر مرعي خواهند داشت. ‌ماده سيزدهم - قوانين و مقررات داخلي هر يك از طرفين و تعهدات ناشي از عضويت آنها در معاهدات بين‌المللي در مورد اجناس و مال‌التجاره‌اي كه‌حمل و نقل‌شان ممنوع و يا تابع اجازه خاص باشد محفوظ خواهد بود. ‌ماده چهاردهم - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كميسيون مختلطي مركب از نمايندگان هر دو كشور به منظور مراقبت در حسن اجراي اين‌موافقتنامه و رفع مشكلات احتمالي از آن، بنابر پيشنهاد يكي از طرفين تشكيل گردد. ‌كميسيون مزبور جلسات خود را به طور متناوب در تهران و كابل تشكيل خواهد داد. ‌تصميمات كميسيون مختلط تا حدود مندرجات اين موافقتنامه و پروتكل‌هاي منضم (‌منضمه) آن كاملاً قابل اجرا مي‌باشد هرگاه تصميمات متخذه‌مستلزم اصلاح برخي از مواد اين موافقتنامه يا پروتكلهاي ضميمه آن باشد پس از تصويب مقامات صالحه طرفين قابل اجرا است. ‌ماده پانزدهم طرفين متعاهدين مقام صلاحيتداري را كه عهده‌دار رسيدگي به امور ترانزيت و اتخاذ تدابير و مراقبت در حسن اجراي اين موافقتنامه باشد‌تعيين و به يكديگر كتباً معرفي خواهند نمود. ‌ماده شانزدهم - بيمه حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره - مسافر و وسايط نقليه مشمول اين موافقتنامه تابع شرايط ذيل است: ‌الف - درباره بيمه وسايط نقليه در مقابل شخص ثالث قوانين و مقررات كشوري كه عبور و مرور وسايط نقليه از آن صورت مي‌گيرد نافذ خواهد بود. ب - درباره بيمه اجناس و مال‌التجاره و مسافرين قوانين و مقررات كشوري كه در آن وسايط نقليه ثبت گرديده قابل اجراء خواهد بود. ‌ماده هفدهم - پرداختها (‌تأديات) كه بابت مخارج ترانزيت بين دو كشور صورت مي‌گيرد طبق مقررات ارزي (‌ اسعاري) هر يك از دو طرف به ارز(‌اسعار) قابل تبديل كه مورد قبول بانكهاي مركزي هر دو كشور باشد انجام خواهد شد. ‌ماده هيجدهم - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كه جهت استفاده از تسهيلات بيشتر در امور بندري در بندر عباس و يا در هر بندر مناسب ديگري‌كه با توافق طرفين تعيين خواهد شد در حدود قوانين داخلي كشور ايران پروتكل جداگانه تنظيم نمايند. ‌ماده نوزدهم - اموري كه در اين موافقتنامه و پروتكل‌هاي ضميمه آن پيش‌بيني نشده تابع قوانين و مقررات داخلي هر يك از طرفين متعاهدين خواهد‌بود. ‌ماده بيستم - اين موافقتنامه و ضمايم آن از تاريخ مبادله يادداشت مبني بر تأييد تصويب مراجع صلاحيتدار دو كشور قابل اجراء بوده و جايگزين‌موافقتنامه ترانزيتي مورخ 1340.11.12 و پروتكلها و ضمايم الحاقي آن مي‌گردد. ‌ماده بيست و يكم - اين موافقتنامه و ضمايم آن بعد از تاريخ مبادله اسناد براي مدت پنج سال معتبر است هرگاه شش ماه قبل از انقضاي مدت، فسخ آن‌از جانب يكي از طرفين كتباً اعلام نگردد مدت اعتبار آن خود به خود براي پنج سال ديگر تمديد خواهد شد. ‌اين موافقتنامه و ضمايم آن به تاريخ 14 شهريور ماه (‌سنبله) 1353 در دو نسخه اصلي به زبانهاي فارسي و پشتو در شهر كابل تنظيم و امضاء گرديده و‌هر دو متن داراي اعتبار مساوي است. ‌از طرف دولت شاهنشاه ايران از طرف دولت جمهوري افغانستان ‌ابراهيم داوري محمد فريد رفيق ‌موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و بيست و يك ماده منضم به قانون موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان‌مي‌باشد ‌رييس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي ‌پروتكل شماره (1) مربوط به راههاي ترانزيتي ‌دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان با توجه به ماده (3) موافقتنامه ترانزيتي بين دو دولت كه امروز به امضاء رسيده است و به منظور‌ايجاد تسهيلات متقابل راههاي اصلي ترانزيتي را به شرح زير تعيين مي‌نمايند: ‌الف - راههاي ترانزيتي در سرزمين دولت شاهنشاهي ايران. 1 - نقطه سرحدي - تايباد - مشهد - بجنورد - ساري - تهران - زنجان - تبريز - بازرگان و بالعكس. 2 - نقطه سرحدي - تايباد - مشهد - بجنورد - ساري - تهران - زنجان - تبريز - جلفا - و بالعكس. 3 - نقطه سرحدي - تايباد - مشهد - بجنورد - ساري - تهران - قزوين - همدان - كرمانشاه - خسروي و بالعكس. 4 - نقطه سرحدي - زابل - زاهدان - دارزين - سبزواران - بندر عباس - و بالعكس. (‌پس از اعلام آمادگي استفاده از آن از طرف دولت شاهنشاهي ايران) 5 - نقطه سرحدي - زابل - زاهدان - دارزين - كرمان - بندر عباس و بالعكس. (‌پس از اعلام آمادگي استفاده از آن از طرف دولت شاهنشاهي ايران) 6 - نقطه سرحدي - تايباد - مشهد - نيشابور - شاهرود - تهران - قم - اهواز - خرمشهر و بالعكس. 7 - نقطه سرحدي - تايباد - تربت جام - فريمان - سنگ بست - شاه تقي - تربت حيدريه - بيرجند - زاهدان - دارزين - كرمان - بندرعباس و‌بالعكس. 8 - نقطه سرحدي - تايباد - تربت جام - فريمان - سنگ بست - شاه تقي - تربت حيدريه - بيرجند - زاهدان - دارزين - سبزواران - بندرعباس - و‌بالعكس. ب - راههاي آهن ترانزيتي در سرزمين دولت شاهنشاهي ايران. 1 - راه‌آهن مشهد - تهران - تبريز - رازي و بالعكس. (‌تحت شرايط حمل و نقل بين‌المللي و اعلام آمادگي پذيرفتن اجناس و مال‌التجاره در ايستگاه مشهد از طرف دولت شاهنشاهي ايران) 2 - راه‌آهن مشهد - تهران - تبريز - جلفا و بالعكس. 3 - راه‌آهن كرمان - قم - اهواز - بندر شاهپور و بالعكس. (‌پس از تكميل ساختمان راه‌آهن بين اصفهان و كرمان و اعلام بهره‌برداري از آن دولت شاهنشاهي ايران) 4 - راه‌آهن كرمان - قم - تهران - تبريز - جلفا - و بالعكس. (‌پس از تكميل ساختمان راه‌آهن بين اصفهان و كرمان و اعلام بهره‌برداري از آن از طرف دولت شاهنشاهي ايران). 5 - راه‌آهن مشهد - شاهرود - تهران - قم - اهواز - خرمشهر - و بالعكس. ج - راههاي ترانزيتي در سرزمين دولت جمهوري افغانستان. 1 - نقطه سرحدي - اسلام قلعه - هرات - قندهار - غزني - كابل - جلال‌آباد - تورخم و بالعكس. 2 - نقطه سرحدي - اسلام قلعه - هرات - قندهار - سپين بولدك - بالعكس. 3 - نقطه سرحدي - زرنج - قندهار - غزني - كابل - جلال‌آباد - تورخم و بالعكس. (‌پس از اعلام آمادگي استفاده از آن طرف دولت جمهوري افغانستان) 4 - نقطه سرحدي - زرنج - قندهار - سپين بولدك و بالعكس. (‌پس از اعلام آمادگي استفاده از آن طرف دولت جمهوري افغانستان) ‌د - اجناس مال‌التجاره‌اي كه از اين راهها حمل مي‌شود از گمركاتي كه به وسيله هر يك از طرفين متعاهدين تعيين مي‌گردد عبور خواهند نمود. ه - علاوه راههاي مندرج در ماده‌هاي (‌الف) و (ب) و (ج) فوق طرفين متعاهدين مي‌توانند در هر مورد راههاي ديگر بعداً توافق نمايند. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت جمهوري افغانستان ابراهيم داوري محمد فريدرفيق ‌پروتكل فوق منضم به قانون موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان مي‌باشد. ‌رييس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي ‌پروتكل شماره (2) ‌مربوط به تسهيل مراسم گمركي ‌عطف به موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان كه به تاريخ امروز امضاء گرديد طرفين متعاهدين به منظور ايجاد‌تسهيلات در مقررات گمركي درباره حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي به ترتيب ذيل موافقت حاصل مي‌نمايند. ‌ماده 1 - هرگاه وسايط نقليه شخصي مؤسسات و يا اشخاصي كه در يكي از كشورهاي متعاهدين ثبت شده باشند و داراي جواز عبور بين‌المللي مانند(‌ترپتيك) و يا (‌كارنه دو پاساژ) باشند چنين اسناد عبوري در نزد مقامات گمركي طرفين به عنوان تضمين قبول مي‌شود. ‌ماده 2 - هرگاه اجناس و مال‌التجاره تحت شرايط كارنه تير حمل گردد مقررات كنوانسيون (ت . ي . ر .) قابل اجرا خواهد بود. ‌ماده 3 - در صورتي كه حمل و نقل مسافر - اجناس مال‌التجاره ترانزيتي به وسيله مؤسسات و شركتهايي به عمل آيد كه توسط يكي از طرفين به طرف‌ديگر معرفي شده است، طرفين متعاهدين حداكثر تسهيلات گمركي را درباره وسايط نقليه و محموله آنها معمول خواهند داشت. مشروط بر اين كه‌وسايط نقليه مذكور شرايط و صفات ذيل را دارا باشد: ‌الف - وزن بار با وسايط نقليه (‌توناژ) و فشار بر محور و عرض و طول و ارتفاع وسايط نقليه كه روي راهها (‌سركها) عبور مي‌نمايند نبايد از استاندارد‌تصريح شده در ميثاق‌هاي بين‌المللي تجاوز نمايد. ب - حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ثقيل و حجيم بايد مطابق مقررات داخلي هر يك از طرفين متعاهدين صورت گيرد. در اين صورت مؤسسات‌حمل و نقل بايد اجازه قبلي مقامات صلاحيتدار كشور طرفي را كه وسيله نقليه از آن عبور مي‌كند تحصيل (‌حاصل) نمايد. ج - وسايط نقليه مانند واگن‌هاي خطوط آهن بايد به صورت مسقف تهيه گردد كه داراي در واحد بوده و پس از مهر از طرف مقامات گمركي محموله آنها‌نيز قابل دسترس باشد. اموال در وسايط نقليه غير مسقف نيز بارگيري مي‌شود مشروط بر اين كه روي محموله آنها طبق شرايط مندرج در كنوانسيون (ت. ي . ر) و يا به ترتيبي كه مورد قبول گمرك كشوري كه وسيله نقليه از آن عبور مي‌كند به وسيله روپوش برزنتي (‌تريال) توسط ريسمان بدون گره به‌وسيله نقليه محكم گرديده و دو انتهاي آن به هم وصل و مهر شده باشد پوشانيده شده و غير قابل دسترس باشد. ‌طرف معرفي‌كننده موظف است مطابق شرايط فوق‌الذكر تصديقنامه حاكي از اين كه وسيله نقليه واجد شرايط لازمه فوق بوده و از هر لحاظ معاينه شده‌است تهيه و به بدنه خارجي مخزن بار به صورت مطمئن الصاق و مهر نمايد اعتبار اين سند قبولي حداكثر يك سال است. ‌ماده 4 - در مورد وسايط نقليه مؤسسات و شركتهاي مذكور در ماده 3 اين پروتكل كه توسط مقامات گمركي يكي از طرفين متعاهدين مهر شده است در‌صورتي كه تمام مهرهايي كه تعداد آنها در اظهارنامه قيد شده سالم و دست نخورده بوده و محموله وضع مشكوكي نداشته باشد و اطلاع سويي در مورد‌آن از مراجع رسمي نرسيده باشد صرفاً به وضع ظاهري وسايط نقليه مزبور اكتفا شده بعد از مهر اجازه دخول يا خروج از كشور داده مي‌شود. ‌ماده 5 - در مورد وسايل حمل و نقل مؤسسات و شركتهاي معرفي شده كه داراي مشخصات و شرايط مندرج در ماده 3 اين پروتكل نباشد و همچنين‌وسايط نقليه متعلق به غير مؤسسات و شركتهاي معرفي شده طبق مقررات داخلي طرفين نسبت به اخذ تضمين و انجام تشريفات گمركي عمل خواهد‌شد . ‌ماده 6 - ترتيب و ثبت اظهارنامه اجمالي و اظهارنامه ترانزيتي (‌بيان‌نامه) و ساير مراسم گمركي مطابق با مقررات داخلي هر يك از طرفين متعاهدين‌حتي‌المقدور به صورت ساده انجام خواهد شد. ‌ماده 7 - رانندگان وسايط نقليه بايد داراي جواز رانندگي (‌لايسنس) ملي يا بين‌المللي باشند. ‌ماده 8 - هرگاه در اثناي حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي تخلف از مفاد اين موافقتنامه به عمل آيد در آن صورت قوانين و مقررات داخلي هر‌يك از كشورهاي متعاهد قابل اجرا است. ‌ماده 9 - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كه براي رانندگان و معاونين آنها كه وسايط نقليه‌شان بر طبق مندرجات اين موافقتنامه و پروتكل‌هاي منضم‌آن به كار حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي در خاك طرفين اشتغال مي‌ورزند ويزاي كثيرالمسافرت به مدت شش ماه صادر گردد. ‌ماده 10 - ايجاد تسهيلات بيشتر در تشريفات گمركي و تعهدات مذكور در اين موافقتنامه به وسيله يك طرف متعاهد تغيير در موافقتنامه حاضر تلقي‌نمي‌شود و احتياجي به موافقت ديگر ندارد. ‌ماده 11 - در صورتي كه عدلها و صندوق‌ها ترميم و بسته‌بندي مجدد را ايجاب نمايد بعد از رسيدگي و تطبيق با اظهارنامه و جواز ترانزيت طبق‌تقاضاي صاحب اجناس و مال‌التجاره يا نماينده آن اين عمل تحت نظارت مأمورين گمرك با حضور نماينده وزارت بازرگاني (‌وكالت‌التجاري) انجام و‌تغييرات وارد، از طرف گمرك در ظهر جواز و اظهارنامه ترانزيت با توضيح كافي قيد مي‌گردد. ‌ماده 12 - راجع به تضمين گمركي اجناس و مال‌التجاره كه با وسايط نقليه شركتها و مؤسسات معرفي شده حمل مي‌شود طرفين متعاهد موافقت‌مي‌نمايند در هر مورد ضمانت كتبي نماينده وزارت بازرگاني (‌وكالت‌التجاري) را به جاي وثيقه نقدي يا تضمين بانكي مورد قبول قرار دهند. هر يك از‌طرفين در صورت تخلف مؤسسات و شركتهاي حمل و نقل از مفاد اين موافقتنامه علاوه بر اقدامات قانوني مراتب را به منظور تجديد نظر در معرفي‌شركتهاي مذكور به طرف ديگر اعلام خواهند نمود. ‌ماده 13 - تعهدات هر يك از طرفين در مقابل ارائه تصديق خروج اجناس و مال‌التجاره از سرحد و تصديق اولين گمرك مقصد مبني بر حصول جنس به‌كشور ابطال خواهد شد. ‌ابطال تعهدات در مورد اجناس و مال‌التجاره صادراتي ترانزيتي هر يك از طرفين متعاهدين در مقابل تصديق خروج گمرك مرزي (‌سرحدي) هر يك از‌دو كشور صورت خواهد گرفت. ‌ماده 14 - هزينه (‌مصارف) خدمات گمركي اجناس و مال‌التجاره وارده هر يك از طرفين به كشور ديگر مطابق نرخ اجناس و مال‌التجاره وارداتي آن‌كشور و هزينه (‌مصارف) خدمات گمركي هنگام صدور (‌خروج) از كشور طرف مقابل در گمرك خروجي مطابق نرخ خدمات گمركي اجناس و‌مال‌التجاره صادراتي كشور متعاهد محاسبه و اخذ خواهد شد. ‌ماده 15 - وسايط نقليه از قبيل كاميون (‌لاري) اتوبوس (‌باس) كه به صورت ترانزيت بدون بار يا مسافر از راههاي ترانزيتي طرفين عبور نمايند از‌تسهيلات مندرج در ماده (12) اين پروتكل برخوردار خواهند بود. ‌ماده 16 - طرفين متعاهدين موافقت مي‌نمايند كه لوازم مازاد مسافري (‌شخصي) همراه اتباع طرفين را كه ماهيت تجاري داشته باشد به اسرع وقت به‌هزينه (‌مصارف) صاحب مال به طريق محفوظه و مطمئن با يكي از وسايط نقليه مورد انتخاب گمرك كشوري كه مسافر از خاك آن عبور مي‌نمايد و يا‌تعهد كتبي صاحب مال به مرز (‌سرحد) خروج ارسال نمايند در اين صورت از فرستادن مأمور بدرقه خودداري مي‌شود هر يك از اتباع طرفين كه با‌وسيله نقليه سواري شخصي خود وارد مي‌شود مي‌تواند با ارائه ضمانت كتبي نماينده وزارت بازرگاني (‌ وكالت‌التجاري) طرفين از مزاياي اين ماده‌استفاده نمايد و در اين صورت لوازم همراه مسافر به طور مطمئن بسته‌بندي و سيم و سرب شده همراه مسافر حمل مي‌گردد. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت جمهوري افغانستان ‌ابراهيم داوري محمد فريدرفيق ‌پروتكل فوق مشتمل بر شانزده ماده منضم به قانون موافقتنامه ترانزيتي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان مي‌باشد. ‌رييس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي ‌پروتكل شماره (3) ‌عطف به موافقتنامه ترانزيت كه در تاريخ امروز به امضاء رسيده است طرفين متعاهدين نسبت به موارد زير توافق مي‌نمايند. ‌ماده 1 - مؤسسات رسمي و شركتهاي خصوصي حمل و نقل كه مركز آنها در افغانستان است از طرف دولت شاهنشاهي ايران اجازه دارند به منظور‌حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره كه مقصد آن كشور ايران باشد سرويس حمل و نقل موتوري خود را تا مشهد بسط دهند. ‌مؤسسات رسمي و شركتهاي خصوصي حمل و نقل كه مركز آنها در ايران است از طرف دولت جمهوري افغانستان اجازه دارند به منظور حمل و نقل‌اجناس و مال‌التجاره كه مقصد آن كشور افغانستان باشد سرويس حمل و نقل موتوري خود را تا هرات بسط دهند. ‌حمل اجناس و مال‌التجاره سريع‌الفساد و يا در موارد استثنايي بر اساس اجازه قبلي طرف ديگر به هر يك از شهرهاي كشور موافقت‌كننده صورت‌خواهد گرفت. ‌ماده 2 - پرداختهاي (‌تأديات) قانوني به گمرك از بابت وسايط نقليه كه به طور ورود موقت به منظور حمل اجناس وارداتي داخل كشور هر يك از‌طرفين مي‌شود به عوض وثيقه نقدي يا تضمين بانكي ضمانت كتبي شش‌ماهه نماينده وزارت بازرگاني (‌وكالت‌التجاري) طرفين پذيرفته مي‌شود. ‌مدت اعتبار پروانه (‌اجازه) ورود موقت براي شش ماه مي‌باشد. ‌ماده 3 - در آن قسمت از مسير ترانزيت در خاك كشور شاهنشاهي ايران كه اجناس و مال‌التجاره به وسيله راه‌آهن حمل مي‌گردد اداره راه‌آهن دولتي ايران مسئول رسانيدن اجناس‌و مال‌التجاره افغاني به صورتي كه به راه‌آهن تحويل شده است مي‌باشد. ‌ماده 4 - در صورتي كه راه‌آهن دولتي ايران بر اثر تقاضاي صاحب مال يا نماينده او از تاريخ صدور جواز ترخيص و موافقت قبلي خويش مبني بر تهيه واگن نتواند‌واگن مورد تقاضا را حداكثر در مدت پنج روز واگذار (‌تهيه) نمايد اين مدت جزو زمان معافيت انبارداري براي تهيه وسايل نقليه به منظور خروج اجناس و‌مال‌التجاره از انبار محاسبه نشده و از اين بابت انبارداري دريافت نمي‌شود در اين صورت صاحب مال يا نماينده او موظف است در ظرف مهلت مقرر‌مندرج در قوانين و مقررات گمركي ايران با تهيه وسيله نقليه مناسب مال‌التجاره را از محوطه گمرك خارج نمايد. ‌ماده 5 - طرفين متعاهدين در تخليه و بارگيري اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي يكديگر در بنادر و گمركات ورودي و خروجي توجه كافي مبذول داشته و‌سعي خواهند نمود تا تخليه و بارگيري به اسرع وقت صورت گيرد. ‌ماده 6 - راه‌آهن دولتي ايران كرايه حمل و نقل اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي افغانستان را بر اساس تعرفه معمول راه‌آهن دولتي ايران با تخفيف بيست‌درصد دريافت خواهند نمود ساير مقررات و آيين‌نامه‌هاي راه‌آهن دولتي ايران در مورد حمل كليه اجناس و مال‌التجاره ترانزيتي اجراء خواهد گرديد. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت جمهوري افغانستان ‌ابراهيم داوري محمد فريدرفيق ‌پروتكل فوق مشتمل بر شش ماده منضم به قانون موافقتنامه ترانزيت بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري افغانستان مي‌باشد. ‌رييس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي