قانون اصلاح موادي از قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مصوب 1394,11,04 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
متن زير جايگزين ماده (145) مي شود و تبصره آن به عنوان تبصره (1) ابقاء و سه تبصره به عنوان تبصره هاي (2)، (3) و (4) به شرح زير به آن الحاق مي شود:
ماده 145
رئيس مجلس شوراي اسلامي موظف است يك نسخه از طرحها و لوايح عادي و يك فوريتي را پس از اعلام وصول به كميسيون اصلي و كميسيون هاي فرعي جهت رسيدگي به مواد مرتبط و همچنين به مركز پژوهش هاي مجلس جهت رسيدگي و اظهار نظر كارشناسي ارجاع كند. كميسيون هاي فرعي موظفند حداكثر ظرف مدت پانزده روز از تاريخ ارجاع طرح يا لايحه عادي و ظرف مدت ده روز براي طرحها و لوايح يك فوريتي نتيجه رسيدگي خود را طي گزارشي در مواد ارجاعي به كميسيون اصلي ارائه كنند. هريك از نمايندگان نيز مي توانند پيشنهاد هاي خود را در مورد كليات و جزئيات طرحها و لوايح عادي ظرف مدت ده روز و در طرحها و لوايح يك فوريتي ظرف مدت پنج روز از تاريخ توزيع طرح يا لايحه به كميسيون اصلي و كميسيون هاي فرعي ارائه كنند. مهلت كميسيون اصلي براي رسيدگي به كليات و جزئيات طرح يا لايحه عادي حداكثر سه ماه و در طرحها و لوايح يك فوريتي حداكثر يك ماه و نيم پس از تاريخ ارجاع است. چنانچه طرح يا لايحه با برگزاري جلسات عادي و فوق العاده در مهلتهاي مذكور قابل رسيدگي نباشد با درخواست كميسيون و موافقت هيأت رئيسه مجلس اين فرصت حداكثر تا دو برابر مدتهاي مذكور قابل تمديد است.
تبصره 2
در پايان مهلت هاي تعيين شده چنانچه گزارش كميسيون اصلي ارائه نشود، هيأت رئيسه مجلس موظف است طرح يا لايحه را طبق نوبت در دستور هفتگي مجلس قرار دهد. در اين صورت پيشنهادهاي موضوع اين ماده در جلسه علني مطرح مي شود. در صورتي كه گزارش كميسيون اصلي تا سه روز قبل از شروع رسيدگي به طرح يا لايحه در جلسه رسمي مجلس بين نمايندگان توزيع گردد گزارش كميسيون جايگزين طرح يا لايحه ميشود. در اين صورت نمايندگان مي توانند تا چهل و هشت ساعت پس از توزيع گزارش كميسيون، پيشنهادهاي خود را شامل اصلاح، برگشت به طرح يا لايحه در هر مورد، حذف كل ماده يا تبصره يا بند يا جزء به هيأت رئيسه مجلس ارائه كنند تا با توزيع پيشنهاد، در جلسه رسمي مجلس مورد رسيدگي قرار گيرد.
تبصره 3
چنانچه در كليات، نظر كميسيون هاي فرعي با نظر كميسيون اصلي متفاوت باشد، در جلسه رسمي مجلس قبل از رأي گيري براي كليات، سخنگو يا يكي از اعضاي آن كميسيون ها مي توانند نظر كميسيون خود را توضيح دهند.
تبصره 4
در مواردي كه طرح يا لايحه طبق آيين نامه به صورت دو شوري رسيدگي مي شود در شور اول كليات و در شور دوم جزئيات طبق اين آيين نامه رسيدگي مي شود.
ماده 2
يك ماده به عنوان ماده (145 مكرر) به شرح زير به قانون الحاق مي شود: ماده 145 مكرر- همزمان با وصول طرحها و لوايح توسط كميسيون ها در صورت ضرورت و با تصويب كميسيون اصلي، طرح يا لايحه به كار گروه كارشناسي مركز پژوهش هاي مجلس شوراي اسلامي ارجاع مي شود. رئيس مركز پژوهش هاي مجلس موظف است متناسب با موضوع و مواد طرح يا لايحه كار گروهي جهت بررسي طرح يا لايحه ارجاعي، متشكل از كارشناسان آن مركز و اشخاص حقيقي و حقوقي صاحب نظر اعم از نمايندگان فعلي و ادوار مجلس، كارشناس معاونت قوانين مجلس، ديوان محاسبات، مراكز علمي و پژوهشي حوزه و دانشگاه، دستگاههاي اجرائي، بخش خصوصي و دستگاههاي مرتبط با طرح يا لايحه، تشكيل دهد و در بدو كار رئيس و دبير آن را تعيين كند. رئيس كار گروه موظف است پس از بحث و بررسي كارشناسي در كار گروه و در صورت لزوم پس از مطالعه تطبيقي قوانين و مقررات و تجربيات ساير كشورها و با بررسي سوابق قانونگذاري و پيشنهادهاي كميسيون هاي فرعي و نمايندگان، گزارش كار گروه را با رعايت اسناد بالادستي از جمله قانون اساسي، سند چشم انداز، سياست هاي كلي نظام و قانون برنامه توسعه، همراه با مشخصات اعضاي كار گروه به كميسيون اصلي ارائه كند. رئيس يا نماينده كار گروه موظف است با شركت در جلسات كميسيون از گزارش ارائه شده دفاع كند. در صورت عدم نياز به قانونگذاري جديد در موضوع مورد بحث، رئيس كار گروه گزارش خود را با ذكر دلايل رد طرح يا لايحه به كميسيون اصلي ارائه مي كند.
تبصره 1
چنانچه رئيس مركز پژوهش هاي مجلس از مجمع تشخيص مصلحت نظام و شوراي نگهبان جهت معرفي نماينده خود براي حضور در كار گروه موضوع اين ماده دعوت به عمل آورد، مراجع مذكور در صورت تمايل مي توانند شخص يا اشخاصي را از اعضاء يا غير اعضاء به مركز معرفي كنند. عدم معرفي يا حضور نيافتن نمايندگان مذكور، مانع از تشكيل كار گروه نيست.
تبصره 2
ارجاع طرح يا لايحه به كار گروه موضوع اين ماده نافي مسؤوليت مركز پژوهش هاي مجلس در ارائه نظرات كارشناسي به كميسيون ها و جلسات رسمي مجلس مندرج در قانون شرح وظايف مركز پژوهش هاي مجلس نخواهد بود.
تبصره 3
حداكثر زمان رسيدگي به طرحها و لوايح عادي در مركز پژوهش ها يك ماه و نيم پس از ارجاع و در طرحها و لوايح يك فوريتي يك ماه پس از ارجاع مي باشد. در صورت ضرورت اين فرصتها با درخواست مركز پژوهش ها و تأييد كميسيون اصلي قابل افزايش است.
ماده 3
متن زير جايگزين ماده (146) مي شود و تبصره هاي (1) و (2) آن ابقاء مي گردد:
ماده 146
كميسيون اصلي موظف است در رسيدگي به طرحها و لوايح از وزرا و يا بالاترين مقام دستگاههاي اجرائي مرتبط با موضوع، مركز پژوهش ها، ديوان محاسبات، نمايندگان كميسيون هاي فرعي و نمايندگاني كه در موعد مقرر پيشنهاد خود را ارائه نموده اند و عنداللزوم نماينده بخش خصوصي اعم از اتاقهاي: بازرگاني و صنايع و معادن، كشاورزي، تعاون، اصناف، تشكلهاي كارگري، انجمن ها و اتحاديه ها و مجامع صنفي، صنعتي، معدني و كشاورزي حسب مورد دعوت نمايد و پس از رسيدگي گزارش خود را در مهلت مقرر به هيأت رئيسه مجلس تقديم كند.
ماده 4
يك ماده به عنوان ماده (146 مكرر) به شرح زير به قانون الحاق مي شود: ماده 146 مكرر- پس از توزيع گزارش نهائي كميسيون اصلي توسط هيأت رئيسه مجلس، كميسيون هاي فرعي در موارد ارجاعي و نمايندگان مي توانند ظرف مدت ده روز از تاريخ توزيع گزارش، پيشنهادهاي خود را در خصوص اصلاح، برگشت به طرح يا لايحه اصلي و پيشنهادهاي الحاقي در هر ماده و اجزاي آن، حذف كل ماده و اجزاي آن به هيأت رئيسه مجلس ارائه كنند.
تبصره
گزارش كميسيون اصلي همراه با گزارش كميسيون هاي فرعي و پيشنهادهاي نمايندگان موضوع اين ماده و ماده (145) در مورد هر طرح يا لايحه و همچنين در موارد ارجاعي به كميسيون اصلي حين بررسي طرحها و لوايح حداقل چهل و هشت ساعت و در موارد اعاده شده از شوراي نگهبان حداقل يك جلسه يا بيست و چهار ساعت قبل از رسيدگي در جلسه رسمي مجلس بايد بين نمايندگان مجلس توزيع شده باشد. درغير اين صورت در آن جلسه قابل رسيدگي نيست.
ماده 5
ماده (150) به شرح زير اصلاح، و تبصره (5) آن حذف و تبصره هاي (1)، (2)، (3)، (4) و (6) آن ابقاء مي شود: در مواردي كه موادي از طرحها و لوايح و همچنين مصوبات اعاده شده از شوراي نگهبان جهت رسيدگي به كميسيون اصلي ارجاع مي شود، نمايندگان عضو كميسيون هاي فرعي و ساير نمايندگان مي توانند با حضور در كميسيون اصلي، در زمان اعلام شده توسط كميسيون نظرات و پيشنهادهاي خود را مطرح كنند.
ماده 6
ماده (151) قانون به شرح زير اصلاح و در صدر جزء (2) بند (الف) ماده (112) پس از عبارت «سخنگوي كميسيون اصلي» عبارت «حداكثر ده دقيقه» جايگزين «حداكثر پنج دقيقه» و تبصره (1) بند (الف) آن و همچنين ماده (152) حذف مي شود:
ماده 151
ماده 151-
الف
هنگام رسيدگي به كليات گزارش كميسيون اصلي در جلسه رسمي مجلس، ابتداء سخنگوي كميسيون حداكثر به مدت ده دقيقه توضيحات لازم را ارائه مي كند و در صورت ثبت نام نمايندگان، حداكثر سه نفر مخالف و سه نفر موافق به ترتيب يك مخالف و يك موافق هر كدام حداكثر پنج دقيقه نظرات خود را درباره قبول يا رد كليات بيان مي نمايند و نماينده دولت و سخنگوي كميسيون درصورت تمايل هر كدام حداكثر به مدت پنج دقيقه نظرات خود را بيان مي كنند و براي كليات رأي گيري مي شود. در طرحها و لوايح مهم يا مفصل، به پيشنهاد كتبي پانزده نفر از نمايندگان يا رئيس جلسه و تصويب مجلس مدت زمانهاي مذكور دو برابر مي شود.
ب
در صورت تصويب كليات، رسيدگي به جزئيات طرحها و لوايح در جلسه رسمي مجلس به شرح زير خواهد بود:
1
گزارش كميسيون اصلي در خصوص ماده واحده يا هر يك از مواد و اجزاي آن به ترتيب مواد توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه مجلس قرائت ميشود، درصورتي كه نسبت به ماده واحده يا هر يك از مواد و اجزاي آن پيشنهاد چاپ شده وجود داشته باشد ابتداء مصوبه كميسيون اصلي در آن مورد رسيدگي ميشود و در صورت وجود مخالف، يك نفر مخالف و سپس يك نفر موافق و پس از آن نماينده دولت و سخنگوي كميسيون هر يك حداكثر پنج دقيقه صحبت خواهند كرد و نسبت به مصوبه كميسيون اصلي رأي گيري مي شود.
2
در صورت عدم تصويب مصوبه كميسيون اصلي در ماده واحده يا هر يك از مواد و اجزاي آن به ترتيب پيشنهادهاي چاپ شده اصلاحي با اولويت پيشنهادهاي كميسيون هاي فرعي و سپس نمايندگان، به ترتيب جامعيت بيشتر به تشخيص رئيس جلسه و در پيشنهادهاي مشابه به ترتيب نوبت و در صورت نياز به قيد قرعه توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه به شرح فوق بررسي و رأي گيري خواهد شد.
3
در صورت عدم تصويب پيشنهادهاي چاپ شده اصلاحي، پيشنهاد چاپ شده بازگشت به لايحه يا طرح اصلي از كميسيون هاي فرعي يا نمايندگان در ماده واحده يا هر يك از مواد و اجزاي آن به شرح فوق مطرح و رأي گيري مي شود. در صورت تصويب پيشنهاد برگشت به لايحه يا طرح اصلي در هر ماده پيشنهادهاي چاپ شده اصلاحي يا الحاقي مرتبط و غير مغاير با مصوبات در آن مورد قابل طرح است.
4
در صورت عدم تصويب پيشنهاد بازگشت به ماده واحده يا هريك از مواد و اجزاي طرح يا لايحه اوليه، پيشنهاد چاپ شده كميسيون هاي فرعي يا نمايندگان درباره حذف كل ماده واحده يا هر يك از مواد و اجزاي گزارش كميسيون اصلي به شرح فوق مطرح و رأي گيري مي شود.
5
در صورت عدم تصويب پيشنهاد چاپ شده كميسيون هاي فرعي يا نمايندگان درباره حذف كل هر يك از مواد و اجزاي آن يكبار ديگر مصوبه كميسيون اصلي در خصوص آن مورد به رأي گذاشته مي شود. درصورت عدم تصويب اين موارد، پيشنهادهاي جديد در جلسه رسمي مجلس پذيرفته مي شود و يا در صورت لزوم رئيس جلسه آن مورد را براي رسيدگي مجدد به كميسيون اصلي ارجاع مي دهد. در كليه مواردي كه مصوبه كميسيون اصلي، يا هر يك از پيشنهادهاي اصلاحي، بازگشت به طرح يا لايحه اوليه به تصويب مجلس برسد، پيشنهادهاي چاپ شده الحاقي مرتبط و غير مغاير با مصوبه مجلس به تشخيص رئيس جلسه به ترتيب پيشنهادهاي كميسيون هاي فرعي و سپس نمايندگان مطرح و در هر مورد به شرح فوق رسيدگي و رأي گيري مي شود. پس از تعيين تكليف نسبت به پيشنهادهاي چاپ شده كميسيون هاي فرعي و نمايندگان در ماده واحده يا مواد و اجزاي آنها، در پايان نسبت به كل گزارش كميسيون اصلي با اصلاحات انجام شده رأي گيري ميشود؛ در صورت عدم تصويب كل گزارش كميسيون اصلي، پيشنهادهاي جديد در جلسه مجلس پذيرفته مي شود و يا در صورت ضرورت برخي از مواد گزارش كميسيون اصلي به تشخيص رئيس جلسه جهت رسيدگي مجدد به كميسيون اصلي ارجاع مي گردد و براي مابقي مواد رأي گيري مي شود.
6
نسبت به آن دسته از مواد كه مجدداً به كميسيون اصلي ارجاع مي شود، هر يك از نمايندگان مي توانند در مهلت مقرر با حضور در كميسيون پيشنهادهاي خود را مطرح كنند. پس از چاپ و توزيع گزارش كميسيون اصلي در موارد ارجاعي به كميسيون، هر يك از نمايندگان مي توانند تا دوازده ساعت پس از توزيع گزارش كميسيون اصلي پيشنهادهاي خود را جهت طرح در جلسه رسمي مجلس به هيأت رئيسه مجلس ارائه نمايند.
تبصره
در صورت عدم آمادگي يا عدم حضور سخنگوي كميسيون، به ترتيب رئيس يا يكي از نواب رئيس يا ساير اعضاي كميسيون به جاي وي از نظر كميسيون دفاع مي كند.
ماده 7
ماده (155) و تبصره(1) آن حذف و تبصره (2) آن بهعنوان ماده (155) مي باشد.
ماده ۸
ماده (۱۵۶) حذف مي شود.
ماده 9
ماده (157) به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 157
هنگام بحث نسبت به هر ماده، چنانچه بنا به درخواست كتبي هر يك از نمايندگان به تشخيص رئيس جلسه ابهامي در ماده مطرح شده وجود داشته باشد، پيشنهاد رفع ابهام در جلسه پذيرفته و با صحبت يك مخالف و يك موافق هركدام به مدت حداكثر پنج دقيقه به رأي گذاشته مي شود و يا موضوع جهت رفع ابهام توسط رئيس جلسه به كميسيون اصلي ارجاع مي گردد. قانون فوق مشتمل بر نه ماده در جلسه علني روز يكشنبه مورخ چهارم بهمن ماه يكهزار و سيصد و نود و چهار مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 7 /11 /1394 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علي لاريجاني