مصوبه «سند تحول بنيادين آموزش و پرورش» (مصوب جلسه 704 مورخ 6 /10 /1390 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) مصوب 1390,10,06 با اصلاحات و الحاقات بعدي با تأييد سند فلسفه تعليم و تربيت جمهوري اسلامي ايران، مصوبه «سند تحول بنيادين آموزش و پرورش» كه در جلسات 681، 682، 683، 684، 685، 686، 687، 688، 690، 691، 692، 694، 695، 696 و 697 مورخ 12/ 11/ 1389، 26 /11 /1389، 3 /12 /1389، 10 /12 /1389، 17 /12 /1389، 23 /1 /1390، 6 /2 /1390، 20 /2 /1390، 31 /3 /1390، 14 /4 /1390، 21 /4 /1390، 4 /5 /1390، 15 /6 /1390، 22 /6 /1390 و 5 /7 /1390 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب نهائي رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجراء ابلاغ مي شود:
فصل اول
كليات در اين سند، اصطلاحات به كار رفته به شرح ذيل تعريف مي شوند: 1 ـ نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي: نهادي است اجتماعي و فرهنگي و سازمان يافته كه، به عنوان مهم ترين عامل انتقال، بسط و اعتلاء فرهنگ در جامعه اسلامي ايران، مسئوليت آماده سازي دانش آموزان جهت تحقق مرتبه اي از حيات طيبه در همه ابعاد را بر عهده دارد كه تحصيل آن مرتبه براي عموم افراد جامعه لازم يا شايسته باشد. دستيابي به اين مرتبه از آمادگي جهت تكوين و تعالي پيوسته هويت دانش آموزان (با تأكيد بر وجوه مشترك انساني، اسلامي و ايراني) ضمن ملاحظه ويژگي هاي فردي و غيرمشترك و نيز در راستاي شكل گيري و اعتلاي مداوم جامعه اسلامي مستلزم آن است كه تربيت يافتگان اين نظام شايستگي هاي لازم جهت درك و اصلاح مداوم موقعيت خود و ديگران را بر اساس نظام معيار اسلامي كسب نمايند. 2 ـ تعليم و تربيت عبارت است از: فرايندي تعالي جويانه، تعاملي، تدريجي، يكپارچه و مبتني بر نظام معيار اسلامي كه به منظور هدايت افراد جامعه به سوي آمادگي براي تحقق آگاهانه و اختياري مراتب حيات طيبه در همة ابعاد، زمينه هاي مناسب تكوين و تعالي پيوستة هويت ايشان را در راستاي شكل گيري و پيشرفت جامعه اسلامي فراهم مي آورد. 3 ـ ساحت هاي تعليم و تربيت: ساحت هاي مندرج در فلسفه تعليم و تربيت در جمهوري اسلامي ايران مي باشد. 4 ـ نظام معيار اسلامي: مباني و ارزش هاي مبتني بر دين اسلام ناب محمدي يا سازگار با آن، مشتمل بر سلسله مراتبي از ارزش هاست كه ناظر به همه ي ابعاد زندگي انسان است، زيرا دين اسلام به همه ي عرصه هاي امور اجتماعي و فردي، دنيوي و اخروي، مادي و معنوي زندگي بشر پرداخته است (نفي سكولاريسم) هر چند نسبت به پاره اي از اين عرصه ها، به عرضه كليات اكتفا و نسبت به بخشي ديگر، جزئيات را نيز ذكر كرده است. 5 ـ شايستگي هاي پايه: مجموعه اي تركيبي از صفات و توانمندي هاي فردي و جمعي ناظر به همه ي جنبه هاي هويت (عقلاني، عاطفي، ارادي و عملي) و نيز تمام مؤلفه هاي جامعه بر اساس نظام معيار اسلامي است ، كه متربيان براي دست يابي به مراتب حيات طيبه جهت درك موقعيت خود و ديگران و عمل فردي و جمعي براي بهبود مستمر آن، بايد اين گونه صفات و توانمندي ها را «كسب» كنند. 6 ـ هويت: برآيند مجموعه اي از بينش ها، باورها، گرايش ها، اعمال و صفات آدمي است. از اين رو، نه تنها امري ثابت و از پيش تعيين شده نيست، بلكه حاصل تلاش و توفيق شخص و تا حدودي متأثر از شرايط اجتماعي است. انسان، موجودي است كه مي تواند با تكيه بر فطرت و استعدادهاي طبيعي خود و با استفاده از نيروي عقل و اختيار و اراده ي خويش، به معرفت دست يابد. معرفت ايجاد شده مي تواند زمينه ي ميل و گرايش را در او فراهم سازد. بينش و گرايش دروني، زمينه باور (ايمان) و تكوين اراده (تصميم معطوف به عمل) را در وي فراهم مي آورد و با عمل و تكرار آن، به تدريج هويتش شكل مي گيرد. همين امور نيز، در هر گونه تحول هويت پس از تكوين اوليه ي آن نقش آفرين است. 7 ـ معلم و مربي: (مترادف هم بكار رفته است) به فردي اطلاق مي شود كه رسالت خطير تربيت دانش آموزان را در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي بر عهده دارد. 8 ـ جامعه اسلامي در نگرش اسلامي: اجتماعي است كه بر روي نمودن به خدا در حالت تسليم و رضا استوار مي شود نه بر روابط نژادي، خويشاوندي يا قبيله اي و يا روابط انتفاعي و ستمگرانه يا روابط قراردادي كه رويكرد استخدامي داشته و متكي بر منفعت هاي يك طرف يا دو طرف قرارداد مي باشند. در جامعه اسلامي كه مظهر تحقق بعد اجتماعي حيات طيبه به شمار مي آيد، پيوندها خشونت آميز (ناشي از ترس و تهديد و ارعاب) يا انتفاعي (ناشي از سودگرايي و استثمار يا استخدام ديگران) نيست بلكه ارتباط ميان اعضاي جامعه به ارزش هاي انساني و اخلاقي، معرفت، محبت و اطاعت از خدا (پيروي آگاهانه و اختياري از نظام معيار ديني) معطوف است. در چنين جامعه اي روابط ظالمانه و تعصبات نژاد پرستانه طرد مي شود و بر توحيد به عنوان اساس تكوين و گسترش روابط اجتماعي تأكيد مي گردد. 9 ـ سن تعليم و تربيت رسمي 5 سالگي است اما سن افراد لازم التعليم (لازم التربيه) طبق قانون مشخص مي شود. 10 ـ وضع مطلوب زندگي بشر در همه ي ابعاد و مراتب، بر اساس نظام معيار اسلامي (مباني و ارزشهاي مقبول دين الهي) است كه تحقق آن باعث دستيابي به غايت زندگي يعني قرب الي الله خواهد شد. اينگونه زندگاني مستلزم ارتباط آگاهانه و اختياري با حقيقت هستي و تشديد رابطه ي با او در همه شئون فردي و اجتماعي زندگي است كه بايد بر اساس انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانه ي نظام معيارِ مناسب با دينِ اسلام باشد. بنابراين، يكي از مشخصات اصلي حيات طيبه، تكيه بر ارزش غايي زندگي ـ قرب الي الله ـ و نظام معيار متناسب با آن يعني مباني و ارزشهاي مقبولِ دينِ اسلام است. زيرا با توجه به لزوم پذيرش ربوبيت خداوند متعال، به عنوان يگانه رب حقيقي جهان و انسان، اين نظام معيار، جهت اساسي نحوه ي تحقق حيات طيبه را در همه مراتب و ابعاد آن مشخص مي نمايد. لذا، انتخاب و التزام آگاهانه و آزادانه ي نظام معيار ربوبي و انطباق همه ي ابعاد زندگي با اين نظام (تقوا)، وجه تمايز اساسي حيات طيبه از زندگي غيرديني (= سكولار) رايج محسوب مي شود كه نقطه اوج و حقيقت آن در جامعه جهاني مهدوي محقق مي گردد. 11 ـ چشم انداز: وضع مطلوب دست يافتني است كه با الهام از وضعيت آرماني انعكاس يافته در رهنامه تعليم و تربيت رسمي عمومي و تحت تأثير چالش ها ترسيم شده است. استنادات اين چشم انداز مؤيد فرايندي است كه به اين تصوير از وضع مطلوب دست يافتني معنا مي بخشد. بنا بر نظام نامه تدوين سند جامع تحول و نوسازي نظام آموزشي (مصوب جلسه 64 مورخ 1 /4 /1389 شوراي تخصصي تحول و نوسازي نظام آموزشي كشور) چشم انداز اينگونه تعريف مي شود: چشم انداز نظام آموزشي اعلاميه جهت گيري نظام آموزشي و بيانگر هويت و آرمان آن است كه تصويري از مقاصد آينده نظام آموزشي كشور در افق 1404 را ترسيم مي كند. اين چشم انداز بر اساس اسناد بالادستي: قانون اساسي، سياست هاي كلي نظام، سند چشم انداز بيست ساله و فلسفه تعليم و تربيت در جمهوري اسلامي ايران، در افق 1404 ترسيم مي شود. 12 ـ نظام دوري: عبارت است از همراهي معلم با دانش آموزان در چند پايه تحصيلي.
فصل دوم
بيانيه ارزش ها گزاره هاي ارزشي مندرج در بيانيه ي ارزش ها، بايدها و نبايدهايي اساسي است كه لازم است تمام اجزا و مؤلفه هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي هماهنگ با آن ها بوده و همه ي سياست گذاران و كارگزاران نظام ملتزم و پاي بند به آن ها باشند. اين ارزش ها بر اساس آموزه هاي قرآن كريم و سنت پيامبر اكرم (ص) و حضرات اهل بيت (عليهم السلام)، قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، رهنمودهاي رهبر كبير انقلاب اسلامي حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري و سند چشم انداز بيست ساله و نقشه جامع علمي كشور و سياست هاي كلي تحول نظام آموزشي تهيه و تدوين شده است و با مباني نظري سند تحول بنيادين آموزش و پرورش (شامل فلسفه ي تعليم و تربيت، فلسفه ي تعليم و تربيت رسمي عمومي و رهنامه ي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران) سازگار و مستند به مضامين مندرج در آن ها مي باشد. گزاره هاي ارزشي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي عبارتند از: 1 ـ آموزه هاي قرآن كريم، نقش معنوي، اسوه اي، هدايتي و تربيتي پيامبر اكرم (ص) و حضرت فاطمه زهرا (سلام الله عليها) و ائمه معصومين (عليهم السلام) به ويژه امام زمان (عج) و ولايت مداري در تمام ساحت ها براي تحقق جامعه عدل جهاني (جامعه مهدوي)
تبصره
اقليت هاي مذهبي مصرح در قانون اساسي بر اساس قوانين موضوعه اقدام خواهند كرد. 2 ـ آموزه هاي بنيادين مهدويت و انتظار كه رمز هويت اسلام ناب و عامل حيات و بقاي آن در عصر غيبت است، به عنوان مهمترين رسالت منتظران در عصر غيبت 3 ـ ميراث نظري و عملي حضرت امام خميني (ره)، تعميق علاقه و پيوند با انقلاب اسلامي، قانون اساسي و ولايت فقيه 4 ـ فرآيند تعليم و تربيت در تمام ساحت ها شامل تعليم و تربيت اعتقادي، عبادي و اخلاقي، تعليم و تربيت اجتماعي و سياسي، تعليم و تربيت زيستي و بدني، تعليم و تربيت زيبا شناختي و هنري، تعليم و تربيت اقتصادي و حرفه اي، تعليم و تربيت علمي و فناورانه منطبق بر نظام معيار اسلامي (مباني و ارزش هاي برگرفته از قرآن كريم، سنت حضرات معصومين (عليهم السلام) و عقل) كه تعليم و تربيت اعتقادي، عبادي و اخلاقي در آن محوريت دارد 5 ـ زمينه سازي كسب شايستگي هاي پايه ـ با تأكيد بر خصوصيات مشترك اسلامي ـ ايراني و انقلابي، در راستاي تكوين و تعالي پيوسته هويت دانش آموزان در ابعاد فردي، خانوادگي و اجتماعي 6 ـ هويت شناخت مدار و واقع نمايي و معناي گسترده، جامع و منسجم معرفت (وحياني، عقلاني، نقلي و تجربي) 7 ـ نقش معلم (مربي) به عنوان هدايت كننده و اسوه اي امين و بصير در فرآيند تعليم و تربيت و مؤثرترين عنصر در تحقق مأموريت هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي 8 ـ بصيرت و تعالي در زمينه هاي گوناگون عبادي ـ اخلاقي، اعتقادي، سياسي اجتماعي فرهنگي. 9 ـ كرامت ذاتي و اكتسابي انسان و كسب فضايل اخلاقي از جمله: ايمان، تقوا، تولي و تبري، عمل صالح، خودباوري، روحيه مجاهدت، ظلم ستيزي، علم، حكمت، عفت، شجاعت، عدالت، صداقت، ايثار و فداكاري 10 ـ سلامت جسماني، نشاط و تقويت اراده 11 ـ تكوين و تعالي جنبه هاي انساني هويت دانش آموزان براي تقويت روابط حق محور، عدالت گستر و مهرورزانه با همه انسان ها در سراسر جهان 12 ـ منزلت علم نافع، هدايت گر و توانمندساز و مقام و جايگاه عالم و معلم 13 ـ پرورش، ارتقاء و تعميق انواع و مراتب عقلانيت در همه ساحت هاي تعليم و تربيت 14 ـ ارتقاء جايگاه و نقش تربيتي خانواده و مشاركت اثربخش آن با نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي 15 ـ نقش تربيتي اماكن مذهبي، نهادهاي مردمي، اجتماعي و رسانه ها 16 ـ عدالت تربيتي در ابعاد كمي، همگاني و الزامي و عدالت كيفي با رعايت تفاوت هاي فردي، جنسيتي، فرهنگي و جغرافيايي 17 ـ جايگاه و نقش تعليم و تربيتي نهاد رسانه و فناوري هاي ارتباطي و بهره گيري هوشمندانه از آن و مواجهه فعال و آگاهانه جهت پيشگيري و كنترل آثار و پيامدهاي نامطلوب آن 18 ـ توجه توأمان به منافع و مصالح فردي و اجتماعي در چارچوب منافع و مصالح ملي 19 ـ صيانت از وحدت ملي و انسجام اجتماعي با محوريت هويت مشترك اسلامي ـ ايراني 20 ـ وطن دوستي و افتخار به ارزشهاي اصيل و ماندگار اسلامي ـ ايراني و اهتمام به برپايي جامعه مهدوي 21 ـ تقويت گرايش به زبان و ادبيات فارسي به عنوان زبان مشترك 22 ـ استمرار فرهنگ اسلامي ـ ايراني از طريق ارزيابي آگاهانه آن و تعامل نقادانه با ساير فرهنگ ها بر اساس نظام معيار اسلامي 23 ـ مسئوليت پذيري همه جانبه، مشاركت اجتماعي و داشتن روحيه جمعي و مهارت مورد نياز جامعه 24 ـ روحيه كارآفريني ، كسب شايستگي هاي عام حرفه اي و مهارتي و هنري زمينه ساز كار مولّد. 25 ـ ارج نهادن به دستاوردهاي علمي و تجربه هاي بشري در چارچوب نظام معيار اسلامي و بسترسازي براي دستيابي به مرجعيت علمي جهان 26 ـ نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي به عنوان عامل اثرگذار اجتماعي و مولد نيروي انساني و سرمايه فرهنگي و معنوي جهت رشد و تعالي همه جانبه و پايدار و اعتلاي فرهنگ عمومي مبتني بر نظام معيار اسلامي 27 ـ مدرسه به عنوان كانون تعليم و تربيت رسمي عمومي و محل كسب تجربه هاي تربيتي 28 ـ تقويت شأن حاكميتي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در ابعاد سياست گذاري، برنامه ريزي، پشتيباني و نظارت و ارزيابي ضمن مشاركت پذيري و كاهش تصدي گري غيرضرور در بعد اجرا با رعايت اصل عدالت 29 ـ آينده پژوهي و پايش تحولات مؤثر بر تعليم و تربيت رسمي عمومي به منظور ايفاي نقش فعال در مواجهه با چالشهاي پيش رو در عرصه هاي مختلف 30 ـ جامعيت، يكپارچگي و توجه متوازن به ساحت هاي تعليم و تربيت
فصل سوم
بيانيه ي مأموريت وزارت آموزش و پرورش مهمترين نهاد تعليم و تربيت رسمي عمومي، متولي فرآيند تعليم و تربيت در همه ساحت هاي تعليم و تربيت، قوام بخش فرهنگ عمومي و تعالي بخش جامعه اسلامي بر اساس نظام معيار اسلامي، با مشاركت خانواده، نهادها و سازمانهاي دولتي و غيردولتي است. اين نهاد مأموريت دارد با تأكيد بر شايستگي هاي پايه، زمينه دستيابي دانش آموزان در سنين لازم التعليم طي 12 پايه تحصيلي (چهار دوره سه ساله) به مراتبي از حيات طيبه در ابعاد فردي، خانوادگي، اجتماعي و جهاني را بصورت نظام مند، همگاني، عادلانه و الزامي در ساختاري كارآمد و اثربخش فراهم سازد. انجام اين مهم نقش زيرساختي در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي خواهد داشت.
فصل چهارم
چشم انداز نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در افق 1404، با اتكاء به قدرت لايزال الهي، مبتني بر نظام معيار اسلامي، فرهنگ و تمدن اسلامي ـ ايراني و قوام بخش آن ها و زمينه ساز جامعه جهاني عدل مهدوي و برخوردار از توانمندي هاي تربيتي ممتاز در تراز جمهوري اسلامي ايران در سطح منطقه، الهام بخش و داراي تعامل سازنده و مؤثر با نظام هاي تعليم و تربيتي در سطح جهان، توانمند در زمينه سازي براي شكوفايي فطرت و استعدادها و شكل گيري هويت يكپارچه اسلامي، انقلابي ـ ايراني دانش آموزان با توجه به هويت اختصاصي آنان؛ كارآمد، اثربخش، يادگيرنده، عدالت محور و مشاركت جو، برخوردار از مربيان و مديران مؤمن آراسته به فضائل اخلاق اسلامي، عامل به عمل صالح، تعالي جو و تحول آفرين، انقلابي، آينده نگر، عاقل، متعهد، امين، بصير، حق شناس. ـ مدرسه در افق چشم انداز 1404 بر پايه ي اين چشم انداز، مدرسه جلوه اي است از تحقق مراتب حيات طيبه، كانون عرضه ي خدمات و فرصت هاي تعليم و تربيتي، زمينه ساز درك و اصلاح موقعيت توسط دانش آموزان و تكوين و تعالي پيوسته ي هويت آنان بر اساس نظام معيار اسلامي، در چارچوب فلسفه و رهنامه ي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي جمهوري اسلامي ايران كه داراي ويژگي هاي زير است: 1 ـ تجلي بخش فرهنگ غني اسلامي و انقلابي در روابط و مناسبات با خالق، جهان خلقت، خود و ديگران «به ويژه تكليف گرايي، مسئوليت پذيري، كرامت نفس، امانتداري، خودباوري، كارآمدي، كارآفريني، پرهيز از اسراف و وابستگي به دنيا، همدلي، احترام، اعتماد، وقت شناسي، نظم، جديت، ايثارگري، قانون گرايي، نقادي و نوآوري، استكبارستيزي، دفاع از محرومان و مستضعفان و ارزشهاي انقلاب اسلامي» 2 ـ نقطة اتكاي دولت و ملت در رشد، تعالي و پيشرفت كشور و كانون تربيت محله 3 ـ برخوردار از قدرت تصميم گيري و برنامه ريزي در حوزه هاي عملياتي در چارچوب سياست هاي محلي، منطقه اي و ملي 4 ـ نقش آفرين در انتخاب آگاهانه، عقلاني، مسئولانه و اختياري فرآيند زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي دانش آموزان بر اساس نظام معيار اسلامي 5 ـ داراي ظرفيت پذيرش تفاوت هاي فردي، كشف و هدايت استعدادهاي متنوع فطري و پاسخ گوئي به نيازها، علائق و رغبت دانش آموزان در راستاي مصالح و چارچوب نظام معيار اسلامي 6 ـ يادگيرنده، كمال جو، خواستار تعالي مستمر فرصت هاي تربيتي، تسهيل كننده ي هدايت، يادگيري و تدارك بيننده ي خودجوش ظرفيت هاي جديد در خدمت تعليم و تربيت 7 ـ خود ارزياب، مسئول و پاسخگو نسبت به نظارت و ارزيابي بيروني 8 ـ تأمين كننده ي نيازهاي فردي و اجتماعي و محيط اخلاقي، علمي، امن، سالم، با نشاط، مهرورز و برخوردار از هويت جمعي 9 ـ برخوردار از مربيان داراي فضائل اخلاقي و شايستگي هاي حرفه اي با هويت يكپارچه توحيدي بر اساس نظام معيار اسلامي 10 ـ مبتني بر رويكرد مديريتي نقدپذير و مشاركت جو 11 ـ متكي بر اركان تعليم و تربيت و بهره مند از ظرفيت عوامل سهيم و مؤثر و مبتني بر مشاركت ذي نفعان با تأكيد بر مربيان، دانش آموزان و خانواده 12 ـ برخوردار از بهرة فناوري آموزشي در سطح معيار؛ با توجه به طيف منابع و رسانه هاي يادگيري (شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات) 13 ـ داراي ظرفيت تصميم سازي براي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي 14 ـ داراي تعامل اثربخش با مساجد و ديگر نهادها، مراكز مذهبي و كانون هاي محلي نظير فرهنگ سرا و كتابخانه هاي عمومي و برخوردار از ارتباط مستمر و مؤثر با عالمان ديني، صاحبنظران و متخصصان 15 ـ داراي پيوند مؤثر با موضوعات و مسائل جامعه در مقياس محلي، منطقه اي و ملي با حضور فعال در حيات اجتماعي.
فصل پنجم
هدف هاي كلان 1 ـ تربيت انساني موحد، مؤمن و معتقد به معاد و آشنا و متعهد به مسئوليت ها و وظايف در برابر خدا، خود، ديگران و طبيعت، حقيقت جو و عاقل، عدالت خواه و صلح جو، ظلم ستيز، جهادگر، شجاع و ايثارگر و وطن دوست، مهرورز، جمع گرا و جهاني انديش، ولايت مدار و منتظر و تلاشگر در جهت تحقق حكومت عدل جهاني، با اراده و اميدوار، خودباور و داراي عزت نفس، امانتدار، دانا و توانا، پاكدامن و باحياء، انتخاب گر و آزادمنش، متخلق به اخلاق اسلامي، خلاق و كارآفرين و مقتصد و ماهر، سالم و بانشاط، قانون مدار و نظم پذير و آماده ي ورود به زندگي شايسته فردي، خانوادگي و اجتماعي بر اساس نظام معيار اسلامي؛ 2 ـ ارتقاي نقش نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي و خانواده در رشد و تعالي كشور، بسط و اعتلاي فرهنگ عمومي و زمينه سازي براي اقتدار و مرجعيت علمي و تكوين تمدن اسلامي ـ ايراني در راستاي تحقق جامعه جهاني عدل مهدوي با تأكيد بر تعميق معرفت و بصيرت ديني و سياسي، التزام به ارزش هاي اخلاقي، وفاداري به نظام جمهوري اسلامي ايران، اعتقاد و التزام عملي به اصل ولايت مطلقه فقيه و مردم سالاري ديني، تحكيم وحدت ملي، تقويت روحيه علمي، رعايت حقوق و مسئوليت هاي اجتماعي، ارتقاي آداب و آئين زندگي متعالي، بهداشتي و زيست محيطي؛ 3 ـ گسترش و تأمين همه جانبه ي عدالت آموزشي و تربيتي؛ 4 ـ برقراري نظام اثربخش و كارآمد مديريت و مديريت منابع انساني بر اساس نظام معيار اسلامي؛ 5 ـ افزايش مشاركت و اثربخشي همگاني بويژه خانواده در تعالي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي؛ ۶ ـ بهسازي و تحول در نظام برنامهريزي آموزشي و درسي، مالي و اداري و زيرساختهاي كالبدي؛ 7 ـ ارتقاي اثربخشي و افزايش كارايي در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي؛ 8 ـ كسب موقعيت نخست تربيتي در منطقه و جهان اسلام و ارتقاي فزاينده جايگاه تعليم و تربيتي ايران در سطح جهاني
فصل ششم
راهبردهاي كلان 1 ـ استقرار نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي بر اساس مباني نظري و فلسفه تعليم و تربيت اسلامي (تمام هدف هاي كلان)؛ 2 ـ نهادينه كردن نگاه يكپارچه به فرآيند تعليم و تربيت با رويكرد تعالي بخشي در كليه مؤلفه هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (هدف هاي كلان 1، 2، 4، 5 و 6)؛ 3 ـ ابتناء فرايند طراحي، تدوين و اجراي اسناد تحولي زير نظام ها (شامل برنامه درسي ملي، تربيت معلم و تأمين منابع انساني، راهبري و مديريت، تأمين و تخصيص منابع مالي، تأمين فضا، تجهيزات و فن آوري ـ پژوهش و ارزشيابي) و برنامه هاي كوتاه مدت و ميان مدت بر مباني نظري و فلسفة تعليم و تربيت اسلامي و مفاد سند تحول بنيادين نظام آموزش و پرورش (هدف هاي كلان 1، 4، 3، 2، 6، 5)؛ 4 ـ توسعه و نهادينه كردن عدالت آموزشي و تربيتي در مناطق مختلف كشور و تقويت آموزش و پرورش مناطق مرزي با تأكيد بر توانمندسازي معلمان و دانش آموزان اين مناطق با تمركز بر كيفيت فرصت هاي تربيتي هماهنگ با نظام معيار اسلامي (هدف هاي كلان 5، 4 و 3)؛ 5 ـ تقويت و نهادينه سازي مشاركت اثربخش و مسئوليت پذيري مردم، خانواده و نهادهاي اقتصادي، مديريت شهري و روستايي و بنيادهاي عام المنفعه در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (هدف هاي كلان 5، 2، 3 و 7)؛ 6 ـ گسترش و تعميق فرهنگ پژوهش و ارزشيابي، خلاقيت و نوآوري، نظريه پردازي و مستندسازي تجربيات علمي ـ تربيتي بومي در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (هدف هاي كلان 2، 1، 4 و 8)؛ 7 ـ بهره مندي هوشمندانه از فناوري هاي نوين در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي مبتني بر نظام معيار اسلامي (هدف هاي كلان 5، 3، 2، 1 و 7) 8 ـ تعامل اثربخش و فعال نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با ساير نهادها و دستگاه هاي مرتبط به ويژه نهاد خانواده و رسانه با تأكيد بر كاهش مرزهاي تعليم و تربيت رسمي و غيررسمي (هدف هاي كلان 7 و 4، 1، 2) 9 ـ استقرار نظام مديريت اثربخش، كارآمد، مسئوليت پذير و پاسخ گو و بسترسازي براي استقرار نظام كارآمد منابع و مصارف در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (هدف هاي كلان 2، 6، 4 و 7)؛ 10 ـ ارتقاي جايگاه نظام تعليم و تربيت كشور به عنوان مهمترين نهاد تربيت نيروي انساني و مولد سرمايه اجتماعي و اعمال سياستهاي مصوب و هدايت و نظارت بر آن، از پيش دبستاني تا دانشگاه به عنوان امر حاكميتي با توسعه مشاركت همگاني (هدف هاي كلان 2، 4 و 5)؛ 11 ـ ارتقاء معرفت و بصيرت ديني، انقلابي و سياسي براي رشد و تعالي معنوي و اخلاقي معلمان و دانش آموزان و مشاركت براي ارتقاء معنوي خانواده (هدف هاي كلان 5 و 4، 2، 1)؛ 12 ـ بازنگري و بازسازي ساختارها و رويه ها درنظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (هدف هاي كلان 1، 2، 3، 5، 6 و 7)؛ 13 ـ توسعه مستمر شايستگي ها و توانمنديهاي اعتقادي، تربيتي، علمي و حرفه اي فرهنگيان (هدف هاي كلان 7 و 6، 5، 4)؛ 14 ـ توسعه ظرفيت ها و توانمندي هاي آموزشي و پرورشي براي حضور فعال و سازنده در صحنه هاي بين المللي و منطقه اي در راستاي تحقق اهداف و مأموريت هاي مندرج در قانون اساسي و سند چشم انداز و سياست هاي كلي مقام معظم رهبري و برنامه هاي پنج ساله (هدف هاي كلان 7، 8، 2) 15 ـ ارتقاي جايگاه علم و علم آموزي به عنوان عاملي مؤثر در دستيابي به حيات طيبه با تأكيد بر حيثيت، كاشفيت و مطلوبيت علم (هدف هاي كلان 7، 2، 1 و 8)
فصل هفتم
هدف هاي عملياتي و راهكارها هدف هاي عملياتي و راهكارهاي ذيل آنها، لزوماً از تناظر يك به يك با هدف هاي كلان برخوردار نيستند. از اين رو، برخي هدف هاي عملياتي و نيز راهكارهاي ذيل يك هدف كلان، ممكن است با هدف هاي كلان ديگري نيز مرتبط باشند. با توجه به اين گونه ارتباط ها، هر راهكار، براي هدفي كه ذيل آن آمده است، جنبه اصلي و براي برخي هدف هاي ديگر جنبه مكمل دارد. به هنگام عملياتي كردن احكام اين سند، لازم است در تدوين برنامه هاي ميان مدت و كوتاه مدت اين گونه پيوستگي ها مورد توجه قرار گيرد. 1 ـ پرورش تربيت يافتگاني كه: ـ دين اسلام را حق دانسته و آن را به عنوان نظام معيار مي شناسند و به آن باور دارند و آگاهانه و آزادانه و شجاعانه و فداكارانه براي تكوين و تعالي اخلاقي خود و دست يابي به مرتبه اي از حيات طيبه و استقرار حكومت عدل جهاني مهدوي از آن تبعيت مي نمايند و به رعايت احكام و مناسك دين و موازين اخلاقي مقيد هستند. ـ از دانش هاي پايه و عمومي سازگار با نظام معيار اسلامي، هم چنين از توان تفكر، درك و كشف پديده ها و رويدادها به عنوان آيات الهي و تجلي فاعليت خداوند در خلقت و نيز دانش، بينش و مهارت ها و روحيه ي مواجهه ي علمي و خلاق با مسائل فردي و خانوادگي و اجتماعي برخوردارند. ـ با درك مفاهيم اجتماعي و سياسي و «احترام به قانون» و انديشه ورزي در آن ها، شايستگي رويارويي مسئولانه و خردمندانه با تحولات اجتماعي و سياسي را كسب مي كنند و با رعايت وحدت و تفاهم ملي، در دفاع از عزت و اقتدار ملي مي كوشند و با روحيه ي مسئوليت پذيري و تعالي خواهي و برخوردار از مهارت هاي ارتباطي، در حيات خانوادگي و اجتماعي (در سطوح محلي تا جهاني) با رعايت اصول برگرفته از نظام معيار اسلامي، مشاركت مؤثر دارند. ـ با درك مفاهيم اقتصادي در چارچوب نظام معيار اسلامي از طريق كار و تلاش و روحيه ي انقلابي و جهادي، كارآفريني، قناعت و انضباط مالي، مصرف بهينه و دوري از اسراف و تبذير و با رعايت وجدان، عدالت و انصاف در روابط با ديگران در فعاليت هاي اقتصادي در مقياس خانوادگي، ملي و جهاني مشاركت مي نمايند. ـ داراي حداقل يك مهارت مفيد براي تأمين معاش حلال باشند بگونه اي كه در صورت جدايي از نظام رسمي تعليم و تربيت در هر مرحله، توانايي تأمين زندگي خود و ادارة خانواده را داشته باشند. ـ با درك مفاهيم بهداشت فردي و اجتماعي و مسائل زيست بوم طبيعي و شهري به منزلة امانات الهي، شايستگي حفظ و ارتقاي سلامت فردي و بهداشت محيطي را كسب مي كنند و با ورزش و تفريحات سالم فردي و گروهي، به نيازهاي جسمي و رواني خود و جامعه بر اساس اصول برگرفته از نظام معيار اسلامي، پاسخ مي دهند. ـ با قدرشناسي و درك زيباشناسانه ي آفرينش الهي و مصنوعات هنرمندانة بشري، درك مفاهيم فرهنگي و ميان فرهنگي و بهره گيري از قدرت تخيل، توانمندي هاي لازم در خلق آثار فرهنگي و هنري را به دست مي آورند و براي حفظ و تعالي ميراث فرهنگي، تمدني و هنري در سطح ملي و جهاني بر اساس نظام معيار اسلامي مي كوشند (هدف هاي كلان 1 و 4 و 5 و 2 و 8). راهكار 1 /1 ـ طراحي، تدوين و اجراي برنامه درسي ملي بر اساس اسناد تحول راهبردي و بازتوليد برنامه هاي درسي موجود با تأكيد بر: الف). متناسب سازي حجم و محتوي كتب درسي و ساعات و روزهاي آموزشي با توانمندي ها و ويژگي هاي دانش آموزان. ب). حاكميت رويكرد فرهنگي ـ تربيتي در توليد محتوي و تقويت شايستگي هاي پايه ي دانش آموزان ج). بهره مندي فزونتر از روش هاي فعال، خلاق و تعالي بخش د). بهره گيري از تجهيزات و فناوري هاي نوين آموزشي و تربيتي در راستاي اهداف ه). توجه بيشتر به تفاوت هاي فردي به ويژه هويت جنسيتي دانش آموزان و تفاوت هاي شهري و روستايي راهكار 2 /1 ـ تدوين برنامه هاي عملياتي لازم در راستاي ترويج، تقويت مستمر و تحكيم فضايل اخلاقي در محيط هاي تربيتي با استفاده از تمام ظرفيت هاي آموزشي و تربيتي با تأكيد بر اولويت كرامت و عزت نفس و شجاعت، حياء و عفت، صداقت، مسئوليت پذيري و نظم در تمام دوره هاي تحصيلي راهكار 3 /1 ـ توسعه فرهنگ اقامه نماز و اهتمام به برپايي نماز جماعت در مدرسه و تقويت انس با قرآن در دانش آموزان و توسعه ي فرهنگ و سواد قرآني با اصلاح برنامه ها و توانمندسازي معلمان در راستاي تقويت مهارت روخواني و روان خواني در دوره ابتدايي، آشنايي با مفاهيم كليدي قرآن در دوره متوسطه اول و آموزش معارف قرآني در متوسطه دوم بر اساس منشور توسعه فرهنگ قرآني راهكار 4 /1 ـ ايجاد ساز و كارهاي ترويج و نهادينه سازي فرهنگ ولايت مداري تولي و تبرّي، امر به معروف و نهي از منكر، روحيه جهادي و انتظار «زمينه سازي براي استقرار دولت عدل مهدوي (عج)» با تأكيد بر بهره گيري از ظرفيت حوزه هاي علميه و نقش الگويي معلمان و اصلاح روش ها راهكار 5 /1 ـ ارائه ي آموزش زبان خارجي در چارچوب بخش انتخابي (نيمه تجويزي) برنامه ي درسي، با رعايت اصل تثبيت و تقويت هويت اسلامي ـ ايراني راهكار 6 /1 ـ گسترش و تنوع دادن به حِرَف و مهارت هاي مورد نياز جامعه و تعليم متناسب و برنامه ريزي شدة آن در همة دوره هاي تحصيلي و براي همة دانش آموزان راهكار 7 /1 ـ ايجاد ساز و كار براي تقويت انسجام اجتماعي و وحدت ملي و احياء هويت افتخارآميز اسلامي ـ ايراني در دانش آموزان و معلمان با تأكيد بر آموزش و اجراي سرود ملي و به اهتزاز درآوردن پرچم جمهوري اسلامي ايران در تمام مدارس 2 ـ تعميق تربيت و آداب اسلامي، تقويت اعتقاد و التزام به ارزش هاي انقلاب اسلامي (1 و 2 و 8) راهكار 1 /2 ـ بازنگري و اصلاح برنامه هاي درسي مبتني بر رويكرد فرهنگي ـ تربيتي و تقويت و توسعه جنبه هاي تربيتي و اخلاقي آنها به منظور فراهم آوردن زمينه تربيت پذيري دانش آموزان بر اساس فرهنگ اسلامي ـ ايراني راهكار 2 /2 ـ تعميق تقواي الهي و مهارت خويشتنداري، انتخابگري درست و تعالي بخش مستمر دانش آموزان با استفاده از فرصت ايام ا...، برگزاري مراسم آگاهي بخش و نشاط انگيز در اعياد و وفيات، حضور فعال و مشاركت دانش آموزان در محافل، مجالس و اماكن مذهبي و تقويت انس با دعا و توسل راهكار 3 /2 ـ تقويت شايستگي هاي اعتقادي، اخلاقي و حرفه اي مديران و معلمان و تحكيم نقش الگويي آنان و فراهم آوردن ساز و كارهاي اجرايي براي مشاركت فعال و مؤثر ايشان در برنامه هاي تربيتي و فعاليت هاي پرورشي مدارس و واگذاري مسئوليت كلان تربيتي مدرسه به مديران مدارس راهكار 4 /2 ـ تقويت ايمان، بصيرت ديني و باور به ارزش هاي انقلاب اسلامي و توانمندسازي مربيان و دانش آموزان براي وفاداري و حمايت آگاهانه از اين ارزش ها و مواجهه هوشمندانه با توطئه هاي دشمنان با استفاده از ظرفيت برنامه هاي آموزشي و تربيتي آموزش و پرورش و مشاركت خانواده و ساير نهادها و دستگاه ها به ويژه حوزه هاي علميه و حضور فعال و سازمان يافته دانش آموزان و مدارس در برنامه هاي سياسي و اجتماعي و انقلابي راهكار 5 /2 ـ ايجاد ساز و كارهاي لازم براي تقويت آداب و سبك زندگي اسلامي ـ ايراني، در تمام ساحت هاي تعليم و تربيت به عنوان رويكرد حاكم در فرايند طراحي، تدوين و اجراي برنامه هاي درسي و آموزشي راهكار 6 /2 ـ طبقه بندي و متناسب سازي مقولات و موضوعات تربيتي و اخلاقي با مراحل رشد و ويژگي هاي دانش آموزان و اهداف و نيازهاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي و جامعه راهكار 7 /2 ـ استانداردسازي و تدوين شاخص هاي كيفي براي ارزيابي فعاليت هاي فرهنگي و تربيتي مدارس راهكار 8 /2 ـ استفاده از ظرفيت برنامه هاي درسي، منابع آموزشي، شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات، كتابخانه، فرصت اردوها و فعاليت هاي برون مدرسه به ويژه مساجد و كانون هاي مذهبي براي تقويت معرفت و باور به معارف الهي به ويژه اعتقاد به توحيد و معاد و ولايت و انتظار با رويكرد قرآني، روايي و عقلاني در دانش آموزان 3 ـ ترويج و تعميق فرهنگ حيا، عفاف و حجاب متناسب با قابليت ها و ظرفيت هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (1 و 2) راهكار 1 /3 ـ بازنگري و بازتوليد برنامه ها و محتواي آموزشي و روش هاي تربيتي براي دروني سازي و تعميق و ترويج فرهنگ حيا، عفاف و حجاب راهكار 2 /3 ـ اتخاذ تدابير مناسب جهت جذب، تربيت و بكارگيري نيروي انساني شايسته و متعهد و عامل به رعايت حيا، عفاف و پوشش مناسب در كليه مراكز اداري و آموزشي راهكار 3 /3 ـ جلب مشاركت سازنده و اثربخش خانواده ها در حفظ، تعميق و اشاعه حيا، عفاف، و پوشش دانش آموزان راهكار 4 /3 ـ ايجاد ساز و كارهاي لازم براي هماهنگي رسانه ها و توليدكنندگان كتب و مواد آموزشي، لوازم التحرير و تجهيزات آموزشي و تربيتي در جهت ترويج فرهنگ حيا، عفاف و حجاب مناسب در دانش آموزان راهكار 5 /3 ـ طراحي و ارائة الگوي لباس و پوشش مناسب، متنوع، زيبا و آراسته مبتني بر فرهنگ اسلامي ـ ايراني براي مربيان و دانش آموزان پسر و دختر در راستاي تقويت هويت اسلامي ـ ايراني راهكار 6 /3 ـ برنامه ريزي به منظور اقناع فكري دانش آموزان براي پذيرش قلبي و دروني حيا، عفاف، حجاب و عمل به آن با تبيين ديدگاه اسلام راهكار 7 /3 ـ ارائه خدمات مشاوره اي ـ تربيتي در كليه سطوح تحصيلي براي افزايش سلامت جسمي و روحي دانش آموزان 4 ـ تقويت بنيان خانواده و كمك به افزايش سطح توانايي ها و مهارتهاي خانواده در ايفاي نقش تربيتي متناسب با اقتضائات جامعه اسلامي (2 و 5) راهكار 1 /4 ـ آموزش و ارتقاء مديريت خانواده در استفادة مناسب از ابزار رسانه در محيط خانواده همسو با اهداف نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 2 /4 ـ تدوين اصول راهنما و پودمان هاي آموزشي براي تبيين نقش مدرسه، رسانه ها و خانواده در تأمين پيش نيازهاي ورود كودك به مدرسه و ايجاد ساز و كارهاي لازم براي هماهنگي و همسويي آنها با هم و با اهداف نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 3 /4 ـ تدوين برنامة جامع مشاركت خانواده و نهادهاي تربيتي و آموزشي براي تقويت فرهنگ تربيتي خانواده ها و تحقق شايستگي هاي پايه دانش آموزان راهكار 4 /4 ـ افزايش ميزان مشاركت خانواده ها در فعاليت هاي آموزشي و تربيتي مدرسه، برگزاري دوره هاي آموزشي اثربخش، ارائه خدمات مشاوره اي به خانواده هاي آسيب پذير و آسيب زا براي همسوسازي اهداف و روش هاي تربيتي خانواده و مدرسه راهكار 5 /4 ـ اضافه نمودن درس مديريت و سلوك مناسب خانواده به جدول برنامه ي درسي دوره متوسطه در تمامي رشته ها و براي تمام دانش آموزان راهكار 6 /4 ـ تهيه و تدوين محتواي آموزشي براي دانش آموزان جهت آشنايي با ويژگي ها، نيازها و وظايف خانواده در چارچوب ارزش ها و معيارهاي اسلامي 5 ـ تأمين و بسط عدالت در برخورداري از فرصت هاي تعليم و تربيت با كيفيت مناسب با توجه به تفاوت ها و ويژگي هاي دختران و پسران و مناطق مختلف كشور (3 و 5 و 7) راهكار 1 /5 ـ تعميم دورة پيش دبستاني به ويژه در مناطق محروم و نيازمند حتي الامكان با مشاركت بخش غيردولتي با تأكيد بر آموزش هاي قرآني و تربيت بدني و اجتماعي راهكار 2 /5 ـ برنامه ريزي و تمهيد مقدمات براي پوشش كامل دوره آموزش عمومي و برخوردار از كيفيت مناسب در تمام مناطق كشور راهكار 3 /5 ـ توانمندسازي دانش آموزان ساكن در مناطق محروم، روستاها، حاشيه ي شهرها، عشاير كوچ نشين و هم چنين مناطق دوزبانه با نيازهاي ويژه، با تأكيد بر ايجاد فرصت هاي آموزشي متنوع و با كيفيت راهكار 4 /5 ـ اولويت بخشي به تأمين و تخصيص منابع، تربيت نيروي انساني كارآمد، تدوين برنامه براي رشد، توانمندسازي و مهارت آموزي، ادامه تحصيل و حمايت مادي و معنوي دانش آموزان مناطق محروم و مرزي راهكار 5 /5 ـ اختصاص حداقل 10 درصد و حداكثر 20 درصد از برنامه هاي آموزشي به معرفي حرفه ها، هنرها، جغرافيا، آيين و رسوم و نيازها و شرايط اقليمي و جغرافيايي استانها به ويژه مناطق روستايي و عشايري با رعايت استانداردهاي ارتقاي كيفيت و تقويت هويت اسلامي ـ ايراني دانش آموزان در چارچوب ايجاد كارآمدي و تقويت هويت ملي راهكار 6 /5 ـ طراحي و تدوين برنامة آموزشي متناسب با نيازها و نقش هاي دختران و پسران. راهكار 7 /5 ـ طراحي و تدوين برنامه تعليم و تربيت انعطاف پذير، متناسب با ويژگي هاي شخصيتي و محيطي استعدادهاي گوناگون دانش آموزان به منظور شكوفائي استعدادهاي خاص و افزايش كارآمدي و مفيد بودن آنها راهكار 8 /5 ـ ساماندهي و بكارگيري بهينه و اثربخش منابع انساني و توزيع عادلانة آن در سراسر كشور 6 ـ تنوع بخشي به محيط هاي يادگيري در فرايند تعليم و تربيت رسمي عمومي (1 و 3 و 8) راهكار 1 /6 ـ ايجاد، توسعه و غني سازي واحد اطلاعات و منابع آموزش و پرورش در سطح مدرسه (از قبيل كتابخانه، آزمايشگاه و كارگاه، شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات) راهكار 2 /6 ـ تقويت و توسعه ي تعاملات نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با جامعه و ساير دستگاه ها و نهادها از طريق گسترش ساختار تلفيقي و مسئله محور در ضمن طراحي و اجراي برنامه هاي درسي راهكار 3 /6 ـ ايجاد موزه و نمايشگاه علم و فناوري در هر يك از شهرستان ها تا پايان برنامه ششم توسعه كشور، به منظور فراهم آوردن زمينة مشاهده و تجربه فزون تر دانش آموزان و عيني تر كردن محتواي آموزشي كتب درسي راهكار 4 /6 ـ ساماندهي و مديريت بر فعاليت هاي مؤسسات و آموزشگاه هاي آزاد وابسته به وزارت آموزش و پرورش، بازنگري و بازتوليد محتواي برنامه هاي آموزشي آنها همسو با اهداف و برنامه هاي تحولي آموزش و پرورش و نظارت و ارزيابي مستمر بر عملكرد آنها و هماهنگي و همكاري با دستگاه هاي ذي ربط براي ايجاد همسويي ساير آموزشگاه هاي آزاد با اهداف برنامه هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 5 /6 ـ تنظيم و اجراي برنامة جامع كارآفريني و مهارت آموزي براي تمام دوره هاي تحصيلي به ويژه دانش آموزان دورة متوسطه تا پايان برنامه پنجم توسعه در برنامه درسي و آموزشي راهكار 6 /6 ـ ايجاد شبكه اي از محيط هاي يادگيري مانند پژوهش سراها، اردوگاه ها، خانه هاي فرهنگ، كتابخانه هاي عمومي، نمايشگاه ها و موزه هاي تخصصي علوم و فناوري، مراكز كارآفريني، ورزشگاه ها و ساير مراكز مشابه و برقراري تعامل اثربخش مدارس با اين محيط ها، با رعايت اصل غني سازي محيط مدرسه با همكاري ساير دستگاه ها 7 ـ افزايش نقش مدرسه به عنوان يكي از كانون هاي پيشرفت محلي، به ويژه در ابعاد فرهنگي ـ اجتماعي (2 و 1 و 5 و 7) راهكار 1 /7 ـ فراهم آوردن زمينه هاي لازم براي نقش آفريني مدرسه به عنوان كانون كسب تجربيات تربيتي محله و جلوه اي از جامعه اسلامي و حيات طيبه با تفويض اختيار و مسئوليت به آن و استانداردسازي تمام مؤلفه ها و عوامل درون مدرسه اي راهكار2 /7 ـ نهادينه سازي و تقويت همكاري مدرسه با مراكز فرهنگي و علمي محله به ويژه مسجد و كانون هاي مذهبي و حوزه هاي علميه و مشاركت فعال مديران، معلمان و دانش آموزان در برنامه هاي مرتبط محله و نيز حضور نظام مند و اثربخش روحانيون توانمند و مبلغان مذهبي باتجربه در مدرسه راهكار 3 /7 ـ برقراري ارتباط سازمان يافته مراكز علمي ـ پژوهشي با نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در سطح ملي و منطقه اي و بهره مندي از پشتيباني علمي و تخصصي حوزه هاي علميه و مؤسسات آموزش عالي و مراكز آموزش فني و حرفه اي به ويژه دانشكده هاي علوم قرآني، علوم تربيتي و روانشناسي در مدارس 8 ـ افزايش مشاركت نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي و مدرسه و معلمان و دانش آموزان در رشد و تعالي كشور در عرصه هاي ديني، فرهنگي، اجتماعي در سطح محلي و ملي به عنوان نهاد مولد سرمايه انساني، فرهنگي، اجتماعي و معنوي (5، 2 و 7) راهكار 1 /8 ـ اصلاح، ارتقاء و تغيير نگرش به آموزش و پرورش به عنوان سازمان فراگير و نيروي اثرگذار اجتماعي در خدمت اهداف رشد و تعالي كشور به ويژه اهداف فرهنگي و اجتماعي راهكار 2 /8 ـ ايجاد ساز و كارهاي لازم براي تقويت جايگاه و منزلت فرهنگي و اجتماعي معلمان راهكار 3 /8 ـ بسترسازي براي حضور فعال دانش آموزان در تشكل هاي رسمي و قانوني مرتبط با اتكا به ظرفيت هاي درون و برون آموزش و پرورش از قبيل: بسيج دانش آموزي، كانون هاي علمي و فرهنگي و انجمن اسلامي دانش آموزان راهكار 4 /8 ـ فراهم آوردن ساز و كارهاي قانوني براي حضور فعال و مؤثر مسئولين نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در نهادهاي سياست گذار و تصميم ساز فرادستي به عنوان يكي از اركان تعالي و پيشرفت همه جانبه و پايدار كشور راهكار 5 /8 ـ تبيين دستاوردهاي علمي و فني تمدن اسلامي ـ ايراني در برنامه هاي درسي و آموزشي و تقويت باور و روحيه مسئوليت پذيري دانش آموزان براي تحقق تمدن نوين اسلامي در راستاي دستيابي به جامعه عدل مهدوي راهكار 6 /8 ـ تقويت شايستگي هاي حرفه اي و اعتقادي مديران و معلمان و فراهم آوردن ساز و كارهاي اجرايي براي مشاركت فعال و مؤثر ايشان در برنامه هاي تربيتي و فعاليت هاي پرورشي مدارس راهكار 7 /8 ـ تأكيد بر معلم محوري در رابطه معلم و دانش آموز در عرصه تعليم و تربيت و جلوگيري از اجراي هر سياست و برنامة نظري و عملي كه اين محوريت را مخدوش نمايد راهكار 8 /8 ـ مشاركت فعال آموزش و پرورش در مواجهه با نيازهاي فوري و عمومي جامعه از قبيل شيوع بيماري هاي فراگير، زلزله، رفع بيسوادي، حاكميت قوانين و مقررات، حفظ و پاكيزگي محيط زيست، خدمت به محرومين، حركت هاي خيرخواهانه مردمي و انقلابي از طريق برگزاري دوره ها، اردوهاي آموزشي و توجيهي براي آماده سازي مربيان و دانش آموزان راهكار 9 /8 ـ تعامل اثربخش با مراكز فرهنگي و اجتماعي و استفاده از ظرفيت رسانه ها ـ به ويژه رسانه ملي ـ براي تبيين جايگاه نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در توليد سرمايه اجتماعي و فرهنگي و جلوگيري از كوچك انگاري نقش آن در سرنوشت آينده كشور از منظر معارف اسلامي 9 ـ جلب مشاركت اركان سهيم و مؤثر و بخش عمومي و غيردولتي در تعليم و تربيت رسمي عمومي (5 و 2 و 7) راهكار 1 /9 ـ ايجاد تسهيلات قانوني و ساز و كارهاي تشويقي و انگيزشي لازم اعم از مادي و معنوي، براي بسط فرهنگ نيكوكاري و تعاون، مشاركت پذيري و مشاركت جويي در جامعه و در بين دانش آموزان با الهام از آموزه هاي ديني با تأكيد بر استفاده مناسب از ظرفيت كتاب هاي درسي، مجلات و رسانه هاي آموزشي و برگزاري اردوهاي جهادي راهكار 2 /9 ـ ايجاد ساز و كارهاي مناسب براي حفظ و ارتقاي مستمر سطح مشاركت واقفين و خيرين مدرسه ساز از قبيل نامگذاري مدارس به نام ايشان، مشاركت آنان در مديريت مدارس خيرساز، مشاركت دولت در تأمين هزينه هاي اين مدارس راهكار 3 /9 ـ توسعه مشاركت بخش هاي دولتي و غيردولتي در انجام امور مربوط به توليد، چاپ و توزيع مواد و منابع آموزشي در چارچوب سياست هاي آموزش و پرورش با تأكيد بر سياست توليد بسته هاي آموزشي و سياست چند تأليفي در كتاب هاي درسي راهكار 4 /9 ـ تقويت و گسترش مدارس غيردولتي با اصلاح و بازنگري قوانين و مقررات موجود 10 ـ ارتقاء منزلت اجتماعي و جايگاه حرفه اي منابع انساني با تأكيد بر نقش الگويي و جايگاه معلم (4 و 2) راهكار 1 /10 ـ برنامه ريزي و به كارگيري امكانات و فرصت هاي اجتماعي براي اعتلاي فرهنگ عمومي در تكريم و پاسداشت مقام معلم با تأكيد بر استفاده از ظرفيت رسانه ملي راهكار 2 /10 ـ استقرار نظام سنجش صلاحيت هاي عمومي، تخصصي و حرفه اي، تعيين ملاك هاي ارزيابي و ارتقاي مرتبه (نظام رتبه بندي) علمي و تربيتي معلمان و تقويت انگيزه ارتقاء شغلي در آنان بر اساس نظام معيار اسلامي راهكار 3 /10 ـ اصلاح قوانين و مقررات موجود استخدامي، مالي و اداري متناسب با حرفه هاي تخصصي، با مشاركت دستگاه هاي ذيربط راهكار 4 /10 ـ طراحي و استقرار نظام خاص بازنشستگي فرهنگيان براي بهره مندي فزونتر از تجارب مفيد آنان 11 ـ بازمهندسي سياست ها و بازتنظيم اصول حاكم بر برنامه ي درسي تربيت معلم با تأكيد بر كارورزي و انطباق سطح شايستگي هاي حرفه اي معلمان در سطح ملي و جهاني با مقتضيات الگوي برنامة درسي در نظام تعليم و تربيت و طراحي سياست هاي مناسب براي ارتقاي شيوه هاي جذب، تربيت و نگهداشت معلمان در آموزش و پرورش (7، 4، 2، 1 و 8) راهكار 1 /11 ـ استقرار نظام ملي تربيت معلم و راه اندازي دانشگاه ويژه فرهنگيان با رويكرد آموزش تخصصي و حرفه اي تربيت محور توسط وزارت آموزش و پرورش با همكاري دستگاه هاي ذيربط. راهكار 2 /11 ـ طراحي و ارتقاي نظام تربيت حرفه اي معلمان در آموزش و پرورش با تأكيد بر حفظ تعامل مستمر دانشجو معلمان با مدارس و نهادهاي علمي و پژوهشي در طي اين دوره و فراهم آوردن امكان كسب تجربيات واقعي از كلاس درس و محيط هاي آموزشي راهكار 3 /11 ـ ايجاد ساز و كارهاي لازم براي جذب و نگهداشت استعدادهاي برتر و برخوردار از صلاحيت هاي ديني، اخلاقي، انقلابي و شخصيتي به رشته هاي تربيت معلم با تأكيد بر تقويت انگيزه هاي معنوي و مادي معلمان از قبيل برقراري حقوق و دستمزد در دوران تحصيل، ارتقاي سطح آموزشي و تجهيزاتي مراكز ذيربط، ايجاد نظام بازآموزي مستمر علمي و تسهيل در ادامه تحصيل با توجه به رتبه بندي معلمان راهكار 4 /11 ـ ايجاد نظام ارزيابي صلاحيت معلمان شامل شايستگي هاي اخلاقي، اعتقادي، انقلابي، حرفه اي و تخصصي و ارزشيابي متناسب با مباني و اهداف سند تحول راهبردي راهكار 5 /11 ـ ايجاد انعطاف در برنامه هاي درسي تربيت معلم متناسب با تحولات علمي و نيازهاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با تأكيد بر رويكرد تلفيقي و به روزرساني توانمندي هاي تربيتي و تخصصي معلمان راهكار 6 /11 ـ استقرار ساز و كارهاي ارتقاي توانمندي هاي معلمان براي مشاركت مؤثر آنان در برنامه ريزي درسي در سطح مدرسه، به ويژه ساز و كارهايي كه به تقويت هويت حرفه اي آنان مي انجامد راهكار 7 /11 ـ توسعه ي زمينه پژوهشگري و افزايش توانمندي هاي حرفه اي به شكل فردي و گروهي ميان معلمان و تبادل تجارب و دستاوردها در سطح محلي و ملي و ايجاد فرصت هاي بازآموزي مستمر علمي و تحقيقاتي و مطالعاتي و برگزاري جشنواره هاي الگوي تدريس برتر و اختصاص اعتبارات خاص براي فعاليت هاي پژوهشي معلمان راهكار 8 /11 ـ برنامه ريزي براي كارآموزي و كارورزي دانشجو معلمان در كنار تربيت معلم و بررسي نظريات جديد تعليم و تربيت راهكار 9 /11 ـ رصد كردن تحولات نظام آموزش و پرورش و تربيت معلم و تحولات علمي در حوزه علوم تربيتي در سطح منطقه، جهان اسلام و بين الملل و بومي سازي تجربيات و يافته هاي مفيد آنها و بهره مندي آگاهانه از آنها در چارچوب نظام معيار اسلامي راهكار 10 /11 ـ جلب مشاركت دانشگاه هاي برتر و حوزه هاي علميه در امر تربيت تخصصي ـ حرفه اي و ديني معلمان، كارشناسان و مديران با همكاري دانشگاه فرهنگيان راهكار 11 /11 ـ مشاركت فعال در تعاملات بين المللي، با اولويت جهان اسلام و انعكاس نظريات و تجربيات موفق داخلي در محافل و مراكز علمي جهاني راهكار 12 /11 ـ بهينه سازي سياست ها و برنامه هاي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي براي افزايش كارآيي و اثربخشي مدارس خارج از كشور با تأكيد بر بازنگري جداول آموزشي و محتواي كتب درسي، به كارگيري نيروهاي متعهد، توانمند و مجرب و متناسب سازي فضاي فيزيكي اين مدارس 12 ـ برقراري الگوي جبران خدمات و تأمين رفاه نيروي انساني درخور منزلت فرهنگيان با توجه به لزوم تمام وقت شدن آنان (4 و 3 و 7) راهكار 1 /12 ـ بهينه سازي نظام پرداخت ها، مبتني بر شايستگي ها و بر اساس رويكرد رقابتي راهكار 2 /12 ـ فراهم آوردن تسهيلات و امتيازات مناسب براي جذب و نگهداشت نيروهاي كارآمد در دوره ابتدايي و تقويت نگاه تخصصي زيربنايي به اين دوره تحصيلي راهكار 3 /12 ـ ايجاد ساز و كارهاي قانوني براي افزايش انگيزه معلمان و مربيان با ساماندهي مناسب خدمات و امكانات رفاهي و رفع مشكلات مادي و معيشتي آنان 13 ـ افزايش نقش شوراهاي آموزش و پرورش استان، مناطق و مدارس در تقويت فعاليت هاي تربيتي استان و منطقه و مدرسه در چارچوب سياست ها و برنامه هاي ملي (5 و 2 و 4 و7 ) راهكار 1 /13 ـ اصلاح قوانين و مقررات موجود در راستاي تقويت نقش شوراهاي آموزش و پرورش استان ها و مناطق و مدارس متناسب با مقتضيات تربيتي راهكار 2 /13 ـ افزايش كارآمدي شوراهاي درون مدرسه (مانند شوراي معلمان و شوراي دانش آموزان) با تفويض برخي از اختيارات اداره و مدرسه به آنان و فراهم آوردن زمينه مشاركت بيشتر ايشان در فرايند تعليم و تربيت مدرسه 14 ـ ايجاد و متناسب سازي فضاهاي تربيتي با ويژگي ها و نيازهاي دانش آموزان و اقتضائات فرهنگ اسلامي ـ ايراني و شرايط اقليمي، فرهنگي و جغرافيايي (6 و 7 و 3) راهكار 1 /14 ـ طراحي و ساخت فضاهاي تربيتي متناسب با اقتضائات برنامه ي درسي، استاندارد هاي تربيتي، تحولات جمعيتي، اصول شهرسازي و معماري و شرايط اقليمي با تأكيد بر استفاده از فناوري هاي نوين ساخت و تجهيزات آموزشي و رعايت الگوي معماري اسلامي ـ ايراني و توجه ويژه به نقش محوري نمازخانه در طراحي و معماري اسلامي راهكار 2 /14 ـ متناسب سازي فضاهاي فيزيكي، آموزشي و تربيتي با نيازهاي ويژه و تفاوت هاي جنسيتي دانش آموزان با تأكيد بر فراهم آوردن الزامات نهادينه سازي فرهنگ ايماني و عفاف و پوشش و رعايت احكام محرّميت در محيط راهكار 3 /14 ـ اهتمام به طراحي، ساخت و تجهيز مناسب نمازخانه، كتابخانه، آزمايشگاه، فضاي سبز و فضاي ورزشي در تمام مدارس به عنوان محيط تعليم و تربيت 15 ـ اصلاح محتوا، ارتقاي جايگاه، افزايش كيفيت و كارآمدي علوم انساني در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي مبتني بر مباني ديني در چارچوب نظام معيار اسلامي (1 و 2) راهكار 1 /15 ـ تدوين منابع علوم انساني مبتني بر جهان بيني اسلامي و با هدف توأمان هدايت، تعالي و مديريت فرد و جامعه راهكار 2 /15 ـ تدوين برنامه به منظور فرهنگ سازي در جهت تبيين و تقويت منزلت علوم انساني و پرهيز از غلبه رويكرد تجربي و فني در دوره هاي آموزش رسمي عمومي راهكار 3 /15 ـ شناسايي استعدادهاي برتر و هدايت آنها به ادامه تحصيل در رشته هاي علوم انساني و زمينه سازي براي تقويت و تعميق فعاليت هاي علمي پژوهشي آنها در دوره هاي آموزش عالي راهكار 4 /15 ـ جذب و تربيت معلمان مستعد، آگاه و متعهد براي تدريس در درس هاي علوم انساني، دانش افزايي مستمر معلمان در حين خدمت و ارتقاء شأن و منزلت فرهنگي و اجتماعي آنها راهكار 5 /15 ـ اصلاح و بازتدوين متون و مواد آموزشي دروس علوم انساني در سطوح مختلف بر اساس آموزه ها و معارف ديني و با مشاركت حوزه هاي علميه راهكار 6 /15 ـ گسترش و تقويت مدارس و مجموعه هاي آموزشي تربيتي خاص علوم انساني در سراسر كشور 16 ـ تنوع بخشي در ارائه ي خدمات آموزشي و فرصت هاي تربيتي متناسب با مصالح جامعه، نيازها و علايق دانش آموزان در راستاي شكوفايي استعدادهاي آنها (3 و 2 و 7) راهكار 1 /16 ـ ايجاد تنوع در فرصت هاي تربيتي در مراكز آموزشي و تربيتي براي پاسخ گويي به نياز هاي دانش آموزان راهكار 2 /16 ـ رعايت اقتضائات هويت جنسيتي (پسران و دختران) و ويژگي هاي دوران بلوغ دانش آموزان در برنامه هاي درسي و روش ها و برنامه هاي تربيتي ضمن توجه به هويت مشترك آنان راهكار 3 /16 ـ توجه كافي به شرايط روحي دانش آموزان در سنين بلوغ و ارائه مشاوره و آموزش هاي ديني و اخلاقي متناسب با آنها 17 ـ ارتقاي كيفيت فرايند تعليم و تربيت با تكيه بر استفاده هوشمندانه از فناوري هاي نوين (3، 2، 1، 7) راهكار 1 /17 ـ توسعة ضريب نفوذ شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات (اينترانت) در مدارس با اولويت پر كردن شكاف ديجيتالي بين مناطق آموزشي و ايجاد ساز و كار مناسب براي بهره برداري بهينه و هوشمندانه توسط مربيان و دانش آموزان در چارچوب نظام معيار اسلامي راهكار 2 /17 ـ توليد و به كارگيري محتواي الكترونيكي متناسب با نياز دانش آموزان و مدارس با مشاركت بخش دولتي و غيردولتي و الكترونيكي كردن محتواي كتاب هاي درسي بر اساس برنامه درسي ملي (با تأكيد بر استفاده از ظرفيت چند رسانه اي) تا پايان برنامه پنجم توسعه كشور راهكار 3 /17 ـ اصلاح و به روزآوري روش هاي تعليم و تربيت با تأكيد بر روش هاي فعال، گروهي، خلاق با توجه به نقش الگويي معلمان راهكار 4 /17 ـ گسترش بهره برداري از ظرفيت آموزش هاي غيرحضوري و مجازي در برنامه هاي آموزشي و تربيتي ويژه معلمان، دانش آموزان و خانواده هاي ايراني در خارج از كشور بر اساس نظام معيار اسلامي و با رعايت اصول تربيتي از طريق شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات 18 ـ تغيير و نوآوري در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با رويكرد تعالي بخش، پويا و بالنده (7 و 1 و 2) راهكار 1 /18 ـ مناسب سازي فرهنگ سازماني بر اساس معيارهاي اخلاق اسلامي با تأكيد بر تقويت روحيه اخوت و تعاون، خلاقيت و آموزش مستمر راهكار 2 /18 ـ تأمين تسهيلات و امكانات و ايجاد ساز و كارهاي كارا و اثربخش در آموزش هاي ضمن خدمت معلمان و تقويت انگيزه و مهارت حرفه اي براي يادگيري مداوم راهكار 3 /18 ـ ايجاد شبكه ي پژوهشي فعال و فراگير در درون ساختار نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با استفاده از فناوري هاي نوين و در قالب شبكه ملي اطلاعات و ارتباطات راهكار 4 /18 ـ استفادة بهينه از دانش و تجربه نخبگان و پيشكسوتان آموزش و پرورش راهكار 5 /18 ـ استقرار نظام خلاقيت و نوآوري در آموزش و پرورش در راستاي تربيت جامع و بالندگي معنوي و اخلاقي و حمايت مادي و معنوي از مديران، مربيان و دانش آموزان خلاق و نوآور و كارآفرين 19 ـ استقرار نظام ارزش يابي و تضمين كيفيت در تعليم و تربيت رسمي عمومي (7 و 2 و 4) راهكار 1 /19 ـ ايجاد ساز و كارهاي قانوني و ساختار مناسب براي سنجش و ارزش يابي عملكرد نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 2 /19 ـ طراحي و اجراي نظام ارزشيابي نتيجه محور بر اساس استانداردهاي ملي براي گذر از دوره هاي تحصيلي و رويكرد ارزشيابي فرايند محور در ارتقاي پايه هاي تحصيلي دورة ابتدايي و رويكرد تلفيقي (فرايند محور و نتيجه محور) در ساير پايه هاي تحصيلي راهكار 3 /19 ـ ايجاد نظام رتبه بندي مدارس و مؤسسات آموزش و پرورش به منظور شفاف سازي عملكرد و ارتقاء كيفيت و تقويت انگيزه هاي رقابت منطقي و علمي بين آنان راهكار 4 /19 ـ ارتقاء جايگاه ايران در ارزيابي هاي كيفيت جهاني در چارچوب معيارهاي اسلامي و معرفي الگوي تعليم و تربيت اسلامي به جهان 20 ـ تأمين، تخصيص و تنوع بخشي به منابع مالي، مديريت مصارف متناسب با نيازهاي كمّي و كيفي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (6 و 7 و 3) راهكار 1 /20 ـ مديريت بهينة منابع و مصارف و شفاف سازي عملكرد مالي نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 2 /20 ـ شفاف سازي و برنامه ريزي براي افزايش سهم اعتبارات آموزش و پرورش از توليد ناخالص داخلي به ميزان مناسب راهكار 3 /20 ـ اولويت بخشي به آموزش ابتدايي در تأمين و تخصيص منابع راهكار 4 /20 ـ افزايش سهم هزينه هاي غيرپرسنلي در بودجه جاري آموزش و پرورش به ميزان مناسب به منظور ارتقاي آموزش و تربيت راهكار 5 /20 ـ طراحي ساز و كارهاي تنوع بخشي به منابع مالي دولتي و غيردولتي از قبيل موقوفات و امور خيريه راهكار 6 /20 ـ بهينه سازي بهره برداري از منابع مادي و فيزيكي و تبديل به احسن كردن آنها و طراحي استانداردهاي مصرف و تعبيه ساز و كارهاي پيشگيري از اسراف و تبذير راهكار 7 /20 ـ تقويت مشاركت عمومي در آموزش و پرورش با حفظ كاركردهاي سياستگذاري و نظارتي نظام از طريق تسهيل تاسيس مدارس غيردولتي و حمايت از فعاليت هاي آموزشي آنان 21 ـ بازنگري و بازمهندسي ساختارها و رويه ها و روش ها (7 و 1 و 2) راهكار 1 /21 ـ اصلاح و بازنگري ساختار دوره هاي آموزشي بر اساس مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي راهكار 2 /21 ـ استقرار نظام مكان يابي مدارس بر اساس سامانه ي آمايش سرزمين و تحولات جمعيتي (ناظر به 50 سال آينده) راهكار 3 /21 ـ طراحي و استقرار نظام جامع هدايت تحصيلي و استعداديابي به منظور هدايت دانش آموزان به سوي رشته ها و حِرَف و مهارت هاي مورد نياز حال و آينده كشور متناسب با استعدادها، علاقه مندي و توانايي هاي آنان راهكار 4 /21 ـ استقرار نظام راهنمائي و مشاوره تربيتي مبتني بر مباني اسلامي و افزايش نقش معلمان در اين زمينه و به كارگيري مشاوران متخصص براي ايفاي وظائف تخصصي در تمام پايه هاي تحصيلي راهكار 5 /21 ـ ساماندهي ساعات كار مربيان براي حضور تمام وقت در مدارس شامل ساعات تدريس و ساعات اختصاص يافته به ساير فعاليت هاي تربيتي مرتبط در مدرسه با توجه به ضرورت جبران خدمت مناسب ايشان راهكار 6 /21 ـ تحول در ساختار و مديريت زمان آموزش در مدارس و تعيين و متناسب سازي ساعات و روزهاي آموزشي در طول هفته راهكار 7 /21 ـ اولويت بخشي به رويكرد مديريت مجتمع هاي آموزشي و تربيتي به منظور اعمال مديريت يكپارچه تربيتي در طول مدت تحصيل دانش آموزان و ايجاد فرصت بيشتر براي ارتقاي فعاليت هاي آموزشي و تربيتي راهكار 8 /21 ـ استقرار و استفاده از نظام «دوري» در سازمان دهي معلمان در سه پايه اول ابتدايي راهكار 9 /21 ـ حاكميت برنامه محوري به جاي كتاب محوري و توليد بسته آموزشي در برنامه هاي درسي با رعايت اصل معلم محوري راهكار 9 /21 ـ بازطراحي و ساماندهي تقويم سال تحصيلي با رعايت انعطاف و توجه به شرايط اقليمي و با تأكيد بر بهينه سازي تعطيلات 22 ـ ارتقاء و بهبود مستمر كيفيت نظام كارشناسي، مديريت و راهبري آموزشي و تربيتي در نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي (7 و 2 و 4) راهكار 1 /22 ـ نهادينه كردن برنامه محوري در سطوح مختلف مديريت نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 2 /22 ـ ايجاد ساز و كارهاي لازم براي تربيت و نگهداشت مديران و راهبران آموزشي و تربيتي و تلاش براي افزايش ثبات مديريت در مجموعه نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي راهكار 3 /22 ـ طراحي و اجراي الگوي بالندگي شغلي ـ حرفه اي براي منابع انساني راهكار 4 /22 ـ انجام مطالعات راهبردي آينده نگر در آموزش و پرورش و تدوين برنامه هاي آينده پژوهانه و اجراي آن با هماهنگي دستگاه هاي ذيربط در آموزش و پرورش راهكار 5 /22 ـ اصلاح ساختار اجرايي و كاهش تعداد واحدهاي اداري، متناسب با مديريت كارآمد و اثربخش راهكار 6 /22 ـ گزينش مديران در سطوح مختلف بر اساس شايسته سالاري و پيشگامي آنان در ارزشهاي الهي و انساني و معيارهاي علمي، كارآمدي و باور به اهداف نظام تعليم و تربيت رسمي 23 ـ توسعه ي ظرفيت پژوهش و نوآوري، نظريه پردازي و مستندسازي تجربيات تربيتي بومي (8 و 2 و 7) راهكار 1 /23 ـ استفاده بهينه از ظرفيت هاي موجود براي گسترش فرهنگ تفكر و پژوهش در بين مديران، مربيان و تأمين پژوهشگر مورد نياز نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي و حمايت از پژوهشگران فعال و مجرب راهكار 2 /23 ـ تدوين نظام جامع حمايت از پژوهشگران حوزه آموزش و پرورش و هدايت موضوعات و اهداف پژوهشي در راستاي تحقق اهداف تعليم و تربيت رسمي راهكار 3 /23 ـ حمايت هاي مادي و معنوي از طرح هاي موفق و نوآوري هاي تربيتي بومي، مستندسازي و انتشار يافته هاي پژوهشي در داخل و خارج از كشور و ايجاد بانك اطلاعاتي فعال و كارآمد راهكار 4 /23 ـ حمايت هاي مادي و معنوي از كرسي هاي نظريه پردازي در علوم تربيتي و روش هاي تعليم و تربيت و فراهم آوردن زمينه كاربست يافته هاي جديد و نوآوري در مدارس و نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي با همكاري حوزه هاي علميه، دانشگاه ها و مراكز علمي و پژوهشي
فصل هشتم
چارچوب نهادي و نظام اجرايي تحول بنيادين آموزش و پرورش براي تحقق اهداف و برنامه هاي سند ملي آموزش و پرورش در افق چشم انداز، سياست گذاري، برنامه ريزي و نظارت بر فرايند تحول بنيادين در دو سطح به شرح زير صورت مي پذيرد:
بخش اول
سياست گذاري، نظارت و ارزيابي در سطح كلان سياست گذاري و تصميم گيري كلان و نيز ارزيابي و نظارت راهبردي فرايند تحول بنيادين نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي بر پايه اين سند بر عهده شوراي عالي انقلاب فرهنگي مي باشد.
بخش دوم
برنامه ريزي و نظام اجرايي الف ـ شوراي عالي آموزش و پرورش با استفاده از همة ظرفيت وزارت آموزش و پرورش و ساير نهادها و امكانات كشور مسئوليت بررسي، تصويب و ابلاغ سياست هاي اجرايي، طراحي ساز كار تحقق اهداف، اصلاح ساختارها و فرايندهاي مربوط، به روزآوري و ترميم، هماهنگي و انسجام در سياست ها و برنامه ها و نظارت بر حسن اجراي برنامه هاي تحول راهبردي را بر عهده دارد و گزارش پيشرفت اجراي سند و چگونگي عملكرد وزارت آموزش و پرورش را به صورت سالانه به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه مي دهد. ب ـ وزارت آموزش و پرورش مسئوليت نهادينه سازي و اجراي سند ملي آموزش و پرورش (شامل بنيان هاي نظري و سند تحول راهبردي) و طراحي و تدوين برنامه هاي اجرايي سند تحول راهبردي را بر عهده دارد و حداكثر ظرف مدت يك سال پس از تصويب اين سند، برنامه هاي خود (به ويژه برنامه هاي زير نظام هاي اصلي ) را به تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش مي رساند. ج ـ وزارت آموزش و پرورش موظف است با تربيت، به كارگيري و سازماندهي نيروهاي توانمند و واجد شرايط، تأمين و بسيج امكانات و منابع، تدوين برنامه هاي اجرايي كوتاه مدت و ميان مدت در سطح ملي و استاني، اصلاح قوانين و مقررات و جلب مشاركت و همكاري ساير دستگاه ها و نهادها اقدامات لازم براي تحقق مفاد سند را معمول دارد. د ـ تمام دستگاه ها و نهادها، به ويژه رسانه ملي، موظفند در چارچوب اين سند، همكاري لازم با نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي را براي تحقق اهداف تحول بنيادين آموزش و پرورش معمول دارند. گزارش نحوه و ميزان همكاري دستگاه ها به صورت سالانه توسط وزير آموزش و پرورش به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه خواهد شد.
بخش سوم
نحوة ترميم و به روزرساني سند تحول بنيادين آموزش و پرورش فرايند ترميم سند تحول بنيادين نظام آموزش و پرورش رسمي عمومي جمهوري اسلامي ايران در افق چشم انداز در بازه هاي زماني 5 ساله از تاريخ تصويب آن و مطابق با بنيان هاي نظري سند ملي (فلسفه تعليم و تربيت در جمهوري اسلامي ايران، فلسفه تعليم و تربيت رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران، رهنامه نظام تعليم و تربيت رسمي عمومي در جمهوري اسلامي ايران) پس از تصويب شوراي عالي آموزش و پرورش به تصويب نهايي شوراي عالي انقلاب فرهنگي خواهد رسيد. اين سند مشتمل بر 8 فصل در جلسات 681، 682، 683، 684، 685، 686، 687، 688، 690، 691، 692، 694، 695، 696 و 697 مورخ 12 /11 /1389، 26 /11 /1389، 3 /12 /1389، 10 /12 /1389، 17 /12 /1389، 23 /1 /1390، 6 /2 /1390، 20 /2 /1390، 31 /3 /1390، 14 /4 /1390، 21 /4 /1390، 4 /5 /1390، 15 /6 /1390، 22 /6 /1390 و 5 /7 /1390 شوراي عالي انقلاب فرهنگي به تصويب نهايي رسيد و از تاريخ ابلاغ لازم الاجرا است و كليه مصوبات و سياست هاي قبلي در موارد مغايرت با آن منسوخ و بلااثر و در ساير موارد بر اساس آن مورد بازنگري و اصلاح قرار مي گيرند. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي ـ محمود احمدي نژاد