قانون اصلاح موادي از قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مصوب 1391,02,30 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
ماده (1) قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي و تبصره آن به شرح زير اصلاح و يك تبصره به آن الحاق مي شود:
ماده 1
محل دائمي مجلس شوراي اسلامي ساختمان بهارستان است و جلسات مجلس در اين محل، رسميت دارد. تعيين هر محل ديگر با پيشنهاد هيأت رئيسه و رأي موافق دوسوم نمايندگان حاضر در جلسه رسمي مجلس است.
تبصره 1
در مواقع اضطرار كه تشخيص آن به عهده هيأت رئيسه مجلس است اگر تشكيل جلسات رسمي در محلهاي موضوع اين ماده ممكن نشود، از طرف هيأت رئيسه، محل ديگري تعيين مي شود و به اطلاع نمايندگان مي رسد. ادامه تشكيل جلسات در اين محل نيز با رأي اكثريت نمايندگان حاضر در جلسه رسمي است.
تبصره 2
رأي گيري موضوع اين ماده بعد از صحبت يك مخالف و يك موافق هركدام حداكثر به مدت پنج دقيقه انجام مي شود.
ماده 2
تبصره هاي زير به ماده (25) قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
تبصره 4
نحوه رسيدگي به اعتراض در مورد ايفاي وظايف رئيس كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسي و نيز رئيس و دادستان ديوان محاسبات و همچنين ساير نمايندگان مجلس كه با رأي مجلس انتخاب مي شوند ولي در اين آيين نامه براي رسيدگي به اعتراض در مورد ايفاي وظايف آنان روشي مشخص نشده است طبق اين ماده است.
تبصره 5
چنانچه ده نفر از نمايندگان به عملكرد هر يك از نمايندگان منتخب مجلس در هيأتها، مجامع و شوراهاي غيراستاني و غيرشهرستاني معترض باشند، طبق اين ماده به عملكرد آنان رسيدگي مي شود.
ماده 3
اصلاحات زير در ماده (33) قانون آيين نامه داخلي به عمل مي آيد:
الف
عبارت زير به انتهاي تبصره بند (6) ماده (33) قانون آيين نامه داخلي اضافه مي شود: «در صورتي كه كميسيون در گزارش خود، در مورد ناكارآمدي مسؤول ذي ربط دلايلي ارائه نمايد مراتب توسط هيأت رئيسه به بالاترين مقام مسؤول مذكور براي اقدام مقتضي اعلام مي گردد.»
ب
در تبصره بند (6) ماده (33) قانون آيين نامه داخلي، بعد از كلمه «كميسيونها» عبارت «رأساً يا با تقاضاي حداقل ده نفر از نمايندگان» اضافه مي شود و بعد از عبارت «به هيأت رئيسه ارائه نمايند» عبارت «در صورتي كه درخواست بررسي از سوي نمايندگان باشد حداكثر پنج نفر از آنها مي توانند در تهيه گزارش با كميسيون، مشاركت نمايند» اضافه و عنوان تبصره به تبصره (1) اصلاح مي شود.
پ
در بند (7) ماده (33) قانون آيين نامه داخلي حرف «كه» و عبارت «به آنها محول مي گردد» حذف مي شود و شماره بند (7) به بند (2) تغيير مي يابد و شماره ساير بندها اصلاح مي شود و تبصره هاي (1) و (2) به تبصره هاي (2) و (3) تغيير مي يابد.
ماده 4
تبصره زير به ماده (57) قانون آيين نامه داخلي الحاق و تبصره اين ماده به عنوان تبصره (1) اصلاح مي شود:
تبصره2
چنانچه نمايندگان عضو كميسيونهاي خاص در سال سي ساعت غيبت اعم از موجه و غيرموجه داشته باشند ادامه عضويت آنها در كميسيون منوط به موافقت اكثريت اعضاء آن كميسيون خاص است. اين موافقت با رأي گيري با ورقه انجام مي شود.
ماده 5
تبصره ماده (99) قانون آيين نامه داخلي به عنوان تبصره (1) اصلاح و تبصره زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره 2
مجلس براي رسيدگي به طرحها و لوايحي كه در شش جلسه به اتمام نرسد از جلسه هفتم همه روزه به جز روزهاي تعطيل تشكيل مي شود و افزايش ساعت هر جلسه با رأي مجلس است.
ماده 6
در ماده (102) قانون آيين نامه داخلي عبارت «اين دستور، به شرط پيشنهاد دولت و يا پانزده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس، فقط يك بار ديگر قابل تغيير خواهد بود.» حذف و متن تبصره (2) جايگزين آن مي شود و عنوان تبصره (1) به تبصره (2) تغيير مي يابد و سه تبصره زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره1
حداقل پنجاه نفر از نمايندگان مي توانند از رئيس جلسه مجلس تقاضا نمايند گزارش چاپ شده كميسيون خارج از نوبت در دستـور كار جلسـه علني قرار گيرد و رئيس درخواست متقاضيان را پس از صحبت يكي از متقاضيان و يك مخالف و يك موافق هر كدام به مدت پنج دقيقه، به رأي مي گذارد. در صورت تصويب، رسيدگي به گزارش مورد تقاضا در همان جلسه يا جلسه بعد شروع مي شود و با اعمال مجدد اين تبصره نمي توان آن را متوقف نمود.
تبصره3
هيأت رئيسه مي تواند تمام يا بخشي از گزارشهاي واصله از دستگاهها و سازمانهايي كه طبق قانون موظف به ارائه گزارش به مجلس شوراي اسلامي هستند را جهت قرائت در دستور كار جلسه علني قرار دهد و گزارش كامل آن را به كميسيونهاي ذي ربط ارجاع نمايد.
تبصره4
كليه گزارشهايي كه در جلسه علني مطرح مي شود بايد حداقل بيست و چهار ساعت قبل از طرح، تكثير و بين نمايندگان توزيع شود مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت براي آن زمان ديگري تعيين شده باشد.
ماده 7
تبصره زير به ماده (107) قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
تبصره
رؤساي قواي مجريه و قضائيه مي توانند خارج از موضوع دستور جلسه در صحن علني مجلس نطق نمايند. اين نطق پس از وصول تقاضاي آنان و اعلام موضوع نطق به رئيس مجلس پس از موافقت هيأت رئيسه در اولين فرصت انجام مي شود. ساعت و مدت نطق قبل از شروع جلسه بايد به اطلاع نمايندگان برسد.
ماده 8
ماده (118) قانون آيين نامه داخلي به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 118
مصوبات مجلس در جلسه رسمي و با رأي موافق اكثريت مطلق حاضران كه بيش از نصف نمايندگان حاضر است، معتبر مي باشد مگر در مواردي كه در قانون اساسي يا اين آيين نامه نصاب ديگري تعيين شده باشد.
ماده 9
دو جزء به عنوان اجزاي (14) و (15) به شرح زير به بند (هـ) ماده (120) قانون آيين نامه داخلي الحاق و شماره جزء (14) قبلي به شماره (16) تغيير مي يابد و يك تبصره به شرح زير به اين ماده الحاق مي شود:
14
حذف مواد، تبصره ها و بندها از گزارش كميسيون ها در جلسه علني
15
تصويب افزايش تعداد مخالف و موافق يا وقت مذاكرات طرحها و لوايح مهم موضوع تبصره (1) ماده (108)
تبصره
نصاب رأي براي نسخ، حذف، لغو و اصلاح قوانين، نصاب تصويب آن است مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت نصاب ديگري تعيين شده باشد.
ماده 10
تبصره زير به ماده (121) قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
تبصره
قبل از شروع رأي گيري بايد متن يا موضوع مورد بحث براي نمايندگان قرائت و يا اعلام و بلافاصله رأي گيري انجام شود. در صورتي كه متن اعلام شود و نياز به قرائت نباشد بايد متن رأي گيري شده در پاورقي مشروح مذاكرات به طور كامل آورده شود. رئيس جلسه موظف است با اعلام شروع رأي گيري، از انجام اخطار، تذكر، نطق يا توضيح جلوگيري كند و پس از حداقل ده ثانيه نتيجه رأي گيري را اعلام نمايد.
ماده 11
در ماده (136) قانون آيين نامه داخلي عبارات «با رعايت اصل هفتاد و چهارم (74) قانون اساسي»، «امور مجلس» و «سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور» حذف مي شود و عبارت «رابط امور مجلس» حذف و عبارت «نائب رئيس» جايگزين و عبارت «به جاي رئيس جمهور و وزرا» حذف و عبارت «حسب مورد» جايگزين مي شود.
ماده 12
در ماده (145) قانون آيين نامه داخلي عبارت «در صورت تجاوز از مدت تعيين شده هريك از نمايندگان يا دولت حق دارد از مجلس تقاضا نمايد كه آن را با حق تقدم طبق ضوابط اين آيين نامه، در دستور مجلس قرار دهد» حذف و عبارت «در صورت عدم ارسال گزارش كميسيون در مدت تعيين شده، پس از تقاضاي ده نفر از طراحان براي طرح يا درخواست دولت براي لايحه، هيأت رئيسه موظف است موضوع را بررسي و در صورت موافقت، اصل طرح يا لايحه را طبق نوبت در دستور كار مجلس قرار دهد. چنانچه گزارش كميسيون بيست و چهار ساعت قبل از شروع رسيدگي طرح يا لايحه در مجلس، چاپ و توزيع شده باشد در جلسه علني، گزارش كميسيون رسيدگي مي شود» به انتهاي ماده اضافه مي گردد و تبصره زير به عنوان تبصره (2) به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره2
گزارش چاپ شده كميسيون تا زماني كه در دستور هفتگي درج نشده باشد فقط با تصويب دوسوم اعضاي كميسيون و تأييد هيأت رئيسه مجلس قابل تغيير و اصلاح است و در صورت درج در دستور هفتگي قابل تغيير و اصلاح نيست.
ماده 13
ماده (147) حذف و مواد (150)، (152)، (164) و (186) به شرح زير اصلاح مي شود: الف ـ
ماده 150
در كليه مواردي كه طرحها و لوايح اعم از دو شوري، يك شوري و فوريتي و يا موادي از آنها و همچنين كليه مصوبات اعاده شده توسط شوراي نگهبان به كميسيون جهت رسيدگي ارجاع مي شود، نمايندگان مي توانند تا چهار ساعت قبل از رسيدگي در كميسيون اصلي، پيشنهادهاي خود را در فرم مخصوص تنظيم و به هيأت رئيسه كميسيون تحويل دهند.
تبصره1
ارائه پيشنهادهاي نمايندگان در مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت براي آن زمان ديگري تعيين شده است، مشمول حكم اين ماده نيست.
تبصره2
اعضاي هر كميسيون مي توانند هنگام رسيدگي موارد ارجاعي به آن كميسيون، پيشنهادهاي خود را طرح نمايند.
تبصره3
نمايندگان پيشنهاددهنده مي توانند در كميسيون مربوط حاضر شوند و توضيحات لازم را درباره پيشنهاد خود بدهند. كميسيون موظف است نمايندگاني كه حداقل بيست و چهار ساعت قبل از شروع رسيدگي، پيشنهاد خود را تحويل داده اند به صورت كتبي براي شركت در كميسيون و دفاع از پيشنهاد خود دعوت نمايد.
تبصره4
طرحها و لوايحي كه به صورت دو شوري رسيدگي مي شود پيشنهادها در شور اول درباره كليات و در شور دوم درخصوص مواد پذيرفته مي شود.
تبصره5
كليه پيشنهادهاي كتبي نمايندگان كه در زمان رسيدگي، در كميسيون حضور داشته اند همراه با گزارش كميسيون، چاپ و توزيع مي شود.
تبصره6
معاونت قوانين موظف است به نحو مقتضي زمان رسيدگي به موضوعات ارجاعي در كميسيون را به اطلاع نمايندگان برساند.
ب
در ماده (152) عبارت «ولي پيشنهادهايي كه در فاصله دو شور به كميسيون داده شده و مورد توجه و تصويب كميسيون قرار نگرفته،» به عبارت «ولي پيشنهادهاي چاپ شده» اصلاح مي شود.
پ
در ماده (164) عبارت «پيشنهاد دهندگان ...» تا آخر حذف مي شود.
ت
در ماده (186) عبارت «پذيرفته نشده» حذف مي شود.
ماده 14
تبصره زير به ماده (155) قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
تبصره2
ارجاع طرح يا لايحه يا مواردي از آن از جلسه علني به كميسيون به جز آنچه كه در اين آيين نامه به طور صريح تعيين شده است با پيشنهاد رئيس جلسه و تصويب مجلس انجام مي شود. ارجاع بايد به همان كميسيون گزارش دهنده صورت گيرد. كميسيون بايد فقط موارد ارجاعي را رسيدگي و گزارش خود را ظرف يك هفته به هيأت رئيسه تسليم نمايد تا با تعيين اولويت در دستور هفتگي درج شود.
ماده 15
بندهاي (1)، (2) و (3) ماده (165) قانون آيين نامه داخلي به شرح زير اصلاح مي شود:
الف
در بند (1) بعد از كلمه «توزيع» عبارت «و به كميسيون ذي ربط ارجاع» اضافه مي شود.
ب
در بند (2) عبارت «هيأت رئيسه» به عبارت «كميسيون مربوط» اصلاح مي شود.
پ
در بند (3) پس از كلمه «فوريت» عبارت «گزارش كميسيون» اضافه و تبصره زير به اين بند الحاق مي شود:
تبصره
چنانچه كميسيون در مهلت فوق گزارش خود را ارائه ننمايد طرح يا لايحه در دستور كار مجلس قرار مي گيرد.
ماده 16
در ماده (172) قانون آيين نامه داخلي عبارت «تصويب طرح يا لايحه» جايگزين عبارت «تصويب قانون» و عبارت «قانون مصوب» به كلمه «مصوبه» اصلاح مي گردد و تبصره هاي زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره1
مسكوت ماندن اينگونه طرحها و لوايح تا قبل از تصويب مدت اجراي آزمايشي آن طبق روال بررسي طرحها و لوايح، قابل طرح است.
تبصره 2
چنانچه پانزده نفر از نمايندگان تقاضاي لغو رسيدگي طرح يا لايحه طبق اصل هشتاد و پنجم (85) قانون اساسي را تا قبل از تأييد شوراي نگهبان از مجلس داشته باشند اين تقاضا در همان جلسه اعلام و در جلسه بعد طبق ماده (170) آيين نامه داخلي مطرح مي گردد و در صورت تصويب اين تقاضا، رسيدگي به لايحه يا طرح طبق آيين نامه داخلي ادامه مي يابد.
ماده 17
متن زير به عنوان ماده (183) به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
ماده 183
اخطار و تذكر پس از رأي گيري در مجلس دربارة موضوع رأي گيري شده پذيرفته نمي شود و مصوبات مجلس قابل تغيير يا اصلاح يا ارجاع به كميسيون نيست و بايد مراحل تعيين شده در اين آيين نامه اجراء شود.
ماده 18
در بند (2) ماده (193) قانون آيين نامه داخلي مدت ده روز به پانزده روز افزايش مي يابد و سه تبصره به شرح زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره1
در صورت درخواست نماينده يا نمايندگان سؤال كننده، كميسيون مي تواند بررسي سؤال را حداكثر به مدت يك ماه به تعويق بيندازد.
تبصره2
هيأت رئيسه مكلف است هرگاه تعداد سؤالات قابل طرح در صحن علني ايجاب نمايد يك جلسه علني در هفته را به پاسخگويي به سؤالات اختصاص دهد.
تبصره3
هيأت رئيسه مي تواند كليه سؤالات يك نماينده از يك وزير را كه آماده طرح در جلسه علني باشد در يك جلسه در دستور قرار دهد. در اين صورت حداكثر زمان اختصاص داده شده نبايد از يك ساعت بيشتر شود كه به همان ترتيب و تناسب طرح سؤال از وزير در جلسه علني، به نماينده و وزير تخصيص مي يابد.
ماده 19
تبصره زير به ماده (194) قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود:
تبصره6
با تغيير وزير، سؤالاتي كه به تشخيص كميسيون تخصصي، مربوط به عملكرد فردي وزير است از دستور كار خارج مي شود و گزارش آن به هيأت رئيسه ارائه مي گردد.
ماده 20
در ماده (200) قانون آيين نامه داخلي عبارت «دستگاه قضائي صالحه موظف است طبق مقررات» حذف و حرف «تا» جايگزين آن مي گردد و تبصره زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره
در صورت ارجاع گزارش به قوه قضائيه، كميسيون موظف است خلاصه گزارش را كه در آن موضوع تخلف، نوع جرم، دلايل توجه اتهام به متهم و مستندات قانوني مشخص شده است، تهيه نمايد. اين گزارش در يكي از شعب دادگاه رسيدگي به امور كيفري تهران طبق مقررات به صورت خارج از نوبت مورد رسيدگي قرار مي گيرد و حداكثر ظرف سه ماه رأي مقتضي صادر مي شود.
ماده 21
در بند (و) ماده (214) قانون آيين نامه داخلي بعد از عبارت «سه فوريتي» عبارت « و نيز تحقيق و تفحص، استيضاح و رأي اعتماد» اضافه شود.
ماده 22
در ماده (216) قانون آيين نامه داخلي عبارت « متمم و چند دوازدهم آن» حذف و در تبصره (2) اين ماده بعد از عبارت «نحوه رسيدگي به» كلمه «متمم،» اضافه مي گردد و تبصره زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره3
در صورت عدم تصويب كليات لايحه بودجه، فقط براي يك بار موضوع به كميسيون تلفيق ارجاع مي شود تا حداكثر ظرف هفتاد و دو ساعت گزارش اصلاحي خود را به مجلس ارائه نمايد.
ماده 23
ماده (220) قانون آيين نامه داخلي به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 220
در استيضاح بايد موضوع به صورت صريح و با ذكر مورد يا موارد، معين شود و به صورت كتبي تنظيم و به هيأت رئيسه تسليم گردد. هيأت رئيسه موظف است در اولين جلسه علني استيضاح را اعلام وصول نمايد و در همان روز متن استيضاح را براي وزير يا وزيران مورد استيضاح ارسال و همزمان چاپ و بين نمايندگان توزيع كند.
تبصره1
علاوه بر امضاء كنندگان استيضاح، ساير نمايندگان مي توانند تا قبل از طرح استيضاح در جلسه علني استيضاح را امضاء نمايند.
تبصره2
هيأت رئيسه موظف است در روز برگزاري استيضاح، متن استيضاح و نام آخرين متقاضيان استيضاح را چاپ و توزيع نمايد.
تبصره3
پس از طرح استيضاح در جلسه علني، فقط در صورتي استيضاح از دستور كار مجلس خارج مي شود كه تعداد متقاضيان استيضاح به كمتر از ده نفر كاهش يابد. در اين صورت مي توانند دلايل خود را توسط نماينده منتخب خود ظرف پنج دقيقه در جلسه علني مطرح نمايند. پس از اين مرحله چنانچه وزير درباره استيضاح درخواست صحبت بنمايد، با تقاضاي كتبي و موافقت رئيس مجلس مي تواند حداكثر ده دقيقه در جلسه علني صحبت كند.
ماده 24
ماده (235) قانون آيين نامه داخلي به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 235
هيأت رئيسه مجلس موظف است پس از تصويب قوانين مربوط به اصلاح آيين نامه داخلي، اقدام لازم را جهت اعمال مصوبات در متن آيين نامه، تعيين شماره مواد و تبصره هاي الحاقي و اصلاح شماره آنها به عمل آورد.
ماده 25
ماده زير به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي ـ نحوة انتخاب نمايندگان ناظر براي عضويت و شركت در جلسات مجامع، هيأت ها و شوراهاي مذكور در قوانين و چگونگي اجراي وظايف نظارتي آنها به شرح زير است:
1
براي انتخاب ناظران كميسيونهاي تخصصي و يا مجلس شوراي اسلامي، كميسيون ذي ربط موظف است حداقل به تعداد دو برابر مورد نياز از نمايندگان داوطلب واجد شرايط را به مجلس معرفي نمايد تا مجلس نسبت به انتخاب تعداد مورد نياز اقدام كند.
2
نمايندگان هر استان، نماينده منتخب خود را از بين نمايندگان همان استان براي شركت در مجامع و شوراهاي استاني تعيين و به كميسيون ذي ربط اعلام مي نمايد تا به مجلس شوراي اسلامي براي انتخاب معرفي شود.
3
مدت عضويت نمايندگان ناظر تابع قانون ذي ربط است و در صورت عدم تعيين زمان در قانون، يك سال مي باشد.
4
دستگاههاي ذي ربط مكلفند دعوتنامه و دستور جلسه را به همراه گزارش توجيهي حداقل يك هفته قبل از تشكيل جلسه به نماينده ناظر و همچنين معاونت نظارت مجلس ارسال نمايند.
5
معاونت نظارت موظف است حداقل بيست و چهار ساعت قبل از تشكيل جلسه، گزارش توجيهي خود را درباره دستور جلسه به نماينده ناظر ارائه نمايد.
6
نماينده ناظر، عضو و تابع ضوابط مجمع يا هيأت يا شورا و از نظر حق رأي تابع قانون ذي ربط است.
7
نماينده ناظر موظف است در كليه جلسات ذي ربط شركت نمايد و حداكثر ظرف يك هفته پس از تشكيل جلسه، گزارش كتبي خود درباره موضوعات مطروحه در جلسه و تصميمات متخذه و نيز رعايت آيين نامه داخلي آن جلسه و همچنين ديگر نقطه نظرات خود را به كميسيون ذي ربط و معاونت نظارت ارائه نمايد. رؤساي كميسيونها مكلفند گزارش ناظر را بررسي و ارزيابي نظارتي خود را ظرف يك هفته براي پيگيري به معاونت نظارت اعلام نمايند.
8
معاونت نظارت موظف است گزارش نماينده ناظر و كميسيون را بررسي و نظرات خود را حسب مورد به رئيس مجلس، دستگاه مربوط، ديوان محاسبات، كميسيون ذي ربط و نماينده ناظر اعلام نمايد.
9
معاونت نظارت موظف است عدم شركت نماينده ناظر در جلسات را به رئيس مجلس اعلام كند.
10
حضور نماينده ناظر در جلسات موضوع اين ماده مأموريت اداري محسوب مي گردد. نماينده ناظر به تشخيص رئيس كميسيون ذي ربط با غيبت غيرموجه در سه جلسه متوالي يا پنج جلسه غيرمتوالي مستعفي شناخته مي شود. كميسيون مكلف است نسبت به انتخاب فرد جديد طبق اين آيين نامه اقدام نمايد.
ماده 26
ماده زير به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي ـ معاونت نظارت مجلس موظف است حداكثر تا پايان ارديبهشت هر سال گزارشي از اقدامات نظارتي مجلس شوراي اسلامي در سال قبل را تهيه و به هيأت رئيسه ارسال كند تا در صورت صلاحديد در جلسه علني قرائت شود.
ماده 27
ماده زير به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي ـ رئيس ديوان محاسبات كشور موظف به اجراي موارد زير است:
1
گزارش تفريغ بودجه سالانه كشور را حداكثر تا پايان دي ماه سال بعد تهيه و براي رسيدگي به مجلس شوراي اسلامي تسليم نمايد.
2
پيشنهاد بودجه سالانه ديوان محاسبات را تا پايان شهريور ماه هر سال و گزارش تفريغ بودجه سالانه ديوان را تا پايان شهريور ماه سال بعد تهيه و براي رسيدگي به كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات تسليم نمايد.
3
در اجراي وظايف نظارتي مجلس شوراي اسلامي پاسخ درخواستهاي رئيس مجلس، رؤساي كميسيون ها، نمايندگان مجلس، هيأتهاي تحقيق و تفحص و معاونت نظارت را كه به صورت مكتوب دريافت مي نمايد در چهارچوب قانون ديوان محاسبات كشور تهيه و به صورت رسمي تسليم نمايد.
تبصره1
رئيس ديوان هنگام تقديم گزارش تفريغ بودجه سالانه كشور حداكثر به مدت يك ساعت درباره آن در جلسه علني توضيح مي دهد. هيأت رئيسه گزارش كامل تفريغ بودجه را به كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات به عنوان كميسيون اصلي و بخشهاي مرتبط با كميسيونهاي ديگر را به عنوان كميسيون فرعي ارجاع مي نمايد تا حداكثر ظرف يك ماه گزارش خود را به كميسيون اصلي تقديم نمايند. كميسيون اصلي موظف است حداكثر ظرف سه ماه از تاريخ تسليم گزارش به مجلس با توجه به گزارش كميسيونهاي فرعي و اخذ توضيحات از دستگاههاي اجرائي، گزارش بررسي نهائي خود را تهيه و به هيأت رئيسه تسليم نمايد. اين گزارش خارج از نوبت در دستور هفته بعد مجلس قرار مي گيرد و قرائت مي شود.
تبصره2
كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات موظف است كليه گزارشهاي واصله از ديوان محاسبات را بررسي و نتيجه آن را به اطلاع نمايندگان برساند.
تبصره3
رئيس ديوان محاسبات موظف است چگونگي برخورد با متخلفين و پيگيري قانوني موارد تخلف را براي رئيس مجلس گزارش نمايد.
ماده 28
ماده زير به قانون آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي ـ چنانچه لايحه بودجه سالانه كشور تا تاريخ تعيين شده در اين آيين نامه به مجلس تسليم نشود دولت موظف است لايحه چند دوازدهم بودجه را نيز به مجلس تسليم نمايد. اين لايحه پس از چاپ و توزيع در دستور كار مجلس قرار مي گيرد. ابتدا نماينده دولت و سپس دو مخالف و دو موافق به ترتيب هر كدام به مدت پنج دقيقه صحبت مي كنند و سپس كليات لايحه به رأي گذاشته مي شود. در صورت تصويب، رسيدگي به لايحه در رديف اول دستور جلسه علني بعد قرار مي گيرد. در وقت رسيدگي ابتدا پيشنهاد نمايندگان در خصوص ميزان چند دوازدهم مطرح و در صورت عدم تصويب نسبت به عدد چند دوازدهم پيشنهادي دولت رأي گيري مي شود.
تبصره1
مجلس چند دوازدهم بودجه را بر مبناي آخرين قانون بودجه سالانه مصوب مجلس رسيدگي مي نمايد.
تبصره2
حداكثر مدتي كه مجلس مي تواند براي بودجه چند دوازدهم تصويب نمايد، سه دوازدهم است.
ماده 29
در مواد تعيين شده زير اصلاحات به عمل آمده انجام مي شود: 1 ـ در ماده (4) عبارت «شش ماه يك مرتبه» به كلمه «سال» اصلاح مي شود. 2 ـ در ماده (5) عبارت «رئيس، تالار جلسه» به عبارت «رئيس جلسه، صحن» اصلاح مي شود و كلمه «تسليم» حذف و كلمه «تحويل» جايگزين مي شود و در تبصره (2) اين ماده عبارت «سازمان اداري» به عبارت «معاونت اجرائي» اصلاح مي شود. 3 ـ در ماده (10) عبارت «اقتراع شعب» به عبارت «قرعه كشي اسامي نمايندگان براي عضويت در شعب و توزيع اعتبارنامه ها بين شعب» اصلاح مي شود. 4 ـ در ماده (13) قبل از كلمه «تصويب» عبارت «قرائت گزارش كليه شعب پانزده گانه و» اضافه مي شود. 5 ـ در ماده (17) عبارت «به ترتيب» به عبارت «با قرائت متن» اصلاح مي شود. 6 ـ در ماده (19) عبارت «حداكثر توضيحات رئيس و مذاكرات نمايندگان يك ساعت خواهد بود» به عبارت «حداكثر توضيحات رئيس سي دقيقه و سه نفر نماينده هر كدام ده دقيقه است.» اصلاح مي شود. 7 ـ در ماده (29) كلمه «كميسيون» حذف و عبارت «كميسيونهاي مشترك، ويژه، تلفيق،» اضافه مي شود و عبارت «تعداد اعضاي كميسيونهاي اصل نودم (90) قانون اساسي و» به عبارت «اعضاي ثابت كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسي و تعداد اعضاي كميسيونهاي» اصلاح مي شود و عبارت «و تعداد اعضاي كميسيونهاي مشترك، ويژه و تلفيق طبق مواد اين آيين نامه تعيين مي شوند» به آخر ماده اضافه مي شود. 8 ـ در ماده (31) بعد از عبارت «اين كميسيون» عبارت «علاوه بر انجام وظايف مقرر در اين آيين نامه،» اضافه و كلمه «مواد» به كلمه «اصلاح» اصلاح مي شود. 9 ـ در تبصره يك ماده (32) بعد از عبارت «رأي مجلس» عبارت «براي مدت يك سال» اضافه مي شود. 10 ـ در ماده (52) عبارت «هيأت رئيسه» به كلمه «رئيس» اصلاح مي شود. 11 ـ قبل از ماده (60) عبارت «اول ـ امور اداري، مالي و خدماتي مجلس» حذف و در تبصره (1) ماده (60) عبارت «معاونين خود» به عبارت «معاونين قوانين، نظارت و اجرائي» اصلاح مي شود. 12 ـ در بند (2) ماده (61) عبارت «رئيس سازمان و» به عبارت «كليه واحدهاي ساختار تشكيلات اداري مجلس،» اصلاح و عبارت «و كميسيون تدوين آيين نامه داخلي درخصوص تبصره (2) ماده (60)» به آخر اين بند اضافه مي شود. 13 ـ در ماده (65) كلمه «انتخابي» به كلمه «انتخاباتي» اصلاح مي شود. 14 ـ در ماده (72) عبارت «از مجلس» در سطرهاي چهارم و پنجم به عبارت «از هيأت رئيسه» اصلاح مي شود. 15 ـ در ماده (94) عبارت «هيأت رئيسه» به عبارت «رئيس مجلس» اصلاح مي شود. 16 ـ در ماده (96) عبارت «اكثريت مطلق... الي آخر ماده » حذف مي شود. 17 ـ در ماده (107) عبارت «رئيس مجلس» به عبارت «قبل از ورود در دستور رئيس» اصلاح مي شود. 18 ـ در ماده (110) عبارت «رئيس مجلس» به عبارت «رئيس جلسه» اصلاح مي شود. 19 ـ در ماده (113) بعد از كلمه «برابر» عبارت «ضوابط و» اضافه مي شود. 20 ـ در ماده (117) عبارت «اين موضوع قبل از شروع جلسه بايد به اطلاع نمايندگان برسد» به انتهاي ماده اضافه مي شود. 21 ـ در ماده (121) عبارت «4 ـ قيام و قعود» به انتهاي ماده اضافه مي شود. 22 ـ در بند (4) ماده (125) كلمه «نمايندگان» به عبارت «نمايندگاني كه مورد اعتراض واقع شده اند» اصلاح مي شود. 23 ـ در ماده (130) بعد از عبارت «به رئيس» كلمه «جلسه» اضافه مي شود و عبارت «رئيس مجلس» به كلمه «رئيس» اصلاح مي شود. 24 ـ در ماده (132) عبارت «طرح در شور اول» به كلمه «كليات» اصلاح مي شود و عبارت «با رأي» به عبارت «هر يك به مدت ده دقيقه با تصويب» اصلاح مي شود. 25 ـ در بند (1) ماده (137) عبارات «شور اول» و «با وزير مربوط» حذف مي شود. 26 ـ در بند (2) ماده (137) عبارت «نماينده امور مجلس دولت» به عبارت «يكي از معاونين رئيس جمهور به تناسب موضوع ضمن ارائه درخواست رئيس جمهور» اصلاح مي شود. 27 ـ در ماده (139) بعد از كلمه «رئيس» عبارت «جلسه يا يكي از دبيران» اضافه مي شود. 28 ـ در انتهاي ماده (141) عبارت «لايحه بودجه سالانه كل كشور و متمم آن از اين قاعده مستثني است.» اضافه مي شود. 29 ـ در ماده (144) عبارت «رسيدگي به تمام يا قسمت عمده طرح يا لايحه اي از طرف رئيس مجلس علاوه بر كميسيون اصلي به يك يا چند كميسيون ديگر ارجاع شده باشد و» حذف مي شود و بعد از عبارت «با نظر كميسيون اصلي متفاوت باشد» عبارت «قبل از رأي گيري» اضافه مي شود. 30 ـ در ماده (152) بعد از عبارت «سخنگوي كميسيون» حرف «و» جايگزين حرف «يا» مي شود. 31 ـ در ماده (153) بعد از كلمه «سخنگو» عبارت «ي كميسيون و» اضافه و حرف «يا» حذف مي شود. 32 ـ ماده (166) حذف و در ماده (167) كلمه «كليات» به عبارت «فوريت بلافاصله كليات و سپس» اصلاح مي شود. 33 ـ در ماده (173) بعد از عبارت «واگذاركند» عبارت «اساسنامه بايد در جلسات هيأت وزيران مطرح شود و به تصويب برسد» اضافه مي شود. 34 ـ در ماده (174) عبارت «به طور عادي يا به صورت» حذف و حرف «با» جايگزين آن مي شود. 35 ـ در مواد (181) و (182) قبل از عبارت «با استناد» عبارت «قبل از رأي گيري و» اضافه مي شود و در ماده (181) عبارت «كميسيون ذي ربط» به عبارت «كميسيون گزارش دهنده» اصلاح مي شود. 36 ـ در ماده (192) عبارت «هيأت رئيسه تذكر را به رئيس جمهور يا وزير مربوط ابلاغ و خلاصه آن را در جلسه علني مجلس عنوان مي نمايد» به عبارت «هيأت رئيسه خلاصه تذكر را در جلسه علني مجلس قرائت و متن كامل تذكر را به رئيس جمهور يا وزير مربوط ابلاغ مي نمايد» اصلاح مي شود. 37 ـ ماده (199) به عنوان تبصره (8) به ماده (198) الحاق و عنوان تبصره ماده (199) به عنوان ماده (199) اصلاح مي شود. 38 ـ در ماده (200) عبارت «در صورت احراز تخلف و ضرورت تعقيب توسط هيأت تحقيق و تفحص، متخلف توسط هيأت رئيسه مجلس حسب مورد موضوع» به عبارت «در صورتي كه در گزارش كميسيون، تخلف احراز و درخواست تعقيب شود متخلف توسط هيأت رئيسه مجلس حسب مورد» اصلاح مي شود. 39 ـ در ماده (206) عبارت «همانند لوايح معمولي ديگر» حذف مي شود. 40 ـ در ماده (215) عبارت «لايحه بودجه و» به عبارت «لايحه بودجه مبتني بر آن برنامه و نيز» اصلاح مي شود. 41 ـ در ماده (217) عبارت «هنگام طرح لايحه بودجه در مجلس، جلسات» به عبارت «جلسات مجلس براي رسيدگي به بودجه سالانه» اصلاح مي شود. 42 ـ در مواد (225) و (226) بعد از كلمه «رئيس» كلمه «جلسه» اضافه مي شود. 43 ـ در ماده (230) بعد از كلمه «مخالفين» كلمه «استيضاح» اضافه مي شود. 44 ـ در كليه مواد و تبصره هاي اين قانون عبارت «اداره كل قوانين» به عبارت «معاونت قوانين» اصلاح مي شود. قانون فوق مشتمل بر بيست و نه ماده در جلسـه علنـي روز شنبـه مورخ سي ام ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و نود و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 10 /3 /1391 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ علي لاريجاني