آيين نامه داخلي مجمع تشخيص مصلحت نظام

آيين نامه داخلي مجمع تشخيص مصلحت نظام مصوب 1376,08,03 با اصلاحات و الحاقات بعدي

فصل اول

كليات

ماده 1

مجمع تشخيص مصلحت نظام در اجراي بند ( ۱ ) و ( ۸ ) اصل يكصد ودهم و اصل يكصد ودوازدهم و موارد ديگر مذكور در قانون اساسي و نيز اجراي بيست وهفتم اسفندماه ۱۳۷۵ مقام معظم رهبري موظف به (( تشخيص مصلحت در موارد تعارض ميان مصوبه مجلس و نظر شوراي نگهبان )) مي باشد و در مقام (( تعيين سياستهاي كلي نظام )) و دخل معضلات كشور )) و نيز موارد مهمي كه (( رهبري به آن ارجاع كنند )) ، (( باتوجه به مجموع وظائف مقرر در قانون اساسي )) به عنوان (( هيات مستشاري عالي رهبري در نظام جمهوري اسلامي ايران )) انجام وظيفه مي كند و جلسات آن به شرح مواد آتي - تشكيل مي شود.

ماده ۲

مجمع براي انجام وظايف خود علاوه بر شوراي مجمع كه به شرح مواد ( ۱۹ ) و ( ۲۰ ) تشكيل مي شود، داراي كميسيونهاي دائمي و كميسيونهاي خاص و دبيرخانه است .

ماده ۳

دبير مجمع به يپشنهاد رئيس مجمع و موافقت مقام معظم رهبري توسط رئيس مجمع منصوب مي شود و رياست دبيرخانه را به عهده دارد.

فصل دوم كميسيونهاي دائمي ، كميسيونهاي خاص

چگونگي تشكيل و طرز كار

ماده ۴

به منظور فراهم آوردن اطلاعات دقيق مربوط به مباحث و مسائلي كه در مجمع مطرح مي شوند و آماده سازي آنها براي تصميم گيري و نيز بهره گيري كامل از آخرين فرآورده هاي كارشناسي دستگاههاي مسوول دولتي و استفاده از تحقيقات كاربردي ، توسعه اي و بنيادي موسسات پژوهشي كشور، كميسيونهاي تخصصي دائمي و نيز كميسيونهاي خاص مركب از اعضا تشكيل مي شوند.

تبصره

كميسيونها مي توانند درصورت نياز كميسيونهاي فرعي مركب از چندتن از اعضاي خود، تشكيل دهند.

ماده ۵

كميسيونهاي تخصصي دائمي عبارتند از:

۱

كميسيون علمي ، فرهنگي و اجتماعي .

۲

كميسيون سياسي ، دفاعي و امنيتي .

۳

كميسيون زيربنائي و توليدي .

۴

كميسيون اقتصاد كلان ، بازرگاني و اداري .

۵

كميسيون حقوقي و قضائي .

ماده ۶

اعضاي كميسيونهاي تخصصي دائمي در نخستين جلسات مجمع با اعلام داوطلبي و راي مجمع تعيين مي شوند. هريك از اعضا به استثناي رئيس مجمع لزوما در يك كميسيون و درصورت تمايل در دو كميسيون عضويت خواهند داشت .

ماده ۷

هر كميسيون داراي يك رئيس ، يك نائب رئيس و يك منشي خواهد بود. كميسيون ، رئيس و نائب رئيس و منشي خود را به مدت يكسال تعيين خواهد كرد، و تجديد انتخاب آنها براي سالهاي بعد بلامانع است . منشي كميسيون مي تواند از اعضاي مجمع يا خارج از آن انتخاب شود.

ماده ۸

جلسات كميسيونها حداقل دو هفته يكبار تشكيل مي شود. زمان تشكيل جلسات عادي كميسيونها همه ساله در نخستين جلسه كميسيون تعيين و به اطلاع كليه اعضاي مجمع مي رسد. زمان تشكيل كميسيونهاي خاص نيز به همين ترتيب تعيين و اعلام مي شود.

ماده ۹

جلسات كميسيونهاي دائمي و خاص بدون اطلاع لغو نمي شوند و درصورت عدم حضور رئيس كميسيون ، نائب رئيس جلسه را اداره مي كند. درصورت غيبت رئيس و نائب رئيس ، رياست كميسيون با مسن ترين عضو كميسيون خواهد بود.

ماده ۱۰

درجلسات كميسيونهاي تخصصي دائمي و كميسيونهاي خاص اعضاي كميسيونهاي دائمي ، يا كميسيونهاي خاص بايد به طور مستمر شركت كنند. ديگر اعضاي مجمع درصورت تمايل مي توانند درجلسات هريك از كميسيونهاي دائمي و كميسيونهاي خاص بدون حق راي حضور يابتد.

ماده ۱۱

موضوعات نيازمند بررسي كميسيونها از طريق رئيس مجمع ارجاع مي شود. همچنين هريك از كميسيونها مي توانند در چارچوب وظائف خود با تصويب اكثريت اعضا، موضوعاتي را كه قابل بررسي مي دانند در كميسيون مطرح نمايند. اولويت بررسي در كميسيونها با موضوعاتي است كه از طريق رئيس مجمع ارجاع مي شود.

ماده ۱۲

منشي كميسيون با هماهنگي رئيس كميسيون دستور جلسه را تنظيم مي كند. موضوعاتي كه براي بررسي فوري به كميسيون ارجاع مي شود با اولويت و به ترتيب تاريخ ارجاع و موضوعات ديگر پس از آنها، به ترتيب وصول در كميسيون مطرح مي شوند.

ماده ۱۳

دبيرخانه مجمع بايد دستور جلسه هر كميسيون را حداقل ۴۸ ساعت قبل از تشكيل جلسه به اطلاع اعضاي مجمع برساند. اعلام دستور جلسه و زمان تشكيل هر كميسيون به منزله دعوت از اعضاي كميسيون است .

ماده ۱۴

جلسات كميسيون با حضور اكثريت اعضا تشكيل مي شوند و تصميمات بااكثريت اعضاي حاضر معتبرند.

ماده ۱۵

كميسيونها مي توانند در چارچوب وظائف خود از طريق دبيرخانه از كارشناسان بخش دولتي و خصوصي استفاده كنند.

ماده ۱۶

نظر كميسيون همراه با امضاي موافق و مخالف اعضا در صورتجلسه درج مي شود، اين نظر پس از تدوين به صورت گزارش ، ازطريق دبيرخانه براي رئيس مجمع فرستاده مي شود.

ماده ۱۷

گزارش كميسيونها بايد حاوي شرح كامل موضوع ارجاعي به كميسيون ، چكيده و مفصل گزارشهاي گروههاي كارشناسي ، مستندات قانوني با اطلاعاتي و كاربردي مباحث و گزارشها، خلاصه نظر اعضاي كميسيون ، جمع بندي و نتيجه گيري و اظهارنظر نهايي كميسيون باشد.

ماده ۱۸

نتيجه بررسي كميسيونها به ترتيب وصول به دبيرخانه با تقسيم مسائل به موضوعات مربوط به تشخيص مصلحت و يا حل معضل و ديگر امور و نيز با تفكيك آنها به فوري و عادي ، براساس دستور رئيس مجمع در دستور كار مجمع قرار مي گيرد.

تبصره

درمواردي كه حداقل پنج نفر از اعضا مجمع ، موضوعي را فوري مي دانند و نظر رئيس مجمع مخالف آن است ، درمورد فوريت موضوع مجمع راي گيري مي نمايد.

فصل سوم شوراي مجمع ، حدنصاب ، چگونگي تشكيل جلسات و طرزكار

ماده ۱۹

جلسات شوراي مجمع به هنگام بحث در مصوبات مورد تعارض مجلس و شوراي نگهبان ( موضوع قسمت اول اصل يكصد ودوازدهم قانون اساسي ) متشكل خواهد بود از همه اعضاي مذكور در حكم مقام معظم رهبري ( بندهاي ۱ و۲ ) اين جلسات حداقل با حضور دوسوم ( ۲۳ ) اعضا رسميت مي يابند و تصميمات با اكثريت مطلق عده حاضر معتبر خواهند بود.

ماده ۲۰

درموارد مربوط به بررسي و حل معضلات ( موضوع بند۸ اصل يكصد ودهم ) و تعيين سياستهاي كلي نظام ( موضوع بند۱ اصل يكصد ودهم ) و ديگر اموري كه رهبري به مجمع ارجاع مي دهند ( قسمت دوم اصل يكصد ودوازدهم ) شوراي مجمع متشكل خواهد بود از اعضاي حقيقي ، به اضافه رديف الف وج بند ۱ حكم بيست وهفتم اسفندماه ، اين جلسات حداقل با حضور دوسوم ( ۲۳ ) اعضا رسميت مي يابند و تصميمات درموارد مربوط به معضلات و مسائل ديگر با اكثريت مطلق اعضاي حاضر معتبر خواهند بود. درمواردي كه اكثريت آرا حاصل نشود، نظرهاي اعلام شده همراه با تعداد آرا درصورتجلسه درج مي شود و به استحضار مقام معظم رهبري مي رسد.

ماده ۲۱

جلسات عادي مجمع حداقل هر دوهفته يكبار تشكيل مي شوند.

ماده ۲۲

تشكيل جلسات فوق العاده به يكي از دو صورت زير امكان پذير است .

الف

با تعيين وقت جلسه فوق العاده در جلسه عادي و تصويب آن .

ب

با نظر رئيس مجمع و يا با درخواست كتبي حداقل يك سوم ( ۱۳ ) اعضا ( حسب مورد اعضاي ماده ۱۹ و يا ماده ۲۰ ) همراه با تعيين موضوع .

ماده ۲۳

دستور جلسات عادي حداقل سه روز قبل از روز تشكيل جلسه با دستور رئيس مجمع ازطريق دبيرخانه به اطلاع اعضا مي رسد. وقت جلسات فوق العاده موضوع بند ( ب ) ماده ۲۲ را رئيس مجمع تعيين مي كند و دستور جلسه قبل از تشكيل جلسه به اطلاع اعضا خواهد رسيد و مدارك لازم همراه بادستور جلسه براي اعضا فرستاده خواهد شد.

تبصره

مسائل فوري نيز با نظر رئيس مجمع و يا پنج نفر از اعضا در جلسه قابل طرح مي باشند.

ماده ۲۴

در هرجلسه اعضاي مجمع با موافقت رئيس مجمع مي توانند درمورد موضوعات مطروحه به عنوان قبل از دستور مسائلي را كه مربوط به موضوع باشد مطرح نمايند.

ماده ۲۵

موضوعات مربوط به تشخيص مصلحت پس از طي مراحل زير قابل طرح در مجمع اند: مصوبه مجلس شوراي اسلامي ايران براي اظهارنظر به شوراي نگهبان فرستاده مي شود، شوراي نگهبان چنانچه آن را خلاف موازين شرع يا قانون اساسي تشخيص دهد، نظر خود را به مجلس شوراي اسلامي اعلام مي نمايد. چنانچه مجلس شوراي اسلامي بر نظر خود باقي بود و با اعلام راي ، ضمن در نظر گرفتن مصلحت نظام ، نظر شوراي نگهبان را تامين نكرد و در نتيجه تعارض يپش آمد، مصوبه از طرف مجلس شوراي اسلامي براي مجمع تشخيص مصلحت فرستاده مي شود. رئيس جمهور نيز مي تواند رسيدگي مصوبه را از مجمع بخواهد. رئيس مجمع هم در مواردي كه لازم بداند مصوبه مورد تعارض را در دستور مجمع قرار مي دهد.

ماده ۲۶

درخصوص معضلات نظام و ساير اموري از طرف مقام معظم رهبري به مجمع ارجاع مي شود و يا تعيين سياستهاي كلي نظام نتيجه بحث و بررسي مجمع به صورت گزارش كامل به استحضار معظم له مي رسد و پس از تاييد و براساس تدبير معظم له به مراجع مسوول ذي ربط ابلاغ خواهد شد. مجمع به طور موردي و يا هر چندگاه يكبار فهرستي از موارد مربوط به سياستهاي كلي نظام را كه قابل بحث درمجمع ، تشخيص مي دهد تنظيم مي كند و پس از تاييد مقام معظم رهبري براي بررسي در دستور مجمع قرار مي دهد.

ماده 27

هنگام طرح هريك از مباحث مربوط به تعارض ميان مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان و همچنين معضلات و اموري كه براي مشورت از طرف مقام معظم رهبري به مجمع ارجاع مي شود و مسائل مربوط به سياستهاي كلي نظام ترتيب مذاكرات به شرح زير خواهد بود: الف - درمورد تعارض ميان مجلس شوراي اسلامي و شوراي نگهبان پس از طرح و توضيح مسئله ، يكي از اعضاي شوراي نگهبان و سپس رئيس كميسيون مربوط در مجلس و آنگاه وزير يا رئيس دستگاهي كه موضوع مورد بحث به دستگاه وي مربوط مي شود، توضيح لازم را خواهند داد. آنگاه دو موافق و دو مخالف اظهارنظر خواهندكرد و سپس راي گيري به عمل خواهد آمد. ب - درمورد معضل كه از سوي مقام معظم رهبري ارجاع مي شود پس از طرح و توضيح مسئله وزير يا رئيس دستگاه مربوط كه معضل را مطرح كرده است توضيح خواهد داد و سپس دو موافق و دو مخالف اظهارنظر خواهندكرد و آنگاه راي گيري به عمل خواهدآمد. پ - درمورد سياستهاي كلي نظام و مواردي كه براي مشورت از طرف مقام معظم رهبري ارجاع مي شود پس از طرح و توضيح مسئله ، و اظهارنظر دو موافق و دو مخالف راي گيري به عمل خواهد آمد.

تبصره ۱

در هر سه حالت چنانچه پس از توضيحات ، گزارش مطرح شد، مخالف نداشته باشد، موافق يا موافقان تشخيص رئيس جلسه مي توانند اظهارنظر كنند. همچنين درصورتي كه به تشخيص رئيس جلسه اظهارنظر بيش از دو موافق و دو مخالف ضرورت داشته باشد، مذاكرات تا اعلام كفايت آن از طرف رئيس ادامه مي يابد.

تبصره ۲

درمواردي كه اعضا با ادامه مذاكرات يا كفايت مذاكرات موافقت داشته باشند براي ادامه يا كفايت مذاكرات راي گيري به عمل خواهد آمد.

ماده ۲۸

درموارد تعارض ميان نظر شوراي نگهبان و مجلس شوراي اسلامي كه منجربه اصلاح ماده يا مواد مورد اختلاف مي شود، چنانچه اصلاح يادشده مستلزم انجام اصلاحاتي در ماده يا مواد ديگر باشد مجمع اين اصلاحات را درحد ضرورت اعمال خواهد كرد.

ماده ۲۹

در هنگام رسيدگي به مسائل مربوط به تشخيص مصلحت و در مواردي كه اعضاي مجمع راي دادن به موضوع مورد اختلاف رامشروط به اصلاح بخشي ديگر از مواد مصوبه نمايند كه آن بخش مواجه با مخالفت شوراي نگهبان نبوده است ، مجمع موضوع را به استحضار مقام معظم رهبري مي رساند و درصورت موافقت معظم له نسبت به بررسي بخش مورد نظر اقدام خواهد كرد.

ماده 30

تصميمات مجمع توسط دبيرخانه تنظيم و تدوين مي شود و پس از ملاحظه و تاييد رئيس مجمع به شرح زير در خصوص آنها اقدام مي شود.

1

مصوبات مربوط به تشخيص مصلحت در موارد اختلاف بين مجلس و شوراي نگهبان، به صورت ماده واحده و يا مواد و تبصره تنظيم و با امضاي رئيس مجمع به رياست مجلس شوراي اسلامي ابلاغ مي شود.

2

مصوبات مربوط به حل معضلات به صورت ماده واحده و يا مواد و تبصره تدوين و تنظيم مي شوند نتايج تبادل نظر و راي نهايي مجمع در اين موارد به محضر مقام معظم رهبري گزارش تا براي چگونگي ابلاغ آن براي اقدام يا اطلاع تصميم گيري شود و به مجمع اعلام گردد.

3

مسائل مربوط به تعيين سياستهاي كلي و امور مهمي كه از طرف مقام معظم رهبري به مجمع ارجاع مي شوند، به صورت گزارش كامل، همراه با چكيده آن و نيز نظر مشورتي نهايي مجمع، تنظيم و با امضاي رئيس مجمع براي استحضار مقام معظم رهبري فرستاده مي شود و سپس براساس نظر معظم له اقدام بعدي صورت مي گيرد.

فصل چهارم دبيرخانه

ماده ۳۱

به منظور تنظيم كار كميسيونهاي دائمي و كميسيونهاي خاص و برقراري ارتباط با دستگاههاي مسوول دولتي و نهادها و موسسات عمومي غيردولتي و استفاده كامل از فرآورده هاي كارشناسي آنها و نيز ارتباط مستمر با شوراهاي مشورتي و نظارت بر كارهاي اداري و كارشناسي كميسيونها و ايجاد گنجينه اطلاعات كارآمد از مطالعات و تحقيقات و گزارشهاي مهم كارشناسي مربوط به مسائل ايران و جهان و هم چنين نظارت بر حسن اجراي سياستهاي كلي كه به تاييد مقام معظم رهبري رسيده است و يپگيري آنها و نيز ابلاغ مصوبات و تصميم ها و تدوين صورت مشروح مذاكرات و ديگر امور اداري و اجرايي مجمع دبيرخانه مجمع تشخيص مصلحت نظام تشكيل مي شود. مسووليت دبيرخانه يا دبير مجمع است كه رياست دبيرخانه را به عهده خواهد داشت .