اساسنامه گنجينه ملي آب ايران مصوب 1376,04,31 با اصلاحات و الحاقات بعدي
فصل اول
كليات
ماده 1
تعريف: به منظور حفظ ارزش ها، فرهنگ و تمدن غني و گرانبهاي گذشتگان كشور و ارائه تلاش بي وقفه و خستگي ناپذير آنان در استفاده هرچه مفيدتر از آب، اين نعمت حيات بخش الهي مؤسسه اي تحت عنوان «گنجينه ملي آب ايران» كه از اين پس گنجينه ناميده مي شود تحت نظارت وزارت نيرو تشكيل مي شود.
تبصره
در كليه مواردي كه موضوع فعاليت هاي گنجينه حسب تشخيص و اعلام سازمان ميراث فرهنگي كشور جزو ميراث فرهنگي كشور محسوب شود، اقدامات گنجينه با رعايت كامل قوانين ناظر به موضوع و با جلب نظر و نظارت سازمان ميراث فرهنگي كشور انجام خواهد شد.
ماده 2
هدف: معرفي و انتقال ميراث ارزشمند گذشتگان در زمينه هاي آب به نسل حاضر و آيندگان علاوه بر اطلاع از علوم، فنون و تجربيات نياكان اين كشور و ارتقاء فرهنگ عمومي مي تواند توصيه هايي در انجام بهتر طرحهاي عمراني آب ارائه نموده و در حل مشكلات تأمين و نحوه بهره برداري از آن گامهاي مؤثري را بردارد. اين گنجينه، آثار و ابنيه، تأسيسات، ابزار و وسايل، مدارك و مستندات آب را از دوران قديم تاكنون شناسائي، بررسي، گردآوري، مرمت و بازسازي و نگهداري نموده و ضمن ارائه به همگان و ايجاد انگيزة تحقيق و تتبع به تهيه اطلاعاتي به منظور مطالعه، شناخت، تجزيه و تحليل، آموزش و بهره گيري از اين آثار پرداخته و در چارچوب اين اساسنامه فعاليت مي نمايد.
ماده 3
مركز گنجينه: مركز اصلي گنجينه در شهر تهران مي باشد و گنجينه مي تواند در سراسر كشور نسبت به ايجاد شعبه يا نمايندگي اقدام نمايد.
ماده 4
مدت فعاليت گنجينه از تاريخ تأسيس نامحدود است.
ماده 5
وظايف گنجينه: - جمع آوري، حفظ و نگهداري ابزار، اشياء ،آثار، طرحها، اطلاعات و سوابق علمي، فرهنگي و تاريخي و آنچه كه از پيشينيان درباره آب و استفاده از اين ماده حياتي به جاي مانده است. - ارائه فعاليتها و ارج نهادن به تلاش مردمي كه در طول قرون و اعصار با روشها و تدابير هوشمندانه به حفظ و استفاده از آب و انرژي حاصله از آن كوشيده اند. - تلاش در جهت انتقال ميراث گرانبهاي گذشتگان به نسل فعلي و آينده در جهت پيشرفت جامعه. - ارتقاء آگاهي عمومي. - نمايش زيباييهاي سمعي و بصري آب شامل جلوه هاي طبيعي، حالات و شكلهاي مختلف و همچنين ارائه انواع عملكردي آن. - ارائه فعاليتهاي ارزنده بعد از انقلاب اسلامي در زمينه تأمين آب. - معرفي فن آوري صنعت آب. - بهره گيري از امكانات و تجارب گنجينه هاي ملي آب ساير كشورها. - فراهم نمودن امكانات لازم براي حضور در صحنه فعاليت هاي فوق در سطح ملي و بين المللي و مبادله اطلاعات علمي و فني صنعت آب در زمينه هاي مورد نظر با كشورهاي ديگر و مراكز علمي و تحقيقاتي جهان و همچنين ساير مواردي كه در پيشبرد اهداف گنجينه مؤثر مي باشد. لذا وظايف گنجينه بدون اينكه منحصر به موارد ذيل باشد عبارتند از : الف) در سطح ملي : 1 - برنامه ريزي فعاليت هاي سالانه گنجينه. 2 - ايجاد گنجينه تحت عنوان گنجينه ملي آب ايران در تهران و ايجاد گنجينه هاي آب در شعب يا نمايندگيهاي ساير نقاط كشور. 3 - شناسايي، فهرست برداري و معرفي آثار قديمي آب مانند قنوات، بندها، آب انبارها، آسيابهاي آبي و ساير تأسيسات آبي كه داراي ارزش تاريخي قابل ملاحظه مي باشند. 4 - انجام پژوهش و تحقيقات كاربردي در متون تاريخي و مسائل فني تأسيسات و ابنيه آبي قديمي به منظور بازسازي آنها. 5 - طراحي، احياء و بازسازي ابنيه قديمي و تاريخي ارزشمند منابع آب و آبرساني كشور با هماهنگي سازمان ذي ربط جهت بهره برداري آبي و انرژي حاصل از آب آنها. 6 - شناسايي، جمع آوري و عرضه اسناد و مدارك مربوط به فرهنگ و سنن جوامع مختلف ايراني در ارتباط با تأمين و نحوه استفاده از آب. 7 - حفظ و حراست مستندات، ابزار و اشياي ارزشمند تاريخي مرتبط با آب و مرمت و نمايش آنها. 8 - برقراري ارتباط، هماهنگي و تبادل اطلاعات علمي و فرهنگي مربوط به آب با مؤسسات و نهادهاي ذي ربط. 9 - شناسايي محققان و كارشناسان علاقمند در زمينه هاي مختلف منابع تاريخي آب و فراهم نمودن تسهيلات لازم به منظور مطالعه و پژوهش در متون قديمي و بهره گيري از نظريات و تجارب آنان در بازسازي آثار تاريخي آب كشور. 10 - تشويق و حمايت از پژوهشهاي مرتبط با كشف، شناسايي و ثبت آثار تاريخي و باستاني آب و فن آبياري، كنترل سيلاب و غيره. 11 - ايجاد مراكز اسناد، بانك اطلاعات و كتابخانه مربوط به منابع تاريخي آب. 12 - برگزاري گردهمايي هاي مرتبط با گنجينه در سطح ملّي و تهيه و تدوين، چاپ و انتشار مقالات علمي و فني معتبر ارائه شده در اينگونه گردهمايي ها. 13 - برگزاري نمايشگاههاي ادواري براي معرفي و نمايش تأسيسات آبي قديمي و جديد در مناطق مختلف. 14 - ارائه نحوه استفاده از آب و منابع سطحي و زيرزميني در گذشته به منظور ايجاد انگيزه عمومي در صرفه جويي آب. 15 - معرفي و نمايش پيشرفت فن آوري صنعت آب در عصر حاضر. 16 - تشكيل گروههاي فني و كاري تخصصي در زمينه هاي مختلف منابع آب از جهات تاريخي آب بنابر ضرورت. 17 - شناسايي، بررسي و رسيدگي به ابنيه و تأسيسات قديمي كشور كه از انرژي آب و باد بهره برداري مي كرده اند مانند آسياب هاي آبي و بادي. ب) سطح بين المللي: 1 - معرفي گنجينه به كشورهاي جهان. 2 - ايجاد ارتباط و مبادله اطلاعات علمي و فني مربوط به گنجينه با كشورهاي منطقه به لحاظ وجود سوابق فرهنگي و تاريخي ايران و پراكندگي آثار، ابنيه و تأسيسات آبي ايران در اين كشورها و همچنين ساير كشورهايي كه در موارد مذكور غني مي باشند. 3 - برگزاري گردهمايي هاي منطقه اي و ارائه مقالات و متون علمي معتبر در زمينه آثار تاريخي آب كشورهاي منطقه. 4 - برگزاري گردهمايي هاي بين المللي در مقاطع زماني معين در يكي از كشورها كه داراي آثار غني آب مي باشند و شركت در اين گردهمايي ها به منظور تبادل اطلاعات و تجربيات. 5 - برقراري ارتباط با مؤسسات و سازمانهاي بين المللي ذي ربط به منظور تبادل اطلاعات علمي و فرهنگي. 6 - ايجاد هماهنگي با وزارتخانه هاي امور خارجه و فرهنگ و ارشاد اسلامي و ارتباط مستقيم و مستمر با نمايندگيهاي رسمي مربوطه در خارج از كشور به منظور تحقق اهداف گنجينه در سطح بين الملل.
فصل دوم
اركان گنجينه
ماده 6
اركان گنجينه عبارت است از :
الف
شورا
ب
رئيس گنجينه الف) شورا
ماده 7
شورا مركب از نه نفر عضو به شرح زير مي باشد: 1 - وزير نيرو كه رياست شورا را بعهده خواهد داشت. 2 - وزير فرهنگ و آموزش عالي. 3 - معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان حفاظت محيط زيست. 4 - معاون رئيس جمهور و رئيس سازمان برنامه و بودجه. 5 - شهردار تهران. 6 - معاون وزير نيرو در امور آب. 7 - معاون وزير نيرو در امور آب و فاضلاب شهري. 8 - رئيس سازمان ميراث فرهنگي كشور. 9 - رئيس گنجينه كه دبير شورا خواهد بود.
تبصره 1
در غياب رياست شورا يكي از اعضاي شورا به انتخاب وزير نيرو به عنوان قائم مقام رياست شورا انجام وظيفه خواهد نمود.
تبصره 2
در صورت عدم حضور هر يك از اعضاي شورا يكي از معاونان آنان به عنوان نماينده تام الاختيار در جلسه شركت و تصميم گيري خواهد نمود.
تبصره 3
احكام اعضاي شورا توسط رئيس جمهور يا معاون اول رياست جمهوري صادر خواهد شد.
ماده 8
شرح وظايف و اختيارات شوراي گنجينه به ترتيب ذيل مي باشد: الف) تعيين خط مشي ها و سياستهاي كلي براي تحقق اهداف گنجينه. ب) تصويب دستور العمل ها و آيين نامه ها. ج) تصويب ترازنامه سالانه. د) تصويب بودجه سالانه. ه ـ) بررسي و اتخاذ تصميم نسبت به مواردي كه از طرف رئيس گنجينه پيشنهاد مي شود. و) پيشنهاد تغيير در اساسنامه و شرح وظايف. ز) رسيدگي و اظهارنظر نسبت به گزارش فعاليت هاي جاري و آتي گنجينه. ح) برنامه ريزي به منظور جلب كمك بخش خصوصي و دولتي اعم از نقدي، تجهيزاتي و ساختماني به منظور تقويت بنيه مالي گنجينه.
ماده 9
از نظر تسهيل در انجام امور گنجينه، اعضاي شورا مي توانند اختيارات خود را جز در موارد خط مشي كلي، بودجه و پيشنهاد تغيير در اساسنامه به رئيس شورا تفويض نمايند، در اين صورت تصميمات رئيس شورا به عنوان مصوبات شورا تلقي خواهد شد. ب) رئيس گنجينه:
ماده 10
مسئوليت اداره كليه امور گنجينه اعم از اعمال نظارتهاي مالي، محاسباتي، مديريت امور كاركنان، تشكيلات، معاملات، مخارج حفظ اموال و همچنين نظارت لازم در امور اداري، مالي، فني و تحقيقاتي در چارچوب ضوابط و آيين نامه هاي مصوب شورا با رئيس گنجينه است.
ماده 11
حكم انتصاب رئيس گنجينه به پيشنهاد معاون وزير نيرو در امور آب از طرف وزير نيرو و رئيس شوراي گنجينه براي مدت 3 سال صادر خواهد شد.
تبصره
انتصاب مجدد رئيس گنجينه بلامانع است.
ماده 12
رئيس گنجينه مجري وظايف گنجينه و ساير مأموريتهايي است كه شورا تعيين مي نمايد.
ماده 13
آيين نامه اجرايي گنجينه توسط رئيس گنجينه تهيه و براي تصويب به شورا پيشنهاد مي شود.
ماده 14
رئيس گنجينه موظف است بر اساس آئين نامه اجرايي مصوب شورا نسبت به انجام وظايف محوله اقدام و گزارش عملكرد را به شورا ارائه نمايد.
ماده 15
رئيس گنجينه برنامه و بودجه سالانه گنجينه را براي تصويب به شورا ارائه مي نمايد.
ماده 16
رئيس گنجينه موظف است گزارش ترازنامه گنجينه را به صورت سالانه بعد از پايان سال مالي براي تصويب به شورا ارائه نمايد.
تبصره
سال مالي از اول فروردين ماه تا پايان اسفندماه مي باشد. به جز سال تأسيس كه از تاريخ تأسيس تا پايان اسفندماه خواهد بود.
ماده 17
در غياب رئيس گنجينه، معاون وي به قائم مقامي او وظايف محوله را در حدود اختيارات تفويض شده انجام خواهد داد.
ماده 18
مكاتبات اداري به امضاء رئيس گنجينه يا كساني كه از طرف وي حق امضاء دارند صادر مي شود.
فصل سوم
نحوه تشكيل و اداره جلسات شوراي گنجينه
ماده 19
زمان و مكان تشكيل جلسات شورا به پيشنهاد رئيس گنجينه از طرف رئيس شورا تعيين خواهد شد و حداقل پانزده روز قبل از طرف رئيس گنجينه به اطلاع ساير اعضاء خواهد رسيد حداكثر فاصله بين دو جلسه شورا نبايد از 6ماه تجاوز نمايد.
تبصره
جلسات فوق العاده شورا بنا به ضرورت با پيشنهاد رئيس گنجينه و دعوت رئيس شورا تشكيل خواهد شد.
ماده 20
براي تشكيل جلسات حضور بيش از نصف اعضاء ضروري است و تصميمات در هر جلسه با اكثريت آراي عده حاضر در جلسه اتخاذ خواهد شد.
تبصره
در صورت عدم حضور اكثريت فوق جلسه بعدي حداكثر 15 روز بعد تشكيل و رسميت خواهد داشت.
ماده 21
اداره جلسات شوراي گنجينه به عهده رياست شورا مي باشد.
ماده 22
شورا مي تواند در جلسات خود از كارشناسان خبره به منظور استفاده از نظريات مشورتي آنان دعوت بعمل آورد.
ماده 23
اداره امور دبيرخانه شوراي گنجينه و پي گيري اجراي تصميمات و مصوبات شورا، تهيه خلاصه مذاكرات جلسات آن و تنظيم روابط بين گنجينه با ساير سازمانها و ارگانها و ساير وظايف محوله به عهده دبير شورا خواهد بود.
فصل چهارم
منابع مالي و محاسباتي گنجينه
ماده 24
گنجينه داراي شخصيت حقوقي است و منابع مالي و محاسباتي آن به شرح ذيل مي باشد : 1 - درآمد حاصل از وروديه گنجينه ها. 2 - كمكهاي مالي و تجهيزاتي بخش دولتي و خصوصي. 3 - درآمد حاصل از فروش توليدات علمي، فرهنگي و پژوهشي. 4 - درآمد ناشي از ارائه خدمات مشاوره اي، فني و آموزشي. 5 - ساير درآمد هاي متفرقه.
ماده 25
كليه چكها و اسناد و اوراق مالي بايد به امضاي رئيس و مسئول مالي گنجينه و يا نمايندگان تام الاختيار آنها برسد.
ماده 26
بودجه مورد نياز سالانه گنجينه شامل هزينه طرح ها و اجراي آنها، هزينه جاري، هزينه برگزاري و شركت در گردهمايي هاي داخل و خارج كشور، حق عضويت در انجمن بين المللي گنجينه (I.C.O.M) و ساير انجمن ها و سازمانهاي بين المللي مرتبط، حق التحرير، حق التأليف، حق الترجمه، هزينه هاي مربوط به خريد، چاپ و انتشار نشريات و جزوات علمي و ساير هزينه هاي مورد نيز مي باشد.
ماده 27
هزينه طراحي و احداث گنجينه و همچنين بازسازي و احياي ابنيه آبي تاريخي كشور پس از اتمام مطالعات و تكميل طرحها برآورد شده و توسط رئيس گنجينه به شورا ارائه خواهد شد و هزينه هاي فوق الذكر پس از تصويب شورا از طرف رياست شورا براي اجرا به رئيس گنجينه ابلاغ مي شود.
فصل پنجم
تغييرات و تصويب اساسنامه
ماده 28
هرگونه تغيير در مفاد اين اساسنامه با پيشنهاد شوراي گنجينه و تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي بعمل خواهدآمد.
ماده 29
اين اساسنامه در 29 ماده و 8 تبصره در جلسه چهارصد و يك مورخ 31 /4 /76 به تصويب شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيد.