اساسنامه بنياد سعدي مصوب 1389,08,04 با اصلاحات و الحاقات بعدي مصوبه «اساسنامه بنياد سعدي» كه در جلسه 673 مورخ 4 / 8 / 89 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به شرح ذيل به تصويب رسيده است، براي اجراء ابلاغ ميشود. مقدمه زبان فارسي با پشتوانه بيش از هزار سال ادبيات غني، و آثار ارزنده شاعران و نويسندگاني چون فردوسي، بيهقي، خيام، عطار، مولوي، سعدي و حافظ، همواره مورد توجه و علاقه كساني بوده است كه خواستار فراگرفتن اين زبان و آشنايي با فرهنگ اسلامي و ايراني نهفته در ذخاير ادبي و علمي آن بودهاند. نظر به اين كه براي آموزش اين زبان به صورت علمي و دقيق و با استفاده از امكانات آموزشي جديد، به سازماني خاص نياز است كه بتواند دانشآموزان و دانشجويان و عموم علاقهمندان به زبان فارسي را با اين زبان و ظرايف و لطايف ادبيات و محتواي غني آن آشنا كند، مؤسسهاي به نام «بنياد سعدي» كه در اين اساسنامه باختصار «بنياد» ناميده ميشود، با اهداف و وظايف مندرج در اين اساسنامه تأسيس ميگردد.
ماده 1
هدف به منظور تقويت و گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور و ايجاد تمركز، همافزايي و انسجام در فعاليتهاي مرتبط با اين حوزه و بهرهگيري بهينه از ظرفيتهاي موجود كشور، بنيادي به نام «بنياد سعدي» تأسيس ميشود تا براساس اهداف، سياستها، راهبردها و ضوابط حاكم بر روابط فرهنگي بينالمللي جمهوري اسلامي ايران، مديريت راهبردي و اجراي فعاليتهاي آموزشي، پژوهشي، فرهنگي و رسانهاي را در حوزه گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور با هماهنگي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي عهدهدار شود.
تبصره
سياستها و راهبردهاي فرهنگي مصوب شوراي عالي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي در عرصه بينالملل، مناطق و كشورهاي مختلف جهان براي فعاليتهاي بنياد سعدي و نمايندگيهاي آن در خارج از كشور، لازمالاتباع ميباشد.
ماده 2
وظايف وظايف اين بنياد عبارت است از: 1 ـ مديريت، سياستگذاري، هماهنگي، هدايت، حمايت و نظارت بر فعاليتهاي جمهوري اسلامي ايران در زمينههاي مرتبط با گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور 2 ـ تدوين استاندارد و شيوههاي مناسب آموزش زبان و ادب فارسي براي مقاطع مختلف تحصيلي و دورههاي آموزشي. 3 ـ حمايت از ايجاد و گسترش دورهها، دروس، رشتهها و مراكز آموزش و تحقيقات زبان و ادبيات فارسي و اتاقهاي ايران در كشورهاي ديگر و حمايت از فعاليت آنها. 4 ـ تأمين نيازهاي نمايندگيهاي فرهنگي و نمايندگيهاي سياسي (در كشورهاي فاقد نمايندگي فرهنگي) جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور در حوزه زبان و ادبيات فارسي و حمايت از فعاليت آنها. 5 ـ برگزاري دورههاي آموزشي، دانشافزايي و تخصصي زبان و ادبيات فارسي در داخل و خارج از كشور و حمايت از برگزاري اين دورهها. 6 ـ گسترش خط، زبان و ادبيات فارسي در ميان ايرانيان مقيم خارج از كشور. 7 ـ آموزش از راه دور زبان و ادب فارسي با استفاده از فناوريهاي نوين و حمايت از اين فعاليتها. 8 ـ اعزام استاد براي تدريس در دورههاي كوتاه و طولانيمدت زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور. 9 ـ تأليف و توليد كتاب، نرمافزار، منابع و وسايل آموزشي و كمك آموزشي زبان وادبيات فارسي به زبانهاي مختلف جهان و حمايت از توليد اين منابع و محصولات. 10 ـ تهيه لغت نامههاي دوزبانه و چندزبانه و ساير كتابهاي مرجع در جهت تسهيل آموزش و پژوهش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور. 11 ـ حمايت از نشر آثار مرتبط با زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور. 12 ـ تجهيز كرسيها، اتاقهاي ايران و كتابخانههاي خارج از كشور به تجهيزات و منابع آموزشي، كمك آموزشي و مطالعاتي ذيربط. 13 ـ تهيه و ارسال كتاب و نيازهاي آموزشي كرسيهاي زبان وادبيات فارسي و ديگر مراكز آموزشي زبان و ادبيات فارسي در جهان. 14 ـ اعطاي راتبه (بورس تحصيلي) و فرصت مطالعاتي به دانشجويان، اساتيد و محققان خارجي در زمينه زبان وادب فارسي. 15 ـ پشتيباني و هدايت تحصيلي دانشجويان غيرايراني زبان وادب فارسي مشغول تحصيل در ايران. 16 ـ حمايت از پژوهشها و پاياننامههاي برتر در زمينه زبان و ادب فارسي در خارج از كشور و اهداي جايزه به پژوهشها و پايان نامههاي برگزيده در اين زمينه. 17 ـ برگزاري المپيادهاي منطقهاي و جهاني و آزمونهاي استاندارد تعيين سطح زبان فارسي. 18 ـ برگزاري نشستها و همايشهاي علمي وادبي مرتبط با زبان فارسي و مراسم نكوداشت مفاخر و استادان در اين زمينه در داخل و خارج از كشور. 19 ـ حمايت و پشتيباني از فعاليتهاي ادبي، فرهنگي، هنري و رسانهاي در زمينه زبان و ادب فارسي و استفاده از ظرفيتهاي فرهنگي و هنري و رسانهاي جمهوري اسلامي ايران و كشورهاي ديگر در اين زمينه. 20 ـ تربيت استادان جوان و مستعد خارجي براي آموزش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور. 21 ـ تشكيل مجمع جهاني اساتيد خارجي و كانون فارغالتحصيلان خارجي زبان و ادبيات فارسي و برگزاري نشستهاي دوره اي براي اساتيد و فارغالتحصيلان، در داخل و خارج از كشور. 22 ـ امضاي اسناد همكاري و مبادلات پژوهشي، آموزشي، فرهنگي و رسانهاي در زمينه گسترش زبان و ادبيات فارسي با مؤسسات، دانشگاهها و مراكز ذيربط كشورهاي ديگر. 23 ـ حمايت از ايجاد و گسترش رشتههاي مترجمي زبان فارسي، تدريس زبان فارسي و ادبيات فارسي در دانشگاهها و مراكز آموزش عالي ايران و ساير كشورها. 24 ـ حمايت از ايجاد و گسترش نهادها، انجمن ها و موسسات آموزشي، پژوهشي و ادبي بومي و مشترك در زمينه زبان و ادبيات فارسي در كشورهاي ديگر 25 ـ حمايت از ايجاد پايگاه هاي اينترنتي و انتشار نشريات علمي، ادبي در زمينه زبان و ادب فارسي در خارج از كشور
ماده 3
اركان بنياد
1
رياست عاليه بنياد
2
هيئت امناي بنياد
3
رئيس بنياد
ماده 4
رياست عاليه بنياد رياست عاليه بنياد با رئيس جمهور است كه در هر سال حداقل 2 جلسه هيئت امنا با حضور ايشان تشكيل مي شود و در صورت نياز به برگزاري جلسات بيشتر با حضور ايشان، اين امر با درخواست رئيس هيئت امناء و موافقت رئيس جمهور صورت خواهد گرفت.
ماده 5
اعضاي هيئت امناي بنياد
1
معاون اول رئيس جمهور (رئيس هيات امنا)
2
رئيس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي (دبير هيئت امنا)
3
رئيس بنياد
4
وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي
5
وزير امور خارجه
6
وزير علوم، تحقيقات و فناوري
7
وزير آموزش و پرورش
8
رئيس فرهنگستان زبان و ادب فارسي
9
دبير شوراي عالي انقلاب فرهنگي
10
رئيس جامعه المصطفي العالميه
11
رئيس سازمان صدا و سيما
12
5 نفر صاحب نظر در حوزه زبان و ادبيات فارسي به پيشنهاد رئيس فرهنگستان زبان و ادب فارسي و تاييد هيئت امنا و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي
تبصره 1
اعضاي حقيقي هيئت امنا با حكم رئيس جمهور به مدت 5 سال به اين سمت منصوب ميشوند كه تمديد مدت عضويت آنها براي دوره هاي بعد بلا مانع ميباشد.
تبصره 2
هر يك از اعضاي حقوقي هيئت امنا ملزم به همكاري با بنياد در اجراي سياستها و راهبردهاي مصوب هيات امنا بوده و گزارش عملكرد ساليانه دستگاه خود در اجراي مصوبات هيئت امنا و گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور را به هيئت امنا ارائه خواهند كرد.
ماده 6
با تأسيس بنياد و تشكيل هيأت امناي آن، وظايف شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي به هيأت مزبور منتقل خواهد شد.
ماده 7
وظايف و اختيارات هيئت امناي بنياد
1
بررسي و تصويب سياستها و راهبردهاي كلي حاكم بر تمامي فعاليتهاي بخشهاي مختلف دولتي و غير دولتي در گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور.
2
بررسي و اعلام نظر در مورد پيشنهاد رئيس هيئت امنا مبني بر معرفي رئيس بنياد.
3
نظارت بر حسن اجراي سياست ها و ارزيابي عملكرد ساليانه و كلي بخش هاي مختلف دولتي و غير دولتي بويژه دستگاههاي عضو بنياد در گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور.
4
بررسي و تصويب طرح ها و برنامه هاي كلان بنياد و برنامه و بودجه ساليانه آن.
5
بررسي و اعلام نظر در مورد گزارش سالانه رياست بنياد درباره عملكرد بنياد و دستگاههاي عضو هيات امنا.
6
بررسي حسابهاي نهايي و ترازنامه بنياد براساس گزارش رئيس بنياد.
7
بررسي و تصويب پيشنهاد رئيس بنياد در ارتباط با ايجاد شعب بنياد، مراكز تحقيقاتي آموزشي و اتاق ايران در خارج از كشور و ايجاد شعبه در ساير شهرهاي ايران.
8
بررسي و تصويب تشكيلات، دستورالعملها، ضوابط و آيين نامه هاي بنياد از جمله آيين نامه هاي استخدامي، مالي و معاملاتي آن.
9
بررسي و تاييد هر گونه پيشنهاد تغيير و اصلاح در مفاد اساسنامه براي تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
تبصره1
هيئت امنا مي تواند به منظور نظارت بر فعاليت ها و برنامه هاي بنياد از وجود افراد صاحب نظر و با صلاحيت به عنوان بازرس استفاده نمايد. رئيس بنياد موظف است تسهيلات لازم را براي حسن اجراي وظايف آنان را فراهم آورد.
تبصره 2
هيأت امنا با تشكيل يك كميسيون دائمي ميتواند درصورت لزوم برخي از وظايف خود را به كميسيون مزبور، تفويض نمايد.
ماده 8
رئيس بنياد رئيس بنياد با معرفي رئيس هيئت امنا و با تاييد هيئت امنا با حكم رياست عاليه بنياد به مدت 4 سال به اين سمت منصوب خواهد شد و تمديد انتصاب وي براي دورههاي بعد با پيشنهاد رئيس هيئت امنا، تاييد هيئت امنا و تصويب رياست عاليه بلا مانع است.
ماده 9
اختيارات و وظايف رئيس بنياد
1
برنامه ريزي راهبردي و تنظيم راهبردها و سياستهاي كلي حاكم بر امور و فعاليتهاي گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور مبتني بر راهبردها و سياستهاي فرهنگي بين المللي مصوب شوراي عالي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي و ارائه به هيئت امنا.
2
تهيه و تنظيم طرحها و برنامه هاي كلان براي پيشنهاد به هيئت امنا.
3
تهيه و تنظيم برنامه و بودجه سالانه بنياد و پيشنهاد به هيئت امنا.
4
نظارت و ارزيابي عملكرد كلي و ساليانه بخشها و دستگاههاي دولتي و غيردولتي بويژه دستگاههاي عضو هيئت امنا در زمينه گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور و ارائه گزارش به هيئت امنا.
5
امضاي موافقت نامه ها و قراردادهاي داخلي و خارجي در چارچوب وظايف بنياد با رعايت قوانين و مقررات مربوط .
6
اداره امور شعب و مؤسسات و مراكز تحقيقاتي آموزشي بنياد در داخل و خارج از كشور.
7
پيشنهاد و معرفي افراد مناسب براي انتصاب در سمت رؤساي شعب، مؤسسات و مراكز تحقيقاتي آموزشي بنياد در داخل و خارج از كشور، به هيأت امنا.
8
تهيه و پيشنهاد ساختار سازماني و تشكيلات تفصيلي بنياد و هرگونه تغيير يا اصلاح بعدي در آن به هيأت امنا.
9
تهيه و تنظيم آييننامههاي مالي و ساير آييننامههاي بنياد و اجراي آن پس از تصويب در هيأت امنا.
10
نصب و عزل معاونان و مديران بنياد، و همچنين رؤساي شعب و مؤسسات و مراكز پژوهشي آموزشي بنياد در داخل و خارج از كشور.
11
اجراي مصوبات و تصميمات هيأت امنا و پيگيري اجراي مصوبات در دستگاههاي ديگر بويژه دستگاههاي عضو هيأت امنا.
12
ارائه گزارشهاي دورهاي و موردي از عملكرد بنياد و دستگاههاي عضو هيأت امنا به هيأت امنا.
تبصره 1
رئيس بنياد در مقابل هيأت امنا مسئول است و در كليه مواردي كه بر طبق اين اساسنامه به عهده وي گذاشته شده است پاسخگو خواهد بود.
تبصره 2
رئيس بنياد بالاترين مقام اداري و اجرايي بنياد است كه ميتواند بخشي از وظايف خود را به دبير يا قائم مقام بنياد تفويض نمايد.
ماده 10
شوراي بنياد بنياد داراي شورايي مركب از تعدادي از صاحبنظران و استادان ميباشد كه تركيب و وظايف آن به پيشنهاد رئيس بنياد، به تصويب هيأت امنا خواهد رسيد.
ماده 11
محل فعاليت بنياد مركز اصلي بنياد در تهران است و بنياد ميتواند نسبت به ايجاد شعبه در ساير شهرهاي ايران و ايجاد شعبه، مراكز تحقيقاتي و آموزشي و اعطاي نمايندگي به طرفهاي خارجي در خارج از كشور اقدام نمايند.
تبصره
ايجاد و فعاليت شعب، مراكز تحقيقاتي و آموزشي و اعطاي نمايندگي به طرفهاي خارجي، در خارج از كشور با پيشنهاد بنياد و موافقت شوراي عالي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي انجام ميشود.
ماده 12
بنياد سياستگذاري، برنامهريزي، هدايت، حمايت و نظارت در فرآيند گسترش زبان و ادبيات فارسي و اجراي وظايف آموزشي(با استثناي مدارس زير نظر آموزش و پرورش) در خارج از كشور را در چهارچوب سياستهاي فرهنگي مصوب شوراي عالي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي بر عهده دارد.
ماده 13
بنياد در جاهايي كه سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي رايزني فرهنگي دارد، نمايندگي مستقل ايجاد نخواهد كرد و معلمان و اساتيد اعزامي وظايف محوله از سوي بنياد را زير نظر رايزني فرهنگي انجام خواهند داد و در مناطقي كه رايزني فرهنگي وجود نداشته باشد اين وظايف زير نظر نمايندگيهاي سياسي جمهوري اسلامي ايران انجام خواهد شد.
تبصره 1
وظيفه تسهيم، تقسيم و اولويتگذاري در بودجه، اعتبارات اين فعاليتها، تأمين اساتيد، تهيه متون و محتواي آموزشي، تجهيزات و مواد آموزشي و ساير حمايتهاي علمي و تخصصي به عهده بنياد ميباشد.
تبصره 2
نحوه فعاليت و همكاري بنياد با نمايندگيهاي فرهنگي سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي بر اساس توافقنامهاي كه در چهارچوب مفاد اساسنامه حاضر تنظيم ميشود، تعيين خواهد شد.
ماده 14
وضعيت حقوقي و مالي بنياد بنياد تابع قانون تشكيل هيئتهاي امناي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و قانون نحوه انجام امور مالي و معاملاتي مصوب سال 1369 ميباشد.
ماده 15
منابع مالي بنياد بودجه بنياد پس از تصويب و پيشنهاد هيئت امنا به عنوان كمك دولت با رديف مستقل در اعتبارات سالانه دولت ديده خواهد شد.
تبصره
بنياد ميتواند از كمكهاي ساير دستگاهها و نهادهاي دولتي و غيردولتي و درآمدهاي خود براي گسترش زبان و ادبيات فارسي استفاده نمايند.
ماده 16(اصلاحي 02ˏ05ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۰۵/۰۲
انسجام بخشي فعاليتها با تأسيس بنياد سعدي، شوراي گسترش زبان و ادبيات فارسي از سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي به بنياد سعدي منتقل ميشود و بنياد عهدهدار وظايف آن در داخل و خارج از كشور خواهد شد. مراكز تحقيقات و آموزش زبان فارسي در خارج از كشور نيز به بنياد منتقل ميشود و مديران اين مراكز كه از سوي بنياد منصوب ميشوند فعاليت خود را در خارج از كشور به استثناء مركز تحقيقات زبان فارسي پاكستان زير نظر رايزني فرهنگي و بر طبق توافقنامه ميان بنياد و سازمان انجام خواهند داد.
تبصره 1
با تأسيس بنياد تمامي فعاليتهاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در زمينه گسترش زبان و ادبيات فارسي در خارج از كشور از جمله: اعطاي بورس تحصيلي به دانشجويان خارجي، تبادل استاد و دانشجو، اعطاي فرصت مطالعاتي، انعقاد اسناد همكاري، اعزام استاد زبان فارسي، برگزاري دورههاي آموزشي و حمايت از ايجاد و گسترش كرسيهاي زبان و ادبيات فارسي در كشورهاي ديگر بر اساس سياستها و برنامههاي بنياد و در انطباق با سياستگذاريهاي هيأت امناي بنياد صورت خواهد گرفت.
تبصره 2
با تأسيس بنياد تمامي فعاليتها و امكانات وزارت امور خارجه در زمينه گستـرش زبان و ادبيات فارسي در داخل و خارج از كشور به بنياد منتقل ميشود تا بر اساس اين اساسنامه مورد بهرهبرداري قرار گيرد.
تبصره 3
بخشي از امكانات اتاقهاي ايران نيز بر طبق موافقتنامهاي كه ميان بنياد و سازمان منعقد خواهد شد در اختيار بنياد و در مسير فعاليتهاي آن قرار ميگيرد.
ماده 17
تغيير و اصلاح اساسنامه هرگونه تغيير يا اصلاح اساسنامه مطابق راهكارهاي ذيل صورت ميپذيرد:
1
به پيشنهاد رئيس هيئت امناء و تصويب دو سوم اعضاء هيئت امنا و با تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
2
بنا به پيشنهاد و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي.
ماده 18
تصويب اساسنامه اين اساسنامه در 18 ماده و 14 تبصره در جلسه 673 مورخ 4 / 8 / 1389 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد. محمود احمدي نژاد رييس جمهور و رييس شوراي عالي انقلاب فرهنگي