قانون اصلاح موادي از قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مصوب 1397,05,28 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
در ماده (4) قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي كلمه «سال» حذف و عبارت «شش ماه» جايگزين مي شود.
ماده 2
ماده (11) قانون به شرح زير اصلاح و مواد (12) و (13) آن حذف مي شود :
ماده 11
وظايف هيأت رئيسه سني عبارت است از :
1
اداره جلسه افتتاحيه و جلسات بعدي تا زمان انتخاب هيأت رئيسه
2
انجام مراسم تحليف
3
قرعه كشي براي تعيين اعضاي شعب
4
توزيع اعتبارنامه ها بين شعب
5
برگزاري انتخابات هيأت رئيسه
6
تمشيت امور اداري مجلس تا زمان انتخاب هيأت رئيسه
ماده 3
ماده (14) قانون به شرح زير اصلاح و سه تبصره به آن الحاق مي شود:
ماده 14
هيأت رئيسه سني در اولين جلسه پس از افتتاح مجلس اقدام به برگزاري انتخابات هيأت رئيسه مي نمايد. اعضاي هيأت رئيسه براي مدت يك سال انتخاب مي شوند. انتخابات بعدي در سالروز انتخابات هيأت رئيسه مي باشد و در صورتي كه با تعطيلات مصادف گردد در جلسه قبل از آن انجام مي شود. مسؤوليت هيأت رئيسه جديد از سالروز انتخابات قبل آغاز مي شود.
تبصره 1
نمايندگاني كه داوطلب عضويت در هيأت رئيسه هستند، بايد حداكثر تا پايان وقت اداري روز افتتاحيه مجلس براي ثبت نام به هيأت رئيسه سني مراجعه كنند و اين موضوع قبلاً بايد به اطلاع نمايندگان برسد. هيأت رئيسه سني موظف است شرح حال و سوابق داوطلبان را به همراه تصاوير آنان تهيه كند و در دومين جلسه علني و قبل از برگزاري انتخابات هيأت رئيسه در اختيار نمايندگان قرار دهد.
تبصره 2
چنانچه اعتبارنامه نماينده اي كه براي هيأت رئيسه انتخاب شده است به تصويب مجلس نرسد، براي تعيين جايگزين وي مجدد رأي گيري به عمل مي آيد.
تبصره 3
پس از تشكيل هيأت رئيسه، گزارش شعب پانزده گانه در مجلس قرائت و تصويب اعتبارنامه ها اعلام مي شود.
ماده 4
در ماده (16) قانون، عبارت «صاحب رأي است» حذف مي شود.
ماده 5
جزء (4) ماده (23) قانون به شرح زير اصلاح مي شود:
4
تعيين نمايندگاني كه در جلسه براي نطق، وقت مي خواهند به قيد قرعه
ماده 6
ماده (30) قانون به شرح زير اصلاح و دو تبصره به عنوان تبصره هاي (1) و (2) به آن الحاق مي شود:
ماده 30
اعتبارنامه ها به همراه ضمائم آن به موجب جدول حوزه هاي انتخاباتي مجلس شوراي اسلامي كه بر اساس حروف الفبا از طرف معاونت قوانين مجلس با نظارت هيأت رئيسه سني تنظيم شده است، به ترتيب به شعب پانزده گانه جهت رسيدگي ارجاع مي شود. هيأت رئيسه موظف است فهرست اعتبارنامه هاي ارجاعي را قبل از آغاز رسيدگي، تكثير كند و در اختيار نمايندگان قرار دهد. چنانچه هر يك از نمايندگان به اعتبارنامه اي معترض باشد، ظرف مدت سه روز از تاريخ انتشار فهرست مذكور حداكثر تا پايان وقت اداري روز سوم، موظف است اعتراض كتبي خود را امضاء و به انضمام مدارك و اسناد مربوط به شعبه ذي ربط تقديم كند.
تبصره 1
شعبه موظف است عدم رسيدگي شوراي نگهبان به موضوع مورد اعتراض يا حادث شدن آن بعد از اعلام صحت انتخابات را احراز كند.
تبصره 2
گزارش هر شعبه توسط سخنگو در مجلس قرائت مي شود و در صورت عدم امكان، به ترتيب رئيس و يا يكي از نواب رئيس يا دبيران وظيفه او را انجام مي دهد.
ماده 7
ماده (31) قانون و تبصره آن به شرح زير اصلاح و ماده (33) قانون حذف مي شود:
ماده 31
شعبه موظف است حداكثر ظرف مدت سه روز كاري گزارش تأييد آن دسته از اعتبارنامه هاي واصله را كه معترض ندارند، به صورت يكجا به هيأت رئيسه ارسال كند تا براي تصميم گيري مجلس در دستور كار قرار گيرد. اعتبارنامه هايي كه مورد اعتراض نمايندگان قرار گرفته است، حداكثر ظرف مدت پنج روز كاري توسط شعبه رسيدگي مي شود. در صورتي كه نظر شعبه تأييد اعتبارنامه باشد، گزارش تأييد آن براي تصميم گيري به مجلس ارائه مي شود. چنانچه نظر شعبه رد اعتبارنامه باشد، از طريق هيأت رئيسه مجلس به كميسيون تحقيق ارجاع خواهد شد تا پس از رسيدگي و ارائه گزارش، براي تصميم گيري مجلس در دستور كار قرار گيرد.
تبصره
شعبه موظف است حداقل بيست و چهار ساعت قبل از بررسي اعتبارنامه از معترض يا معترضان جهت توضيح اعتراض و از نماينده اي كه اعتبارنامه اش مورد اعتراض قرار گرفته جهت دفاع دعوت به عمل آورد. عدم حضور هر يك از آنان مانع رسيدگي نيست. معترض يا معترضان در صورت عدم حضور غيرموجه در شعبه، در جلسه علني حق اعتراض ندارند. موجه بودن عدم حضور بايد به تأييد هيأت رئيسه مجلس برسد. اگر عدم حضور، موجه بود فقط يك بار ديگر جلسه شعبه ظرف مدت پنج روز مجدداً تشكيل مي شود و نظر خود را اعلام مي كند.
ماده 8
در ماده (32) قانون عبارت هاي «دوازده روز» و «ده روز» به «پنج روز كاري» اصلاح مي شود.
ماده 9
ماده (34) قانون به شرح زير اصلاح و دو تبصره به آن الحاق مي شود:
ماده 34
كميسيون تحقيق حداكثر ظرف مدت پانزده روز به دلايل و توضيحات كتبي شعب و معترض يا معترضان رسيدگي مي كند و پس از استماع و بررسي توضيحات معترض يا معترضان و دفاعيات كتبي يا حضوري نماينده مورد اعتراض، نظر خود را به مجلس ارسال مي كند.
تبصره 1
در صورتيكه تعداد معترضان بيش از سه نفر باشد، مي توانند سه نفر را به صورت مكتوب معرفي كنند تا در شعبه و كميسيون تحقيق جهت ارائه توضيحات لازم حضور يابند.
تبصره 2
كميسيون تحقيق موظف است حداقل بيست و چهار ساعت قبل از رسيدگي به اعتبارنامه از معترض يا معترضان و نماينده اي كه اعتبارنامه اش مورد اعتراض واقع شده است دعوت به عمل آورد.
ماده 10
ماده (35) قانون به شرح زير اصلاح و يك تبصره به آن الحاق مي شود:
ماده 35
چنانچه كميسيون تحقيق، اعتبارنامه رد شده از سوي شعبه را رسيدگي كند و نظر به تأييد اعتبارنامه داشته باشد، گزارش آن براي تصميم گيري مجلس در دستور كار قرار مي گيرد و در صورتي كه نظر كميسيون مبني بر رد اعتبارنامه باشد گزارش آن حداكثر به مدت پانزده دقيقه در مجلس مطرح و ادله رد اعتبارنامه ارائه مي شود. نماينده اي كه اعتبارنامه اش توسط كميسيون رد شده است حداكثر به مدت سي دقيقه فرصت دارد تا از خود دفاع كند، ضمن اينكه مي تواند بخشي از وقت خود را حداكثر به دو نفر از نمايندگان واگذار كند، سپس گزارش كميسيون تحقيق به رأي گذاشته مي شود، چنانچه رد اعتبارنامه به تصويب مجلس نرسد، رئيس جلسه تصويب آن را اعلام مي كند.
تبصره
در صورتي كه كميسيون تحقيق ظرف مدت پانزده روز نظر خود را به مجلس اعلام نكند، نماينده اي كه اعتبارنامه اش مورد اعتراض واقع شده است يا پانزده نفر از نمايندگان مي توانند طرح اعتبارنامه را در صحن مجلس از هيأت رئيسه درخواست كنند و هيأت رئيسه موظف است در اولين فرصت گزارش شعبه را در دستور كار مجلس قرار دهد تا مطابق اين ماده مورد رسيدگي قرار گيرد. به جاي نظر كميسيون، نظر شعبه به مدت پانزده دقيقه مطرح مي شود.
ماده 11
ماده (37) قانون حذف مي شود.
ماده 12
ماده(38) قانون به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 38
در هر مرحله، رأي گيري براي اعتبارنامه مورد اعتراض، مخفي و با ورقه مخصوص انجام مي شود.
ماده 13
ماده (39) قانون به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 39
نماينده اي كه به اعتبارنامه اش اعتراض شده مانند ساير نمايندگان، از كليه حقوق اعم از اعلام رأي و نامزد شدن براي عضويت در هيأت رئيسه و ساير انتخابات برخوردار است، ليكن در زمان بررسي اعتبارنامه خود در شعبه، كميسيون تحقيق و مجلس حق رأي ندارد.
ماده 14
يك بند به عنوان بند (4) به تبصره ذيل ماده (55) قانون، الحاق و شماره اين تبصره به تبصره (1) تغيير يافت و دو تبصره به عنوان تبصره هاي (2) و (3) به اين ماده به شرح زير الحاق مي شود:
4
معرفي دو نامزد به عنوان رئيس ديوان محاسبات و دو نامزد به عنوان دادستان ديوان محاسبات جهت انتخاب يكي از آنها توسط مجلس شوراي اسلامي
تبصره 2
برخورداري از مدرك تحصيلي كارشناسي ارشد و بالاتر، سابقه خدمت در مقامهاي مديريتي موضوع ماده (71) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 8 /7 /1386 و همطرازان آنان و حداقل بيست سال سابقه كار، از شرايط احراز سمت رئيس و دادستان ديوان محاسبات است.
تبصره 3
نحوه انتخاب نامزدهاي رياست و دادستان ديوان محاسبات در كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات طبق آيين نامه اي است كه توسط كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات تهيه مي شود و به تصويب كميسيون آيين نامه داخلي مي رسد.
ماده 15
در ماده (57) قانون و عنوان قبل از آن، عبارت «شوراها و امور داخلي كشور» به عبارت «امور داخلي كشور و شوراها» تغيير مي يابد.
ماده 16
در ماده (62) قانون و عنوان قبل از آن، عبارت «كميسيون كشاورزي، آب و منابع طبيعي» به عبارت «كميسيون كشاورزي، آب، منابع طبيعي و محيط زيست» تغيير مي يابد.
ماده 17
ماده (66) قانون به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 66
هر نماينده شش ماه يك بار مي تواند تقاضاي تغيير كميسيون خود را به هيأت رئيسه مجلس ارائه كند. انتقال به كميسيون ديگر با رعايت نصاب مقرر در اين آيين نامه و با موافقت اكثريت اعضاي كميسيون هاي ذي ربط امكان پذير است.
ماده 18
در سطر اول ماده (104) قانون بعد از كلمه «كميسيون ها» عبارت «و ساير موضوعات طبق اين آيين نامه» اضافه مي شود.
ماده 19
اصلاحات زير در ماده (112) قانون به عمل مي آيد:
1
در بند (ج) تعداد «ده نفر» به «پنج نفر» كاهش مي يابد.
2
تبصره بند (ه) اين ماده به شرح زير اصلاح مي شود:
تبصره
در كليه مواردي كه در اين آيين نامه نمايندگان مي توانند به عنوان موافق يا مخالف صحبت كنند و به موقع در لوح يا دستگاه الكترونيك ثبت نام كرده اند، اسامي آنان توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه به قيد قرعه انتخاب و اعلام مي شود. افراد تعيين شده حق واگذاري نوبت خود به نماينده ديگر را دارند.
ماده 20
جز (2) بند (هـ) ماده (121) موضوع نصاب انتخاب رئيس و دادستان ديوان محاسبات كشور، به رديف ششم بند (و) همان ماده انتقال مي يابد و ترتيب رديفها اصلاح مي شود.
ماده 21
در تبصره ماده (122) قانون، عبارت «حداقل ده ثانيه» حذف و عبارت «سي ثانيه از زمان شروع رأي گيري به فوريت» جايگزين مي شود.
ماده 22
بند (ب) ماده (153) و اجزاء (1) تا (5) آن به شرح زير اصلاح مي شود:
ب
پس از تصويب كليات، به جزئيات طرحها و لوايح به ترتيب زير رسيدگي مي شود و در صورت وجود مخالف هر ماده، يك مخالف و يك موافق و پس از آن نماينده دولت و سخنگوي كميسيون هر يك حداكثر پنج دقيقه صحبت مي كند.
1
در ابتداء، ماده واحده و يا هر يك از مواد يا اجزاء توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه قرائت مي شود. سپس پيشنهادهاي چاپ شده كميسيون هاي فرعي و نمايندگان به ترتيب براي بازگشت به لايحه يا طرح، حذف كل يا جزء و پيشنهاد اصلاحي به شرح فوق مطرح مي شود و رأي گيري به عمل مي آيد. در اين مرحله پيشنهاد حذف كل يا جزء تا قبل از ورود به ماده در صحن پذيرفته مي شود.
2
اگر پيشنهاد چاپ شده اي مطابق بند (1) وجود نداشته باشد، مصوبه كميسيون اصلي در خصوص ماده واحده، هر يك از مواد يا اجزاء به رأي گذاشته مي شود.
3
در صورت عدم تصويب موارد مذكور در بندهاي (1) و (2)، مجدداً پيشنهاد حذف در مجلس پذيرفته و در مورد آن رأي گيري مي شود.
4
پس از مراحل فوق، براي ماده مورد بحث با اصلاحات انجام شده رأي گيري به عمل مي آيد و چنانچه به تصويب نرسيد، پيشنهادهاي جديد قابل طرح است و در صورت عدم وجود پيشنهاد جديد جهت بررسي مجدد به كميسيون اصلي ارجاع مي شود.
5
در هر مرحله كه پيشنهاد اصلاح، بازگشت به لايحه يا طرح و يا مصوبه كميسيون اصلي به تصويب مجلس برسد، پيشنهاد الحاقي مرتبط و غيرمغاير با مصوبه به تشخيص رئيس جلسه، به ترتيب كميسيون هاي فرعي و نمايندگان مطرح و رأي گيري به عمل مي آيد.
ماده 23
در ماده (154) قانون به جاي عبارت «در اين صورت اولين مخالف و موافق (بر اساس تابلوي مخصوص ثبت نام يا دستگاه الكترونيك) هر يك به مدت پنج دقيقه صحبت مي كنند» عبارت «در اين صورت مخالف و موافق از بين ثبت نام كنندگان در لوح يا دستگاه الكترونيك به قيد قرعه تعيين مي شوند، كه هر يك مي توانند به مدت پنج دقيقه صحبت كنند» جايگزين مي شود.
ماده 24
جزء (3) ماده (165) قانون، به شرح زير اصلاح مي شود:
3
گزارش كميسيون حداكثر سه روز كاري پس از تصويب فوريت، به هيأت رئيسه ارسال مي شود تا در دستور كار مجلس قرار گيرد.
ماده 25
در ماده (168) قانون از عبارت «اعلام و به ترتيب» تا انتهاي ماده به شرح زير اصلاح مي شود: «اعلام و در دستور هفتگي بعدي مجلس قرار مي گيرد.»
ماده 26
در ماده (184) قانون، اصلاحات زير اعمال مي شود:
1
صدر ماده به اين شرح اصلاح مي شود:
ماده 184
«دولت موظف است حداكثر تا پايان خردادماه سال پاياني قانون برنامه پنجساله توسعه، لايحه برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي بعدي را به مجلس تقديم كند. اين لايحه به صورت يك شوري و به شرح زير رسيدگي مي شود.»
2
متن زير به انتهاي بند (ج) اضافه مي شود:
ج
... و گزارش مسكوت ماندن پذيرفته نيست. چنانچه گزارش كميسيون تلفيق مبني بر رد كليات لايحه باشد و در مجلس نيز كليات لايحه به تصويب نرسد، موضوع به دولت اعلام مي شود تا حداكثر ظرف مدت يك ماه لايحه را اصلاح و به مجلس ارائه كند و اگر كليات لايحه به تصويب مجلس برسد، به كميسيون تلفيق اعاده مي شود تا ظرف مدت پانزده روز گزارش جديد را به مجلس تقديم كند.
3
در بند (د) بعد از عبارت «پس از آن» به جاي عبارت «كميسيون و دولت» عبارت «دولت و كميسيون» جايگزين مي شود.
ماده 27
تبصره (3) ماده (186) قانون، به شرح زير اصلاح مي شود:
تبصره 3
كميسيون موظف است گزارش خود را ارائه كند و گزارش مسكوت ماندن از كميسيون تلفيق پذيرفته نيست. چنانچه گزارش كميسيون مبني بر رد كليات لايحه باشد و در مجلس نيز كليات لايحه به تصويب نرسد، مراتب به دولت اعلام مي شود تا حداكثر ظرف مدت دو هفته لايحه را اصلاح و به مجلس ارائه كند و اگر كليات لايحه به تصويب مجلس برسد، به كميسيون تلفيق اعاده مي شود تا ظرف مدت پانزده روز گزارش جديد را به مجلس تقديم كند.
ماده 28
يك مبحث به عنوان مبحث هشتم به فصل اول از باب دوم قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي با عنوان طرحهاي تنقيحي شامل مواد (192) مكرر (1) و (2) به شرح زير الحاق و شماره مبحث هاي بعدي به ترتيب اصلاح مي شود: ماده 192 مكرر 1 - متن پيشنهادي معاونت قوانين مجلس شوراي اسلامي كه به منظور تنقيح قوانين تهيه شده است، با امضاي حداقل پانزده نفر از نمايندگان به عنوان طرحهاي تنقيحي به رئيس جلسه تقديم مي شود. هيأت رئيسه پس از اعلام وصول نسبت به ارجاع آن به كميسيون هاي مربوط اقدام مي كند. ماده 192 مكرر 2 - گزارش طرحهاي تنقيحي به صورت يك شوري و بدون تفكيك كليات و جزئيات در صحن مجلس مورد بحث و بررسي قرار مي گيرد. پس از گزارش سخنگوي كميسيون و صحبت سه مخالف و سه موافق به ترتيب يك مخالف و يك موافق و توضيح معاون قوانين مجلس هر كدام به مدت ده دقيقه و توضيحات نهائي سخنگوي كميسيون به مدت پنج دقيقه، گزارش كميسيون به رأي گذاشته مي شود. در صورت عدم تصويب گزارش مزبور، مجدداً به كميسيون ارجاع مي شود تا نسبت به اعمال اصلاحات اقدام و گزارش آن را به مجلس ارائه كند، تا حسب روال اين ماده رسيدگي شود.
تبصره
در صورتي كه گزارش كميسيون داراي موارد (موضوعات) متعدد باشد، براي هر يك از موارد به تفكيك رأي گيري مي شود.
ماده 29
يك تبصره به جزء (5) ماده (209) قانون الحاق مي شود:
5
...
تبصره 4
جهت رعايت حق نمايندگان براي ايفاي وظايف نظارتي، هيأت رئيسه موظف است ترتيبي اتخاذ نمايد تا سؤالات نمايندگاني كه در مجلس طرح نشده يا تعداد كمتري از سؤالات آنان در دستور قرار گرفته است، با اولويت بررسي و در دستور كار قرار گيرد.
ماده 30
فراز دوم ماده (210) قانون، به شرح زير اصلاح مي شود: 210- ... در صورتي كه اكثر نمايندگان حاضر از پاسخ وزير قانع نشوند، به منزله وارد بودن سؤال است و رئيس مجلس موظف است موضوع را به رئيس جمهور جهت رسيدگي ارجاع دهد.
ماده 31
يك بند به عنوان بند (11) به ماده (218) قانون الحاق مي شود:
11
هر نماينده به عنوان ناظر به طور همزمان فقط مي تواند حداكثر در دو مجمع، هيأت يا شوراي غيراستاني عضويت داشته باشد.
ماده 32
در ماده (223) قانون، بعد از عبارت «حداكثر ظرف يك هفته» عبارت «ضمن اطلاع رساني به استيضاح كنندگان و دعوت كتبي» جايگزين عبارت «با دعوت از استيضاح كنندگان و» مي شود.
ماده 33
قانون مستثني بودن مصوبات مربوط به آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مصوب 7 /10 /1372 از موضوع ماده (2) قانون مدني نسخ و متن زير به عنوان يك ماده به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي - مصوبات مربوط به آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي بلافاصله پس از تصويب نهائي لازم الاجراء و از شمول ماده (2) قانون مدني مستثني است.
ماده 34
در كليه مواد قانون عبارت «هيأت رئيسه دائم» به «هيأت رئيسه» تغيير مي كند.
ماده 35
در كليه مواد قانون و عناوين آن عبارت «كميسيون تدوين آيين نامه داخلي» به «كميسيون آيين نامه داخلي» تغيير مي يابد. قانون فوق مشتمل بر سي و پنج ماده در جلسه علني روز يكشنبه مورخ بيست و هشتم مردادماه يكهزار و سيصد و نود و هفت مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 21 /6 /1397 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علي لاريجاني