تكميل آيين نامه انضباطي دانشجويان جمهوري اسلامي ايران ( مصوب سيصد و پنجاه و هشتمين جلسۀ مورخ 74/6/14 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) مصوب 1374,06,14 با اصلاحات و الحاقات بعدي مادۀ 1 - تعاريف:
الف
منظور از دانشگاه يا مؤسسة آموزش عالي، دانشگاهها و مؤسسات و مجتمع هاي آموزش عالي و پژوهشي دولتي يا غير دولتي است كه طبق مقررات وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت و درمان و آموزش پزشكي مدرك رسمي بالاتر از ديپلم ( ولو به عنوان معادل) صادر مي كنند كه در اين آئين نامه به آنها « دانشگاه» اطلاق مي شود.
ب
دانشجوي داخل: هر فردي است كه در يكي از دانشگاهها به صورت حضوري با غير حضوري به تحصيل اشتغال داشته باشد كه در اين آئين نامه به آن «دانشجو» اطلاق مي شود.
ج
دانشجوي وابسته: به فردي كه به عنوان دانشجوي بورسيه يا ارزبگير در يكي از دانشگاههاي خارج از كشور تحصيل مي كند، گفته مي شود.
د
دانشجوي خارجي: به دانشجوي تبعه كشورهاي خارجي گفته ميشود كه در دانشگاه جمهوري اسلامي ايران تحصيل مي كند.
ه
- زمان تحصيل: با زمان ثبت نام اوليه در دانشگاه آغاز و با اخذ مدرك يا گواهي موقت يا انصراف يا اخراج خاتمه يافته تلقي مي شود.
ماده 2
كليات: با توجه به قداست علم و اخلاق و محيطهاي آموزشي و پژوهشي در شرع مبين و حكومت اسلامي و ضرورت دفاع و حراست از حقوق عمومي دانشجويان، دانشجو مكلف و موظف است در طول زمان تحصيل و در هر محيط اعم از دانشگاه و خارج از دانشگاه از ارتكاب هر عمل كه خلاف شئون و حيثيات دانشجو اعم از دانشجوي داخل يا وابسته يا خارجي باشد، خودداري كند. در غير اين صورت بر اساس مفاد اين آئين نامه با وي برخورد مي شود.
ماده 3
تركيب اعضاء كميتة انضباطي بدوي دانشگاه و چگونگي انتخاب آنها:
1
معاون دانشجوئي دانشگاه به عنوان رئيس كميتة انضباطي بدوي.
2
مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه يا نماينده تام الاختيار ايشان در صورت وجود دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه.
3
يك نفر عضو هيأت علمي دانشگاه به انتخاب رئيس دانشگاه.
4
دو نفر دانشجوي دانشگاه به انتخاب رئيس دانشگاه.
5
دبير كميته انضباطي بدوي با انتخاب رئيس كميته بدوي بدون داشتن حق رأي.
تبصره 1
دو دانشجوي عضو كميتة انضباطي دانشگاه بايد واجد اين شرايط باشند:
1
حداقل نيمة اول دورة كارشناسي را به پايان رسانده باشند ( مؤسساتي كه فقط دورة كارداني را دارند دانشجويان عضو كميتة انضباطي آنها بايد وارد نيمة دوم دورة كارداني شده باشند) و ضمناً دانشجويان دورة كارشناسي ارشد و دكتري، مشروط بر آنكه تحصيلات دورة كارشناسي خود را در داخل كشور به پايان رسانده باشند از اين ماده مستثني هستند.
2
از حيث درسي و اخلاقي جزو دانشجويان خوب دانشگاه باشند. تبصرۀ 2 - كلية اعضاء كميتة انضباطي دانشگاه بايد به تقوي و تعهد و استقلال نظر شهرت داشته و متأهل و فاقد سوء سابقه باشند. تبصرۀ 3 - اعضاء بندهاي 3 و 4 به مدت دو سال انتخاب مي شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است و ضمناً چنانچه اعضاء فوق در طول سه سال، سه جلسه متوالي يا 6 جلسه متناوب غيبت غير موجه داشته يا به هر دليل امكان حضور در جلسات كميته انضباطي دانشگاه را بمدت بيش از 3 ماه نداشته باشند يا در صورت احراز عدم صلاحيت، رئيس دانشگاه مي تواند به عزل آنها و انتخاب فرد جديد اقدام كند. تشخيص موجه يا غير موجه بودن غيبت اعضاء به عهدة رئيس كميته است. تبصرۀ 4 - رئيس كميته مي تواند بنا به صلاحديد از افراد مطلع براي شركت در جلسات كميته بدون داشتن حق رأي دعوت كند. تبصرۀ 5 - جلسات كميته با حضور رئيس كميته و حداقل دو عضو صاحب رأي تشكيل مي شود و مصوبات آن با سه رأي موافق قابل اجراء است. تبصرۀ 6 - احكام كميته انضباطي بدوي دانشگاه با امضاء رئيس كميته بدوي و احكام كميته انضباطي تجديد نظر با امضاء دبير كميته انضباطي تجديد نظر دانشگاه ابلاغ مي شود.
ماده 4
تركيب اعضاء كميته انضباطي تجديد نظر دانشگاه.
1
رئيس دانشگاه به عنوان رئيس كميته تجديد نظر.
2
مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه.
3
معاون دانشجوئي دانشگاه به عنوان دبير كميته تجديد نظر. مادة 5 - تركيب اعضاء كميته مركزي انضباطي دانشجويان:
1
معاون دانشجوئي وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، حسب مورد، به عنوان رئيس كميته.
2
مسئول دفتر نمايندگي مقام معظم رهبري در يكي از دانشگاهها به انتخاب شوراي مركزي نمايندگان مقام معظم رهبري در دانشگاه ها و با حكم رئيس شوراي مركزي نمايندگان مقام معظم رهبري در دانشگاهها.
3
يك نفر حقوقدان به انتخاب وزير فرهنگ و آموزش عالي يا وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، حسب مورد. 4 -سرپرست دبيرخانه كميته مركزي انضباطي دانشجويان بدون حق رأي به عنوان دبير كميته.
5
يك نفر از اعضاء هيأت علمي دانشگاهها به انتخاب وزير فرهنگ و آموزش عالي يا وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي حسب مورد.
6
يك نفر دانشجو از ميان اعضاء كميته انضباطي دانشگاهها با انتخاب و صدور حكم از سوي وزير فرهنگ و آموزش عالي.
7
معاون دانشجوئي يكي از دانشگاهها بنا به دعوت دبير كميتة مركزي.
8
رئيس يكي از دانشگاهها بنا به دعوت دبير كميته مركزي انضباطي. تبصرۀ 1 - مدت عضويت اعضاء منتخب 3 سال و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. تبصرۀ 2 - جلسات كميتة مركزي انضباطي با حضور 4 نفر رسميت مي يابد و تصميمات جلسه با 3 رأي موافق لازم الاجراء است. تبصرۀ 3 - كميته مركزي انضباطي دانشجويان از نظر تشكيلاتي به وزارت فرهنگ و آموزش عالي يا وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي وابسته است و تحت نظر شوراي عالي انقلاب فرهنگي فعاليت مي كند. تبصرۀ 4 - رئيس كميته مي تواند بنا به تشخيص و ضرورت امر از افراد مطلع براي شركت در جلسة كميته بدون داشتن حق رأي دعوت كند. تبصرۀ 5 - احكام كميتة مركزي انضباطي دانشجويان با امضاء دبير كميتة مركزي ابلاغ مي شود. مادۀ 6 - حدود اختيارات و وظايف كميته هاي انضباطي دانشگاه و كميته مركزي انضباطي.
الف
رسيدگي به جرايم عمومي دانشجويان ( از قبيل تهديد، تطميع، توهين، ضرب و جرح، جعل، سرقت، رشوه، اختلاس يا قتل).
ب
رسيدگي به تخلفات آموزشي و اداري مانند: 1/ب - تقلب در امتحان. 2/ب - فرستادن شخص ديگري به جاي خود در امتحان يا شركت به جاي ديگري در امتحان. 3/ب- ارتكاب هر عملي از سوي اشخاص حقيقي يا حقوقي كه موجب اخلال يا وقفه يا مزاحمت در اجراي برنامه هاي دانشگاه يا خوابگاه شود. 4/ب - ايراد خسارت به اموال دانشگاه يا بيت المال. 5/ج - تخلفات سياسي: 1/ج - دادن اطلاعات خلاف واقع يا كتمان واقعيات از روي عمد نسبت به خود يا گروهكهاي محارب يا مفسد يا افراد وابسته به آنها. 2/ج - عضويت در گروهكهاي محارب يا مفسد يا ملحد يا هواداري و انجام دادن هر عملي به نفع آنها. 3/ج - فعاليت و تبليغ به نفع گروهكها و مكاتب الحادي. 4/ج - توهين به شعائر اسلامي يا ملي و ارتكاب اعمالي بر ضد نظام جمهوري اسلامي ( مانند شعارنويسي، پخش اعلاميه و....) 5/ج - ايجاد بلوا و آشوب در محيط دانشگاه.
د
تخلفات اخلاقي: 1/ د - استعمال مواد مخدر يا شرب خمر يا قمار يا مداخله در خريد و فروش و توزيع اين گونه مواد. 2/ د - استفاده از نوارهاي ويدئويي يا صوتي يا لوحه هاي رايانه اي مستهجن يا مداخله در خريد و فروش، تكثير، توزيع اين گونه وسايل. 3/ د - عدم رعايت پوشش اسلامي يا استفاده از پوشش يا آرايش مبتذل. 4/ د - استفاده يا توزيع يا تكثير كتب، مجلات، عكسهاي مستهجن و يا آلات لهو و لعب. 5/ د - عدم رعايت شئون دانشجوئي. 6/ د - داشتن رابطة نامشروع. 7/ د - تشكيل يا شركت در جلسات نامشروع. 8/ د - انجام عمل منافي عفت. مادۀ 7 - تنبيهات: الف - تنبيهاتي كه با حكم كميته هاي انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي نسبت به دانشجويان مي تواند اعمال شود. 1/ الف - احضار و اخطار شفاهي. 2/ الف - اخطار كتبي بدون درج در پروندة دانشجو. 3/ الف - تذكر كتبي و درج در پروندة دانشجو. 4/ الف - توبيخ كتبي و درج در پروندة دانشجو. 5/ الف - دادن نمره 25/0. 6/ الف - محروميت از تسهيلات رفاهي دانشگاه ( از قبيل وام، خوابگاه و...) 7/ الف - دريافت خسارت از دانشجو در مواردي كه تخلف، منجر به ايجاد ضرر و زيان به دانشگاه يا بيت المال شده باشد. 8/ الف - منع موقت از تحصيل تا مدت دو نيمسال تحصيلي ( با احتساب يا بدون احتساب سنوات). تبصرۀ 1 - در مواردي كه كميتة انضباطي بدوي دانشگاه حكم صادر كرده و به آن حكم در موعد مشخص شده در اين آئين نامه دانشجو اعتراض كند، تجديد نظر در حكم صادره به عهدة كميتة انضباطي تجديد نظر دانشگاه خواهد بود. تبصرۀ 2 - اعمال مجدد مجازات موضوع بند 8/ الف مادة 7 منوط به تأييد كميتة مركزي انضباطي خواهد بود. ب - تنبيهاتي كه فقط با حكم كميتة مركزي انضباطي نسبت به دانشجويان مي تواند اعمال شود: 1/ب - منع موقت از تحصيل تا چهار نيم سال تحصيلي ( با احتساب يا بدون احتساب سنوات).
تبصره
چنانچه پس از اجراي حكم كميته و در طول مدت تحصيل دانشجو، احتساب سنوات محروميت از تحصيل مانع از فارغ التحصيل شدن دانشجو شود و دانشجو متعذر به عذر موجه شود، كميته مركزي پس از ارائه دلايل و مدارك تعذر از سوي دانشجو و بررسي، بنا به تشخيص مي تواند اقدام به تبديل حكم به عدم احتساب سنوات كند. 2/ب - تغيير محل تحصيل دانشجو. 3/ب - تبديل دورة تحصيلي دانشجو از روزانه به شبانه. 4/ب - اخراج دانشجو از دانشگاه با حفظ حق شركت مجدد در آزمون ورودي. 5/ب - محروميت از تحصيل در كليه دانشگاهها تا 5 سال. تبصرۀ 1 - در موارد ضروري بنا به تشخيص، كميته انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي مي تواند حكم به صورت تركيبي صادر كند. ( تركيبي از2 يا چند بند ماده 7). تبصرۀ 2 - رئيس دانشگاه مجاز است تا زمان رسيدگي به پروندة دانشجوي متخلف در كميتة انضباطي دانشگاه از ورود وي به دانشگاه جلوگيري كند مشروط بر اينكه مدت رسيدگي به پروندة دانشجو از يكماه تجاوز نكند و در مورد پرونده هائي كه به كميتة مركزي انضباطي براي رسيدگي و اعلام رأي ارجاع مي شود، رئيس دانشگاه مجاز است از ورود دانشجو به دانشگاه تا مدت دو ماه جلوگيري كند. ( در صورت تلاقي ايام ممانعت از ورود دانشجو به دانشگاه با امتحانات پايان نيم سال، دانشجو مي تواند با تشخيص رئيس دانشگاه در امتحانات پايان نيم سال شركت كند). تبصرۀ 3 - به منظور ممانعت از اعمال سليقه هاي متفاوت در دانشگاهها و در موارد تخلف مشابه، كميته هاي انضباطي دانشگاهها موظفند در خصوص تخلفات مشمول بندهاي 5/ج و1/ د و 2/ د و 4/ د و 6/ د و 7/ د و 8/ د مادة 6 آئين نامه، ضمن رسيدگي و صدور حكم در محدودة اختيارات، مراتب را براي اطلاع و احياناً اعلام نظر به كميتة مركزي انضباطي ارسال كنند. تبصرۀ 4 - هر گاه دانشجوئي در مكانهائي به عنوان دانشجو فعاليت داشته باشد ( از قبيل سفرهاي علمي، محلهاي كارآموزي، خوابگاه و...) مرتكب عملي شود كه بر حسب قوانين كشوري مستوجب كيفر باشد، كميتة انضباطي مي تواند ضمن رسيدگي به تخلف در حيطة اين آئين نامه، موارد را براي برخورد در حيطة كاري مراجع ذيصلاحيت به آنها نيز ارجاع دهد. به هر حال تنها مرجع مجاز دانشگاه به انعكاس تخلف و معرفي دانشجوي خاطي به مراجع قضائي و انتظامي، كميتة انضباطي آن دانشگاه است. تبصرۀ 5 - هر گاه دانشجوئي در خارج از محوطة دانشگاه مرتكب عمل خلافي شود كه بنا بر قوانين كشوري مستوجب كيفر باشد، رسيدگي به جرم ارتكابي در چارچوب ضوابط و قوانين كيفري و جزائي در صلاحيت مراجع قضائي است اما كميتة انضباطي مي تواند به موازات آن حسب مادة 7 اين آئين نامه تصميم گيري كند. تبصرۀ 6 - تمرد دانشجو از اجراي احكام و دستوراتي كه كميتة انضباطي صادر مي كند يا تكرار تخلف موجب تشديد تنبيه خواهد شد. تبصرۀ 7 - بنا به تشخيص كميتة انضباطي، موارد تخلف مي تواند به ولي يا سرپرست يا همسر دانشجو اطلاع داده شود. تبصرۀ 8 - در صورت احتمال تصحيح رفتار و عدم تكرار تخلف، كميته هاي انضباطي دانشگاه و كميتة مركزي انضباطي بنا به تشخيص مي تواند اجراي تمام يا بخشي از حكم را پس از اخذ تعهد به حالت تعليق درآورند و در صورت تكرار هر نوع تخلف، علاوه بر اعمال مجازات جرم جديد، حكم تعليقي هم به اجراء درخواهد آمد و استفاده از موضوع اين تبصره در طول مدت تحصيل دانشجو فقط يكبار مجاز مي باشد و اعتبار اجراي احكام تعليقي به شرط عدم تكرار تخلف تا پايان تحصيل دانشجو است و در صورت عدم تكرار تخلف در طول مدت تحصيل، سوابق محكوميت از پروندة او خارج خواهد شد. ضمناً اين تبصره بر كليه موارد تخلف موضوع مادة 6 اين آئين نامه شمول دارد الا در اين موارد: اعمال شنيع ( زنا و لواط) - سرقت مكرر - استفاده از سلاح - عضويت يا فعاليت در گروهكهاي ملحد، مفسد يا محارب - توزيع مواد مخدر و مشروبات الكلي. تبصرۀ 9 - به تخلفات دانشجويان مهمان و انتقالي، كميتة انضباطي دانشگاهي كه تخلف در زمان تحصيل دانشجو در آنجا صورت گرفته است رسيدگي خواهد كرد و چنانچه در موقع اجراي حكم، دانشجو در آن دانشگاه نباشد، كميتة انضباطي دانشگاهي كه محل تحصيل دانشجو است مكلف به اجراي حكم صادره خواهد شد. مادۀ 8 - نحوة اعتراض كردن دانشجو به آراء صادر شده: الف - در مورد احكامي كه كميتة انضباطي بدوي دانشگاه صادر مي كند ( بندهاي 1/الف و 2/الف - مادة 7) دانشجو مي تواند ظرف مدت 10 روز اداري از تاريخ رؤيت حكم اوليه، اعتراض خود را به كميتة انضباطي تجديد نظر دانشگاه ذي ربط تسليم كند تا در آن كميته تجديد نظر شود.
تبصره
در مورد احكام بندهاي 1/الف و 2/الف مرجع تجديد نظر همان كميتة انضباطي بدوي است و دانشجو بايد ظرف مدت 10 روز اداري از تاريخ رؤيت حكم اوليه، اعتراض خود را به آن كميته تسليم كند تا حكم قطعي صادر شود. ب - در مورد تصميماتي كه كميتة مركزي انضباطي اتخاذ مي كند ( بندهاي الف و ب مادة 7) نحوه و مراحل صدور حكم و اعتراض دانشجو بدين ترتيب خواهد بود: 1/ب - كميتة مركزي ابتدا نظر خود را در مورد تنبيه مورد نظر كه بايد دربارة دانشجو اعمال شود از طريق دانشگاه و يا رأساً توسط حكم كتبي ( حكم اوليه) به اطلاع وي مي رساند. 2/ب - دانشجو مي تواند ظرف مدت دو هفته پس از ابلاغ حكم، دفاعيه خود را به كميتة مركزي تسليم كند. ( از طريق كميتة انضباطي دانشگاه يا مستقيماً به كميتة مركزي انضباطي با ارسال رونوشت به كميتة انضباطي دانشگاه). 3/ب - كميتة مركزي پس از ملاحظة دفاعية دانشجو، حداكثر ظرف مدت يكماه حكم قطعي را صادر مي كند. تبصرۀ 1 - احكام اوليه صادره از سوي كميتة انضباطي دانشگاه يا كميتة مركزي انضباطي به هر شكل ممكن مي بايد تا يكماه پس از صدور به دانشجوي متخلف ابلاغ شود. تبصرۀ 2 - احكام اوليه با رعايت موضوع تبصرة 1 مادة 8 تا زمان صدور حكم قطعي، لازم الاجراء نيست. تبصرۀ 3 - در صورتي كه دانشجو به دلايل غير موجه از اعلام رؤيت حكم اوليه استنكاف كند حق اعتراض از وي سلب خواهد شد. ( مرجع تشخيص غير موجه بودن، كميتة انضباطي است). مادۀ 9 - كلية كميته هاي انضباطي دانشگاهها موظفند با كميتة مركزي انضباطي در ارسال پرونده و يا موارد درخواستي ديگر همكاري كنند و احكام صادره از سوي كميتة مركزي انضباطي را اجراء كنند. مادۀ 10 - رئيس دانشگاه مسئول نظارت بر حسن اجراي كليه مسائل به اين آئين نامه در دانشگاه است. مادۀ 11 - مرجع رسيدگي بدوي و نهائي به تخلفات دانشجويان وابسته، كميتة مركزي انضباطي دانشجويان است. مادۀ 12 - در صورتي كه مراجع امنيتي يا قضائي تشخيص به صلاحيت يا عدم صلاحيت تحصيل دانشجوئي بدهند، بايد مراتب را كتباً با ذكر نوع و ميزان تخلف به كميتة مركزي انضباطي ارسال كنند تا كميتة مركزي انضباطي بر اساس موارد ارائه شده، در خصوص ادامه يا عدم ادامه يا چگونگي تحصيل دانشجو تصميم گيري كند. به هر حال مرجع تشخيص صلاحيت يا عدم صلاحيت تحصيل دانشجويان كميتة مركزي انضباطي است. تبصرۀ 1 - دانشكده هاي وابسته به دانشگاه هاي جامع و دانشكده هاي اقماري ساير دانشگاهها، مجاز به تشكيل كميتة انضباطي اند و وابستگي آنها به كميتة مركزي انضباطي از طريق كميتة انضباطي دانشگاه است. مرجع تشخيص ضرورت تشكيل كميتة انضباطي در اين گونه دانشكده ها كميتة انضباطي تجديد نظر دانشگاه است و صدور مجوز به عهدة كميتة مركزي انضباطي است و تركيب اعضاء كميته هاي انضباطي اين گونه دانشكده ها حسب مورد با پيشنهاد رئيس دانشگاه و تأييد كميتة مركزي انضباطي انتخاب مي شوند. تبصرۀ 2 - دانشگاههاي وابسته به نيروهاي مسلح كلية تخلفات دانشجويان عضو نيروهاي مسلح خود را وفق آئين نامه انضباطي نيروهاي مسلح مصوب مقام معظم رهبري و فرماندهي معظم كل قوا رسيدگي خواهند كرد و در صورت محروميت دائم دانشجو از ادامة تحصيل، مراتب را به كميتة مركزي انضباطي احاله مي كند. ادامة تحصيل اين دانشجو در دانشگاههاي غير وابسته به نيروهاي مسلح پس از تأييد صلاحيت ادامة تحصيل در كميتة مركزي انضباطي، بر اساس ضوابط سازمان سنجش خواهد بود. تبصرۀ 3 - در صورت وصول گزارش، كميتة مركزي انضباطي ابتدائاً بنا به تشخيص مي تواند به تخلفات دانشجويان رسيدگي كند. مادۀ 13 - شيوه نامة اجرائي اين آئين نامه در ظرف مدت يكماه پس از تصويب در شوراي عالي انقلاب فرهنگي توسط وزارتين فرهنگ و آموزش عالي و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تهيه و براي اجراء به كليه دانشگاهها ابلاغ خواهد شد. مادۀ 14 - اين آئين نامه در 14 ماده و 54 بند و 30 تبصره در جلسة مورخ 14/6/74 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد و از تاريخ تصويب لازم الاجراء است و كلية آئين نامه ها و بخشنامه هاي مغاير با اين آئين نامه فاقد اعتبار است.