دامنه نظارت بر مواد روانگردان 1 - چنانچه يك عضو يا سازمان بهداشت جهاني درمورد ماده اي كه هنوز تحت نظارت بينالمللي قرار نگرفته، اطلاعاتي داشته باشد كه بنظر او ممكناست لازم باشد اين ماده به هريك از فهرستهاي اين كنوانسيون اضافه شود، مراتب را همراه اطلاعاتي كه در تأييد نظر خود دارد به دبير كل اعلام خواهد نمود. وقتي كه يك عضو و يا سازمان بهداشت جهاني اطلاعاتي داشته باشد كه انتقال يك ماده را از يك فهرست به فهرست ديگر و يا حذف ماده اي ازفهرستي توجيه نمايد، همان روند قبلي اعمال خواهد شد. 2 - دبير كل، اطلاعيه مذكور را با هر گونه اطلاعاتي كه مناسب بداند براي كليه اعضا و كميسيون و در مواردي كه گزارش از طرف يكي از اعضاء داده شده باشد براي سازمان بهداشت جهاني ارسال خواهد داشت. 3 - اگر اطلاعات داده شده بوسيله چنين اطلاعيهاي تعيين كند كه مناسب است ماده اي به فهرست شماره (1) يا شماره (2) طبق بند (4) افزوده شود،اعضا در پرتوي اطلاعاتي كه در دست دارند امكان اجراي موقت همه اقدامات نظارتي قابل اعمال در مورد مواد مندرج در فهرست شماره (1) يا درصورت اقتضاء فهرست شماره (2) را در مورد آن ماده بررسي خواهند كرد. 4 - هرگاه سازمان بهداشت جهاني تشخيص دهد: الف - ماده مزبور قدرت ايجاد موارد ذيل را دارد: اول) 1 - حالت وابستگي (اعتياد) و
2
تحريك و يا سست شدن سيستم عصبي مركزي كه منجر به توهم و يا اختلالاتي در كاركرد حركتي يا افكار يا رفتار يا درك يا خلق و خوي مي گردد . دوم ) مصرف نابجا و ايجاد اثرات مضر مشابه به گونهاي كه يك ماده مندرج در فهرستهاي شماره (1)، (2)، (3) يا (4) دارد، و
ب
چنانچه شواهد كافي وجود داشته باشد كه ماده اي در حال مصرف نابجا است يا امكان دارد مورد مصرف نابجا قرار گيرد به گونهاي ايجاد مشكلاجتماعي يا بهداشت عمومي مينمايد كه ايجاب ميكند كه آن ماده بايستي تحت نظارت بينالمللي قرار گيرد، سازمان بهداشت جهاني ارزيابي يك ماده شامل دامنه وسعت مصرف نابجا يا احتمال مصرف نابجا، درجه جدي بودن مشكلات اجتماعي و بهداشتعمومي و ميزان سودمندي ماده در درمان پزشكي را همراه با توصيههائي در زمينه اقدامات نظارتي (در صورت وجود) كه در پرتوي ارزيابي آن مناسب تشخيص داده ميشود، به كميسيون اظهار خواهد داشت. 5 - كميسيون با توجه به مكاتبه سازمان بهداشت جهاني كه ارزيابي آن، نقش تعيين كننده اي راجع به موضوعات پزشكي و علمي دارد، با در نظر گرفتنعوامل اقتصادي، اجتماعي، حقوقي، اداري و ساير عواملي كه مربوط تشخيص ميدهد ميتواند آن ماده را به فهرستهاي شماره 1، 2، 3 يا 4 اضافهنمايد. كميسيون ميتواند اطلاعات بيشتري را در مورد ماده مورد نظر از سازمان بهداشت جهاني يا ساير منابع مناسب دريافت دارد. 6 - هرگاه اطلاعيه اي به موجب بند (1) مربوط به ماده اي باشد كه قبلا در يكي از فهرستها منظور شده، سازمان بهداشت جهاني يافتههاي جديد خود،هر گونه ارزيابي جديدي در مورد ماده را كه طبق بند (4) ممكن است انجام داده باشد و هر توصيه جديدي در زمينه اقدامات نظارتي كه در پرتو ارزيابي مزبور آن را مناسب ميداند به كميسيون اظهار خواهد داشت. كميسيون با توجه به مكاتبه سازمان بهداشت جهاني به گونهاي كه بموجب بند(5) انجامشده و با در نظر گرفتن عوامل موضوع بند مذكور ميتواند نسبت به انتقال ماده مورد نظر از يك فهرست به فهرست ديگر و يا حذف آن از فهرستها تصميم بگيرد. 7 - هر تصميمي كه از طرف كميسيون در اجراي اين ماده اتخاذ گردد بوسيله دبير كل به كليه كشورهاي عضو سازمان ملل متحد، كشورهاي غيرعضواين كنوانسيون، سازمان بهداشت جهاني و هيأت اطلاع داده خواهد شد. تصميم مزبور در مورد هر عضوي (180) روز پس از تاريخ اطلاعيه مزبور بطوركامل نافذ خواهد شد، مگر در مورد هر عضوي كه در ظرف مدت مزبور در خصوص تصميم اضافه كردن ماده اي به يك جدول اطلاعيه كتبي را به دبيركل ارسال داشته باشد مبني بر اينكه به علت وضعيت استثنائي در موقعيتي نيست كه بتواند كليه مفاد كنوانسيون را كه در مورد مواد مندرج در آن جدول قابل اجرا است در مورد آن ماده اجرا كند. در اطلاعيه مزبور دلايل اين اقدام استثنايي بيان خواهد شد. هر كشور عضو با وجود اطلاعيه آن، حداقلاقدامات نظارتي را بشرح زير اعمال خواهد كرد: الف - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (1) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است در حد امكان اقدامات نظارتي ويژه موضوع ماده (7) را مد نظر خواهد داشت و در مورد آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهايي را به گونهاي كه در ماده (8) براي مواد مندرج فهرست شماره (2) پيشبيني شده، مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را به گونهاي كه در ماده (9) براي مواد مندرج در فهرست شماره (2) پيشبيني شده، مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور و ورود را طبق آنچه كه در ماده (12) پيش بيني شده جز در مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده موردنظر ارايه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) براي موادي كه در فهرست (2) آمده است را در خصوص ممنوعيت و محدوديتهاي صادرات و واردات رعايتخواهد كرد. پنجم - گزارشات آماري را طبق جزء (الف) بند (4) ماده (16) به هيأت ارسال خواهد كرد، و ششم - اقداماتي را طبق ماده (22)، براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ب - عضوي كه چنين اطلاعيه را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (2) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را طبق ماده (9) مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور و ورود را طبق آنچه در ماده (12) پيشبيني شده، جز در مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده مورد نظرارائه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد. پنجم - گزارشهاي آماري را طبق جزءهاي (الف)، (پ) و (ت) بند (4) ماده (16) به هيأت ارسال خواهد كرد، و ششم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد نمود. پ - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (3) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را طبق ماده (9) مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور را طبق آنچه در ماده (12) پيشبيني شده جزدر مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده مورد نظر ارائه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد، و پنجم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و يا مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ت - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (4) كه قبلا تحت نظارت نبوده داده است، نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد. سوم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قانون و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ث - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در مورد انتقال ماده اي به فهرستي كه تعهدات و نظارت دقيقتري را درنظر گرفته، داده است، حداقل كليه مفاد قابل اعمال اين كنوانسيون در مورد فهرستي كه ماده مزبور از آن منتقل شده را اعمال خواهد كرد. 8 - الف - تصميمات متخذه كميسيون به موجب اين ماده بنا به درخواست هر عضوي كه ظرف (180) روز از تاريخ دريافت اطلاعيه راجع به تصميم، ارائهشده باشد، مشمول بازنگري شورا قرار خواهد گرفت. درخواست بازنگري با كليه اطلاعات مربوط كه براساس آن بازنگري درخواست شده براي دبير كل ارسال خواهد شد.
ب
دبير كل رونوشتهاي درخواست بازنگري و اطلاعات مربوط را براي كميسيون و سازمان بهداشت جهاني و كليه اعضاء ارسال خواهد داشت و ازآنها دعوت خواهد كرد كه نظرات خود را ظرف (90) روز ارائه دهند. كليه نظرات دريافتي براي رسيدگي به شورا تسليم خواهد شد.
پ
شورا ميتواند تصميم كميسيون را تأييد، اصلاح يا لغو نمايد. اطلاعيه راجع به تصميم شورا به كليه كشورهاي عضو سازمان ملل متحد، كشورهايغيرعضو اين كنوانسيون، كميسيون، سازمان بهداشت جهاني و هيأت ارسال خواهد شد.
ت
تصميم اوليه كميسيون در طول مدتي كه نظر شورا هنوز اعلام نشده با رعايت بند (7) به قوت خود باقي خواهد بود. 9 - اعضاء بيشترين تلاش خود را بهمنظور اعمال اقدامات نظارتي كه عملي به نظر ميرسد در مورد موادي كه مشمول اين كنوانسيون نيستند وليممكن است در ساخت غيرمجاز مواد روانگردان مورد استفاده قرار گيرند، به كار خواهند بست.