پروتكل همكاري فني بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري تركيه راجع به عكسبرداري هوائي جهت تهيه نقشههاي مرزي ايران و تركيه كه در تاريخ 4 ديماه 1352 (25 دسامبر 1973) بين نمايندگان مختار دو دولت در تهران بامضاء رسيده است تصويب و اجازه مبادلهاسناد تصويب آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن پروتكل ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 13ر3ر1353، در جلسه روز يكشنبه شانزدهم تير ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و سه شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي پروتكل همكاري فني بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري تركيه راجع بعكسبرداري هوائي جهت تهيه نقشههاي منطقه مرزي ايران وتركيه دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري تركيه با تمايل بتعيين نحوه عكسبرداري هوائي در طول مرز ايران و تركيه براي تنظيم نقشههاي منطقه مرزي و با تصميم انعقاد يك پروتكل همكاري فني بين دو دولت براي تأمين منظور فوق نمايندگان مختار خود را كه ذيل اين پروتكل را امضاء كردهاند تعيين نمودند. نمايندگان مزبور پس از مبادله اختيارنامههاي خود كه در كمال صحت و اعتبار بود در موارد زير توافق نمودند: ماده اول - طرفين متعاهدين ميتوانند در حدود مقررات اين پروتكل و بمنظور عكسبرداري هاي لازم براي تنظيم نقشههاي خود مربوط بمرزهاي ايران و تركيه به پرواز بر فراز خط مرزي مبادرت نمايند. ماده دوم - در پروازهاي موضوع مادة اول عبور از مرز مجاز نخواهد بود مگر در موارديكه الزام فني ايجاب نمايد. ماده سوم - هر يك از طرفين متعاهدين كه مايل بانجام پروازهائي بمنظور مقرر در مادة اول باشد بايد يكماه قبل از تاريخ شروع پرواز اطلاعات مشروح زير را باستحضار مقامات ذيصلاحيت طرف متعاهد ديگر برساند:
1
تاريخ تقريبي شروع و اختتام پروازها و مدت و برنامه پروازهاي روزانه.
2
نوع و رنگ و شماره و ساير علائم مشخصه هواپيماهائي كه در عكسبرداري از آنها استفاده خواهد شد.
3
ارتفاع تقريبي پروازها و مقياس تقريبي عكسها.
4
كروكي منطقهاي كه پرواز بر فراز آن انجام خواهد شد. اين كروكيها را ممكن است در مقياس متغيري از 50000ر1 تا 250000ر1 تهيه نمود.
5
نام فرودگاه مورد استفاده در پروازها و محل لابراتوار عكاسي. ماده چهارم - طرفين متعاهدين تعهد مينمايند كه هنگام مبادرت بعكسبرداري براي منظورهاي مذكور در مادة اول قواعد مشروحه زير را رعايت كنند:
1
هر يك از طرفين متعاهد ميتواند هنگام عكسبرداري هوائي يكنفر افسر ناوبر بعنوان ناظر در هواپيماي طرف ديگر و همچنين يك نفر افسر مأمور لابراتوار در لابراتوار عكاسي طرف متعاهد ديگر داشته باشد چنانچه پروازي صورت نگيرد افسر ناظر در هواپيما ميتواند بكارهاي لابراتوار اشتغال ورزد و چنانچه در لابراتوار كاري نباشد افسر مأمور لابراتوار ميتواند بعنوان ناظر دوم در پرواز شركت نمايد و بدين منظور وسايل لازم جهت سهولت امر نظارت از طريق طرفي كه عكسبرداري هوائي مينمايد براي مأموريت نمايندگان ناظر طرف مقابل فراهم شود.
2
در هواپيماها فقط از يك دوربين عكسبرداري كه مشخصات آن قبلاً اعلام ميگردد منحصراً بمنظور عكسبرداري هوائي جهت تبديل بنقشه با مقياس معين استفاده خواهد شد و هر نوع عكسبرداري يا بررسيهاي هوائي ديگر ممنوع است. افسر ناظر طرف ديگر مجاز خواهد بود در اجراي مفاد اين مقررات نظارت نمايد.
3
عكسهاي هوائي در لابراتوار طرفي كه اقدام بعكسبرداري نموده است ظاهر شده و آن قسمت از مناظر كه مربوط بسرزمين طرف متعاهد ديگر باشد در حضور افسر ناظر همان طرف از فيلمها محو خواهد گرديد. در موارديكه الزاماً بيش از نصف عكس حذف ميشود براي توجيه عكس لااقل چند لكه كوچك در نقاط بالا و پائين محور عكس باقي بماند تا بتوان از روي آن عكسها را توجيه نمود. ماده پنجم - طرف متعاهدي كه مايل بانجام پروازهاي مورد بحث باشد نميتواند قبل از انجام كليه تشريفات مقرر در اين پروتكل برنامه پروازهاي خود را اجرا نمايد. با اعلام ختم برنامه پروازها بمقامات صلاحيتدار طرف ديگر مأموريت خاتمه مييابد. پروازهاي جديد هنگامي مجاز خواهند بود كه طرفين متعاهدين كليه تشريفات مقرر در مواد قبلي پروتكل حاضر را رعايت نموده باشند. ماده ششم - در موارديكه پرواز بعلل جوي و يا فني پيش از زمان پيشبيني شده بطول انجامد و مراتب مورد تأييد افسران ناظر طرف مقابل قرار گيرد پرواز براي يكبار با موافقت افسران ناظر و مجريان عكسبرداري تمديد و مراتب باطلاع مقامات ذيصلاحيت طرفين رسانيده ميشود. ماده هفتم - هنگام انجام پروازهاي مقرر در اين پروتكل طرف ذينفع اقدامات تأميني لازم را بعمل خواهد آورد. ماده هشتم - افسران ناظر يك طرف متعاهد ميتوانند بشرط رعايت مقررات داخلي طرف متعاهد ديگر بسرزمين آنطرف وارد و يا از آن سرزمين خارج شوند. طرفين متعاهدين متعهد ميشوند كه در حدود مقررات داخلي خود كليه تسهيلات لازم را بمنظور انجام مأموريت افسران ناظر فراهم آورند. ماده نهم - مدت اعتبار اين پروتكل پنج سال است و در پايان اين مدت ممكن است آن را با توافق طرفين براي دورههاي دوساله تجديد نمود. ماده دهم - پروتكل حاضر بتصويب خواهد رسيد و يكماه پس از تاريخي كه طرفين از طريق ديپلماتيك تصويب آنرا بيكديگر اطلاع داده باشند لازمالاجراء خواهد شد. بنا بمراتب فوق نمايندگان مختار امضاءكنندگان زير پروتكل حاضر را امضاء نمودند. اين پروتكل در تهران بتاريخ 4 ديماه 1352 برابر با 25 دسامبر 1973 بزبانهاي فارسي و تركي و فرانسه تنظيم شده و در صورت بروز اختلاف متن فرانسه معتبر خواهد بود. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت جمهوري تركيه پروتكل فوق مشتمل بر يك مقدمه و ده ماده منضم بقانون پروتكل همكاري فني راجع به عكس برداري هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت جمهوري تركيه ميباشد. رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي