لايحه قانوني ادارۀ امور جلسات و نظامنامه داخلي مجلس بررسي نهائي قانون اساسي مصوب 1358/6/8 مصوب 1358,06,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
كليات
ماده 1
بمنظور افتتاح دورة اجلاسيه مجلس بررسي نهائي قانون اساسي و در اجراي مقررات فصل ششم قانون انتخابات، ستاد مركزي انتخابات موظف است بمحض حصول حد نصاب مقرر اعتبارنامه هائي كه توسط نمايندگان حوزه هاي انتخابيه استانها بدبيرخانه ستاد مركزي انتخابات تحويل شده است تاريخ جلسه افتتاحيه مجلس را از طريق راديو، تلويزيون و جرايد به آگاهي مردم برساند.
ماده 2
دبيرخانه ستاد مركزي انتخابات مكلف است هنگام دريافت اعتبارنامه ها با مراجعه تدريجي نمايندگان بدبيرخانه و تحويل رسمي اعتبارنامه ها حضور نمايندگان حوزه هاي انتخابيه استانها را بترتيب و با ذكر مشخصات در دفتري بنام «دفتر حضور نمايندگان» ثبت نمايند.
ماده 3
دبيرخانه ستاد مركزي انتخابات موظف است جايگاه استقرار نمايندگان را بترتيب ثبت نام از اولين رديف كرسيهاي پيشين مجلس تعيين نموده و كارت حاوي شماره كرسي نمايندگان را به آنان تحويل نمايد.
ماده 4
نمايندگان مجلس بررسي نهائي قانون اساسي در اجلاس رسمي مجلس فقط در كرسي خود جلوس خواهند كرد.
ماده 5
غيبت بدون اجازه نمايندگان در دوره اجلاسيه مجلس بررسي نهائي قانون اساسي بيش از يك جلسه مجاز نخواهد بود.
تبصره
غيبت غيرمجاز براي هر جلسه اعم از جلسه رسمي عمومي و يا كميسيونها و يا شوراي دبيران، يكبار حق رأي نماينده در جلسه رسمي و يا كميسيون و يا شوراي بعدي كه حاضر شود ساقط ميگردد.
ماده 6
مرخصي نمايندگان در دورة اجلاسيه مجلس بررسي نهائي قانون اساسي بيش از يك جلسه مجاز نخواهد بود.
ماده 7
جلسات عمومي بررسي نهائي قانون اساسي و اخذ تصميمات در اصول قانون اساسي با حضور 2/3كليه نمايندگان (50 نفر) رسميت مييابد و تصميمات متخذه با اكثريت نصف بعلاوه يك مجموع نمايندگان (38 نفر) معتبر است. جلسات كميسيونها و شوراي دبيران با حضور اكثريت اعضاء رسميت پيدا ميكند و تصميمات متخذه با اكثريت حاضرين در جلسه معتبر خواهد بود.
ماده 8
پس از رسميت يافتن جلسه خروج نمايندگان از جلسه تا ميزان اكثريت مطلق (نصف بعلاوه يك) مانع ادامه بحث و رسيدگي نخواهد بود ولي بهنگام اخذ تصميم و رأي گيري رأي نماينده يا نمايندگاني كه بجلسه مراجعت نكرده اند بعنوان رأي ممتنع در مجموع آراء احتساب ميگردد.
فصل دوم
هيئت رئيسه موقت
ماده 9
در نخستين جلسه رسمي مجلس بررسي نهائي قانون اساسي مسن ترين نمايندگان حاضر در جلسه برياست سني تعيين ميشود و با جلوس رئيس موقت در جايگاه هيئت رئيسه يكنفر از اعضاي مسن حاضر در جلسه نيز بعنوان نايب رئيس و سه نفر از جوانترين اعضاي حاضر در جلسه بترتيب دو نفر بعنوان منشي و يكنفر بعنوان دبير تعيين و در اطراف رئيس موقت مجلس در جايگاه هيئت رئيسه جلوس مينمايند.
تبصره
تعيين و تشخيص مسن ترين و جوانترين نمايندگان مطابق با مشخصات ثبت دفتر حضور و يا دبيرخانه ستاد مركزي انتخابات خواهد بود.
ماده 10
هيئت رئيسه موقت تا انتخاب هيئت رئيسه دائم كليه و ظايف هيئت رئيسه دائم را بعهده خواهد داشت.
ماده 11
با جلوس هيئت رئيسه موقت در جايگاه هيئت رئيسه مجلس ، نمايندگان حاضر در مجلس بررسي نهائي قانون اساسي بترتيب ماده 13 مراسم سوگند بجاي آورده و ذيل صورت قسم نامه را امضاء مينمايند.
ماده 12
رئيس مجلس موقت متعاقب تكبير صورت قسم نامه را بحالت قيام و خضوع در مقابل قرآن كريم و كتب آسماني اقليتها كه در پيش روي نمايندگان در صدر اجلاس قرار دارد با بيان شمرده قرائت ميكند نمايندگان حاضر در جلسه نيز در حال قيام قاطع و شمرده آنرا تكرار مينمايند و پس از قرائت قسم نامه كليه نمايندگان بترتيب از او لين رديف پيشين مجلس بمحل تريبون خطابه كه ورقه قسم نامه روي آن گشوده است ميروند و ذيل صورت قسم نامه را امضاء مينمايند.
ماده 13
صورت قسم نامه مجلس بررسي نهائي قانون اساسي بشرح زير ميباشد: بسم الله الرحمن الرحيم «ما به پرو ردگار يكتا و در برابر خلق قهرمان ايران بقرآن و ديگر كتب آسماني سوگند ميخوريم كه در بررسي و تدوين قانون اساسي نظام جمهوري اسلامي ايران همواره اصول ذيل را رعايت نموده، به تحقق آنها متعهد باشيم:
1
به رژيم جمهوري اسلامي ايران كه به تأئيد ملت رسيده وفادار و مؤمن بوده، در راه استحكام و دوام آن كوشش نمائيم.
2
تماميت ارضي مملكت و همبستگي همه اقوام ايراني را در تحت لواي جمهوري اسلامي ايران مد نظر قرار دهيم.
3
بمسئوليت خطير خود در مقابل خدا و ملت مسلمان ايران و مأموريت تاريخي كه اين ملت بما واگذار كرده توجه عميق مبذول داشته، در جريان بررسي قانون اساسي احقاق حقوق پايمال شده ملت ستمديده ايران در طول 25 قرن سلطه جباران بر اين مملكت و اهداف انقلاب مقدس اسلامي را كه متضمن مصالح ملي جامعه ايران است نصب العين قرار دهيم.»
ماده 14
نمايندگاني كه در جلسه اداي سوگند حضور نداشته و بعداً وارد مجلس ميشوند بايد در اولين جلسه حضور در مجلس صورت قسم نامه را قرائت نموده و ذيل آنرا امضاء كنند.
فصل سوم
تشكيل كميسيون - شعب و هيئت رئيسه دائم
ماده 15
بمنظور بررسي نظريات رسيده و مواد پيشنهادي، در مجلس بررسي نهائي قانون اساسي سيزده كميسيون تشكيل ميشود كه هر كميسيون داراي پنج عضو مركب از رئيس و نايب رئيس و دو منشي و يكنفر دبير خواهد بود. بررسي اصول قانون اساسي پيشنهادي بترتيب زير به كميسيونها محول ميگردد: اول : كميسيون شمارة 1 ـ كه مسئول بررسي اصول كلي قانون اساسي از اصل 1 تا 12 ميباشد. دوم : كميسيون شمارة 2 ـ مسئول بررسي فصول دين رسمي ـ حاكميت ملي و پرچم و زبان از اصل 13 تا 21ميباشد. سوم :كميسيون شمارة 3 ـ كه در فصل حقوق ملت مسئول بررسي اصل 22 تا 34 است. چهارم : كميسيون شمارة 4 ـ كه در فصل حقوق ملت مسئول بررسي اصول 35 تا 45 است. پنجم : كميسيون شمارة 5 ـ در فصل قوه مقننه مسئول بررسي اصل 48 تا 54 است. ششم : كميسيون شمارة 6 ـ مسئول بررسي قانون اساسي در فصل قوه مقننه از اصل 55 تا 65 است. هفتم : كميسيون شمارة 7 ـ در فصل قوه مقننه اصول 66 تا 74 را بررسي خواهد كرد. هشتم : كميسيون شمارة 8 ـ مسئول بررسي اصول قانون اساسي در فصل قوه مجريه از اصل 75 تا 88 خواهد بود. نهم : كميسيون شمارة 9 ـ مسئول بررسي قانون اساسي در فصل قوه مجريه از اصل 89 تا 102 ميباشد. دهم : كميسيون شمارة 10 ـ مسئول بررسي در فصل قوه مجريه از اصل 103 تا 113 است. يازدهم : كميسيون شمارة 11 ـ مسئول بررسي قانون اساسي در فصل قوه مجريه از اصل 114 تا 125 خواهد بود. دوازدهم : كميسيون شمارة 12 ـ مسئول بررسي قانون اساسي در فصل قوه قضائيه از اصل 126 تا 140 ميباشد. سيزدهم : كميسيون شمارة 13 ـ مسئول بررسي قانون اساسي در فصول ديوان عدالت و شوراي نگهبان و فصول يازده و دوازده از اصل 141 تا 151 خواهد بود.
تبصره 1
كميسيونهاي مسئول بررسي قانون اساسي در فصول قوه مقننه و مجريه ميتوانند از نظر ارتباط مسائل مورد بحث، عند اللزو م جلسه مشترك تشكيل دهند.
تبصره 2
اعضاء كميسيونهاي 13 گانه بترتيب ورود به مجلس و ارائه اعتبارنامه و ثبت نام آنان در «دفتر حضور نمايندگان» به انتخاب خود و حتي الامكان با رعايت تخصص در يكي از كميسيونها ثبت نام ميكنند درصورتيكه اعضاء هريك از كميسيونها بحد نصاب مقرر (پنج نفر) برسد داوطلب در كميسيون ديگري ثبت نام خواهد كرد.
تبصره 3
قبل از تعيين هيئت رئيسه كميسيونها، اعضاء كميسيونها ميتوانند بمنظور رعايت امر تخصص، با توافق يكديگر و با اجازه هيئت رئيسه موقت مجلس، از كميسيوني به كميسيون ديگر منتقل شوند.
تبصره 4
عضويت كليه نمايندگان در كميسيونها در كارت حاوي شماره كرسي آنان و در دفتر دبيرخانه مجلس قيد خواهد شد.
تبصره 5
عضويت آخرين 8 نفر از نمايندگان مجلس پس از تكميل كميسيونهاي 13 گانه موكول به انتخاب هيئت رئيسه دائم مجلس و هيئت رئيسه شوراي دبيران خواهد بود تا جاي خالي اعضائي كه از كميسيونها بسمت هيئت رئيسه مجلس و هيئت رئيسه شوراي دبيران انتخاب شده اند پر كنند.
ماده 16
انتخابات هيئت رئيسه كميسيونهاي 13 گانه بلا فاصله پس از تعيين هيئت رئيسه دائم با راي مخفي و اكثريت نسبي بعمل خواهد آمد.
تبصره
انتخاب دبيران كميسيونها حتي الامكان با رعايت صلاحيت علمي و تخصصي آنان صورت خواهد گرفت.
ماده 17
بمنظور هم آهنگي بررسي نسبت به گزارشهاي رسيده از كميسيونهاي مسئول بررسي اصول قانون اساسي (كميسيونهاي 13 گانه) و تهيه و تنظيم گزارش هر شور جهت تسليم به هيئت رئيسه مجلس و طرح در جلسه عمومي، شورائي تحت عنوان شوراي دبيران مركب از 17 عضو و شامل رئيس، و نايب رئيس و يك منشي (هيئت رئيسه شوراي دبيران) و 13 نفر دبير از كميسيونهاي 13 گانه و يكنفر دبير از طرف هيئت رئيسه مجلس تشكيل ميشود.
ماده 18
هيئت رئيسه موقت پس از انجام مراسم سوگند بدو ن تأ خير نسبت به انتخاب هيئت رئيسه دائم سپس تعيين يك رئيس يك نايب رئيس و دو منشي و يك دبير و همچنين انتخاب رئيس و نايب رئيس و دبير شوراي دبيران با رأي مخفي و اكثريت نسبي اقدام خواهد كرد.
فصل چهارم
و ظايف كميسيونها در بررسي اصول قانون اساسي
ماده 19
نحوه بررسي اصول قانون اساسي بشرح زير است: اول ـ شور اول اصول قانون اساسي در كميسيونهاي سيزده گانه بمدت چهار روز. دوم ـ شور اول شوراي دبيران در اصول قانون اساسي بمدت دو روز (تدو ين و تنظيم و فصل بندي) سوم ـ شور اول اصول قانون اساسي در جلسات رسمي و علني مجلس بمدت سيزده روز. چهارم ـ شور دوم اصول قانون اساسي در كميسيونهاي سيزده گانه بمدت دو روز. پنجم ـ شور دوم شوراي دبيران در اصول قانون اساسي بمدت ي روز. ششم ـ شور دوم اصول قانون اساسي در جلسات رسمي علني مجلس بمدت شش روز. هفتم ـ شور سوم اصول قانون اساسي در جلسات رسمي مجلس و اخذ رأي نهائي بمدت دو روز.
تبصره
مقصود از شور در بندهاي يك اين ماده بررسي و اصلاح قانون اساسي برمبناي اصول و احكام اسلامي و پيشنهادهاي رسيده و اعمال نظرات نمايندگان ميباشد.
ماده 20
هريك از كميسيونها با توجه بمقررات فصل سوم، در شور اول اصول قانون اساسي، بررسي اصولي را كه در جزوات جداگانه توسط دبيرخانه مجلس در اختيار دبير كميسيون گذارده خواهد شد جزء جزء مورد شور و بررسي قرار ميدهند.
تبصره 1
هر يك از كميسيونهاي مجلس براي تنظيم صورتجلسه و انجام امور دفتري و تسريع در جريان امور بايگاني چاپ و تكثير اوراق و اسناد يك مخبر اداري از اعضاي دبيرخانه ستاد مركزي انتخابات در اختيار خواهند داشت.
تبصره 2
جلسات كميسيونهاي مجلس در دفاتر و اطاقهاي جداگانه اي كه توسط دبيرخانه تجهيز شده است تشكيل خواهد شد و تنظيم صورتجلسات و ثبت اسامي افراد حاضر در جلسه توسط مخبر اداري كميسيون صورت خواهد گرفت و پس از ملاحظه و امضاي رئيس كميسيون تقديم هيئت رئيسه مجلس خواهد شد.
تبصره 3
هيئت رئيسه با اعزام اعضاي خود و اعضاي شوراي دبيران به كميسيونها، كار آنها را از نظر زمان بندي اوقات كار نظارت مينمايد.
تبصره 4
هر يك از نمايندگان نظرياتي راجع بموضوعهاي مطروحه در كميسيوني كه خود عضو آن نميباشد داشته باشد آن نظريات را ميتواند كتبًٌا و بوسيله هيئت رئيسه باطلاع كميسيون و يا كميسيونهاي مربوط برساند.
ماده 21
در شور اول بررسي اصول قانون اساسي رئيس كميسيون رسميت جلسه را اعلام مينمايد و يكي از دو منشي اصل به اصل مواد قانون را قرائت ميكند و هر يك از اعضاء با اجازه رئيس حداكثر پنج دقيقه با رعايت و زمان بندي برنامه كميسيون نظرات خود را بيان ميدارد و سپس با اعلام رئيس براي تأئيد يا اصلاح هر يك از اصول با رأي مستقيم و بلند كردن دست اخذ رأي بعمل ميآيد و توسط مخبر اداري وضع رأي گيري در اصل مورد شور صورتجلسه و به امضاي اعضاء ميرسد.
تبصره
اصول مورد رسيدگي در شور اول پس از تأئيد و امضاء براي رسيدگي مجدد قابل طرح در كميسيون نميباشد.
ماده 22
هريك از كميسيونهاي مجلس بايد در مدت مقرر گزارش شور اول كميسيون را از طريق رئيس كميسيون تسليم هيئت رئيسه مجلس نمايد، در غير اينصورت كميسيون با نظر رئيس مجلس توسط ساير نمايندگان تقويت ميشود تا قبل از انقضاء شور اول در شوراي دبيران گزارش كميسيون آماده گردد.
ماده 23
پس از شور اول اصول قانون اساسي در كميسيونهاي سيزده گانه با دستور رئيس مجلس، شوراي دبيران تشكيل و گزارشات كميسيونهاي سيزده گانه مجموعاً مورد شور قرار ميگيرد.
ماده 24
كميسيون دبيران در شور اول اصول قانون اساسي با توجه به گزارشهاي كميسيونهاي سيزده گانه، گزارش هر كميسيون را بترتيب مورد بررسي قرار ميدهد، بدين صورت كه دبير كميسيون كه گزارش همان كميسيون در شوراي دبيران مطرح است،اصول مورد بررسي و گزارش كميسيون متبوعه خود را قرائت و نظرات ساير دبيران در ارتباط با اصول ديگر قانون اساسي و همآهنگ ساختن آنها، با اجازه رئيس شوراي دبيران، حداكثر در ده دقيقه بيان ميشود. دبيران حاضر جلسه توسط رئيس كميسيون دبيران تسليم هيئت رئيسه مجلس خواهد شد.
ماده 25
شور اول جلسه رسمي مجلس بررسي نهائي قانون اساسي با اعلام رسميت جلسه توسط رئيس و با طرح گزارش از اولين كميسيون مجلس با حضور نمايندگان مجلس آغاز خواهد شد.
تبصره
گزارش مطروحه هر كميسيون قبل از اعلام جلسه رسمي بين نمايندگان توزيع خواهد شد.
ماده 26
تشخيص عده حاضر در جلسه رسمي بعهده منشيان هيئت رئيسه و اعلام آن با رئيس مجلس ميباشد.
ماده 27
دستور جلسه شور اول مجلس براي هر روز در ساعت 8 صبح و قبل از انعقاد جلسه در كارت مخصوص ثبت و خارج از محل جلسه روي تابلو نصب ميگردد.
ماده 28
با اجازه رئيس مجلس دبير هريك از كميسيونهاي سيزده گانه بترتيب از اولين كميسيون پشت تريبون خطابه قرار خواهد گرفت و گزارش و اصول مطروحه همان كميسيون را قرائت خواهد نمود.
ماده 29
پس از قرائت كامل گزارش شور اول هر كميسيون بلا فاصله با اعلام رئيس مجلس اصول مطروحه مجدداً يك يك قرائت و تقاضاي رأي با قيام ميشود.
ماده 30
در صورتيكه در نتيجه رأي گيري گزارش يا قسمتي از آن بتصويب نرسيد، با اعلام رئيس مجلس، اصول مذكور بنظرخواهي نمايندگان گذارده ميشود.
ماده 31
نظرخواهي و بيان نظرات نمايندگان بشرح زير خواهد بود: 1 ـ هريك از نمايندگان عضو كميسيونهاي سيزده گانه نظر و پيشنهاد خود را روي ورقه مخصوص ثبت و به رئيس كميسيون متبوع خود تسليم مينمايد. 2 ـ در صورتيكه رئيس هريك از كميسيونها بررسي در پيشنهاد و نظرات اعضاي كميسيون متبوع خود را لازم بداند با اجازه رئيس مجلس جلسه فوق العاده تشكيل ميدهد. 3 ـ بلا فاصله با اجازه رئيس مجلس جلسه فوق العاده هريك از كميسيونهاي مورد تقاضا در اطاق همان كميسيون بمدت سه ساعت داير ميگردد و در خاتمه نظرات جمعي هريك از كميسيونهاي متشكله تحت عنوان «تقريرنامه شور اول» تنظيم و پس از امضاي اعضاء توسط رئيس كميسيون تسليم هيئت رئيسه ميشود. 4 ـ بلا فاصله پس از جلسات فوق العاده كميسيونها، مجدداً جلسه رسمي با اعلام رئيس مجلس تشكيل و تقريرنامه هاي هريك از كميسيونها بترتيب توسط دبير همان كميسيون از پشت تريبون خطابه قرائت و با جمله «تأكيد در اصلاح» تسليم مجلس ميشود.
تبصره
در پايان قرائت تقريرنامه ها چنانچه اعضاي كميسيوني كه گزارش آنها در دستور روز جلسه رسمي مجلس قرار دارد، توجيه و يا پاسخ به تقريرنامه ها را لازم بدانند، بنا به تشخيص رئيس كميسيون مربوط و به اجازه رئيس مجلس دبير كميسيون پشت تريبون خطابه قرار خواهد گرفت و در فرصت پنج الي ده دقيقه توضيح يا پاسخ لازم را به استحضار مجلس خواهد رساند. 5 ـ در پايان شور اول اجلاس رسمي مجلس و طرح دستورات روزانه كميسيون ها تقريرنامه ها و گزارشها و اصول مطروحه هر كميسيون توسط رئيس مجلس براي شور دوم به كميسيونهاي مربوط ارجاع و اصلاح گزارش و اصول مطروحه درخواست ميشود.
ماده 32
در ارجاع گزارشها جلسه رسمي بكميسيونها بايد كليه مدارك و تقريرنامه ها و نظرات و اصول مطروحه اعم از آنكه بتصويب مجلس رسيده يا نرسيده باشد، جمعاً تحويل كميسيونهاي مربوط گردد.
ماده 33
نحوه بررسي اصول قانون اساسي در شور دوم بهمان ترتيب مراحل شور اول خواهد بود كه با نظم كامل اصول قانون اساسي در كميسيونهاي سيزده گانه و شوراي دبيران مورد رسيدگي قرار گرفته و سپس در دستور و شور دوم جلسه رسمي مجلس گذارده خواهد شد.
فصل پنجم
انتظام مجلس
ماده 34
پس از تعين هييت رئيسه، مجلس و شوراي دبيران با اعلام رئيس مجلس جلسه رسمي تشكيل خواهد داد و پس از معرفي اعضاء و هيئت رئيسه كمسيونها وظايف هر كميسيون توسط رئيس مجلس به رئيس كمسيون مربوط ابلاغ ميگردد و تاريخ تشكيل و ساعات شروع و ختم جلسات تعين و باطلاع نمايندگان حاضر در مجلس ميرسد.
ماده 35
هريك از نمايندگان كه مطلب مهمي داشته باشد در ارتباط با دستور روز مجلس ميتواند با ثبت نام در فاصله قبل از شروع و ورود مجلس در دستور و يا با اجازه رئيس و رعايت نوبت بعنوان نطق قبل از دستور خود اظهار نمايد.
تبصره
نطق نمايندگان قبلا تنظيم و يك نسخه آن هنگام ثبت نام تقديم هييت رئيسه ميشود.
ماده 36
نمايندگاني كه براي نطق قبل از دستور اجازه گرفته اند با اعلام رئيس مجلس بنوبت پشت تريبون خطابه قرار خواهند گرفت و حداكثر پانزده دقيقه مطالب خود را اظهار مينمايند.
ماده 37
نمايندگان از جايگاه كرسي خود حق ايراد سخن ندارند مگر با اجازه رئيس مجلس.
ماده 38
در هر جلسه رسمي حداكثر پنج نماينده ميتوانند نطق قبل از دستور ايراد نمايند.
ماده 39
ثبت نام نمايندگان براي نطق قبل يا بعد از دستور بايد در جدول مخصوص نطق كه روي تابلو خارج از جلسه مجاور كارت دستور روز جلسه رسمي نصب ميشود صورت گيرد و نمايندگان شخصاً نام خود را در جدول ثبت نمايند. اجازه نطق توسط رئيس مجلس مطابق رديف ثبت نام در جدول و از روي نوبت خواهد بود.
ماده 40
نمايندگان نبايد از موضوع مباحثه و نطق دستور روز مجلس خارج شوند، در غير اينصورت رئيس مجلس باو تذكر ميدهد و اگر نماينده مذكور مجدداً از موضوع مباحثه خارج شود توسط رئيس باو اخطار داده ميشود و چنانچه نماينده مذكور به اخطار رئيس توجه ننمود، رئيس مجلس ناطق را از ادامه نطق منع و در اينصورت نماينده بايد تريبون خطابه را ترك نمايد.
ماده 41
قطع كلام ناطق يا توهين و استعمال الفاظ نا مربوط و زشت و يا توضيحات شخصي و يا هر گونه حركات و رفتار و تظاهرات كه موجب بي نظمي مجلس باشد ممنوع و توسط رئيس مجلس ابتدا تذكر و سپس اخطار داده ميشود چنانچه نماينده اي كه موجبات بي نظمي مجلس را فراهم كرده است مجدداً توسط رئيس اخطار داده شود، آن نماينده از جلسه رسمي اخراج و براي ورود در تمام مدت آنروز ممنوع ميشود.
ماده 42
در صورتيكه ضمن مذاكرات مجلس نسبت سوئي نسبت بيكي از نمايندگان مجلس داده شود يا عقيده و اظهارات او را بخلاف واقع جلوه دهند چنانچه نماينده مذكور براي رد اتهام يا رفع اشتباه و سوء تفاهم از رئيس مجلس اجازه نطق بخواهد بدون رعايت نوبت به نماينده مذكور براي پنج دقيقه اجازه نطق داده ميشود.
ماده 43
مواخذاتي كه از لحاظ حفظ نظم ميتوان نسبت به نمايندگان مجري داشت بشرح زير است:
1
تذكر - رئيس نسبت به نمايندگاني كه از موضوع مذاكره خارج ميشوند و يا بدون اجازه صحبت ميكنند و همچنين نمايندگاني كه مدت زمان نطق را رعايت ننمايند و يا به اقسام و موارد ديگر رعايت نظامات مجلس را ننمايند تذكر ميدهد.
2
اخطار - در صورتيكه رئيس بيك نماينده تذكر داد و نماينده مزبور توجه ننمود و از حدود نظم خارج گرديد رئيس به او اخطار ميدهد.
3
توبيخ - در صورتيكه رئيس بيك نماينده دو بار اخطار داد نماينده مزبور از جلسه مجلس اخراج ميگردد.
ماده 44
انتظامات جلسات كميسيونها مانند جلسات رسمي و علني مجلس و بدستور رئيس كميسيون اعمال خواهد شد. نخست وزير