لايحه قانوني اصلاحيه قانون نحوه واگذاري و احياء اراضي مصوب 58/6/25 مصوب 1358,12,08 با اصلاحات و الحاقات بعدي الف - اراضي منابع طبيعي كه در اختيار دولت اسلامي است. توضيح بند الف ـ اينگونه اراضي بعنوان ثروت عمومي در اختيار و كنترل دولت اسلامي است و دولت اسلامي بر اساس نياز و توانائي افراد واجد شرايط بهره وري از اينگونه اراضي و منابع را به آنها واگذار ميكند. در واگذاري اين اراضي هميشه مصلحت جامعه بايد مدنظر قرار گيرد. ب - اراضي كه زير كشت بوده و توسط نهادهاي دولت اسلامي مسترد شده و در دست بنياد مستضعفين ميباشد. توضيح بند ب ـ در مورد اراضي مصادره شده، مانند بند الف با توجه به مصلحت جامعه و نياز و توانايي اشخاص اراضي به افراد واجد شرايط واگذار ميشود و يا براي كارهاي عام المنفعه اختصاص مييابد. ج - اراضي بزرگ كه در دست زمين داران بزرگ است و ظاهراً با ملاك هاي رژيم قبلي مجوز قانوني هم دارند. (زمين بزرگ سه برابر زميني است كه عرف محل براي يك نفر لازم ميداند) توضيح بند ج ـ در مورد زمين هاي مالكين بزرگ ميتوان اينگونه زمينها را به دو قسمت تقسيم نمود: 1 ـ زمينهاي باير: كه بعلل مختلف توسط مالكان، باير نگه داشته شده است و با توجه به نياز جامعه و مسئله خودكفائي مملكت و با توجه به اينكه اين زمينها فقط بصرف اينكه مالكيت از آنها است بدون كشت مانده و اجازه كشت به دهقانان هم داده نميشود، دولت اسلامي اين زمينها را در اختيار و كنترل خود ميگيرد تا در اختيار دهقانان و داوطلبان واجد شرايط گذارده شود.
تبصره
در صورت وجود تأسيساتي در اينگونه زمينها، دولت اسلامي ميتواند با رعايت مصالح جامعه درباره آنها تصميم مقتضي بگيرد. 2 ـ زمينهاي آباد و مزروعي تحت تصرف مالكين بزرگ. در مورد زمينهاي آباد و مزروعي تحت تصرف اينگونه افراد اگر شخصاً اين افراد به امر كشاورزي اشتغال داشته باشند با توجه به شرايط اقليمي و اجتماعي مختلف ايران تا آن حد به آنان زمين داده ميشود كه خرده مالكين آن محل دارند. (تعيين و حدود خرده مالكان با توجه به عرف محل به عهده هيئت واگذاركننده ميباشد.) در صورتيكه كشت كننده فرد ديگري است و واجد شرايط ميباشد زمين به او واگذار خواهد شد اينگونه متصرفين با توافق ميتوانند اراضي محل ديگري را در مقابل زمين متصرفي خود دريافت دارند و يا اينكه اجرت المثل بگيرند مشروط به اينكه بدهي قبلي نداشته باشند و سپس بقيه زمينها در اختيار دولت قرار ميگيرد كه با توجه به مصلحت جامعه به واجدين شرايط واگذار شود.
تبصره 1
در صورتيكه در محل زمينهاي دولتي و مسترد شده قابل كشت هست اول آن زمينها داده ميشود.
تبصره 2
در صورت تشخيص دولت اسلامي چنانچه مصلحت جامعه اقتضاء كند دولت ميتواند كليه زمينهاي آباد و مزروعي اين افراد را گرفته و باز اگر مصلحت جامعه مطرح باشد زمينهاي باير قابل احياء به اينگونه افراد واگذار ميشود. مقدار زمينهاي واگذاري با توجه به نياز و توانائي و مصلحت جامعه توسط دولت تعيين ميشود. تركيب هيئت 7 نفره (اصلاحي 10ˏ11ˏ1400) اين هيئت تشكيل شده از نمايندگان زير:
1
دو نفر نماينده از وزارت كشاورزي.
2
يك نفر نماينده وزارت كشور يا استانداري محل.
3
يك نفر نماينده جهادسازندگي.
4
يك نفر نماينده دادگستري.
5
[منسوخ شده است].
تبصره 1
لازم به تذكر است كه افراد هيئت 7 نفره لازم نيست حتماً از كادر وزارتخانه هاي بالا باشند.
تبصره 2
مقررات مغاير با اين قانون ملغي ميباشد. وظائف هيئت 7 نفره
1
حل و فصل قضاياي مورد نزاع.
2
و اگذاري زمين با توجه به نوع اراضي بالا بند (الف ـ ب ـ ج)
3
تشخيص صلاحيت استفاده از وام و امكانات كشاورزي. ضوابط و اگذاري زمين
1
در واگذاري زمين به روستائيان بدون زمين، كم زمين و فارغ التحصيلان كشاورزي و افراد علاقمند به كشاورزي با توجه به اولويت بين آنها زمين داده ميشود.
2
واگذاري زمين براي مدت معين (چند ساله) با توجه به شرايط خاص منطقه است و در صورت عملكرد مطلوب واگذاري زمين تمديد ميشود.
3
زمينهاي واگذاري بصورت شركت و تعاوني و مشاع ميباشد بجز موارد استثنايي كه در اينصورت تصميم مقتضي توسط گروه 7 نفري اتخاذ خواهد شد.
4
در صورتيكه قرار بشود زمين انتقال يابد از طرف دو لت اسلامي انجام مي گيرد.
5
بايد زمين بدون عذر معطل بماند.
6
بايد عملكرد رو ي زمين بگونه اي باشد كه موجب اتلاف زمين نشود.
7
زمينهاي واگذاري قابل فروش نميباشد.
8
كشت روي زمينها بايد با توجه به نيازهاي جامعه باشد.
9
زارع يا زارعين موظف هستند حدود و سازمان اراضي مورد قرارداد را حفظ نمايند.
10
زارعين حق تصرف زمينهاي ديگر غير از آنچه كه دولت اسلامي به آنها داده است ندارند. واژه نامه :
1
اراضي باير- زمينهايي است كه سابقه احياء دارد ولي بعلت اعتراض به عدم بهره برداري به مدت 3سال متوالي بدون عذرموجه متروك مانده و يا بماند.
2
اراضي داير- زمينهايي است كه احياء شده و مستمراً مورد بهره برداري است.
3
اراضي منابع طبيعي- جنگلها و مراتع ـ بيشه هاي طبيعي ـ نهالستانهاي دولتي جنگلهاي دست كاشته ميباشند. غير از اراضي فوق الذكر زمينهايي كه بنحوي از انحاء در رژيم سابق ملي اعلام شده زمينهايي كه جهت محيط زيست و شكارگاهها و جلوگيري از بدي آب و هوا در ملكيت دولت در آمده است.
4
ارضي موات - زمينهايي است كه سابقه احياء و بهره برداري ندارد و بصورت طبيعي باقي مانده است.
5
اراضي آيش - زمين دايري است كه بصورت متناوب طبق عرف محل براي دوره معيني بدون كشت بماند. شوراي انقلاب جمهوري اسلامي ايران