موضوع شركت و وظيفه اصلي آن عبارت است از اعمال حق مالكيت ملت ايران نسبت به منابع نفتي و گازي سرتاسر كشور و فلات قاره واشتغال بعمليات صنعت نفت و گاز و پتروشيمي و صنايع وابسته در داخل و خارج كشور بشرح زير: الف - تفحص و نقشهبرداري و اكتشاف و استخراج و حمل و نقل و تصفيه نفت خام و گاز طبيعي و هيدروكاربورهاي طبيعي ديگر (اعم از مايع وجامد) و ساختن و عمل آوردن هر نوع فرآوردههاي اصلي نفتي از قبيل گاز و گاز مايع و انواع مشتقات گاز و اقسام بنزين و اقسام نفت سفيد و نفت گاز ونفتهاي سوخت و قير و اسفالت و هر نوع مواد نفتي كه توليد نيرو نمايد. همچنين هر گونه عمليات بمنظور قابل عرضه كردن مواد مزبور و حمل و نقل و پخش و صدور و فروش آنها در داخل و خارج كشور.
تبصره
اشتغال بامور مذكور در اين بند در سراسر كشور و فلات قاره منحصراً بعهده شركت ميباشد مگر در مواردي كه بموجب قوانينجداگانه مشاركت مؤسسات ديگر در بعضي از اين امور تجويز شده يا بشود و در اينصورت شركت نظارت كامل در حسن جريان امور مزبور بعملخواهد آورد. ب - ساختن فرآوردههاي فرعي و مشتقات نفت از قبيل روغن موتور و گريس و پارافين و وازلين و حمل و نقل و پخش و صدور و فروش آنها درداخل و خارج كشور.
تبصره 1
اشتغال اشخاص و مؤسسات خصوصي بامور مذكور در اين بند در هر مورد منوط بموافقت شركت و تحصيل پروانه مخصوص ازوزارت صنايع و معادن خواهد بود و شركت بمنظور تطبيق اينگونه فرآوردهها با استانداردهاي بينالمللي نظارت لازم را اعمال خواهد نمود و تعيينقيمت اين فرآوردهها توسط وزارت صنايع و معادن با مشورت شركت صورت خواهد گرفت.
تبصره 2
در صورتيكه مؤسسات و اشخاصي كه بموجب تبصره فوق اقدام بتهيه فرآوردههاي فرعي و مشتقات نفتي ميكنند ضمن عملياتخود مقداري فرآوردههاي اصلي مذكور در بند الف فوق را كه در انحصار شركت است توليد كنند پخش و فروش و صدور مواد مذكور در هر موردموكول باجازه شركت و طبق مقرراتي خواهد بود كه شركت ابلاغ كند. ج - مراقبت و اهتمام و اقدام مقتضي براي توسعه و پيشرفت صنعت نفت و صنايع وابسته بآن از لحاظ علمي و فني و بازرگاني و اقتصادي وغيره و اتخاذ تدابير لازم براي بهرهبرداري صحيح از ذخاير ثابت شده. د - حفظ مخازن زيرزميني نفت و گاز و هيدروكاربورهاي[هيدروكربورهاي] ديگر و اتخاذ تدابير لازم براي جلوگيري از تلف شدن مواد مذكور در سراسر كشور وفلات قاره. ه - هر گونه فعاليت در رشتههاي صنعت پتروشيمي و صنعت گاز و صنايع وابسته به آنها. و - عنداللزوم مبادرت باقدامات عمراني و كشاورزي كه براي انجام فعاليتهاي نفتي در حوزههاي عملياتي شركت لازم باشد. شركت مجاز خواهدبود كه با تصويب مجمع عمومي نمايندگان صاحب سهام بهر گونه فعاليت صنعتي و بازرگاني ديگر نيز مبادرت نمايد.