خدمت افسران و كارمندان ممكن است بيكي از طرق ذيل پايان يابد. الف – بازنشستگي. وضع افسران و كارمنداني است كه طبق مقررات فصل ششم اين قانون بازنشسته شوند. ب(اصلاحي 25ˏ05ˏ1346) -انتقال: وضع افسر و كارمندي است كه در صورت تمايل آن پس از تصويب اعليحضرت همايون شاهنشاه بزرگ ارتشتاران بيكي ازوزارتخانه ها - مؤسسات دولتي و يا مؤسسات وابسته بدولت منتقل شوند. تبصره 1 - اين قبيل افسران و كارمندان اگر بخواهند معاودت نمايند در صورتي كه بوجود آنان احتياج باشد با درجه و قدمت خدمت درجه اي كه در تاريخ انتقال دارا بوده اند بخدمت پذيرفته خواهند شد مشروط بر اينكه مدت انتقال آنان بيش از سه سال نباشد و در مدت خدمت در وزارتخانه ها و بنگاههاي نامبرده منتظر خدمت يا معلق يا مستعفي يا اخراج نشده باشند.
تبصره 2 (منسوخه 05ˏ08ˏ1399)
انتقال افسران از ژاندارمري كل كشور چنانچه حائز شرايط زير باشند به نيروهاي مسلح شاهنشاهي امكان پذير خواهد بود.
1
تا درجه سرگردي (داخل) چنانچه دوره دانشكده افسري و دوره مقدماتي را طي نموده باشند.
2
تا درجه سرهنگي (داخل) چنانچه دوره عالي رسته يا دوره دانشگاه جنك [جنگ] را طي نموده باشند.
3
امرائي كه دوره دانشگاه جنك [جنگ] را طي نموده باشند.
4
افسران پزشك و فني كه دانشكده پزشكي يا فني داخله يا خارجه را طي كرده باشند.
تبصره 3 (الحاقي 21ˏ07ˏ1350)
انتقال افسران و كارمندان ارتش شاهنشاهي به ژاندارمري كل كشور و شهرباني كل كشور بنابر نيازمنديهاي سازماني پس از تصويب اعليحضرت همايون شاهنشاه انجام ميشود. ج (جایگزین 1352/10/17) - استعفاء - كسانيكه نيروهاي مسلح شاهنشاهي براي تحصيل آنها هزينهاي پرداخت كرده باشد در صورت وجود يكي از شرايط زير ميتوانند استعفا دهند.
1
پرداخت دو برابر هزينه تحصيل.
2
انجام خدمت پس از خاتمه تحصيل معادل سه برابر مدت تحصيل كه در هر صورت از ده سال تجاوز نخواهد كرد. كساني كه ضمن خدمت بهزينه نيروهاي مسلح شاهنشاهي دوره تخصصي را طي نمودهاند بايد دو برابر مدت تخصصي را خدمت كنند و در صورتيكه مشمول قسمت اول اين جزء نيز باشند باشند اين مدت بخدمت مقرر در قسمت اول اين جزء اضافه ميشود. استعفاي افسران بوسيله سازمان مربوط پيشنهاد ميشود و قبول آن موكول بتصويب اعليحضرت همايون شاهنشاه خواهد بود. تبصره 1 (الحاقي 17ˏ10ˏ1352) - منظور از هزينه تحصيل موضوع بند ج اين ماده اعم است از حقوق و مزايا و هزينههاي زيست و پوشاك و همچنين ساير هزينههائي كه نيروهاي مسلح شاهنشاهي بنحوي از انحاء براي تحصيل اشخاص موضوع اين بند مصرف نموده و مبالغي كه بازاء تحصيل آنها نقد پرداخت كردهاست. تبصره 2 (الحاقي 17ˏ10ˏ1352) - در مورد صاحبان حرف پزشكي يكسال خدمت در مناطق گرمسير يا نامساعد برابر 18 ماه خدمت در ساير مناطق محسوب ميشود مناطقمذكور بموجب آئيننامهاي كه بتصويب وزارت جنگ ميرسد تعيين خواهد شد. تبصره 3 (الحاقي 17ˏ10ˏ1352) - تقاضاي استعفاي درجهداران منوط به داشتن حداقل پنجسال خدمت و موكول بتصويب مقامات مذكور در ماده 19 ميباشد. تبصره 4 (الحاقي 17ˏ10ˏ1352) - در زمان جنگ يا بحرانهاي سياسي و وضع غير عادي كه بيم آغاز مخاصمات ميرود استعفا مطلقاً پذيرفته نخواهد شد. تبصره 5 (الحاقي 17ˏ10ˏ1352) - افسران و كارمنداني كه از خدمت مستعفي شدهاند در صورت تقاضاي شخصي هرگاه حائز شرايط زير مورد احتياج باشند فقط براي يكمرتبه با يك درجه پائينتر ممكن است بخدمت معاودت نمايند.
1
در مدت بركناري محكوميت مؤثر بعلت ارتكاب جنحه يا جنايت نداشته باشند.
2
مدت بركناري آنان بيش از سه سال نباشد. د (اصلاحي 15ˏ04ˏ1344) - اخراج - در پنج مورد زير افسران و كارمندان از خدمت اخراج ميشوند: 1 (اصلاحي 15ˏ04ˏ1344) - اگر طبق مقررات قانون دادرسي و كيفر ارتش محكوميتي پيدا نمايد كه مستلزم اخراج باشد. 2 (اصلاحي 15ˏ04ˏ1344) - در صورتيكه مبادرت باعمال خلاف حيثيت و شئون نظامي و يا مصالح ارتش بنمايد (با رعايت مواد 113 - 115 - 118 اين قانون). 3 (منسوخه 17ˏ11ˏ1400) - در صورت شركت افسر و كارمند در احزاب و دستجات سياسي (با رعايت ماده 113 و 118) اين قانون. 4 (اصلاحي 15ˏ04ˏ1344) - در صورت ترك تابعيت. 5 (الحاقي 15ˏ04ˏ1344) -قصور عمدي در اجراي دستورات خدمتي و وظائف مربوط در صورتيكه تنبيهات پيشبيني شده در آئيننامه انضباطي و انتظار خدمت و بدونكاري بترتيب مؤثر واقع نشده باشد (با رعايت مواد 113 و 115 و 118).
تبصره(الحاقي 15ˏ03ˏ1351)
در موارديكه قصورعمدي درانجام وظايف و اجراي دستورات خدمتي بنحوي باشد كه فرمانده يا رئيس قسمت مربوط با توجه به مصالح نيروهاي مسلح شاهنشاهي براي تأثير بموقع تنبيه، اخراج افسريا كارمند خاطي را از خدمت ضروري تشخيص دهد ميتواند بدون در نظر گرفتن ترتيبات مندرج در جزء 5 بند (د) ماده 15 نسبت به اخراج افسر يا كارمند خاطي با رعايت مواد 113 و 115 و 118 اقدام نمايد. ه(الحاقي 26ˏ10ˏ1356) ـ - معافيت از خدمت. در صورتيكه ادامه خدمت مشمولان اين قانون به تشخيص هيئتها و كميسيون مندرج در مواد 113 و 118 اين قانون منطبق با مصالح نيروهاي مسلحشاهنشاهي نبوده و مورد از مصاديق بند د اين ماده نباشد از خدمت معاف گرديده و با آنان بترتيب زير رفتار ميشود:
1
در صورتيكه 20 سال خدمت يا بيشتر داشته باشند حقوقي معادل حقوق بازنشستگان از صندوق بازنشستگي مربوط بآنان پرداخت ميگردد و ازنظر امور رفاهي و درماني همچنين مستمري وراث نيز مشمول مقررات مربوط به بازنشستگان خواهند بود.
2
در صورتيكه كمتر از بيست سال خدمت داشته باشند حسب مورد از مبلغي معادل وجوهي كه در باز خريد سوابق خدمتي به افسران و درجهدارانپرداخت ميشود بطور يكجا استفاده خواهند نمود.