سياست هاي كلي محيط زيست
مصوب 1394,08,26
با اصلاحات و الحاقات بعدي
۱
ـ مديريت جامع، هماهنگ و نظام مند منابع حياتي (از قبيل هوا، آب، خاك و تنوع زيستي) مبتني بر توان و پايداري زيست بوم بويژه با افزايش ظرفيت ها و توانمندي هاي حقوقي و ساختاري مناسب همراه با رويكرد مشاركت مردمي.
۲
ـ ايجاد نظام يكپارچه ملي محيط زيست.
۳
ـ اصلاح شرايط زيستي به منظور برخوردار ساختن جامعه از محيط زيست سالم و رعايت عدالت و حقوق بين نسلي.
۴
ـ پيشگيري و ممانعت از انتشار انواع آلودگي هاي غيرمجاز و جرم انگاري تخريب محيط زيست و مجازات مؤثر و بازدارنده آلوده كنندگان و تخريب كنندگان محيط زيست و الزام آنان به جبران خسارت.
5
ـ پايش مستمر و كنترل منابع و عوامل آلاينده هوا، آب، خاك، آلودگي هاي صوتي، امواج و اشعه هاي مخرب و تغييرات نامساعد اقليم و الزام به رعايت استانداردها و شاخص هاي زيست محيطي در قوانين و مقررات، برنامه هاي توسعه و آمايش سرزمين.
۶
ـ تهيه اطلس زيست بوم كشور و حفاظت، احياء، بهسازي و توسعه منابع طبيعي تجديدپذير (مانند دريا، درياچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زيرزميني، جنگل، خاك، مرتع و تنوع زيستي بويژه حيات وحش) و اعمال محدوديت قانونمند در بهره برداري از اين منابع متناسب با توان اكولوژيك (ظرفيت قابل تحمل و توان بازسازي) آنها بر اساس معيارها و شاخص هاي پايداري، مديريت اكوسيستم هاي حساس و ارزشمند (از قبيل پارك هاي ملي و آثار طبيعي ملي) و حفاظت از منابع ژنتيك و ارتقاء آنها تا سطح استانداردهاي بين المللي.
7
ـ مديريت تغييرات اقليم و مقابله با تهديدات زيست محيطي نظير بيابان زايي، گرد و غبار بويژه ريزگردها، خشكسالي و عوامل سرايت دهنده ميكروبي و راديواكتيو و توسعه آينده نگري و شناخت پديده هاي نو ظهور زيست محيطي و مديريت آن.
۸
ـ گسترش اقتصاد سبز با تأكيد بر:
۱
ـ ۸ ـ صنعت كم كربن، استفاده از انرژي هاي پاك، محصولات كشاورزي سالم و ارگانيك و مديريت پسماندها و پساب ها با بهره گيري از ظرفيت ها و توانمندي هاي اقتصادي، اجتماعي، طبيعي و زيست محيطي.
2
ـ ۸ ـ اصلاح الگوي توليد در بخش هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي و بهينه سازي الگوي مصرف آب، منابع، غذا، مواد و انرژي بويژه ترويج مواد سوختي سازگار با محيط زيست.
3
ـ 8 ـ توسعه حمل و نقل عمومي سبز و غيرفسيلي از جمله برقي و افزايش حمل و نقل همگاني بويژه در كلان شهرها.
۹
ـ تعادل بخشي و حفاظت كيفي آب هاي زيرزميني از طريق اجراي عمليات آبخيزداري، آبخوان داري، مديريت عوامل كاهش بهره برداري از آب هاي زيرزميني و تبخير و كنترل ورود آلاينده ها.
۱۰
ـ استقرار نظام حسابرسي زيست محيطي در كشور با لحاظ ارزش ها و هزينه هاي زيست محيطي (تخريب، آلودگي و احياء) در حساب هاي ملي.
۱۱
ـ حمايت و تشويق سرمايه گذاري ها و فناوري هاي سازگار با محيط زيست با استفاده از ابزارهاي مناسب از جمله عوارض و ماليات سبز.
۱۲
ـ تدوين منشور اخلاق محيط زيست و ترويج و نهادينه سازي فرهنگ و اخلاق زيست محيطي مبتني بر ارزش ها و الگوهاي سازنده ايراني ـ اسلامي.
۱۳
ـ ارتقاء مطالعات و تحقيقات علمي و بهره مندي از فناوري هاي نوآورانه زيست محيطي و تجارب سازنده بومي در زمينه حفظ تعادل زيست بوم ها و پيشگيري از آلودگي و تخريب محيط زيست.
۱۴
ـ گسترش سطح آگاهي، دانش و بينش زيست محيطي جامعه و تقويت فرهنگ و معارف دينيِ مشاركت و مسؤوليت پذيري اجتماعي بويژه امر به معروف و نهي از منكر براي حفظ محيط زيست در تمام سطوح و اقشار جامعه.
۱۵
ـ تقويت ديپلماسي محيط زيست با:
۱
ـ 15 ـ تلاش براي ايجاد و تقويت نهادهاي منطقه اي براي مقابله با گرد و غبار و آلودگي هاي آبي.
2
ـ 15 ـ توسعه مناسبات و جلب مشاركت و همكاري هاي هدفمند و تأثيرگذار دو جانبه، چند جانبه، منطقه اي و بين المللي در زمينه محيط زيست.
3
ـ 15 ـ بهره گيري مؤثر از فرصت ها و مشوق هاي بين المللي در حركت به سوي اقتصاد كم كربن و تسهيل انتقال و توسعه فناوري ها و نوآوري هاي مرتبط.
سيد علي خامنه اي
باسمه تعالي
سياست هاي كلي محيط زيست ابلاغي توسط مقام معظم رهبري و مسئوليت دستگاه هاي اجرايي
| سياست هاي كلي محيط زيست | دستگاه / دستگاه مسئول | دستگاه هاي مجري |
1
| مديريت جامع، هماهنگ و نظام مند منابع حياتي(از قبيل هوا، آب، خاك و تنوع زيستي) مبتني بر توان و پايداري زيست بوم به ويژه با افزايش ظرفيت ها و توانمندي هاي حقوقي و ساختاري مناسب همراه با رويكرد مشاركت مردمي. | سازمان حفاظت محيط زيست | وزارت كشورمعاونت زنان و امور خانوادهسازمان جنگل ها و مراتعسازمان شيلاتسازمان بنادر و كشتيرانيسازمان هواشناسيشوراي عالي استان هاسازمان حفاظت محيط زيستوزارت نيرووزارت جهاد كشاورزيمعاونت حقوقي رياست جمهوريوزارت نفتوزارت صنعت، معدن و تجارت |
2
| ايجاد نظام يكپارچه ي ملي محيط زيست. | سازمان حفاظت محيط | كليه دستگاه هاي اجرايي |
3
| اصلاح شرايط زيستي به منظور برخوردار ساختن جامعه از محيط زيست سالم و رعايت عدالت و حقوق بين نسلي. | سازمان حفاظت محيط زيست | وزات بهداشت، درمان و آموزش پزشكيوزارت دادگستريسازمان جنگل ها و مراتع |
4
| پيشگيري و ممانعت از انتشار انواع آلودگي هاي غيرمجاز و جرم انگاري تخريب محيط زيست و مجازات مؤثر و بازدارنده آلوده كنندگان و تخريب كنندگان محيط زيست و الزام آنان به جبران خسارت. | سازمان حفاظت محيط زيست | وزارت دفاعوزارت نفتوزارت نيرووزارت صنعت، معدن و تجارتوزارت راه و شهرسازيوزارت جهاد كشاورزيوزارت دادگستريمعاونت حقوقي رياست جمهوري |
5
| پايش مستمر و كنترل منابع و عوامل آلاينده ي هوا، آب، خاك، آلودگي هاي صوتي، امواج و اشعه هاي مخرب و تغييرات نامساعد اقليم، و الزام به رعايت استانداردها و شاخص هاي زيست محيطي در قوانين و مقررات، برنامه هاي توسعه و آمايش سرزمين | سازمان حفاظت محيط زيستسازمان مديريت و برنامه ريزيسازمان ملي استاندارد | سازمان ملي استانداردمعاونت اجرايي رياست جمهوريوزارت ارتباطات و فناوري اطلاعاتسازمان انرژي اتمي |
6
| تهيه ي اطلس زيست بوم كشور و حفاظت، احياء، بهسازي و توسعه ي منابع طبيعي تجديدپذير (مانند دريا، درياچه، رودخانه، مخزن سدها، تالاب، آبخوان زيرزميني، جنگل، خاك، مرتع و تنوع زيستي به ويژه حيات وحش) و اعمال محدوديت قانونمند در بهره برداري از اين منابع متناسب با توان اكولوژيك (ظرفيت قابل تحمل و توان بازسازي) آنها بر اساس معيارها و شاخص هاي پايداري، مديريت اكوسيستم هاي حساس و ارزشمند (از قبيل پارك هاي ملي و آثار طبيعي ملي) و حفاظت از منابع ژنتيك و ارتقاء آنها تا سطح استانداردهاي بين المللي. | سازمان حفاظت محيط زيستمعاونت حقوقي رياست جمهوريمعاونت پارلماني رياست جمهوري | سازمان حفاظت محيط زيستسازمان جنگل ها و مراتعوزارت جهاد كشاورزيوزارت نيروسازمان ميراث فرهنگي و گردشگري |
7
| مديريت تغييرات اقليم و مقابله با تهديدات زيست محيطي نظير بيابان زايي، گرد و غبار بويژه ريزگردها، خشكسالي و عوامل سرايت دهنده ي ميكروبي و راديواكتيو و توسعه ي آينده نگري و شناخت پديده هاي نوظهور زيست محيطي و مديريت آن. | سازمان حفاظت محيط زيست | وزارت دفاعوزارت نفتوزارت نيرووزارت صنعت، معدن و تجارتوزارت راه و شهرسازيسازمان مديريت و برنامه ريزيوزارت جهاد كشاورزيسازمان جنگل ها و مراتعوزات بهداشت، درمان و آموزش پزشكيسازمان هواشناسيوزارت اطلاعاتسازمان انرژي اتميسازمان پدافند غيرعامل |
8
| گسترش اقتصاد سبز با تأكيد بر: | | |
1
| 8 ـ صنعت كم كربن، استفاده از انرژي هاي پاك، محصولات كشاورزي سالم و ارگانيك و مديريت پسماندها و پساب ها با بهره گيري از ظرفيت ها و توانمندي هاي اقتصادي، اجتماعي، طبيعي و زيست محيطي. | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت امور اقتصادي و دارايي | وزارت نفتوزارت نيرووزارت جهاد كشاورزيسازمان امور مالياتيوزارت راه و شهرسازيسازمان شهرداري ها و دهياري هاوزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعيوزارت صنعت، معدن و تجارت |
2
| 8 ـ اصلاح الگوي توليد در بخش هاي مختلف اقتصادي و اجتماعي و بهينه سازي الگوي مصرف آب، منابع، غذا، مواد و انرژي بويژه ترويج مواد سوختي سازگار با محيط زيست. | وزارت صنعت، معدن و تجارتسازمان مديريت و برنامه ريزي | وزارت نفتوزارت نيرووزارت جهاد كشاورزيوزات بهداشت، درمان و آموزش پزشكي |
3
| 8 ـ توسعه حمل و نقل عمومي سبز و غيرفسيلي از جمله برقي و افزايش حمل و نقل همگاني بويژه در كلان شهرها. | وزارت كشورسازمان حفاظت محيط زيست | وزارت راه و شهرسازيسازمان شهرداري ها و دهياري هاشوراي عالي استان ها |
9
| تعادل بخشي و حفاظت كيفي آب هاي زير زميني از طريق اجراي عمليات آبخيزداري، آبخوان داري، مديريت عوامل كاهش بهره برداري از آب هاي زيرزميني و تبخير و كنترل ورود آلاينده ها. | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت نيرووزارت جهاد كشاورزي | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت نيرووزارت جهاد كشاورزيوزارت صنعت، معدن و تجارت |
10
| استقرار نظام حسابرسي زيست محيطي در كشور با لحاظ ارزش ها و هزينه هاي زيست محيطي (تخريب، آلودگي و احياء) در حساب هاي ملي. | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت امور اقتصادي و داراييبانك مركزي | كليه دستگاه هاي اجراييمعاونت پارلماني رياست جمهوري |
11
| حمايت و تشويق سرمايه گذاري ها و فناوري هاي سازگار با محيط زيست با استفاده از ابزارهاي مناسب از جمله عوارض و ماليات سبز. | معاونت علمي و فناوري رياست جمهوريوزارت امور اقتصادي و دارايي | وزارت امور اقتصادي و داراييمعاونت علمي و فناوري رياست جمهوريوزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعيسازمان ميراث فرهنگي و گردشگرياتاق بازرگاني، صنايع معادن و كشاورزياتاق صنعت و معدنصندوق توسعه مليصندوق ملي محيط زيستوزارت علوم ، تحقيقات و فناوري |
12
| تدوين منشور اخلاق محيط زيست و ترويج و نهادينه سازي فرهنگ و اخلاق زيست محيطي مبتني بر ارزش ها و الگوهاي سازنده ايراني ـ اسلامي. | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت علوم، تحقيقات و فناوريوزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت علوم ، تحقيقات و فناوريوزارت فرهنگ و ارشاد اسلاميوزات بهداشت، درمان و آموزش پزشكيوزارت آموزش و پرورشسازمان صدا و سيمامعاونت زنان و امور خانوادهمركز مديريت حوزه هاي علميهسازمان شهرداري ها و دهياري |
13
| ارتقاء مطالعات و تحقيقات علمي و بهره مندي از فناوري هاي نوآورانه زيست محيطي و تجارب سازنده ي بومي در زمينه حفظ تعادل زيست بوم ها و پيشگيري از آلودگي و تخريب محيط زيست. | سازمان حفاظت محيط زيستمعاونت علمي و فناوري رياست جمهوري | معاونت علمي و فناوري رياست جمهوريوزارت علوم ، تحقيقات و فناوريوزات بهداشت، درمان و آموزش پزشكيوزارت ارتباطات و فناوري اطلاعاتوزارت صنعت، معدن و تجارت |
14
| گسترش سطح آگاهي، دانش و بينش زيست محيطي جامعه و تقويت فرهنگ و معارف دينيِ مشاركت و مسؤوليت پذيري اجتماعي بويژه امر به معروف و نهي از منكر براي حفظ محيط زيست در تمام سطوح و اقشار جامعه. | وزارت فرهنگ و ارشاد اسلاميمركز مديريت حوزه هاي علميه | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت فرهنگ و ارشاد اسلاميوزارت آموزش و پرورشوزارت علوم ، تحقيقات و فناوريسازمان تبليغات اسلاميوزارت دادگستريستاد ائمه جمعه و جماعتوزارت ورزش و جوانانوزارت كشور ( نيروي انتظامي ) |
15
| تقويت ديپلماسي محيط زيست با:1 - 15ـ تلاش براي ايجاد و تقويت نهادهاي منطقه اي براي مقابله با گرد و غبار و آلودگي هاي آبي.2 - 15ـ توسعه مناسبات و جلب مشاركت و همكاري هاي هدفمند و تأثيرگذار دوجانبه، چند جانبه، منطقه اي و بين المللي در زمينه محيط زيست.3 - 15ـ بهره گيري مؤثر از فرصت ها و مشوق هاي بين المللي در حركت به سوي اقتصاد كم كربن و تسهيل انتقال و توسعه فناوري ها و نوآوري هاي مرتبط. | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت امور خارجه | سازمان حفاظت محيط زيستوزارت امور اقتصادي و داراييوزارت امور خارجهوزارت نفتوزارت نيرووزارت صنعت، معدن و تجارت |