سياستهاى بهبود وضع گذران اوقات فراغت زنان و دختران

سياستهاى بهبود وضع گذران اوقات فراغت زنان و دختران (مصوب جلسه 513 مورخ 20/12/1381 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) مصوب 1381,12,20 شوراي عالي انقلاب فرهنگي در جلسه 513 مورخ 20/12/1381 به پيشنهاد شوراي فرهنگي و اجتماعي زنان، سياستهاي بهبود وضع گذران اوقات فراغت زنان و دختران را به اين شرح تصويب كرد: مقدمه : به اعتقاد جامعه شناسان فراغت تجربهاي است كه فرد هنگام رهايي از اشتغالات و الزامات كار روزانه بر اساس تمايلات و رهيافتهاي شخصي و مشاركت داوطلبانه متناسب با نياز و ذوق خود انتخاب ميكند تا جسم، فكر و شخصيت او رشد و پرورش يابد. سياست فرهنگي نظام اسلامي نيز درخصوص اوقات فراغت بر مبناي زمينهسازي جهت گذران مطلوب، مفيد و سازنده آن و هدايت فكري و عملي و بارور سازي اوقات زندگي است. لذا فراغت در نظام ارزشي اسلام جنبه فرهنگي و ديني داشته و از صورت تفريح و سرگرمي صرف خارج است. زمان فراغت، زمان رشد و شكوفايي استعدادها، تقويت روحيه، مشاركت فعال فرهنگي و اجتماعي و زمان خودسازي در عين كسب نشاط پايدار، شادابي، طراوت و كارايي و رفع خستگي فكري و رواني در زندگي فردي و جمعي است. لذا ضروري است تا جوامع آگاه با اجراي سياستهاي مناسب و سنجيده اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي، ايجاد تسهيلات و خدمات، فراهم كردن فضاها و محيط هاي مناسب فرهنگي و ورزشي، اتخاذ روشهاي تشويقآميز و...، از هدر رفتن اوقات فراغت جلوگيري كرده و به باروري آن كمك نمايند. اهداف :

1

ايجاد هماهنگي ميان كليه دستگاههاي سياستگذاري، برنامهريزي، اجرايي و نظارتي بمنظور استفاده بهينه از توان و امكانات موجود و تبادل تجربيات، اطلاعات و منابع درخصوص اوقات فراغت زنان و دختران.

2

مهارت بخشي و ارتقاء سطح آگاهي، خردمندي و توانمنديهاي فردي، خانوادگي و اجتماعي زنان و دختران در راستاي ايفاي نقش اساسي آنان در عرصههاي مختلف.

3

جهت دهي به برنامهها و فعاليتهاي مختلف گذران اوقات فراغت زنان و دختران در راستاي تأمين سلامت جسمي و بهداشت رواني، كاهش اضطراب و خستگي، كسب نشاط و شادي، شناسايي و رشد استعدادها، تقويت تمايلات ديني و اخلاقي و هويت ديني و ملي زنان.

4

توسعه، تجهيز و گسترش امكانات مراكز فرهنگي و ورزشي براي گذران اوقات فراغت بانوان با اولويت به مناطق محروم. مؤلفه 1 . برنامه و فعاليت راهبرد 1 . ضرورت جهت دهي به برنامه ها و فعاليتهاي فرهنگي سياستهاي اجرايي: - توجه به تنظيم و ارائه برنامهها و توليدات فرهنگي ويژه. بانوان، متناسب با سن، سطح تحصيلات، وضعيت تأهل و وضعيت فرهنگي - اجتماعي، نيازهاي روحي و رواني، مقتضيات محل زندگي، خصوصيات اقليمي، سنتها، آداب و رسوم محلي و منطقهاي. - تبليغ فرهنگ بهرهوري و استفاده بهينه و مثبت از اوقات فراغت در ميان بانوان و خانوادههاي آنان از طريق ذكر فوائد آن در زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي و حساسيت بخشي به خانوادهها. - جهت دهي زنان خانه دار در خصوص بهرهوري بهينه از اوقات فراغت در خانه از طريق افزايش سطح آگاهي، انجام كارهاي عامالمنفعه و كسب ساير مهارتهاي فردي و اجتماعي توسط رسانههاي مختلف و آموزشهاي غير حضوري. - جهت دهي برنامهها به سمت رشد روحيه خلاقيت، ابتكار، نوآوري و تقويت اعتماد به نفس و خودباوري در ميان زنان و دختران. - توجه به بارورسازي اوقات فراغت متناسب با تحولات اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي جامعه. - پرهيز از گرايش برنامهها به سمت ابتذال، سطحي نگري، خود باختگي فرهنگي و مظاهر فسادآور غرب. - ترغيب عمومي بويژه در زنان و خانوادهها نسبت به مؤانست بيشتر با طبيعت و بهرهمندي از مواهب طبيعي و سير و سفر. - ترغيب زنان به امر ورزش به عنوان مروجين و مشوقين ورزش در خانواده و تأثير سلامتي و شادابي آنها در تأمين سلامت رواني، اجتماعي و فرهنگي خانواده و جامعه. - تبليغ و ترويج فرهنگ مطالعه و استفاده مطلوب از اوقات فراغت براي تقويت قوه ادراك و تحليل و ارتقاء سطح آگاهيها. - توجه به جهتگيريهاي صحيح فكري، فرهنگي، اعتقادي در برنامهها بمنظور آشنايي زنان و خانوادهها با زمينهها و مجاري تهاجم فرهنگي، تحكيم ايمان، تقويت باور ديني و رشد هويت فرهنگي و اجتماعي آنان. - تبيين، ترويج و تبليغ فرهنگ عفاف و رعايت اصول و موازين اخلاقي و ارزشي در محيط هاي فرهنگي. - ارائه معلومات لازم براي آشنايي، پيشگيري و توانمند سازي زنان در مقابله با آسيبهاي اجتماعي و فرهنگي زنان، آگاهي از مسائل بهداشت جسمي، رواني، محيطي و تغذيه صحيح زنان و كودكان، اطلاع از روشهاي تربيتي و پرورش فرزندان، فنون و مديريت خانه و روابط خانوادگي، حقوق و تكاليف زوجين، آشنايي با قوانين كشوري، مباحث اخلاقي و ديني در قالبها و شيوههاي جذاب و نوين. - افزايش آگاهي و توان نقد و تحليل مسائل فرهنگي - اجتماعي زنان درخصوص شخصيتپردازي و نقشهاي ارائه شده از زنان در رسانههاي مكتوب و تصويري. راهبرد 2 . ضرورت تقويت و گسترش برنامهها و فعاليتهاي مذهبي و اتخاذ تدابير لازم براي جذب مخاطبين اين برنامهها سياستهاي اجرايي: - ارائه اطلاعات و معلومات، متناسب با نيازهاي فكري، فرهنگي و اجتماعي بانوان با رويكرد به مباني ديني و منطبق با سياستها و قوانين نظام جمهوري اسلامي ايران. - لزوم توجه به بزرگداشت مناسبتها و ايام ويژه و معرفي آداب و رسوم متعارف مراسم و اعياد مذهبي. - تقويت و تعميق محتواي معنوي برنامههاي تفريحي، ورزشي و سرگرم كننده و فرآوردههاي فرهنگي (فيلمها، نمايشگاهها، مسابقات، تئاترها و ...) ارائه شده در اوقات فراغت زنان و دختران. - اتخاذ شيوههاي تشويق مستقيم و غير مستقيم زنان براي جلب مشاركت آنان و بهرهوري از برنامههاي مذهبي و سازنده. راهبرد 3 . توسعه تحقيقات بمنظور ارتقاء كيفي و كمّي برنامهها و فعاليتهاي مربوط به اوقات فراغت زنان سياستهاي اجرايي: - انجام تحقيقات نيازسنجي از زنان و دختران بمنظور موضوعبندي، اولويت بندي و تنظيم برنامههاي مربوط به اوقات فراغت زنان با رعايت اصل تنوع، جذابيت، كارآمدي و جديد بودن برنامهها. - تعيين اولويتهاي تحقيقاتي در خصوص نحوه تأمين اوقات فراغت و ارزيابي مستمر از برنامههاي فرهنگي بانوان از طريق پژوهشهاي نظر سنجي و تأثير سنجي بر زندگي فردي، اجتماعي و.... زنان و دختران. - انجام پژوهشهاي تطبيقي بمنظور استفاده از راهكارهاي عملي و اقدامات انجام يافته پيرامون اوقات فراغت زنان و دختران در كشورهاي مسلمان و غير مسلمان. - انجام پژوهشهاي تطبيقي براي بهبود وضعگذران اوقات فراغت زنان در مراكز فرهنگي مختلف و تبادل اطلاعات. راهبرد 4 . ضرورت ايجاد زمينههاي مناسب براي بهره وري اقتصادي از اوقات فراغت زنان و دختران. سياستهاي اجرايي: - ترويج فرهنگ كارمحوري و استفاده عملي از دانش در زندگي فردي و اجتماعي زنان و دختران. - توجه به آموزشهاي فني و حرفهاي و دانشهاي كاربردي. - مهارت بخشي لازم به زنان و دختران بمنظور گسترش اشتغال مولد خانگي و كاهش معضل بيكاري. - ارزش گذاري و ارائه گواهينامه و مدرك معتبر رسمي به دانشآموزان و دانشجويان شركت كننده در برنامههاي اوقات فراغت و لحاظ نمودن آن در نظام آموزشي كشور و مراكز كاريابي. مؤلفۀ 2. نيروي انساني راهبرد 1. شناسايي، تربيت و بهرهگيري از نيروهاي كارآمد در عرصه فعاليتهاي فرهنگي و تقويت كادر فرهنگي مراكز مربوط سياستهاي اجرايي: - استفاده از زنان توانمند و متعهد (از دانش آموختگان حوزوي، دانشگاهي و نيروهاي دستگاههاي اجرايي) بمنظور جلب مشاركت آنان در برنامه ريزي و اجراي اوقات فراغت بانوان. - پيش بيني ضوابط و شرايط خاص علمي، اخلاقي و فرهنگي ويژه مربيان، متناسب با شرايط و ويژگيهاي برنامههاي مختلف. - لزوم استفاده از تواناييها و ظرفيتهاي دختران روستايي و عشايري و استفاده از آنان براي بهينهسازي وضع فرهنگي - اجتماعي و اقتصادي زنان روستايي در قالب طرحهاي اوقات فراغت. - اتخاذ تدابير لازم براي جذب و تربيت مديران و برنامهريزان فرهنگي - اجتماعي از ميان بانوان متعهد و متخصص. مؤلفه 3 . مديريت و نظارت راهبرد 1 . ضرورت تقويت مديريت كلان فرهنگي و اتخاذ روشها و شيوههاي كارآمد نظارتي در برنامهريزي اوقات فراغت سياستهاي اجرايي: - تدوين شاخصها و نظام ارزشيابي از عملكرد مديران و برنامههاي مراكز ذيربط در ابعاد مختلف بمنظور تكميل و ارائه الگوهاي موفق از نحوه گذران اوقات فراغت زنان. - ارتقاء سطح آگاهيها و توانمنديهاي فرهنگي مديران و مسئولان از طريق برگزاري دورههاي آموزش ضمن خدمت بصورت كوتاه مدت و دراز مدت. - تشويق و ترغيب مديران خلاق، معرفي شيوههاي موفق مديريت و نيز معرفي مراكز نمونه در گذران اوقات فراغت. - نقد و ارزيابي مستمر برنامههاي اوقات فراغت بانوان در مراكز ذيربط بمنظور بازنگري براي تعميق محتوا و جذابيت و تقويت تمايلات ديني و اخلاقي در برنامهها. راهبرد 2 . هماهنگي ميان دستگاهها و مراكز فرهنگي براي استفاده بهينه از امكانات، منابع و نيروي انساني يكديگر سياستهاي اجرايي: - تخصيص بودجه و منابع مالي و امكانات لازم توسط دستگاه و سازمانهاي ذيربط براي تأمين اوقات فراغت بانوان و تبادل تجهيزات و امكانات بين دستگاههاي اجرايي براي تأمين اوقات فراغت بانوان. - برنامهريزي، ايجاد هماهنگي و نظارت بر اجراي سياستها و برنامههاي اوقات زنان و دختران در مركز توسط شوراي اجتماعي وزارت كشور در استانها به عهده كميته زنان و جوانان ميباشد. - تهيه گزارش عملكرد سالانه درخصوص برنامههاي اوقات فراغت توسط مديران هر دستگاه و ارسال آن به كميته زنان و جوانان در استانها و انتشار آن توسط شوراي اجتماعي وزارت كشور. - شناسايي مشكلات و معضلات موجود در مراكز مربوط در خصوص گذران اوقات فراغت زنان و ارائه راهكارهاي مناسب براي حل آنان. مؤلفه 4 . توسعه و تجهيز و گسترش امكانات راهبرد 1 . شناسايي و گسترش امكانات و تجهيزات فرهنگي دستگاهها براي استفاده بانوان در اوقات فراغت . سياستهاي اجرايي: - ايجاد زمينه مناسب براي مشاركت و سرمايهگذاري سازمانهاي دولتي، غير دولتي و آحاد مردم براي احداث مراكز فرهنگي، هنري و ورزشي ويژه بانوان. - شناسايي و معرفي مراكز فرهنگي - اجتماعي )تخصصي و عمومي( براي اطلاع و استفاده ساير دستگاهها و نهادها از امكانات و توليدات فرهنگي موجود و اطلاع رساني عمومي به زنان و دختران براي بهرهمندي از اين مراكز. - فراهم نمودن زمينههاي لازم براي بهرهمندي بانوان محروم و مستضعف از امكانات موجود فرهنگي بدون پرداخت هزينه. - اتخاذ تدابير مناسب براي توسعه مراكز فرهنگي و بهرهمندي سريع، آسان و ارزان از تسهيلات فراغتي در محل زندگي بانوان و توزيع عادلانه اين امكانات در استانهاي مختلف كشور. - رعايت ضوابط معماري اسلامي و ملي با توجه به خصوصيات روحي و جسمي بانوان در ساخت و تجهيز مراكز فرهنگي ويژه آنان. - ايجاد مجتمعهاي چند منظوره فرهنگي، هنري، ورزشي محفوظ و مستتر در تهران با امكانات گوناگون اعم از كتابخانه، سالن اجتماعات، سالن سينما، مهدكودك، وسايل شهربازي، غذاخوري، محل خريد و ... بعنوان يك حركت آغازين و الگويي. - اختصاص بوستانها، مراكز فرهنگي و تفريحي مختص بانوان. - پيشبيني ضبط و تكثير كلاسهاي آموزشي براي استفاده غيرحضوري علاقمندان .

تبصره

آييننامه اجرايي سياستهاي فوق را شوراي اجتماعي وزارت كشور تهيه و دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي به دستگاههاي ذيربط ابلاغ ميكند. نظارت بر اجراي آن نيز بر عهده هيئت نظارت و بازرسي شوراي عالي انقلاب فرهنگي ميباشد. رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي- سيد محمد خاتمي