قانون اصلاح موادي از قانون آئين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي مصوب 1387,09,26
ماده 1
تبصره هاي ماده (7) قانون آئين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي به شرح ذيل اصلاح مي شود:
تبصره 1
ساير مسؤولين دستگاههاي اجرائي و قضائي اعم از دولتي يا غيردولتي كه از طرف هيأت رئيسه براي دفاع و توضيح طرح يا لايحه دعوت شده اند مي توانند در جلسات مجلس شركت نمايند.
تبصره 2
رئيس و دادستان ديوان محاسبات، معاون امورمجلس هر يك از وزيران و آن عده از كاركنان مجلس كه حضور آنان در صحن مجلس ضروري باشد و معاونين امور مجلس ديگر دستگاهها و نهادها با اجازه هيأت رئيسه حق حضور در جلسات را دارند. اين افراد مي توانند در جلساتي كه موضوع دستور مجلس مرتبط با وزارتخانه و سازمان آنها باشد شركت نمايند.
ماده 2
اصلاحات ذيل در مواد (21) و (23) انجام مي شود: الف - در بند (2) ماده (21) عبارت «نظارت بر» حذف و كلمه «اداره» جايگزين مي شود. ب - بندهاي (1)، (3)، (8)، (10) و (12) ماده (23) به شرح زير اصلاح مي شود. 1 - در بند (1) كلمه «مسؤوليت» حذف و عبارت «نظارت بر» جايگزين مي شود. 2 - در بند (3) عبارت «مشاركت در» حذف مي شود. 3 - بند (8) به شرح ذيل اصلاح مي شود: - تصميم گيري در خصوص دعوت از اشخاص حقيقي و حقوقي و موافقت با حضور اشخاص متقاضي جهت شركت و يا اظهارنظر در مجلس. 4 - در بند (10) عبارت «و اتخاذ تصميم در موارد اختلافي يا عدم رعايت آئين نامه» به آخر بند اضافه مي شود. 5 - بند (12) به شرح ذيل اصلاح مي شود: - تصويب ساز و كار لازم جهت بهبود روشهاي نظارتي و ساماندهي امور ناظرين منتخب مجلس وكميسيونها در مجامع و شوراها و دريافت گزارش آنان.
ماده3
درماده (25) اصلاحات ذيل انجام مي شود: الف - عبارت هاي «از هيأت رئيسه» و «و هيأت رئيسه» حذف مي شود. ب – عبارت «هيأت رئيسه مكلف است» حذف و عبارت «كميسيون تدوين آئين نامه داخلي مكلف است» جايگزين مي شود.
ماده 4
در ماده (29) عبارت «ساير كميسيونهاي خاص و تخصصي بنا به تشخيص هيأت رئيسه و رؤساي شعب داراي حداقل نوزده و حداكثر بيست و سه نفر عضو خواهند بود» حذف و عبارت «تعداد اعضاء كميسيونهاي اصل نودم (90) قانون اساسي و تخصصي و نيز نفرات عضو با رعايت مواد اين آئين نامه و رأي اكثريت نسبي اعضاء جلسه مشترك هيأت رئيسه و رؤساي شعب تعيين ميشود» جايگزين مي شود.
ماده 5
ماده (32) آئين نامه داخلي به شرح ذيل اصلاح مي گردد:
ماده32
به منظور سامان دادن و كارآمد سازي مجلس و نمايندگان، خصوصاً نسبت به طرز كار قواي مجريه و قضائيه و مجلس مبتني بر اصول متعدد قانون اساسي بالاخص اصل نودم (90)، كميسيوني به نام اصل نودم (90) قانون اساسي تشكيل مي گردد تا طبق قوانين مصوب مربوط به خود اداره و انجام وظيفه نمايد. اعضاء اين كميسيون به شرح ذيل است:
1
از هركميسيون تخصصي يك نفر با معرفي كميسيون مربوطه.
2
هشت (8) نفر ازنمايندگان كه توسط رؤساي شعب و هيأت رئيسه به عنوان اعضاء ثابت انتخاب مي شوند.
تبصره 1
رئيس كميسيون با پيشنهاد هيأت رئيسه مجلس از بين اعضاء ثابت كميسيون و با رأي مجلس انتخاب مي گردد.
تبصره 2
اعضاء ثابت كميسيون نبايد عضو كميسيون هاي تخصصي مجلس باشند.
ماده6
بندهاي (1) الي (6) و تبصره (2) بند (7) ماده (33) به شرح ذيل اصلاح مي شود: الف - بندهاي (1) الي (6) به شرح زير اصلاح ميشود:
1
بررسي طرحها و لوايح ارجاعي و گزارش آن به مجلس شوراي اسلامي.
2
رسيدگي به درخواستهاي تحقيق و تفحص.
3
رسيدگي به سؤال نمايندگان از رئيس جمهور و وزيران.
4
بررسي موارد ارجاعي از لوايح برنامه توسعه و بودجه سالانه و گزارش آن به كميسيون تلفيق.
5
كسب اطلاع از كم و كيف اداره امور كشور، دريافت و بررسي گزارشهاي عملكردي و نظارتي از اجراء قوانين مربوط به دستگاههاي ذي ربط.
6
تهيه گزارش موردي و سالانه در خصوص امور اجرائي دستگاهها و نحوه اجراء قوانين به خصوص قانون برنامه توسعه و بودجه سالانه و ارائه نكات مثبت، منفي و پيشنهاد نحوه اصلاح آن و تقديم گزارش به مجلس جهت قرائت.
تبصره
كميسيونها مي توانند در موارد مهم و حساس و در مواجهه با تخلفات يا سوء مديريت، با دعوت از مسؤولين ذي ربط موضوع را بررسي نموده و گزارش آن را به هيأت رئيسه ارائه نمايند. هيأت رئيسه ميتواند گزارش مذكور را در دستور كار مجلس قراردهد. در اين صورت مخبر كميسيون و نماينده دولت هركدام به ميزان پانزده دقيقه و شش نفر از نمايندگان به قيد قرعه از بين متقاضيان هركدام به ميزان پنج دقيقه، نظرات خود را بيان مي نمايند. هرگاه كميسيون همراه با گزارش پيشنهادهايي براي تصويب به مجلس ارائه نمايد با رعايت مفاد آئين نامه داخلي در دستور حداكثر دو هفته بعد مجلس قرار خواهد گرفت و مطابق آئين نامه داخلي رسيدگي ميشود نمايندگان مي توانند پيشنهادهاي خود را تا (48) ساعت پس از پايان قرائت گزارش به كميسيون تحويل نمايند. كميسيون تا يك هفته گزارش نهايي خود را به مجلس ارائه مي دهد. ب - در تبصره (2) بند (7) بعد از كلمه «ذي صلاح» عبارت «به ويژه از ميان نمايندگان ادوار گذشته كه در مسائل كميسيون صاحب تخصص و تجربه باشند» اضافه مي شود.
ماده7
اصلاحات ذيل در مواد (37) و (42) انجام و يك ماده به آئين نامه الحاق مي شود: الف - در ماده (37) عبارت «سياست داخلي، شوراها، شهرداريها، اطلاعات و امنيت داخلي، دفاع و امنيت خارجي و ثبت احوال» حذف و عبارت «دفاع، اطلاعات و امنيت» جايگزين مي شود. ب - ماده زير به آئين نامه الحاق مي شود: ماده .. – كميسيون شوراها و امور داخلي كشور براي انجام وظايف محوله در محدوده سياست داخلي، شوراها، امور غيرعمراني شهرداريها و ثبت احوال مطابق ضوابط اين آئين نامه تشكيل مي شود. ج - در ماده (42) عبارت «و امور عمراني شهرداري ها و دهياري ها قبل از كلمه «مطابق» اضافه مي شود.
ماده 8
در ماده (59) عبارت «پانزده نفر» جايگزين عبارت «هفت تا پانزده نفر بنا به نظر پيشنهاد دهندگان» و تبصره ذيل به اين ماده الحاق مي شود.
تبصره
هيأت رئيسه مجلس مي تواند طرحها و لوايحي را كه در حوزه مسائل مربوط به كميسيون ويژه تشخيص دهد به آن كميسيون ارجاع نمايد.
ماده 9
ماده (60) و تبصره آن به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 60
مسؤوليت و اختيار كليه امور اجرائي مجلس اعم از تشكيلاتي، مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي، حقوقي، فني، پشتيباني، ارتباطات داخلي و بينالمللي، حفاظت، حراست و نظاير آن به عهده رئيس مجلس شوراي اسلامي است.
تبصره 1
رئيس مجلس مي تواند بخشي از وظايف و اختيارات خود را به معاونين خود يا مسؤولين ذي ربط تفويض نمايد.
تبصره 2
اساسنامه سازمانها، نظام مالي و ساختار تشكيلات مربوط به مجلس شوراي اسلامي به جز امور قانونگذاري و همچنين ضوابط اجرائي و دستورالعملهاي كليه اختيارات موضوع اين ماده به تصويب كميسيون تدوين آئين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي خواهد رسيد.
ماده 10
ماده (63) قانون آئين نامه به شرح زير اصلاح شود:
ماده 63
در راستاي ايفاي هرچه بهتر وظيفه نمايندگي، همچنين حفظ شأن و منزلت مجلس و جايگاه حقيقي نمايندگان، هيأت رئيسه مي تواند به منظور برقراري ارتباط مؤثر (ديداري، شنيداري، مكتوب) نمايندگان با موكلين و نمايندگان دستگاههاي اجرائي و نهادهاي رسمي و غيررسمي در مركز و حوزه انتخابيه با اختصاص فضاي فيزيكي مناسب (دفاتر كار و ملاقات عمومي) هرگونه امكانات سخت افزاري و نرم افزاري مورد نياز را در شأن نظام جمهوري اسلامي فراهم نمايد. اعتبارات مورد نياز در بودجه سالانه مجلس پيش بيني مي شود.
ماده 11
عنوان «مبحث چهارم- حضور اعضاء قوه مجريه و شوراي نگهبان در مجلس» قبل ازماده (64) حذف و دو تبصره به شرح ذيل به ماده (64) الحاق مي شود:
تبصره 1
هيأت رئيسه مجلس مي تواند تمام يا بخشي از يك جلسه مجلس را براي رسيدگي به امور مهم و اساسي كشور اختصاص دهد.
تبصره 2
دستور اين جلسات و چگونگي اداره آن توسط هيأت رئيسه تعيين خواهد شد.
ماده 12
ماده (62) حذف و ماده (82) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 82
بودجه سالانه مجلس به پيشنهاد هيأت رئيسه پس از مشورت با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات و در موعد مقرر براي دولت ارسال مي شود تا با رعايت اصل پنجاه و دوم قانون اساسي در بودجه سالانه كل كشور درج شود.
تبصره
مقرري و هزينه هاي نمايندگي در هر سال در جلسه مشترك هيأت رئيسه با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شوراي اسلامي با رعايت مقررات مالي مجلس به تصويب مي رسد، نمايندگان مجلس مي توانند حقوق و مزاياي خود را از مجلس دريافت نمايند، قبل از تصميم مجدد در هر دوره به صورت عليالحساب مطابق مصوبه دوره قبل عمل مي شود.
ماده 13
ماده (106) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 106
در هر جلسه رسمي به جز جلسات بررسي لوايح برنامه توسعه، بودجه سالانه و استيضاح يا رأي اعتماد به وزيران، سه نفر از نمايندگان مي توانند به نوبت و طبق فهرستي كه از قبل به قيد قرعه توسط هيأت رئيسه تنظيم شده است، حداكثر به مدت هفت دقيقه نطق نمايند. همچنين دو نفر از نمايندگاني كه در آن جلسه نوبت نطق نداشته باشند به جهت مسائل ضروري مي توانند يك ساعت قبل از شروع جلسه در لوح مخصوص يا دستگاه الكترونيكي ثبت نام كرده و حداكثر به مدت پنج دقيقه نطق نمايند. درصورتي كه بيش از دو نفر از نمايندگان متقاضي اين نطق باشند، هيأت رئيسه به قيد قرعه به دو نفر وقت خواهد داد. هيچ يك از نمايندگان نميتوانند در مدت دو ماه بيش از يك بار نطق پنج دقيقهاي نمايند. نماينده حق واگذاري تمام وقت خود را به نماينده ديگر دارد.
ماده 14
بندهاي ذيل در ماده (108) اصلاح و ماده (114) حذف مي شود: الف - جزء (2) بند (الف) و تبصره آن به شرح زير اصلاح و يك تبصره به آن الحاق مي شود:
2
درمورد كليات هر طرح يا لايحه، ابتدا مخبر كميسيون اصلي حداكثر پنج دقيقه گزارش مي دهد، پس از آن حداكثر سه نفر مخالف و سه نفر موافق به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق و سپس نماينده دولت و پس از آن مخبر كميسيون هركدام حداكثر پنج دقيقه صحبت مي كنند.
تبصره 1
درمورد طرحها و لوايح مهم يا مفصل با پيشنهاد رئيس جلسه يا بيست و پنج نفر از نمايندگان و رأي اكثريت مطلق نمايندگان حاضر، مي توان تعداد و يا وقت مخالف و موافق و وقت نماينده دولت و مخبر كميسيون را حداكثر تا دو برابر افزايش داد.
تبصره 2
در بررسي كليات طرحهاي دو يا سه فوريتي و طرحهايي كه كميسيون اصلي در موعد مقرر گزارش نداده است يكي از طراحان مي تواند به جاي مخبر در ابتدا و انتهاي رسيدگي در مجلس صحبت كند. ب ـ در بند (الف) جزء هاي (3) و (4) و تبصره آن حذف و شماره جزء (5) به (3) اصلاح مي شود. ج ـ در جزء (5) بند (الف) اصلاحات زير انجام مي شود:
1
بعد از كلمه دفاع حرف «از» حذف و عبارت «دربرابر» جايگزين مي شود.
2
عبارت «توجيه پيشنهاد كفايت مذاكرات و يا مخالفت با آن» حذف و عبارت «توضيح نماينده دولت و مخبر كميسيون در مورد پيشنهادها» جايگزين مي شود.
3
عبارت« عدم فوريت» حذف و عبارت «يا سلب فوريت و مخالفت با آن» جايگزين مي شود. د ـ بند (ج) به شرح زير اصلاح و يك تبصره به آن الحاق مي شود: ـ در كليات لايحه بودجه سالانه كل كشور پس از نطق رئيس جمهور، مخبركميسيون گزارش خود را ارائه مي دهد سپس حداكثر ده نفر از نمايندگان به عنوان مخالف گزارش كميسيون و ده نفر به عنوان موافق گزارش كميسيون به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق هركدام حداكثر ده دقيقه صحبت مي كنند. پس از آن نماينده دولت به مدت بيست دقيقه و در پايان، مخبر كميسيون صحبت مي كند. مجموع زمان صحبت مخبر كميسيون سي دقيقه خواهد بود.
تبصره
در كليات متمم و يك يا چند دوازدهم بودجه، اظهارات به ميزان نصف مدت هاي مقرر در بند فوق است. ه ـ ـ متن زير به عنوان بند (ه) به ماده (108) الحاق مي شود: ـ پيش از أخذ رأي براي انتخاب حقوقدانان شوراي نگهبان و همچنين رئيس و دادستان ديوان محاسبات، هر نامزد مي تواند حداكثر ده دقيقه در جلسه علني مجلس مشخصات، سوابق كاري، تحصيلات و برنامه هاي خود را به اطلاع نمايندگان برساند. و - تبصره ذيل به ماده (108) الحاق مي شود:
تبصره
در كليه مواردي كه در اين آئين نامه، نمايندگان مي توانند به عنوان موافق يا مخالف صحبت كنند رعايت ترتيب ثبت نام و يا درخواست صحبت الزامي است. در مواردي كه قبل از تشكيل جلسه علني متقاضيان صحبت يا نطق در لوح بيش از تعداد تعيين شده در اين آئين نامه باشد يكي از اعضاء هيأت رئيسه موظف است به قيد قرعه از بين افرادي كه در موعد مقرر ثبت نام كردهاند افراد مورد نياز را تعيين نمايد. افراد تعيين شده، حق واگذاري نوبت خود به نماينده ديگر را خواهند داشت.
ماده 15
ماده (115) به شرح ذيل اصلاح و يك تبصره به آن الحاق مي شود:
ماده 115
نمايندگان مي توانند درباره مسائل مهم مملكتي يا بين المللي يا مناسبتهاي خاص بيانيه صادر نموده و به رئيس جلسه تحويل نمايند. چنانچه بيانيه صادره به امضاء حداقل بيش از نصف مجموع نمايندگان برسد متن آن بدون ذكر اسامي نمايندگان در پايان جلسه علني مجلس قرائت و طي نامه رسمي به مراجع ذي ربط ارسال خواهد شد و اسامي نمايندگان امضاء كننده بيانيه در مشروح مذاكرات چاپ مي شود.
تبصره
توزيع هرگونه نامه، گزارش، بروشور و امثال آن در صحن مجلس طبق دستورالعملي خواهد بود كه توسط هيأت رئيسه تصويب و به اطلاع نمايندگان خواهد رسيد.
ماده 16
ماده (120) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 120
نصاب رأي گيري در مجلس، كميسيون، كميته و شعبه در موارد مختلف به شرح زير مي باشد:
الف
اكثريت چهار پنجم مجموع نمايندگان: ـ اصلاحات جزئي خطوط مرزي كشور (اصل هفتاد و هشتم قانون اساسي).
ب
اكثريت سه چهارم مجموع نمايندگان:
1
توقف انتخابات و ادامه كار مجلس سابق در زمان جنگ و اشغال نظامي (اصل شصت و هشتم قانون اساسي).
2
مصوبات جلسه رسمي غيرعلني (اصل شصت و نهم قانون اساسي).
ج
اكثريت دو سوم مجموع نمايندگان:
1
تصويب درخواست مراجعه به آراء عمومي (اصل پنجاه و نهم قانون اساسي)
2
تصويب عدم كفايت رئيس جمهور(اصل هشتاد و نهم قانون اساسي).
3
تصويب تقاضاي سه فوريت طرحها و لوايح.
د
اكثريت دو سوم نمايندگان حاضر
1
تصويب آئين نامه داخلي مجلس و تفسير آن.
2
تصويب تشكيل جلسه رسمي غيرعلني مجلس با رعايت ماده (103) اين آئين نامه.
3
تصويب تقاضاي دوفوريت طرحها و لوايح.
4
تصويب موضوع اصل هفتاد و نهم قانون اساسي.
5
اصلاح قانون برنامه توسعه در ضمن لايحه بودجه و ساير طرحها و لوايح هـ- اكثريت مطلق نمايندگان حاضر:
1
انتخاب رئيس مجلس (مرحله اول).
2
انتخاب رئيس و دادستان ديوان محاسبات كشور.
3
رأي اعتماد به وزيران.
4
رأي عدم اعتماد به وزيران.
5
طرحها و لوايح و تفسير قوانين.
6
تصويب انجام تحقيق و تفحص.
7
تصويب تقاضاي يك فوريت طرحها و لوايح.
8
تغيير دستور هفتگي مجلس.
9
رأي به وارد بودن سؤال نمايندگان از وزير.
10
تصويب موضوعات اصول هفتاد و هفتم، هشتادم، هشتاد و دوم و هشتاد و سوم قانون اساسي
11
تصويب وضع قوانين آزمايشي و تصويب دائمي اساسنامه سازمانها توسط كميسيونهاي مجلس و دولت طبق اصل هشتاد و پنجم قانون اساسي.
12
تعيين تعداد اعضاء كميتهها در كميسيونها.
13
تصويب اعتبارنامه نمايندگاني كه پرونده آنان به كميسيون تحقيق ارجاع شده است.
14
ساير مواردي كه در اين آئين نامه و ساير قوانين براي آنها كلمات «تصويب» يا «موافقت مجلس» آورده شده و در اين آئين نامه نصاب آن مشخص نشده است.
و
اكثريت نسبي با حداقل رأي بيش از يك سوم نمايندگان حاضر:
1
انتخاب اعضاء هيأت رئيسه شعبه .
2
انتخاب نمايندگان جهت عضويت در كميسيون تلفيق، مشترك و هيأت تحقيق و تفحص.
3
انتخاب اعضاء كميسيون تخصصي، تحقيق وتدوين آئين نامه داخلي در شعبه.
4
تصويب تغيير كميسيون نمايندگان.
5
انتخاب اعضاء كميسيون ويژه در مجلس.
ز
اكثريت نسبي:
1
انتخاب رئيس مجلس (مرحله دوم) و ساير اعضاء هيأت رئيسه مجلس.
2
انتخاب اعضاء حقوقدان شوراي نگهبان.
3
انتخاب رئيس و اعضاء هيأت رئيسه كميسيون و كميته.
4
انتخاب نمايندگان جهت نظارت در مجامع، شوراها و سازمانها.
5
انتخاب اعضاء كميته هاي هر كميسيون.
6
انتخاب ده نفر از نمايندگان در اجراء اصل يكصد و هفتاد و هفتم قانون اساسي.
ماده 17
ماده (143) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 143
بررسي و تصويب كليه طرحها و لوايح عادي يك شوري خواهد بود به جز مواردي كه در اين آئين نامه نحوه رسيدگي مشخص شده و يا به تشخيص هيأت رئيسه بررسي آنها به صورت دو شوري ضرورت داشته باشد.
تبصره
چنانچه نظر كميسيون مبني بر رد يا مسكوت ماندن طرح يا لايحه موضوع اين ماده باشد و درجلسه علني، كليات آن طرح يا لايحه به تصويب برسد اين گونه طرحها و لوايح به كميسيون براي رسيدگي شور دوم ارجاع مي شود.
ماده 18
در ماده (146) در سطر اول بعد از كلمه «رد» عبارت «يا مسكوت ماندن» اضافه مي شود و تبصره زير به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره
گزارش رد يا مسكوت ماندن طرح يا لايحه، زماني در دستور كار مجلس قرار مي گيرد كه دولت در خصوص لايحه يا پانزده نفر از نمايندگان طراح در خصوص طرح، ظرف مدت يك ماه پس از چاپ و توزيع گزارش كميسيون از هيأت رئيسه مجلس تقاضا نمايند در دستور كار مجلس قرار گيرد در غير اين صورت بايگاني مي شود مگر اين كه درگزارش كميسيون زمان مشخصي براي مسكوت ماندن تعيين شده باشد كه در اين صورت پس از پايان يافتن مدت تعيين شده در دستور كار كميسيون قرار خواهد گرفت.
ماده 19
ماده (155) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 155
پس از تصويب كليات و در شور نهايي طرحها و لوايح، اولويت رسيدگي به پيشنهادها در جلسه علني به ترتيب زير خواهد بود:
1
پيشنهاد بازگشت به لايحه دولت يا طرح اصلي.
2
پيشنهاد حذف كل ماده.
3
پيشنهاد چاپ شده كميسيون هاي فرعي.
4
پيشنهاد حذف جزء و پيشنهادهاي چاپ شده نمايندگان با تشخيص اولويت جامع بودن توسط يكي از اعضاء هيأت رئيسه.
5
رأي گيري براي اصل ماده.
6
رأي گيري براي حذف كل ماده درصورتي كه اصل ماده رأي نياورد.
7
پيشنهاد هاي جديد نمايندگان.
8
ارجاع به كميسيون، به تشخيص رئيس جلسه (در صورتي كه پيشنهادهاي فوق الذكر رأي نياورد).
تبصره
در صورت تصويب پيشنهاد بازگشت به لايحه دولت يا طرح اصلي، پيشنهاد بندهاي (3) و (4) پذيرفته مي شود.
ماده 20
ماده (165) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 165
نحوه رسيدگي به طرحها و لوايح دو فوريتي به شرح زير مي باشد:
1
حداكثر چهار ساعت پس از تصويب فوريت، طرح يا لايحه چاپ و توزيع ميشود.
2
حداكثر بيست ساعت پس از تصويب فوريت، پيشنهاد نمايندگان به هيأت رئيسه تسليم مي شود.
3
حداكثر هفتاد و دو ساعت پس از تصويب فوريت، در دستور كار مجلس قرار مي گيرد.
4
حداقل يك ساعت قبل از شروع مذاكرات، پيشنهادهاي نمايندگان چاپ و توزيع مي شود.
ماده 21
تبصره (1) ماده (168) به شرح زير اصلاح و يك تبصره به عنوان تبصره (3) به اين ماده الحاق مي شود:
تبصره 1
دولت بايد حداقل شش ماه قبل از پايان مدت آزمايشي قانون مذكور جهت تمديد يا تعيين تكليف دائمي آن، اقدام قانوني لازم را معمول دارد. هيأت رئيسه موظف است از طريق لايحه يا طرح ترتيبي اتخاذ نمايد كه تا پايان زمان آزمايشي، تعيين تكليف شده باشد. طرح يا لايحه مي تواند به صورت ماده واحده و بدون تغييرات يا با اصلاح موادي از قانون آزمايشي تنظيم شود.
تبصره 3
مدت اجراء اصلاحيه هاي قانون آزمايشي و برنامه توسعه تابع مدت اجراء اصل قانون خواهد بود.
ماده 22
در ماده (192) عبارت «هيأت رئيسه» جايگزين عبارت «رئيس مجلس» و كلمات «اولين» و «آتي» حذف مي شود.
ماده23
ماده (193) به شرح ذيل اصلاح و ماده (194) حذف مي شود:
ماده 193
نحوه رسيدگي به سؤال نماينده از وزير به شرح ذيل خواهد بود:
1
هر نماينده مي تواند راجع به مسائل داخلي و خارجي كشور از وزير مسؤول در باره وظايف او سؤال نمايد سؤال بايد كتبي و صريح بوده و در فرم مخصوص كه هيأت رئيسه تهيه مي نمايد توسط نماينده تنظيم و به هيأت رئيسه تسليم شود. هيأت رئيسه موظف است سؤال را فوري به كميسيون تخصصي ذي ربط ارسال نمايد.
2
كميسيون موظف است حداكثر ظرف مدت ده روز پس از وصول سؤال، جلسهاي با حضور وزير و سؤال كننده تشكيل دهد و با استماع نظرات سؤال كننده و وزير و بررسي هاي لازم، به موضوع رسيدگي كند.
3
چنانچه سؤال كننده، توضيحات وزير را قانع كننده نداند، كميسيون با تعيين قلمرو «ملي» يا «منطقهاي» سؤال، بلافاصله نسبت به ارجاع سؤال ملي به هيأت رئيسه جهت اعلام وصول در اولين جلسه علني اقدام مي نمايد.
4
در رابطه با سؤال منطقهاي، كميسيون موظف است حداكثر ظرف مدت ده روز نسبت به ارائه راه حل و ارسال گزارش به هيأت رئيسه مجلس و رئيس جمهور (توسط رئيس مجلس) اقدام نمايد. هيأت رئيسه مساعي لازم نسبت به حل موضوع سؤال منطقهاي را به عمل ميآورد. چنانچه پس از پانزده روز از ارجاع نامه كميسيون، نماينده سؤال كننده همچنان موضوع را حل و فصل نشده بداند، از هيأت رئيسه درخواست طرح سؤال منطقهاي در جلسه علني را مي نمايد. هيأت رئيسه موظف است در اولين جلسه علني، سؤال منطقهاي را اعلام وصول و فوري به وزير ابلاغ و به كميسيون ذي ربط ارسال نمايد. كميسيون موظف است ظرف يك هفته گزارش نهايي را به هيأت رئيسه ارائه نمايد.
5
طبق اصل هشتاد و هشتم (88) قانون اساسي، وزير مورد سؤال مكلف است حداكثر ظرف مدت ده روز از تاريخ ابلاغ سؤال در مجلس حضور يافته و به سؤال پاسخ دهد مگر آن كه وزير به صورت رسمي و با عذرموجه تقاضاي تأخير حداكثر براي مدت ده روز داشته باشد.
6
در جلسه علني ابتدا گزارش كميسيون متضمن طرح سؤال و بررسي هاي انجام شده توسط مخبر كميسيون به مدت حداكثر پنج دقيقه مطرح مي شود سپس وزير و نماينده سؤال كننده به ترتيب و هركدام به مدت حداكثر پانزده دقيقه توضيحات خود را ارائه مي دهند و در صورت قانع نشدن نماينده، رئيس جلسه نظر مجلس را در اين مورد اخذ مي كند. در صورتي كه اكثر نمايندگان حاضر، نظر به وارد بودن سؤال نماينده يا نمايندگان بدهند رئيس مجلس موظف است موضوع را به رئيس جمهور جهت رسيدگي ارجاع نمايد.
تبصره 1
عدم حضور وزير در مجلس و كميسيون به منزله وارد بودن سؤال مي باشد.
تبصره 2
سؤال كننده يا وزير ميتوانند از وقت خود در جلسه علني طي دو نوبت استفاده نمايند.
تبصره 3
گزارش كميسيون حداقل بيست و چهار ساعت قبل از طرح سؤال در مجلس بايد چاپ و بين نمايندگان توزيع شود.
تبصره 4
در صورتي كه سؤال توسط چند نماينده تنظيم گردد، نماينده منتخب سؤال كنندگان جهت توضيح سؤال در كميسيون و صحن علني بايد در فرم مربوط به سؤال مشخص گردد در صورت عدم توافق سؤال كنندگان، نماينده آنها توسط يكي از اعضاء هيأت رئيسه به قيد قرعه انتخاب خواهد شد.
تبصره 5
سؤال مي تواند شامل اجزاء متعدد باشد.
ماده 24
ماده (195) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 195
چنانچه در هر دوره مجلس، سه بار با رأي اكثريت نمايندگان حاضر سؤالات نمايندگان از هر وزير وارد تشخيص داده شود طرح استيضاح وزير در صورت رعايت مفاد اصل هشتاد و نهم (89) قانون اساسي و آئين نامه داخلي در دستور كار مجلس قرار خواهد گرفت.
ماده 25
ماده (198) و تبصره هاي آن به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 198
هرگاه نماينده اي، تحقيق و تفحص در هر يك از امور كشور را لازم بداند تقاضاي خود را به صورت كتبي به هيأت رئيسه مجلس تسليم نموده و هيأت رئيسه ظرف چهل و هشت ساعت آن را به كميسيون تخصصي ذي ربط جهت رسيدگي ارجاع مي نمايد. كميسيون موظف است حداكثر ظرف دو هفته از تاريخ وصول، اطلاعاتي را كه در اين زمينه كسب نموده در اختيار متقاضي يا متقاضيان قرار دهد. درصورتي كه متقاضي يا متقاضيان، اطلاعات كميسيون را كافي تشخيص ندهند، كميسيون موظف است ظرف يك هفته از متقاضي يا متقاضيان و بالاترين مقام دستگاه اجرائي ذي ربط دعوت به عمل آورد و دلايل ضرورت تحقيق و تفحص و نظرات مقام فوق الذكر را استماع نمايد و تا مدت ده روز گزارش خود را مبني بر تصويب يا رد تقاضاي تحقيق و تفحص به هيأت رئيسه مجلس ارائه دهد. اين گزارش خارج از نوبت در دستور هفته بعد مجلس قرارمي گيرد و پس از توضيح مخبر كميسيون و صحبت نماينده متقاضي تحقيق و تفحص هر كدام حداكثر به مدت ده دقيقه، گزارش كميسيون بدون بحث به رأي گذاشته خواهد شد. در صورت تصويب انجام تحقيق و تفحص، موضوع به همان كميسيون تخصصي ذي ربط جهت رسيدگي ارجاع ميگردد. كميسيون موظف است در مدت بيست روز اعضاء هيأت تحقيق و تفحص را كه حداقل يازده و حداكثر پانزده نفر خواهند بود از بين نمايندگان تعيين و به رئيس مجلس جهت صدور ابلاغ معرفي نمايد. چنانچه متقاضيان تحقيق و تفحص كمتر از پنج نفر باشند كليه آنان عضو هيأت خواهند بود، در غير اين صورت حداقل پنج نفر از اعضاء هيأت از ميان متقاضيان تحقيق و تفحص انتخاب خواهند شد. اعضاء هيأت از ميان خود يك رئيس، دو نايب رئيس و يك منشي انتخاب مي كنند. هيأت حداكثر در مدت يك ماه پس از پايان مهلت تحقيق و تفحص، گزارش خود را به كميسيون تسليم مي نمايد. كميسيون موظف است ظرف يك ماه گزارش هيأت را در جلسه مشترك اعضاء كميسيون و هيأت مطرح و گزارش نهايي را جهت قرائت در مجلس براي مدت نيم ساعت تنظيم و پس از تصويب به هيأت رئيسه ارسال نمايد. قبل از رأي گيري در رابطه با گزارش نهايي، وزير يا مقام مسؤول از عملكرد خود دفاع خواهد نمود. هيأت رئيسه موظف است گزارش كميسيون را در دستور هفته بعد كاري مجلس قرار دهد تا توسط مخبر كميسيون قرائت گردد.
تبصره 1
موضوع تحقيق و تفحص با تشخيص هيأت رئيسه بايد صريح و قابل رسيدگي باشد.
تبصره 2
هيأت تحقيق و تفحص مي تواند از كارشناسان مورد وثوق با تأييد هيأت رئيسه مجلس استفاده نمايد. هيأت رئيسه موظف است تنخواه مورد درخواست هيأت را دراختيار رئيس هيأت قرار دهد تا براساس تصميمات هيأت هزينه و با تأييد هيأت رئيسه به هزينه قطعي منظور شود.
تبصره 3
چنانچه وزير يا بالاترين مقام دستگاه مورد تحقيق و تفحص تغيير كرده باشد و تحقيق و تفحص مربوط به عملكرد دوران مسؤوليت آنان باشد بايد امكان دسترسي آنها به اسناد و مدارك جهت پاسخگويي فراهم گردد.
تبصره 4
كليه مكاتبات هيأت با امضاي رئيس هيأت و درغياب او نايب رئيس معتبر خواهد بود.
تبصره 5
كميسيون موظف است همزمان با ارائه گزارش نهايي به هيأت رئيسه، كليه اسناد، مدارك و پرونده هاي تحقيق و تفحص و يك نسخه از گزارش نهايي را به كميسيون اصل نودم (90) قانون اساسي جهت اقدام قانوني و نيز حفظ و بايگاني اسناد ارسال نمايد.
تبصره 6
ارائه و انتشار هرگونه اطلاعات مربوط به تحقيق و تفحص به هر شكل و عنوان از طرف اشخاص حقيقي و حقوقي و اعضاء هيأت تحقيق و تفحص تا زمان چاپ گزارش جهت قرائت در صحن علني ممنوع مي باشد.
تبصره 7
تحقيق و تفحص مجلس شامل شوراي نگهبان، مجلس خبرگان رهبري، مجمع تشخيص مصلحت نظام و پرونده هاي جرياني مراجع قضائي و امور ماهيتي قضائي نمي شود و درمورد دستگاههايي كه زير نظر مقام معظم رهبري هستند با اذن معظم له امكان تحقيق و تفحص توسط مجلس وجود دارد.
ماده 26
ماده (199) به شرح ذيل اصلاح مي شود: ماده 199 ـ مهلت انجام تحقيق و تفحص شش ماه از تاريخ صدور ابلاغ اعضاء هيأت توسط رئيس مجلس ميباشد. در صورت ضرورت با درخواست هيأت و تصويب هيأت رئيسه مجلس تا شش ماه ديگر قابل تمديد مي باشد.
تبصره
در صورتي كه جلسه مشترك هيأت تحقيق و تفحص و كميسيون تخصصي تخلفات موضوع تحقيق را مهم و مسؤول دستگاه يا سازمان را مقصر تشخيص دهد، طرح استيضاح وزير مربوطه درصورت رعايت مفاد اصل هشتاد و نهم (89) قانون اساسي در دستور كار مجلس قرار خواهد گرفت. هيأت رئيسه موظف است در اولين جلسه علني موضوع استيضاح را اعلام وصول و حداكثر تا مدت ده روز در دستور جلسه علني قرار دهد در اين صورت مخبر كميسيون حداكثر به مدت نيم ساعت گزارش مي دهد و سپس طبق مواد مربوط به استيضاح عمل خواهد شد.
ماده 27
ماده (223) به شرح ذيل اصلاح مي شود:
ماده 223
اصلاح قانون برنامه توسعه در ضمن لايحه بودجه و ديگر طرحها و لوايح با رأي دو سوم نمايندگان حاضر پذيرفته مي شود و هرگونه اصلاح نيز با رأي دو سوم نمايندگان معتبر خواهد بود.
ماده 28
اصلاحات ذيل در ماده (224) انجام مي شود: الف - در سطر اول عبارت «لايحه بودجه ساليانه كل كشور» حذف و عبارت «دولت موظف است لايحه بودجه سالانه كل كشور را حداكثر تا پانزدهم آذرماه هر سال به مجلس تسليم نمايد. نحوه رسيدگي به لايحه بودجه، متمم و چند دوازدهم آن» جايگزين مي شود. ب - در بند (1) كلمه «تقديم» حذف و عبارت «چاپ و توزيع» جايگزين مي شود و عبارت «توسط دولت و توزيع» حذف و عبارت «و سوابق» جايگزين مي شود. ج – در بند (2) عبارت «ده روز» حذف و عبارت «پانزده روز» جايگزين مي شود و عبارت «پايان مهلت أخذ پيشنهادهاي نمايندگان» حذف و عبارت «چاپ و توزيع لايحه» جايگزين مي شود و كلمه «اصلي» حذف و كلمه «تلفيق» جايگزين مي شود. د - در بند (3) كلمه «اصلي» حذف و كلمه «تلفيق» جايگزين مي شود و بعد از عبارت «مدت پانزده روز» عبارت «پس از پايان مهلت گزارش كميسيون تخصصي» اضافه مي شود و در انتهاي بند عبارت «مهلت رسيدگي كميسيون تلفيق حداكثر تا پانزده روز با موافقت هيأت رئيسه قابل تمديد مي باشد» اضافه مي شود. ه ـ- عبارت «پيشنهادهايي كه منبع درآمد مشخصي نداشته باشد قابل طرح نخواهد بود و پيشنهادهايي كه مازاد بر سرجمع نباشد زماني قابل طرح است كه رديف مشخص جايگزين را معين نمايد، تشخيص موارد مذكور با رئيس جلسه خواهد بود» به انتهاي تبصره (1) اضافه مي شود. و – در تبصره (2) عبارت «چند دوازدهم، متمم و» حذف مي شود.
ماده 29
ماده ذيل به آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي1- هرگاه حداقل ده نفر از نمايندگان و يا هركدام از كميسيونها، عدم رعايت شؤونات و نقض يا استنكاف از اجراء قانون يا اجراء ناقص قانون توسط رئيس جمهور و يا وزير و يا مسؤولين دستگاههاي زيرمجموعه آنان را اعلام نمايند، موضوع بلافاصله از طريق هيأت رئيسه جهت رسيدگي به كميسيون ذي ربط ارجاع مي گردد. كميسيون حداكثر ظرف مدت ده روز موضوع را رسيدگي و درصورت وارد بودن با اظهارنظر صريح، گزارش خود را از طريق هيأت رئيسه به مجلس ارائه مي دهد.
تبصره 1
چنانچه نظر مجلس بر تأييد گزارش باشد موضوع جهت رسيدگي به قوه قضائيه و ساير مراجع ذي صلاح ارسال مي شود تا خارج از نوبت و بدون تشريفات دادرسي رسيدگي نمايند.
تبصره 2
درصورتي كه مجلس در مورد رئيس جمهور يا هريك از وزيران سه نوبت رأي به وارد بودن گزارش بدهد طرح استيضاح در صورت رعايت مفاد اصل هشتاد و نهم (89) قانون اساسي در دستور كار مجلس قرار خواهد گرفت.
ماده 30
ماده ذيل به آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي 2- هيأت رئيسه مي تواند در چهارچوب امكانات موجود و بودجه مصوب تشكيلات مناسبي را جهت تدوين، نگارش، ويرايش حقوقي و ادبي طرحها و لوايح ايجاد نمايد. نظرات اين تشكيلات قبل از تصويب نهايي طرح يا لايحه در مجلس، با موافقت كميسيون ذي ربط انجام مي شود.
ماده 31
ماده ذيل به آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي3- گزارشهاي تحقيق و تفحص، تفريغ بودجه و كميسيونها به جز گزارش طرحها و لوايح، خارج از نوبت در دستور كار مجلس قرار مي گيرد. اين گزارشها بايد حداقل (48) ساعت قبل از طرح در مجلس چاپ و در اختيار نمايندگان قرار گيرد و خلاصه آن حداكثر به مدت نيم ساعت در جلسه قرائت و متن كامل گزارش در مشروح مذاكرات چاپ شود.
ماده 32
ماده ذيل به آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي 4 – تعيين مصاديق و تهيه شرح وظايف و اختيارات كميسيونها با رعايت كليت آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي توسط هيأت رئيسه مجلس يا هر يك از كميسيونها و يا حداقل پنجاه نفر از نمايندگان پيشنهاد مي شود و پس از تصويب در جلسه مشترك هيأت رئيسه مجلس، اعضاي كميسيون تدوين آيين نامه داخلي و رؤساي كميسيونهاي تخصصي اجراء مي شود.
تبصره
جلسه مشترك فوق الذكر به رياست رئيس يا يكي از نواب رئيس مجلس و با حضور حداقل دو سوم اعضاء رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي حداقل دو سوم اعضاء حاضر معتبر خواهد بود و مصوبات به اطلاع نمايندگان خواهد رسيد.
ماده 33
ماده ذيل به آيين نامه داخلي الحاق مي شود: ماده الحاقي 5- كميسيونها مي توانند گزارش طرحها و لوايح مشابه يا با موضوع مشترك يا نزديك به هم را در يك گزارش به مجلس ارائه نمايند.
ماده34
در مواد تعيين شده ذيل، اصلاحات به عمل آمده انجام مي شود: 1 - در سطراول ماده (56) عبارت «يا كميسيونها (در خصوص قوانين آزمايشي)» بعداز كلمه «مجلس» اضافه مي شود. 2 - در ماده (77) كلمه «ضمن» حذف و عبارت «جلسه رسمي ضمن نطق يا» جايگزين و عبارت «ده دقيقه» به عبارت «پنج دقيقه» اصلاح مي شود. 3 - ماده (138) حذف شود. 4 - درماده (139) عبارت «آن در اختيار مطبوعات» حذف و عبارت «،از طريق رسانه ها در اختيار عموم» جايگزين شود. 5 - در بند (2) ماده (159) آيين نامه عبارت «با رأي اكثريت دو سوم حاضران» حذف و عبارت «به ترتيب با رأي اكثريت دو سوم حاضران و دو سوم مجموع نمايندگان» جايگزين شود. 6 - درماده (162) عبارت «تقاضاي سلب» حذف و عبارت «تقاضاي فوريت يا سلب» جايگزين شود. 7 - در ماده (169) بعد از عبارت «پانزده نفر از نمايندگان» عبارت «قبل از شروع رسيدگي نهايي در مجلس» اضافه شود. 8 - در ماده (175) كلمه «تفسير» حذف و كلمه «استفساريه» جايگزين شود. قبل از عبارت «قابل تغيير است» عبارت «تا 2 برابر» اضافه مي شود. 9 - در ماده (180) بعد از كلمه «نمايندگان» عبارت «تا قبل از اتمام رسيدگي نهايي در مجلس» اضافه و در سطر سوم عبارت «حداكثر شش ماه» حذف و عبارت «مدت معيني» جايگزين و بعد از كلمه «موافقت» عبارت «معاون حقوقي و امور مجلس رئيس جمهور يا» اضافه مي شود. 10 - در ماده (181) عبارت «يا آيين نامه داخلي مجلس» حذف و عبارت «پنج دقيقه» به عبارت «سه دقيقه» اصلاح مي شود. 11 - در ماده (182) عبارت «پنج دقيقه» به عبارت «سه دقيقه» اصلاح و عبارت «و قبل از شروع دستور جلسه» حذف مي شود. 12 - ماده (183) حذف مي شود. 13 - در ماده (190) عبارت «براي هريك از وزيران جداگانه» حذف و در تبصره (2) اين ماده بعد از عبارت «رأي اعتماد نداد» عبارت «و يا وزارتخانه اي به هر دليل وزير نداشته باشد» اضافه مي شود. 14 - در ماده (200) عبارت «به محاكم قضائي» حذف و عبارت «حسب مورد موضوع به قوه قضائيه يا مراجع رسيدگي به تخلفات اداري» جايگزين مي شود. 15 - در كليه مواد آيين نامه عبارت «قبل از دستور» بعد از كلمه «نطق» حذف مي شود. 16 - در كليه مواد آئين نامه بعد از كلمه«لوح» عبارت«يا دستگاه الكترونيك» اضافه مي شود.
ماده 35
در كليه مواد آيين نامه داخلي كلمه «منشي» به كلمه «دبير» ، كلمه «كارپرداز» به كلمه «ناظر» و كلمه «مخبر» به كلمه «سخنگو» تغيير مي كند.
ماده 36
ماده (241) به شرح زير اصلاح مي شود:
ماده 241
هيأت رئيسه مجلس موظف است پس از تصويب اين قانون نسبت به اعمال اصلاحات در آيين نامه داخلي مجلس و اصلاح شماره مواد و تنظيم آنها اقدام نمايد. قانون فوق مشتمل بر 36 ماده در جلسه علني روز سه شنبه مورخ بيست و ششم آذرماه يكهزار و سيصد و هشتاد و هفت مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 4 /10 /1387 به تأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي- علي لاريجاني