خط مشيهاي اساسي بخش هاي آموزشعالي در برنامه دوم توسعه كشور مصوب 1372,02,28 با اصلاحات و الحاقات بعدي خط مشي كلان: تعميق معرفت ديني نظام ارزش اسلامي ورشد آگاهيهاي اجتماعي وفرهنگ مشاركت جويي، مسئوليت پذيري واستقلال طلبي دردانشگاهها سياستها:
۱
باز شناسي وبازآفريني وتدوين منابع فكري ومواريث فرهنگي اسلامي ، ملي وانقلابي .
۲
ارتقاء كمي وكيفي آثارفرهنگي وهنري وعلمي متناسب بانيازهاي روز دانشجويان .
۳
تأسيس وتقويت مراكز مطالعات وپژوهشهاي ديني ،فرهنگي وهنري .
۴
مطالعه ومعرفي روز درآمد ،شرايط وتحولات جهاني وملي وبررسي رابطه ميان آنها .
۵
استفاده بهينه از تكنولوژيهاي جديد ارتباطي وشيوه هاي نو وكارآمد تبليغي درارائه مباحث فكري و فرهنگي .
۶
هدايت نهادهاي دانشجويي وتشكيل وتوسعه كانونهاي علمي ، ادبي ،فرهنگي وهنري .
۷
تقويت فعاليتهاي فرهنگي دردانشگاهها باجلب مشاركت بخش هاي دولتي وغيردولتي . مسائل مالي وتشكيلاتي
۱
توسعه وظايف وافزايش اختيارات دانشگاهها ومؤسسات آموزش عالي وپژوهشي دولتي درچارچوب ضوابط ومقررات كلي تعيين شده براساس: ۱ -۱ - اعطاي مجوزهاي قانوني به منظور ايجاد تشكيلات مناسب وبرخورداري از آزادي عمل درمسائل مربوط به اداره نيروي انساني درچهارچوب ضوابط تعيين شده . ۲ -۱ - ساماندهي امورمالي دانشگاهها، اتخاذ روش هاي مناسب تأمين منابع جديد مالي واستفاده بهينه از آنها وامكان هزينه كردن آن توسط دانشگاهها ومؤسسات آموزش عالي وپژوهشي درجهت تحقق كارآيي بيشتر درچارچوب مصوبات هيأت هاي امناء. ۳ -۱ - سهم هردانشگاه ازمنابع دولتي به تناسب كيفيت ،تعداد دانشجو، موقعيت وشرايط استقرار دانشگاه تعيين گردد. ۴ -۱ - افزايش اختيارات براي تأمين كادر علمي بااستفاده از روشهاي مختلف ازجمله انعقاد قرارداد بامراكز معتبر علمي جهان درسطح دكتراي تخصصي و فوق تخصصي ،اعطاي بورس تحصيلي وهمچنين استخدام اعضاء هيأت علمي براساس ضوابط مصوب . ۵ -۱ - افزايش اختيارات دانشگاهها درانتخاب دانشجويان دوره هاي كارشناسي ارشد ودكتري درچارچوب ضوابط تعيين شده براساس آزمونهاي سراسري كه به تناسب توسط وزارتخانه هاي فرهنگ وآموزش عالي وبهداشت ،درمان وآموزش پزشكي برگزارمي گردد. پژوهش
۲
گسترش كمي ، تعميم وارتقاي كيفي پژوهش ونهادي كردن آن دردانشگاهها ومراكز پژوهشي وهمكاري درايجاد فضا ،امكانات وشرايط مناسب براي پژوهش ونوآوري دركشور ازطريق : ۱ -۲ -تقويت نقش محوري پژوهش در آموزش عالي وطراحي وهماهنگي واجراي نظام تحقيقات آموزش عالي وارزيابي برنامه هاي جامع پژوهشي دانشگاهها ومراكز پژوهشي درچهارچوب سياستهاي تحقيقاتي سياستهايي كه برپايه برنامه ريزي متمركز نباشد ودراجراء قائل به عدم تمركز بوده باشد. ۲ -۲ - طراحي واجراي نظام ارزيابي پژوهش برفعاليتهاي پژوهشي . ۳ -۲ - گسترش متناسب پژوهشهاي بنيادي وكاربردي دردانشگاهها ومراكز پژوهشي . ۴ -۲ - تعيين اولويت هاي پژوهشي باتوجه به زمينه هاي نوين علمي ، تكنولوژي هاي نو ونيازهاي جامعه . ۵ -۲ - هماهنگي باسايردستگاهها درجهت تحقق سياستهاي خوداتكايي وتوسعه كشور . ۶ -۲ - همكاري درطراحي ، ايجاد وتقويت تكنولوژي ملي وانتقال تكنولوژي لازم وتوسعه آن . ۷ -۲ - افزايش سهم تحقيقات از درآمد ناخالص ملي . ۸ -۲ - تشويق وترغيب بانكها، شركت ها ومؤسسات خصوصي ، بنگاههاي خيريه ومردم به سرمايه گذاري براي تحقيقات . ۹ -۲ - افزايش سهم تحقيقات آموزش عالي از اعتبارات تحقيقاتي كل كشور ونيز افزايش آن نسبت به كل اعتبارات دانشگاهها وبخش آموزش عالي وتحقيقات. ۱۰ -۲ - ايجاد تسهيلات لازم درجهت افزايش ميزان جذب ، آموزش وتأمين نيروي انساني پژوهشگر براي دانشگاهها ومراكز پژوهشي وافزايش شاخص كمي تعداد پژوهشگران . 11 -۲ - افزايش ميزان مشاركت اعضاي هيأت علمي دانشگاهها ومؤسسات آموزش عالي ونيز دانشجويان دوره هاي تحصيلات تكميلي درفعاليتهاي پژوهشي . ۱۲ -۲ - گسترش وتعميق فرهنگ تحقيقات درجامعه از طريق رسانه هاي گروهي ،موزه هاي علمي و فني ونظاير آن . ۱۳ -۲ - ارتقاي جايگاه معنوي واجتماعي پژوهشگران وگسترش تسهيلات مادي ورفاهي براي آنان . ۱۴ -۲ - اصلاح قوانين ومقررات لازم براي حفظ حقوق دانشگاهها ومؤسسات پژوهشي وپژوهشگران درزمينه آثار وپژوهش هاي علمي، فني وثبت مالكيت اختراعات و نوآوريها. ۱۵ -۲ - حمايت وكمك به آماده سازي نتايج تحقيقات (طي مرحله نيمه صنعتي درمراكز پژوهشي به منظور تسهيل كاربرد نتايج تحقيقات درواحدهاي توليدي و حمايت از واحدهاي توليدي نوپايي كه به منظور كاربرد نتايج تحقيقات ايجاد شده است). ۱۶ -۲ - ترغيب دستگاههاي اجرايي وصنايع به استفاده از نتايج تحقيقات به منظور ارتقاي كيفيت كارهاي توليدي وخدماتي وتوسعه اجتماعي ، فرهنگي. ۱۷ -۲ - ايجاد مراكز پژوهشي مشترك باساير دستگاهها به ويژه استفاده كنندگان ازنتايج تحقيقات دركشور ونيزمؤسسات علمي وپژوهشي معتبرخارجي . ۱۸ -۲ - گسترش تسهيلات لازم براي تبادل اطلاعات علمي وپژوهشي باسايركشورهاوعضويت مؤسسات پژوهشي وباحضور فعال پژوهشگران ايراني در جوامع علمي بين المللي به منظور آشنايي بادستاوردهاي علمي وفني وارتقاي توان پژوهشي وهمكاري دراجراي پروژه هاي مشترك . نظام ارزشي اسلامي
۳
تعميق معرفت ديني وآگاهي هاي اجتماعي وتقويت نظام ارزشي اسلامي وفرهنگ مشاركت جويي ، مسئوليت پذيري وصيانت ازاستقلال كشوردردانشگاهها مشاركت مردم
۴
افزايش ومشاركت مردم در توسعه آموزش عالي وتحقيقاتي ازطريق : ۱ -۴ -توسعه بخش غيردولتي وفراهم نمودن زمينه هاوجاذبه هاي لازم براي ايجاد مراكز آموزش عالي وتحقيقاتي توسط افراد حقيقي وحقوقي ۲ -۴ - اعطاي اختيارات لازم دراداره مراكز آموزش عالي وتحقيقاتي غيردولتي بانظارت وزارتخانه هاي ذيربط 3 -4 - تشويق و حمايت از سنت حسنه وقف، در توسعه آموزش عالي ۴ -۴ - معافيت دانشگاهها ومراكز آموزش عالي وتحقيقاتي دولتي و غيردولتي از پرداخت عوارض شهرداريها ۵ -۴ - برقراري تسهيلات قانوني وبانكي لازم براي توسعه وافزايش امكانات بخش غيردولتي ۶ -۴ - فراهم آوردن امكان سرمايه گذاري بخش غيردولتي وافراد خيردرايجاد وبهره برداري از خوابگاههاي دانشجويي براي استفاده كليه دانشجويان ۷ -۴ - اجازه اخذ بخشي از هزينه هاي سرانه تحصيلي ازدانشجويان دربخش آموزش عالي دولتي در دوران تحصيل وياپس از فراغت آنان از تحصيل ودردوران اشتغال به كارواستفاده از درآمدهاي ناشي از اين امر براي تأمين قسمتي از هزينه ها، بهبود كيفيت وارتقاء سطح علمي آموزشي دانشگاه به گونه اي كه مانع يامحدوديتي براي تحصيل افراد مستعد وكم درآمد ايجادنكند . موارد مربوط به بخشودگي ياتخفيف براي گروههاي خاص براساس ضوابط ومقررات جداگانه تعيين ميگردد. ۸ -۴ - فراهم نمودن تسهيلات آموزشي ورفاهي لازم براي ايثارگران ، آزادگان ، جانبازان وخانواده شهدا بمنظور تقويت علمي ايشان وهمچنين فراهم نمودن تسهيلات لازم براي دانشجويان محروم ومستضعف وافزايش سرانه هاي كمك آموزشي ومعيشتي هماهنگي درمراجع تصميم گيري
۵
ايجاد هماهنگي درمراجع تصميم گيري ، سياست گذاري ، برنامه ريزي ونظارت برفعاليت آموزش و پژوهشي وتمركز زدائي دراموراجرائي به منظور ارتقاي جايگاه وانسجام نظام آموزشي كشور از طريق : ۱ -۵ - رعايت اولويت سرمايه گذاري جاري وعمراني آموزشي وپژوهشي وافزايش سهم اعتبارات بخشي از توليد ناخالص ملي وبودجه عمومي دولت . ۲ -۵ - بهبود بخشيدن به شاخص هاي آموزشي وپژوهشي كشور باتوجه به نيازهاي ملي واستانداردهاي پيشرفته علمي درجهان . ۳ -۵ - ايجاد وتقويت هماهنگي ، توازن وتعادل ميان مراكز آموزشي وپژوهشي ، هماهنگي درطراحي اهداف سياستها وبرنامه هاي كلان بخش آموزشي وپژوهشي كشوردرچارچوب سياستهاي كلي كشوروهماهنگي كلي ميان تصميمات هيأتهاي امناي دانشگاههاومؤسسات آموزش عالي وپژوهشي وعدم تمركز در اجرا. ۴ -۵ - حذف وياادغام دستگاههاي موازي ويامتداخل درامور آموزشي وپژوهشي هماهنگي برنامه هاي توسعه منابع انساني وتحقيقات
۶
اتخاذ تدابيري براي هدايت وهماهنگي برنامه هاي توسعه منابع انساني وتحقيقات درجهت توسعه نگرش اجتماعي درآموزش و پاسخگوئي به نيازهاي تخصصي وفني درچارچوب برنامه هاي بلند مدت توسعه اقتصادي اجتماعي وفرهنگي كشور ازطريق : ۱ -۶ - بازنگري دربرنامه هاي درسي دوره ها ي موجود متناسب باپيشرفت هاي علمي ونيازهاي جامعه وبازاركار درسطح منطقه اي وملي. ۲ -۶ -بازنگري در شيوه متداول تدريس در دانشگاهها باتأكيد برمشاركت هرچه بيشتر دانشجويان درامر يادگيري مبتني بر روحيه تحقيق وتتبع . ۳ -۶ -تقويت آموزشهاي پيش دانشگاهي واصلاح مقررات به منظور جلوگيري از افت تحصيلي وبه حداقل ممكن رساندن طول مدت سنوات تحصيلي . ۴ -۶ - اصلاح نظام گزينش دانشجويانيكه برتوانايي هاي داوطلبان ونيازهاي كشور از نظر انتخاب رشته مناسب ونيز منطقي تركردن مقررات تغييررشته در دانشگاه وافزايش دانشجويان بومي بااصلاح شيوه پذيرش دانشجو در آزمون سراسري ۵ -۶ - تداوم توسعه دوره هاي كارشناسي ارشد ودكتراوتحقيقاتي بمنظور اصلاح هرم دانشجوئي باهمكاري دانشگاهها ومراكز تحقيقاتي داخلي ومراكز معتبرخارجي ۶ -۶ - استفاده مشترك دانشگاهها ومراكز تحقيقاتي ازامكانات وتوانايي هاي يكديگر، بااجراي طرح تعاون دانشگاههاومؤسسات تحقيقاتي ۷ -۶ - مشاركت هرچه بيشتر دانشگاهها ومؤسسات پژوهشي درانجام پروژه هاي تحقيقاتي مورد نياز سايربخشها ۸ -۶ - ادغام واحدهاي آموزشي وپژوهشي مشابه باتوجه به حفظ يكپارچگي نظام آموزش كل كشور ۹ -۶ - توسعه دوره هاي آموزشي علمي - كاربردي بامشاركت دادن بخشهاي صنعتي كشاورزي وخدماتي در سرمايه گذاري هاي عمراني وجاري وساير امور آموزشي در چارچوب ضوابط ومقررات ۱۰ -۶ - گسترش برنامه آموزشهاي آزاد (دوره هاي كوتاه مدت وتك درس ) به منظور ارتقاي دانش ومهارت شاغلين وايجاد وتوسعه دوره هاي معادل، شبانه ونيمه حضوري درمقاطع مختلف تحصيلي براي دستگاههاي دولتي وغيردولتي بارعايت مقررات ومعيارهاي مصوب به طوري كه موجب كاهش ظرفيتهاي آموزشي وبروز اختلال درفعاليتهاي مراكز آموزشي نشود. ۱۱ -۶ - اصلاح وبهبود نظام ارزيابي كمي وكيفي دانشگاهها ومؤسسات ومراكز آموزشي وپژوهشي ۱۲ -۶ - فراهم نمودن انگيزه لازم براي اعضاي هيأت علمي از طريق ارتقاي جايگاه معنوي واجتماعي وتأمين نيازهاي مادي آنان ۱۳ -۶ - اصلاح مقررات ودستورالعمل هاي جذب، تأمين استخدام وارتقاي اعضاي هيأت علمي به منظور بهبود شاخص نسبت به دانشجو وتركيب هيأت علمي به نفع سطوح عالي تر ۱۴ -۶ - برگزاري دوره هاي كارگاههاي آموزشي ، سمينارهاي علمي ملي ، منطقه اي وبين المللي داخل وخارج كشوروفراهم نمودن تسهيلات لازم به منظور دسترسي استادان ، محققان ، مديران ،كارشناسان ودانشجويان به يافته هاي جديد علمي وتكنولوژيك ، شيوه هاي نوين تدريس ،تحقيق ،مديريت وبرنامه ريزي . توسعه وتجهيز فضاهاي كالبدي
۷
ايجاد ، توسعه ، تجهيزوتأمين فضاهاي كالبدي مورد نياز براساس شاخص هاي قابل قبول علمي بااولويت اتمام وتجهيزطرح هاي نيمه تمام ازطريق : ۱ -۷ - بهينه سازي توزيع واحدهاي آموزش عالي وپژوهشي وانطباق وضع موجود فضاهاي كالبدي آنها باكميت وكيفيت پيش بيني شده در برنامه توسعه گسترش مراكز آموزش عالي وتحقيقاتي متناسب بامنابع طبيعي وانساني مناطق كشور ۲ -۷ - فراهم ساختن زمينه هاي ايجاد شهركهاي علمي - تحقيقاتي بامشاركت بانكها ومؤسسات دولتي وغيردولتي ۳ -۷ - تأكيد و تسريع در اتمام عمليات بازسازي دانشگاهها ومراكز آموزش عالي وتحقيقاتي واقع درمناطق جنگ زده وتوجه به جبران عقب افتادگي روند رشد وتوسعه كالبدي آنها ۴ -۷ - اولويت ايجاد فضاهاي كالبدي وتجهيز آنها،براي مقاطع تحصيلي كارشناسي ارشد ودكترا (ايجاد مراكز تحصيلات تكميلي ) ومراكز تحقيقاتي ۵ -۷ - اولويت به ايجاد فضاهاي آموزشي وكمك آموزشي متناسب بانرخ بهره برداري ۶ -۷ - احداث وتوسعه منازل سازماني براي اعضاي هيأت علمي دانشگاهها ومراكز تحقيقاتي در مناطق محروم كشور وخوابگاه متأهلين براي دانشجويان دوره هاي تحصيلات تكميلي ۷ -۷ - اولويت در تخصيص اعتبارات مورد نياز براي پروژه هاي دردست اجرا ۸ -۷ - اولويت تعميرونگهداري ساختماننهاي دانشگاههاومؤسسات آموزش عالي وپژوهشي ۹ -۷ - استفاده حداكثر از امكانات سايردستگاههاي اجرايي ، كمك هاي مردمي ونهاد هابراي احداث وتجهيز فضاهاي دانشگاهي گسترش كمي وارتقاي كيفي آموزش عالي
۸
گسترش كمي وارتقاي كيفي آموزش عالي باتأكيد برايجاد تعادل هاي منطقه اي واجتماعي براي تسهيل دسترسي به آموزش عالي مناطق محروم وتحقق عدالت اجتماعي در آموزش ۱ -۸ - توسعه وتقويت آموزش عالي درمناطق مستعد ومحروم ونيز درمراكز استانها( به غيراز تهران ) ۲ -۸ -ايجاد وتقويت دوره هاي پيش دانشگاهي درمناطق محروم به منظور بومي كردن دانشجويان ۳ -۸ - توسعه وايجاد رشته هاي مورد نياز مناطق محروم ۴ -۸ - ايجاد شرايط مناسب معيشتي وامكانات تحصيلي براي دانشجويان باايجاد مشاغل حين تحصيل، وام هاي تحصيلي تجهيز زيرساخت علمي ،فرهنگي
۹
تجهيز وآماده سازي زير ساخت علمي ، فرهنگي بخش ازطريق : ۱ -۹ - جذب متخصصين ايراني وغيرايراني واجد شرايط براي توسعه دوره هاي دكترا ۲ -۹ - اعزام دانشجو به خارج در مقطع دكترا در رشته هاي موردنياز ۳ -۹ - افزايش سهم نيروي انساني مورد نياز آموزش عالي وتحقيقاتي ازطرح مشمولين نظام وظيفه ۴ -۹ - ايجاد ،توسعه وتقويت مراكز آمار وانفورماتيك وبرنامه ريزي دردانشگاهها ومؤسسات آموزش عالي وپژوهشي ۵ -۹ - ايجاد، گسترش وتقويت كتابخانه هاي تخصصي ،مراكز اسناد علمي ، موزه ها ومراكز آمار واطلاعات علمي وفني ونظايرآن وايجاد و گسترش مراكز ترجمه وتأليف ،نشر كتب ومجلات علمي وفني وبازسازي تجهيز مؤسسات انتشاراتي دانشگاهها ۶ -۹ - هماهنگ سازي ، تهيه وتأمين تجهيزات علمي مورد نياز دانشگاهها ومراكز تحقيقاتي واستفاده بهينه از تجهيزات علمي وپژوهشي موجود توسعه همكاريهاي علمي منطقه اي وبين المللي
۱۰
توسعه همكاري هاي علمي ومنطقه اي وبين المللي، ازطريق : ۱ -۱۰ - توسعه مبادلات دانشجويي واعضاء هيأت علمي دانشگاهها ومحققان باخارج از كشور ۲ -۱۰ - كوشش براي گسترش زبان فارسي به ويژه در كشورهاي آسياي ميانه و شبه قاره هند ازطريق ايجاد توسعه وتقويت كرسي هاي زبان وادبيات فارسي درمراكز علمي اين كشورهاونيز اعطاي فرصت هاي مطالعاتي به استادان خارجي زبان فارسي در دانشگاههاي كشور رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي