اساسنامه فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران مصوب 1377,12,25 با اصلاحات و الحاقات بعدي به استناد بند 24 قانون اهداف و وظايف شوراي عالي انقلاب فرهنگي (مصوبه شماره 3603 /د ش مورخ 2 /9 /76) فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران طبق اين اساسنامه تشكيل مي شود.
ماده 1
هدف: بمنظور پاسداري از ميراث و هنر اسلامي و ملي و پيشنهاد سياست ها، راهبردها و دستيابي به آخرين يافته ها و نوآوري ها و نيز ارتقاء فرهنگ اسلامي براي مقابله با تهديدات فرهنگ مهاجم، فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي ايران تشكيل مي شود.
ماده 2
وظايف: 1 - پيشنهاد سياستگذاري براي حفظ و توسعه هنر اسلامي، ملي و محلي. 2 - همكاري با حوزه هاي علميه و علماي ديني در شناخت زمينه هاي مباني فقهي هنر. 3 - مطالعه و بهره گيري از نظريه هاي جديد هنر با تكيه بر مباني ملي و اسلامي. 4 - حمايت و تشويق پژوهش هاي بنيادي و پي گيري مطالعات و طرح هاي هنري در سطح ملي. 5 - پيشنهاد سياستگذاري در زمينه ارتباط جوامع هنري داخلي با جهان 6 - پيشنهاد سياستگذاري جهت گسترش نقد هنري و مباحث زيباشناختي. 7 - پيشنهاد تعيين شاخص هاي توسعه هنري. 8 - ارزيابي سالانه شاخصهاي هنري در كشور. 9 - برپايي نشست هاي ساليانه در زمينه هاي مختلف هنري. 10 - بررسي كاستي هاي نظام آموزشي كشور در زمينه هنر و پيشنهاد به مراجع ذي ربط. 11 - مطالعه ارتباط بين رشته اي و پژوهش در زمينه هنر و ساير علوم. 12 - پيشنهاد رشته هاي دانشگاهي « ميان رشته اي هنر» به مراجع ذيربط. 13 - معرفي هنرمندان و محققان واجد شرايط جهت استفاده از هزينه هاي تحصيلي به مراكز ذي ربط. 14 - حمايت از تأليف و ترجمه منابع هنري. 15 - تشكيل گروه هاي تخصصي. 16 - پيشنهاد ضوابط اعطاي نشان هنر به مراكز ذي ربط. 17 - اعطاي جوايز به شخصيت هاي برجسته در حوزه تحقيق، ترجمه و آفرينش هاي هنري
ماده 3
اركان: 1 - رئيس جمهور به عنوان رياست عاليه فرهنگستان. 2 - هيئت امنا
تبصره
هيئت امنا فرهنگستان هنر نيز همان هيئت امناي مشترك فرهنگستانها است (با اضافه كردن رئيس و نمايندگان فرهنگستان هنر) 3 - مجمع عمومي 4 - رئيس فرهنگستان 5 - شوراي تخصصي
ماده 4
مجمع عمومي: «مجمع عمومي» مركب است از كليه اعضاي پيوسته فرهنگستان. جلسه اين مجمع حداقل سالي يكبار تشكيل مي شود.
تبصره 1
اعضاي وابسته مي توانند در مجمع عمومي بدون حق رأي شركت كنند.
تبصره 2
رياست مجمع عمومي با رئيس فرهنگستان است.
ماده 5
وظايف مجمع عمومي: 1 - تصويب سياست ها و برنامه هاي علمي فرهنگستان. 2 - تصويب نظامنامه نحوه اجراي فعاليتهاي علمي فرهنگستان. 3 - انتخاب هنرمندان معرفي شده از سوي شوراي تخصصي براي دريافت پاداش، جايزه، هزينه تحصيلي، مدال هنر، نشان و فرصت مطالعاتي به رياست عاليه فرهنگستان 4 (اصلاحي 11ˏ05ˏ1379) - تصويب اعضاي پيوسته، وابسته و افتخاري. 5 - انتخاب سه نفر براي تعيين رئيس فرهنگستان .
ماده 6
شوراي تخصصي: شوراي تخصصي مركب است از: - رئيس فرهنگستان، بعنوان رئيس شورا. - رؤساي گروههاي تخصصي.
ماده 7
وظايف شوراي تخصصي: 1 - بررسي سياستها و برنامه هاي علمي فرهنگستان و پيشنهاد آن به مجمع عمومي براي تصويب. 2 - تصويب و تدوين نظامنامه نحوه اجراي فعاليتهاي علمي فرهنگستان و ارائه آن به مجمع عمومي براي تصويب. 3 - تعيين وظايف گروههاي تخصصي. 4 - بررسي و اظهارنظر در مورد طرحهاي پژوهشي و ارجاع آن به گروههاي تخصصي ذي ربط. 5 - تعيين اهم مسائل و موضوعاتي كه لازم است مورد تحقيق قرار گيرد و پيشنهاد آنها به مراكز علمي ذي صلاح در كشور. 6 - تهيه و تدوين ضوابط مربوط به اعطاي پاداش و جوايز و مدال به افراد واجد شرايط و پيشنهاد آن به هيئت امنا جهت تصويب. 7 - تعيين هنرمنداني كه شرايط دريافت پاداش يا جايزه يا مدال و يا فرصت مطالعاتي را دارند و معرفي ايشان به مجمع عمومي براي تصويب. 8 - بررسي و پيشنهاد ضوابط درخصوص ارتقاي سطح علمي سمينارها و كنگره ها و كنفرانسهاي علمي در سطح ملي و بين المللي و ارزيابي اينگونه مجامع. 9 - انجام دادن ساير اموري كه از سوي هيئت امنا، مجمع عمومي و رياست فرهنگستان به اين شورا ارجاع مي شود. ماده 8 رئيس فرهنگستان(اصلاحي 21ˏ01ˏ1380) :رييس فرهنگستان از ميان اعضاي فرهنگستان، به پيشنهاد رييس جمهور و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي و با حكم ايشان براي يك دوره چهار ساله انتخاب مي شوند. تغيير رؤساي مزبور به علل مختلف از جمله فوت، كناره گيري، عزل و استعفاء قبل از پايان دوره نيز مطابق همين شيوه خواهد بود.
تبصره (اصلاحي 21ˏ07ˏ1388) اصلاحی ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
انتخاب مجدد رييس فرهنگستان بلامانع مي باشد.
ماده 9
وظايف رئيس فرهنگستان: 1 - پيشنهاد سازمان اداري، بودجه و حسابهاي سالانه به هيئت امنا براي تصويب. 2 - پيشنهاد عضويت فرهنگستان در مجامع بين المللي. 3 - انتصاب رؤساي گروههاي تخصصي. 4 (اصلاحي 11ˏ05ˏ1379) - پيشنهاد افراد به عنوان اعضاي پيوسته، وابسته و يا افتخاري فرهنگستان به مجمع عمومي براي تصويب. 5 - پيگيري و نظارت بر حسن اجراي تصميمات، مجمع عمومي و شوراي تخصصي. 6 - دعوت از اعضاي هيئت امنا، مجمع عمومي و شوراي تخصصي براي تشكيل جلسه.
ماده 10
دبير فرهنگستان: دبير فرهنگستان به انتخاب و حكم رئيس فرهنگستان منصوب مي شود .
ماده 11
وظايف دبير فرهنگستان:
1
اداره كليه امور دبيرخانه اعم از اداري و مالي.
2
تأمين كاركنان مورد نياز فرهنگستان.
3
انجام ساير اموري كه از طرف هيئت امنا، مجمع عمومي، شوراي تخصصي و رياست فرهنگستان به وي محول مي شود.
ماده 12
گروههاي تخصصي: گروههاي تخصصي فرهنگستان عبارتند از:
1
گروه نمايش و ادبيات نمايش
2
گروه موسيقي
3
گروه معماري و شهرسازي
4
گروه هنرهاي سنتي و صنايع دستي
5
گروه هنرهاي تجسمي
6
گروه سينما
7
گروه چند رسانه اي
تبصره 1 (اصلاحي 11ˏ05ˏ1379) اصلاحی ۱۳۷۹/۰۵/۱۱
هر گروه تخصصي متشكل از تعدادي عضو پيوسته يا وابسته و يا هنرمندان خبره است كه با توجه به نوع تخصص ايشان توسط رييس فرهنگستان براي عضويت در گروه انتخاب شده اند. هر گروه تخصصي رييسي خواهد داشت كه توسط رييس فرهنگستان منصوب مي شود.
تبصره 2
وظيفه گروه، تنظيم و ارائه برنامه هاي پژوهشي به شوراي تخصصي خواهد بود.
ماده 13
فرهنگستان مؤسسه اي است با شخصيت حقوقي مستقل كه به نهاد رياست جمهوري وابسته است. اعتباراتي كه براي فرهنگستان در بودجه سالانه كشور منظور مي شود در رديف اعتبارات نهاد رياست جمهوري منظور خواهد بود.
ماده 14
فرهنگستان جز در مورد ذي حسابي موضوع ماده 31 قانون محاسبات عمومي از لحاظ امور مالي و معاملاتي تابع مقرراتي خواهد بود كه از طرف هيئت امنا تصويب مي شود.
ماده 15 (جایگزین 1388/07/21) جایگزینی ۱۳۸۸/۰۷/۲۱
افراد پيشنهادي براي عضويت در فرهنگستان به معرفي اعضاي شوراي عالي انقلاب فرهنگي و يا خود فرهنگستان مربوطه و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي بر اساس ضوابط و معيارهاي علمي مصوب انتخاب مي شوند.
ماده 16 (اصلاحي 09ˏ03ˏ1402) اصلاحی ۱۴۰۲/۰۳/۰۹
فرهنگستان حداقل 30 عضو پيوسته از ميان صاحبنظران و هنرمندان رشته هاي مختلف خواهد داشت كه براي اولين بار 20 نفر به پيشنهاد شوراي هنر و تأييد شوراي عالي انقلاب فرهنگي انتخاب مي شوند. موارد بعدي و نيز انتخاب 10 نفر ديگر طبق ماده 15 عمل خواهد شد.
ماده 17
آيين نامه چگونگي رسيدگي به حسابهاي سالانه مؤسسه با هماهنگي نهاد رياست جمهوري و وزارت امور اقتصادي و دارايي تهيه و به تصويب هيئت امناء مي رسد. اساسنامه فوق مشتمل بر 17 ماده و 10 تبصره در جلسه 439 مورخ 25 /12 /1377 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب رسيد. رييس جمهور و رييس شوراي عالي انقلاب فرهنگي – سيد محمد خاتمي