آئين نامۀ انضباطي دانشجويان جمهوري اسلامي ايران (مصوب سيصد و پنجاه و چهارمين جلسۀ مورخ 20 /4 /74 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) مصوب 1374,04,20 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
تعاريف:
الف
منظور از دانشگاه يا مؤسسه آموزش عالي، دانشگاهها و مؤسسات و مجتمع هاي آموزش عالي و پژوهشي دولتي يا غيردولتي است كه طبق مقررات وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت و درمان و آموزش پزشكي مدرك رسمي بالاتر از ديپلم (ولو به عنوان معادل) صادر مي كنند كه در اين آئين نامه به آنها «دانشگاه» اطلاق مي شود.
ب
دانشجوي داخل: هر فردي است كه در يكي از دانشگاهها به صورت حضوري يا غيرحضوري به تحصيل اشتغال داشته باشد كه در اين آئين نامه به آن «دانشجو» اطلاق مي شود.
ج
دانشجوي وابسته : به فردي كه به عنوان دانشجوي بورسيه يا ارز بگير در يكي از دانشگاههاي خارج از كشور تحصيل مي كند، گفته مي شود.
د
دانشجوي خارجي: به دانشجوي تبعه كشورهاي خارجي گفته ميشود كه در دانشگاه جمهوري اسلامي ايران تحصيل مي كند.
ه
- زمان تحصيل: با زمان ثبت نام اوليه در دانشگاه آغاز و با اخذ مدرك يا گواهي موقت يا انصراف يا اخراج خاتمه يافته تلقي مي شود.
ماده 2
كليات: با توجه به قداست علم و اخلاق و محيطهاي آموزشي و پژوهشي در شرع مبين و حكومت اسلامي و ضرورت دفاع و حراست از حقوق عمومي دانشجويان، دانشجو مكلف و موظف است در طول زمان تحصيل و در هر محيط اعم از دانشگاه و خارج از دانشگاه از ارتكاب هر عمل كه خلاف شئون و حيثيات دانشجو اعم از دانشجوي داخل يا وابسته يا خارجي باشد، خودداري كند. در غير اين صورت براساس مفاد اين آئين نامه با وي برخورد مي شود.
ماده 3
تركيب اعضاء كميتة انضباطي بدوي دانشگاه و چگونگي انتخاب آنها:
1
معاون دانشجوئي دانشگاه به عنوان رئيس كميتة انضباطي بدوي.
2
مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه يا نماينده تام الاختيار ايشان در صورت وجود دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه.
3
يك نفر عضو هيئت علمي دانشگاه به انتخاب رئيس دانشگاه.
4
دو نفر دانشجوي دانشگاه به انتخاب رئيس دانشگاه.
5
دبير كميته انضباطي بدوي با انتخاب رئيس كميته بدوي بدون داشتن حق رأي.
تبصره 1
دو دانشجوي عضو كميتة انضباطي دانشگاه بايد واجد اين شرايط باشند:
1
حداقل نيمة اول دورة كارشناسي را به پايان رسانده باشند (مؤسساتي كه فقط دورة كارداني را دارند دانشجويان عضو كميتة انضباطي آنها بايد وارد نيمة دوم دورة كارداني شده باشند) و ضمناً دانشجويان دورة كارشناسي ارشد و دكتري، مشروط بر آنكه تحصيلات دورة كارشناسي خود را در داخل كشور به پايان رسانده باشند از اين ماده مستثني هستند.
2
از حيث درسي و اخلاقي جزو دانشجويان خوب دانشگاه باشند.
تبصره 2
كليه اعضاء كميتة انضباطي دانشگاه بايد به تقوي و تعهد و استقلال نظر شهرت داشته و متأهل و فاقد سوء سابقه باشند.
تبصره 3
اعضاء بندهاي 3 و 4 به مدت دو سال انتخاب مي شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است و ضمناً چنانچه اعضاء فوق در طول سه سال، سه جلسه متوالي يا 6 جلسه متناوب غيبت غير موجه داشته يا به هر دليل امكان حضور در جلسات كميته انضباطي دانشگاه را بمدت بيش از 3 ماه نداشته باشند يا در صورت احراز عدم صلاحيت، رئيس دانشگاه مي تواند به عزل آنها و انتخاب فرد جديد اقدام كند. تشخيص موجه يا غير موجه بودن غيبت اعضاء به عهدة رئيس كميته است.
تبصره 4
رئيس كميته مي تواند بنا به صلاحديد از افراد مطلع براي شركت در جلسات كميته بدون داشتن حق رأي دعوت كند.
تبصره 5
جلسات كميته با حضور رئيس كميته و حداقل دو عضو صاحب رأي تشكيل مي شود و مصوبات آن با سه رأي موافق قابل اجراء است.
تبصره 6
احكام كميته انضباطي بدوي دانشگاه با امضاء رئيس كميته بدوي و احكام كميته انضباطي تجديد نظر با امضاء دبير كميته انضباطي تجديد نظر دانشگاه ابلاغ مي شود.
ماده 4
تركيب اعضاء كميته انضباطي تجديد نظر دانشگاه: 1-رئيس دانشگاه به عنوان رئيس كميته تجديد نظر. 2-مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه. 3-معاون دانشجوئي دانشگاه به عنوان دبير كميته تجديد نظر.
ماده 5
تركيب اعضاء كميته مركزي انضباطي دانشجويان:
1
معاون دانشجوئي وزارت فرهنگ و آموزش عالي به عنوان رئيس كميته.
2
مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در يكي از دانشگاهها به انتخاب شوراي مركزي نمايندگان مقام معظم رهبري در دانشگاهها و با حكم رئيس شوراي مركزي نمايندگان مقام معظم رهبري در دانشگاهها.
3
يك نفر حقوقدان به انتخاب وزير فرهنگ و آموزش عالي.
4
سرپرست كميتة مركزي انضباطي دانشجويان بدون حق رأي به عنوان دبير كميته.
5
يك نفر از اعضاي هيئت علمي دانشگاهها به انتخاب وزير فرهنگ و آموزش عالي.
6
يك نفر دانشجو از ميان اعضاء كميته انضباطي دانشگاهها با انتخاب و صدور حكم از سوي وزير فرهنگ و آموزش عالي.
7
معاون دانشجوئي يكي از دانشگاهها بنا به دعوت دبير كميتة مركزي.
تبصره 1
مدت عضويت اعضاء منتخب 3سال و انتخاب مجدد آنها بلامانع است.
تبصره 2
جلسات كميته مركزي انضباطي با حضور 4 نفر رسميت مي يابد و تصميمات جلسه با 3رأي موافق لازم الاجراء است.
تبصره 3
كميته مركزي انضباطي دانشجويان از نظر تشكيلاتي به وزارت فرهنگ و آموزش عالي وابسته است و تحت نظر شوراي عالي انقلاب فرهنگي فعاليت مي كند.
تبصره 4
رئيس كميته مي تواند بنا به تشخيص و ضرورت امر از افراد مطلع براي شركت در جلسة كميته بدون داشتن حق رأي دعوت كند.
تبصره 5
احكام كميتة مركزي انضباطي دانشجويان با امضاء دبير كميتة مركزي ابلاغ مي شود.
ماده 6
حدود اختيارات و وظايف كميته هاي انضباطي دانشگاه و كميتة مركزي انضباطي:
الف
رسيدگي به جرايم عمومي دانشجويان (از قبيل تهديد، تطميع، توهين، ضرب و جرح، جعل، سرقت، رشوه، اختلاس يا قتل).
ب
رسيدگي به تخلفات آموزشي و اداري مانند: 1 /ب - تقلب در امتحان. 2 /ب - فرستادن شخص ديگري به جاي خود در امتحان يا شركت به جاي ديگري در امتحان 3 /ب - ارتكاب هر عملي از سوي اشخاص حقيقي يا حقوقي كه موجب اخلال يا وقفه يا مزاحمت در اجراي برنامه هاي دانشگاه يا خوابگاه شود. 4 /ب - ايراد خسارت به اموال دانشگاه يا بيت المال.
ج
تخلفات سياسي : 1 /ج - دادن اطلاعات خلاف واقع يا كتمان واقعيات از روي عمد نسبت به خود يا گروهكهاي محارب يا مفسد يا افراد وابسته به آنها. 2 /ج - عضويت در گروهكهاي محارب يا مفسد يا ملحد يا هواداري و انجام دادن هر عملي به نفع آنها. 3 /ج - فعاليت و تبليغ به نفع گروهكها و مكاتب الحادي. 4 /ج - توهين به شعائر اسلامي يا ملي و ارتكاب اعمالي بر ضد نظام جمهوري اسلامي (مانند شعارنويسي، پخش اعلاميه و …) 5 /ج - ايجاد بلوا و آشوب در محيط دانشگاه.
د
تخلفات اخلاقي: 1 /د- استعمال مواد مخدر يا شرب خمر يا قمار يا مداخله در خريد و فروش و توزيع اين گونه مواد. 2 /د - استفاده از نوارهاي ويدئويي يا صوتي يا لوحه هاي رايانه اي مستهجن يا مداخله در خريد و فروش، تكثير، توزيع اين گونه وسايل. 3 /د - عدم رعايت پوشش اسلامي يا استفاده از پوشش يا آرايش مبتذل. 4 /د - استفاده يا توزيع يا تكثير كتب، مجلات، عكسهاي مستهجن و يا آلات لهو ولعب. 5 /د - عدم رعايت شئون دانشجوئي. 6 /د - داشتن رابطة نامشروع. 7 /د - تشكيل يا شركت در جلسات نامشروع. 8 /د - انجام عمل منافي عفت.
ماده 7
تنبيهات: الف - تنبيهاتي كه با حكم كميته هاي انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي نسبت به دانشجويان ميتواند اعمال شود. 1/الف - احضار و اخطار شفاهي. 2/الف - اخطار كتبي بدون درج در پرونده دانشجو. 3/الف - تذكر كتبي و درج در پروندة دانشجو. 4/الف - توبيخ كتبي و درج در پروندة دانشجو. 5/الف - دادن نمره 25 /0 6/ الف - محروميت از تسهيلات رفاهي دانشگاه (از قبيل وام، خوابگاه و …) 7/الف - دريافت خسارت از دانشجو در مواردي كه تخلف، منجر به ايجاد ضرر و زيان به دانشگاه يا بيت المال شده باشد. 8/الف - منع موقت از تحصيل تا مدت دو نيمسال تحصيلي (با احتساب يا بدون احتساب سنوات).
تبصره 1
در مواردي كه كميتة انضباطي بدوي دانشگاه حكم صادر كرده و به آن حكم در موعد مشخص شده در اين آئين نامه دانشجو اعتراض كند، تجديدنظر در حكم صادره به عهده كميتة انضباطي تجديد نظر دانشگاه خواهد بود.
تبصره 2
اعمال مجدد مجازات موضوع بند 8/الف مادة 7منوط به تأييد كميتة مركزي انضباطي خواهد بود. ب - تنبيهاتي كه فقط با حكم كميتة مركزي انضباطي نسبت به دانشجويان مي تواند اعمال شود: 1 /ب - منع موقت از تحصيل تا چهارنيم سال تحصيلي (با احتساب يا بدون احتساب سنوات).
تبصره
چنانچه پس از اجراي حكم كميته و در طول مدت تحصيل دانشجو، احتساب سنوات محروميت از تحصيل مانع از فارغ التحصيل شدن دانشجو شود و دانشجو متعذر به عذر موجه شود، كميته مركزي پس از ارائه دلايل و مدارك تعذر از سوي دانشجو و بررسي، بنا به تشخيص مي تواند اقدام به تبديل حكم به عدم احتساب سنوات كند. 2/ب - تغيير محل تحصيل دانشجو. 3/ب - تبديل دورة تحصيلي دانشجو از روزانه به شبانه. 4/ب - اخراج دانشجو از دانشگاه با حفظ حق شركت مجدد در آزمون ورودي. 5/ب - محروميت از تحصيل در كليه دانشگاهها تا 5سال.
تبصره 1
در موارد ضروري بنا به تشخيص، كميتة انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي مي تواند حكم به صورت تركيبي صادر كند. (تركيبي از 2 يا چند بند ماده 7).
تبصره 2
رئيس دانشگاه مجاز است تا زمان رسيدگي به پروندة دانشجوي متخلف در كميتة انضباطي دانشگاه از ورود وي به دانشگاه جلوگيري كند مشروط بر اينكه مدت رسيدگي به پروندة دانشجو از يكماه تجاوز نكند و در مورد پرونده هائي كه به كميتة مركزي انضباطي براي رسيدگي و اعلام رأي ارجاع مي شود، رئيس دانشگاه مجاز است از ورود دانشجو به دانشگاه تا مدت دو ماه جلوگيري كند. (در صورت تلاقي ايام ممانعت از ورود دانشجو به دانشگاه با امتحانات پايان نيم سال، دانشجو مي تواند با تشخيص رئيس دانشگاه در امتحانات پايان نيم سال شركت كند).
تبصره 3
به منظور ممانعت از اعمال سليقه هاي متفاوت در دانشگاه ها و در موارد تخلف مشابه، كميته هاي انضباطي دانشگاه ها موظفند در خصوص تخلفات مشمول بندهاي 5 /ج ،1 /د ، 2 /د، 4 /د ، 6 /د ، 7 /د ،8 /د مادة 6 آئين نامه، ضمن رسيدگي و صدور حكم در محدودة اختيارات،مراتب را براي اطلاع و احياناً اعلام نظر به كميتة مركزي انضباطي ارسال كنند.
تبصره 4
هرگاه دانشجوئي در مكانهائي به عنوان دانشجو فعاليت داشته باشد (از قبيل سفرهاي علمي، محلهاي كارآموزي، خوابگاه و …) مرتكب عملي شود كه بر حسب قوانين كشوري مستوجب كيفر باشد، كميتة انضباطي مي تواند ضمن رسيدگي به تخلف در حيطة اين آئين نامه، موارد را براي برخورد در حيطة كاري مراجع ذي صلاحيت به آنها نيز ارجاع دهد. به هر حال تنها مرجع مجاز دانشگاه به انعكاس تخلف و معرفي دانشجوي خاطي به مراجع قضائي و انتظامي، كميتة انضباطي آن دانشگاه است.
تبصره 5
هرگاه دانشجوئي در خارج از محوطة دانشگاه مرتكب عمل خلافي شود كه بنابر قوانين كشوري مستوجب كيفر باشد، رسيدگي به جرم ارتكابي در چارچوب ضوابط و قوانين كيفري و جزائي در صلاحيت مراجع قضائي است اما كميتة انضباطي مي تواند به موازات آن حسب مادة 7 اين آئين نامه تصميم گيري كند.
تبصره 6
تمرد دانشجو از اجراي احكام و دستوراتي كه كميتة انضباطي صادر مي كند يا تكرار تخلف موجب تشديد تنبيه خواهد شد.
تبصره 7
بنا به تشخيص كميتة انضباطي، موارد تخلف مي تواند به ولي يا سرپرست يا همسر دانشجو اطلاع داده شود.
تبصره 8
در صورت احتمال تصحيح رفتار و عدم تكرار تخلف، كميته هاي انضباطي دانشگاه و كميتة مركزي انضباطي بنا به تشخيص مي تواند اجراي تمام يا بخشي از حكم را پس از اخذ تعهد به حالت تعليق درآورند و در صورت تكرار هر نوع تخلف، علاوه بر اعمال مجازات جرم جديد، حكم تعليقي هم به اجراء درخواهد آمد و استفاده از موضوع اين تبصره در طول مدت تحصيل دانشجو فقط يكبار مجاز مي باشد و اعتبار اجراي احكام تعليقي به شرط عدم تكرار تخلف تا پايان تحصيل دانشجو است و در صورت عدم تكرار تخلف در طول مدت تحصيل، سوابق محكوميت از پروندة او خارج خواهد شد. ضمناً اين تبصره بر كليه موارد تخلف موضوع ماده (6) اين آئين نامه شمول دارد الا در اين موارد: اعمال شنيع (زنا و لواط)- سرقت مكرر - استفاده از سلاح - عضويت يا فعاليت در گروهكهاي ملحد، مفسد يا محارب - توزيع مواد مخدر و مشروبات الكلي.
تبصره 9
به تخلفات دانشجويان مهمان و انتقالي، كميتة انضباطي دانشگاهي كه تخلف در زمان تحصيل دانشجو در آنجا صورت گرفته است رسيدگي خواهد كرد و چنانچه در موقع اجراي حكم، دانشجو در آن دانشگاه نباشد، كميتة انضباطي دانشگاهي كه محل تحصيل دانشجو است مكلف به اجراي حكم صادره خواهد شد.
ماده 8
نحوة اعتراض كردن دانشجو به آراء صادر شده: الف - در مورد احـــكامي كه كميتة انضباطي بدوي دانشگاه صادر مي كند (بندهاي 1 /الف و 2 /الف - ماده 7) دانشجو مي تواند ظرف مدت 10 روز اداري از تاريخ رؤيت حكم اوليه، اعتراض خود را به كميتة انضباطي تجديدنظر دانشگاه ذيربط تسليم كند تا در آن كميته تجديدنظر شود.
تبصره
در مورد احكام بندهاي 1 /الف و 2 /الف مرجع تجديدنظر همان كميتة انضباطي بدوي است و دانشجو بايد ظرف مدت 10 روز اداري از تاريخ رؤيت حكم اوليه، اعتراض خود را به آن كميته تسليم كند تا حكم قطعي صادر شود. ب - در مورد تصميماتي كه كميتة مركزي انضباطي اتخاذ مي كند (بندهاي الف و ب ماده 7) نحوه و مراحل صدور حكم و اعتراض دانشجو بدين ترتيب خواهد بود: 1 /ب - كميتة مركزي ابتدا نظر خود را در مورد تنبيه مورد نظر كه بايد دربارة دانشجو اعمال شود از طريق دانشگاه و يا رأسا توسط حكم كتبي (حكم اوليه) به اطلاع وي مي رساند. 2 /ب - دانشجو مي تواند ظرف مدت دو هفته پس از ابلاغ حكم، دفاعيه خود را به كميتة مركزي تسليم كند. (از طريق كميتة انضباطي دانشگاه يا مستقيماً به كميتة مركزي انضباطي با ارسال رونوشت به كميتة انضباطي دانشگاه). 3 /ب - كميتة مركزي پس از ملاحظة دفاعية دانشجو، حداكثر ظرف مدت يكماه حكم قطعي را صادر مي كند.
تبصره 1
احكام اوليه صادره از سوي كميتة انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي به هر شكل ممكن بايد تا يكماه پس از صدور به دانشجوي متخلف ابلاغ شود.
تبصره 2
احكام اوليه با رعايت موضوع تبصرة 1 ماده 8 تا زمان صدور حكم قطعي، لازم الاجراء نيست.
تبصره 3
در صورتي كه دانشجو به دلايل غير موجه از اعلام رؤيت حكم اوليه استنكاف كند حق اعتراض از وي سلب خواهد شد. (مرجع تشخيص غيرموجه بودن، كميتة انضباطي است).
ماده 9
كلية كميته هاي انضباطي دانشگاهها موظفند با كميتة مركزي انضباطي در ارسال پرونده و يا موارد درخواستي ديگر همكاري كنند و احكام صادره از سوي كميتة مركزي انضباطي را اجراء كنند.
ماده 10
رئيس دانشگاه مسئول نظارت بر حسن اجراي كلية مسائل به اين آئيننامه در دانشگاه است.
ماده 11
مرجع رسيدگي بدوي و نهائي به تخلفات دانشجويان وابسته، كميتة مركزي انضباطي دانشجويان است.
ماده 12
در صورتي كه مراجع امنيتي يا قضائي تشخيص به صلاحيت يا عدم صلاحيت تحصيل دانشجوئي بدهند، بايد مراتب را كتباً با ذكر نوع و ميزان تخلف به كميتة مركزي انضباطي ارسال كنند تا كميتة مركزي انضباطي براساس موارد ارائه شده، در خصوص ادامه يا عدم ادامه يا چگونگي تحصيل دانشجو تصميم گيري كند. به هر حال مرجع تشخيص صلاحيت يا عدم صلاحيت تحصيل دانشجويان كميتة مركزي انضباطي است.
تبصره 1
دانشكده هاي وابسته به دانشگاههاي جامع و دانشكده هاي اقماري ساير دانشگاهها، مجاز به تشكيل كميتة انضباطي اند و وابستگي آنها به كميتة مركزي انضباطي از طريق كميتة انضباطي دانشگاه است. مرجع تشخيص ضرورت تشكيل كميتة انضباطي در اين گونه دانشكده ها كميتة انضباطي تجديدنظر دانشگاه است و صدور مجوز به عهدة كميتة مركزي انضباطي است و تركيب اعضاء كميته هاي انضباطي اين گونه دانشكده ها حسب مورد با پيشنهاد رئيس دانشگاه و تأييد كميتة مركزي انضباطي انتخاب مي شوند.
تبصره 2
دانشگاههاي وابسته به نيروهاي مسلح كلية تخلفات دانشجويان عضو نيروهاي مسلح خود را وفق آئين نامه انضباطي نيروهاي مسلح مصوب مقام معظم رهبري و فرماندهي معظم كل قوا رسيدگي خواهند كرد و در صورت محروميت دائم دانشجو از ادامة تحصيل، مراتب را به كميتة مركزي انضباطي احاله مي كند. ادامة تحصيل اين دانشجو در دانشگاههاي غيروابسته به نيروهاي مسلح پس از تأييد صلاحيت ادامة تحصيل در كميتة مركزي انضباطي، بر اساس ضوابط سازمان سنجش خواهد بود.
تبصره 3
در صورت وصول گزارش، كميتة مركزي انضباطي ابتدائاً بنا به تشخيص مي تواند به تخلفات دانشجويان رسيدگي كند.
ماده 13
شيوه نامة اجرائي اين آئين نامه در ظرف مدت يكماه پس از تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي توسط وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تهيه و براي اجراء به كليه دانشگاهها ابلاغ خواهد شد.
ماده 14
اين آئين نامه در 14 ماده و 54 بند و 30 تبصره در جلسة مورخ 20 /4 /74 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد و از تاريخ تصويب لازم الاجراء است و كلية آئين نامه ها و بخشنامه هاي مغاير با اين آئين نامه فاقد اعتبار است.