اساسنامه فرهنگستان علوم پزشكي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1368,05,10 با اصلاحات و الحاقات بعدي به استناد بند 4 قانون اهداف و وظايف شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مصوبه يكصد و سي و پنجمين نشست مورخ 15 /10 /66 آن شورا و در اجراي ماده 5 قانون تشكيلات و وظايف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي فرهنگستان علوم پزشكي جمهوري اسلامي ايران كه به اختصار «فرهنگستان» ناميده مي شود طبق اين اساسنامه تشكيل مي شود.
ماده 1
هدف: نيل به استقلال علمي و فرهنگي و توسعه علوم و فنون پزشكي و تقويت روح پژوهش و ارتقاي سطح علوم پزشكي كشور و دستيابي به آخرين يافته ها و نوع آوري ها در عرصه دانش پزشكي از طريق فعاليتهاي جمعي و جذب حمايت و تشويق از دانشمندان و محققان برجسته.
ماده 2
وظايف:
1
كوشش در جهت گسترش مرزهاي دانش و تلاش مستمر براي ارتقاي سطح دانش و پژوهش در كشور.
2
بررسي و تحليل وضعيت علمي و فني آموزشي و پژوهشي علوم پزشكي و ارائه پيشنهاد در زمينه بهبود و ارتقاي آن به مراجع ذيربط.
3
انجام دادن امور مشاوره علمي و تحقيقاتي اساسي مسائل مربوط به تكنولوژي كه از سوي دولت، شوراي پژوهشهاي علمي و مراكز علمي و تحقيقاتي از فرهنگستان درخواست مي شود و ارائه پيشنهادهاي لازم در اين زمينه ها.
4
مطالعه تجربيات كشورها در كسب و توسعه علوم و تكنولوژي پزشكي و همچنين بررسي آخرين يافته هاي علمي و نحوه استفاده از آنها با توجه به زمينه ها و امكانات موجود در كشور.
5
تشويق و ترغيب دانشمندان و پژوهشگران به خلق آثار علمي، از طريق حمايت مادي و معنوي ايشان.
6
ايجاد تسهيلات لازم در جهت مبادله اطلاعات و نتايج تحقيقات و تبادل نظر بين دانشمندان و محققان و مبادله متخصصان و پژوهشگران علوم پزشكي ساير كشورها به ويژه كشورهاي اسلامي و جهان سوم با واگذاري بورس و استفاده از مسافرتهاي علمي و فرصتهاي مطالعاتي از طريق مراجع ذيربط.
7
بررسي و پيشنهاد ضوابط در خصوص ارتقاء سطح علمي سمينارها و كنگره ها و كنفراسهاي پزشكي در سطح ملي و بين المللي و ارزيابي اينگونه مجامع.
8
برگزاي سمينارها و كنفرانسها و كنگره ها و سمپوزيوم ها در زمينه جديدترين يافته هاي علوم پزشكي.
9
اشاعه اطلاعات و دانسته هاي علوم پزشكي از طريق انتشار مجلات و كتب علمي و پژوهشي بالاخص نتايج تحقيقات و يافته هاي جديد علوم پزشكي در سطح كشور و جهان.
10
اعطاي پاداش و جايزه و نشان علمي به دانشمندان و پژوهشگران و مؤسساتي كه خدمات علمي برجسته اي انجام داده اند از طريق مراجع قانوني.
11
پيشنهاد تخصيص اعتبارات و امكانات تحقيقاتي براي فعاليتهاي دانشمندان برجسته.
12
بررسي و تصويب عضويت فرهنگستان در مجامع و سازمانهاي بين المللي كه وظايف و اهداف متناسب با وظايف و اهداف فرهنگستان دارد در چارچوب قوانين و مقررات كشور.
ماده 3 (منسوخه 21ˏ01ˏ1380) منسوخ ۱۳۸۰/۰۱/۲۱
اركان فرهنگستان عبارت است از :
1
رئيس جمهور در مقام رياست عاليه فرهنگستان. 2-هيئت امناي
3
مجمع عمومي ( متشكل از اعضاي علمي پيوسته ).
4
رئيس فرهنگستان.
5
شوراي علمي ( رئيس فرهنگستان و رؤساي گروه هاي علمي ).
6
دبير. 7-هيئت امناي فرهنگستانهاي جمهوري اسلامي ايران 4 - تمامي فرهنگستانها يك هيئت امنا خواهند داشت. تركيب آن به اين شرح خواهد بود:
1
1 معاون اول رييس جمهور به عنوان رييس هيئت امنا.
2
1 وزراي علوم، تحقيقات و فنّاوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و فرهنگ و ارشاد اسلامي.
3
1 رؤساي فرهنگستانها.
4
1 دو نفر از دانشمندان و صاحبنظران به پيشنهاد رييس هر فرهنگستان. 4 (منسوخه 11ˏ05ˏ1379) - تمامي فرهنگستانها يك هيئت امنا خواهند داشت. تركيب آن به اين شرح خواهد بود:
1
1 معاون اول رييس جمهور به عنوان رييس هيئت امنا.
2
1 وزراي علوم، تحقيقات و فنّاوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و فرهنگ و ارشاد اسلامي.
3
1 رؤساي فرهنگستانها.
4
1 دو نفر از دانشمندان و صاحبنظران به پيشنهاد رييس هر فرهنگستان
ماده 5 (منسوخه 24ˏ08ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۴
وظايف هيات امناء :
1
انتخاب رئيس فرهنگستان از ميان 3 نفري كه مجمع پيشنهاد مي كند و معرفي وي به رياست جمهوري و براي صدور حكم.
2
تصويب سازمان اداري فرهنگستان.
3
بررسي و تصويب خط مشي كلي .
4
بررسي و تصويب بودجه پيشنهادي.
5
تصويب حساب هاي سالانه. 6-بررسي و تصويب بودجه تفصيلي بر اساس اعتبارات مصوب در بودجه سالانه كشور در چارچوب اساسنامه.
7
تصويب آيين نامه هاي اداري مالي ، معاملاتي ، استخدامي و همچنين آيين نامه هاي داخلي فرهنگستان.
8
جلب و قبول كمك ها و هداياي اشخاص حقيقي و حقوقي.
9
تصويب ضوابط مربوط به اعطاي پاداش و جوايز و بورس و نشان و مدال به افراد واجد شرايط .
10
پيشنهاد عضويت فرهنگستان در سازمان ها و مجامع بين المللي به مراجع ذيصلاح.
ماده 6
مجمع عمومي «مجمع» مركب است از كليه اعضاي پيوسته فرهنگستان، جلسات اين مجمع حداقل سالي يكبار تشكيل مي شود.
تبصره 1
اعضاي وابسته مي توانند در مجمع بدون حق رأي شركت كنند.
تبصره 2
رياست مجمع با رئيس فرهنگستان است.
ماده 7 (منسوخه 24ˏ08ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۴
وظايف مجمع عمومي :
1
تصويب سياست ها و برنامه هاي علمي فرهنگستان.
2
تصويب نظام نامه نحوه اجراي فعاليت هاي علمي فرهنگستان.
3
تعيين دانشمنداني كه شرايط دريافت پاداش يا جايزه يا بورس يا مدال يا نشان و يا فرصت مطالعاتي را دارند و معرفي ايشان به رياست عاليه فرهنگستان.
4
انتخاب سه نفر براي تعيين رئيس فرهنگستان.
5
انتخاب اعضاي پيوسته، و افتخاري.
ماده 8
شوراي علمي شوراي علمي مركب است از: - رئيس فرهنگستان، به عنوان رئيس شورا. - رؤساي گروههاي علمي.
ماده 9
وظايف شوراي علمي:
1
بررسي سياستها و برنامه هاي علمي فرهنگستان و پيشنهاد آن به مجمع براي تصويب.
2
تصويب و تدوين نظامنامه نحوه اجراي فعاليتهاي علمي فرهنگستان و ارائه آن به مجمع براي تصويب
3
تعيين وظايف گروههاي علمي
4
بررسي و اظهارنظر در مورد طرحهاي علمي و ارجاع آن به گروههاي علمي ذيربط.
5
تعيين اهم مسائل و موضوعاتي كه لازم است مورد تحقيقق قرار گيرد و پيشنهاد آنها به مراكز علمي ذيصلاح در كشور.
6
تهيه و تدوين ضوابط مربوط به اعطاي پاداش و جوايز و بورس و نشان و مدال به افراد واجد شرايط و پيشنهاد آن به هيئت امناء جهت تصويب.
7
تعيين دانشمنداني كه شرايط دريافت پاداش يا جايزه يا بورس يا مدال يا نشان و يا فرصت مطالعاتي را دارند و معرفي ايشان به مجمع براي تصويب.
8
بررسي و پيشنهاد ضوابط در خصوص ارتقاي سطح علمي سمينارها و كنگره ها و كنفرانسهاي پزشكي در سطح ملي و بين المللي و ارزيابي اينگونه مجامع.
9
انجام دادن ساير كارهائي كه از سوي هيأت امناء، مجمع و رياست فرهنگستان به اين شورا ارجاع مي شود.
ماده 10 (منسوخه 21ˏ07ˏ1388) منسوخ ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
رييس فرهنگستان از ميان اعضاي فرهنگستان، به پيشنهاد رييس جمهور و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با حكم ايشان براي يك دوره چهارساله انتخاب مي شوند. تغيير رؤساي مزبور به علل مختلف از جمله فوت، كناره گيري، عزل و استعفاء قبل از پايان دوره نيز مطابق همين شيوه خواهد بود.
ماده 10 (منسوخه 27ˏ02ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۲/۲۷
رييس فرهنگستان از ميان اعضاي فرهنگستان، به پيشنهاد رييس جمهور و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با حكم ايشان براي يك دوره چهارساله انتخاب مي شوند. تغيير رؤساي مزبور به علل مختلف از جمله فوت، كناره گيري، عزل و استعفاء قبل از پايان دوره نيز مطابق همين شيوه خواهد بود.
تبصره (منسوخه 21ˏ07ˏ1388) منسوخ ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
انتخاب مجدد رييس فرهنگستان بلامانع مي باشد.
تبصره1
انتخاب مجدد رييس فرهنگستان بلامانع مي باشد. تبصره (2)(منسوخه 14ˏ06ˏ1368) الحاقي ـ در اولين دوره رئيس فرهنگستان با پيشنهاد وزير بهداشت درمان و آموزش پزشكي و با حكم رئيس محترم جمهوري منصوب خواهد شد
ماده 11 (منسوخه 24ˏ08ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۴
وظايف رئيس فرهنگستان :
1
پيشنهاد سازمان اداري ، بودجه و حساب هاي سالانه به هيأت امناء جهت تصويب.
2
پيشنهاد عضويت فرهنگستانها در مجامع بين المللي.
3
انتصاب رؤساي گروه هاي علمي.
4
پيشنهاد افراد به عنوان اعضاي پيوسته ، وابسته و يا افتخاري فرهنگستان به مجمع جهت تصويب.
5
پيگيري و نظارت بر حسن اجراي تصميمات هيات امناء ، مجمع و شوراي علمي.
6
دعوت از اعضاي مجمع و شوراي علمي براي تشكيل جلسه.
ماده 12 (منسوخه 24ˏ08ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۴
دبير فرهنگستان به انتخاب و حكم رئيس فرهنگستان منصوب ميشود.
ماده 13
وظايف دبير فرهنگستان
1
اداره كليه امور دبيرخانه اعم از اداري و مالي.
2
تأمين كاركنان مورد نياز فرهنگستان.
3
انجام دادن ساير اموري كه از طرف هيأت امناء، مجمع، شوراي علمي و رياست فرهنگستان به وي محول مي شود.
ماده 14
گروههاي علمي گروههاي علمي فرهنگستان عبارتند از: گروه علوم باليني پزشكي. گروه علوم پايه پزشكي. گروه پيراپزشكي. گروه علوم داروئي. گروه علوم داندانپزشكي. گروه علوم بهداشتي و تغذيه. گروه طب اسلامي و طب سنتي.
تبصره 1
هر گروه علمي متشكل از تعدادي از اعضاي پيوسته و يا وابسته فرهنگستان است كه با توجه به نوع تخصص ايشان توسط رئيس فرهنگستان براي عضويت در گروه انتخاب شده اند، هر گروه علمي رئيسي خواهد داشت كه توسط رئيس فرهنگستان منصوب مي شود.
تبصره 2
وظيفه گروه تنظيم و ارائه برنامه هاي علمي به شوراي علمي خواهد بود.
تبصره 3
شوراي علمي با تصويب مجمع عمومي مي تواند در صورت لزوم گروههاي علمي را در يكديگر ادغام و يا گروههاي علمي جديدي تشكيل دهد.
ماده 15(منسوخه 21ˏ01ˏ1380) منسوخ ۱۳۸۰/۰۱/۲۱
فرهنگستان داراي اعضاي پيوسته، وابسته و افتخاري خواهد بود كه با پيشنهاد رييس فرهنگستان يا حداقل پنج تن از اعضاي مجمع و با تصويب مجمع عمومي با حكم رييس فرهنگستان به عضويت فرهنگستان پذيرفته مي شوند. عضويت اعضاي پيوسته و افتخاري مادام العمر خواهد بود.
ماده 16
فرهنگستان جز در مورد ذيحسابي موضوع ماده 31 قانون محاسبات عمومي از لحاظ امور مالي و معاملاتي تابع مقرراتي خواهد بود كه از طرف هيأت امناء تصويب مي شود.
ماده 17
افراد پيشنهادي براي عضويت در فرهنگستان به معرفي اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و يا خود فرهنگستان مربوطه و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي بر اساس ضوابط و معيارهاي علمي مصوب انتخاب مي شوند.
ماده 17 (منسوخه 21ˏ07ˏ1388) منسوخ ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
افراد پيشنهادي براي عضويت در فرهنگستان با معرفي و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و يا خود فرهنگستان مربوطه و بر اساس ضوابط و معيارهاي علمي مصوب انتخاب مي شوند.
تبصره 1
اعضاي پيوسته بايد ايراني و ملتزم به رعايت قوانين جمهوري اسلامي ايران باشند. همچنين اين اعضاء بايد حداقل داراي درجه دانشياري يا رهبري پژوهش باشند. عضويت خبرگان بدون مدرك در صورتي كه درجه علمي ايشان طبق مقررات مربوط معادل موارد فوق ارزيابي شده باشد بلامانع است.
تبصره 2
دانشمندان برجسته بين المللي كه به عضويت افتخاري فرهنگستان پذيرفته مي شوند وظيفه اي در فرهنگستان ندارند و انتخاب ايشان به احترام مقام علمي شان است.
ماده 18
فرهنگستان حداقل 15 عضو پيوسته از ميان دانشمندان رشته هاي مختلف خواهد داشت كه بار اول با پيشنهاد وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتخاب خواهند شد.
ماده 19 (منسوخه 24ˏ08ˏ1373) منسوخ ۱۳۷۳/۰۸/۲۴
آئين نامه چگونگي رسيدگي به حسابهاي سالانه مؤسسه با هماهنگي نهاد رياست جمهوري و وزارت امور اقتصادي و دارائي تهيه و به تصويب هيأت امناء مي رسد.ضمناً مقرر شد هيأت امناي فرهنگستانها نسبت به تهيه و ارائه يك اساسنامه مشترك براي فرهنگستانها اقدام كند. اين اساسنامه مشتمل بر نوزده ماده و هشت تبصره به پيشنهاد شماره 3013 مورخ 26 /4 /1368 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در يكصد و بيست و هفتمين جلسه مورخ 10 /5 /1368 شوراي مشترك كميسيونهاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي مورد بررسي قرار گرفت و به تصويب رسيد. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي – اكبر هاشمي رفسنجاني