قانون الحاق دولت جمهوري اسلامي ايران به كنوانسيون مواد روانگردان مصوب 1377,03,26
ماده واحده
به دولت اجازه داده ميشود به كنوانسيون مواد روانگردان مصوب 1971 ميلادي برابر با 1349 هجري شمسي مشتمل بر (1)مقدمه، (33) ماده و (1) ضميمه به شرح پيوست ملحق شده و اسناد مربوط را تسليم نمايد.
تبصره
رعايت اصل (139) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در مورد بندهاي ماده (31) اين قانون الزامي است. بسمالله الرحمن الرحيم كنوانسيون مواد روانگردان مقدمه اعضاي اين كنوانسيون، با ابراز علاقه به سلامت و رفاه نوع بشر، با توجه به نگراني نسبت به مشكلات بهداشت همگاني و اجتماعي، ناشي از استعمال نابجاي برخي از مواد روانگردان، با عزم به پيشگيري و مبارزه با استعمال نابجاي چنين موادي و قاچاق آن، كه استعمال نابجاي آن را افزايش ميدهد، با توجه به اين كه اقدامات شديد براي محدود كردن استعمال چنين موادي به مقاصد قانوني ضروري ميباشد، با علم به اينكه مصرف مواد روانگردان براي مقاصد پزشكي و علمي ضروري است و موجود بودن آنها براي چنين مقاصدي نبايستي بيجهت محدودشود، با اعتقاد به اينكه اقدامات مؤثر بر عليه مصرف نابجاي چنين موادي مستلزم همكاري و اقدام همگاني است، با اذعان به صلاحيت سازمان ملل متحد درامر نظارت بر مواد روانگردان و ابراز تمايل به اينكه نهادهاي بينالمللي مربوط بايد در چهارچوب سازمان مزبور قرار گيرند. با علم به اينكه يك كنوانسيون بينالمللي براي نيل به هدفهاي فوق لازم است، به قرار زير توافق مينمايند:
ماده 1
تعاريف
1
اصطلاحات زير در اين كنوانسيون، مفاهيم زير را خواهند داشت مگر در مواردي كه به گونه ديگري به صراحت قيد شده، و يا فحواي عبارت مفهوم ديگري را برساند: الف - اصطلاح «شورا» يعني شوراي اقتصادي و اجتماعي سازمان ملل متحد.
ب
اصطلاح «كميسيون» يعني كميسيون مواد مخدر شورا.
پ
اصطلاح «هيئت» يعني هيات بينالمللي نظارت بر مواد مخدر كه در كنوانسيون واحده مواد مخدر (1340 هجري شمسي برابر با 1961 ميلادي)تعيين شده است.
ت
اصطلاح «دبير كل» يعني دبير كل سازمان ملل متحد.
ث
اصطلاح «مواد روانگردان» يعني هر ماده اعم از طبيعي يا صنعتي يا هريك از مواد طبيعي مندرج در فهرستهاي شماره (1)، (2)، (3) يا (4)
ج
اصطلاح «تركيب» يعني:
1
هر محلول و يا مخلوط در هر وضعيت فيزيكي كه در آن يك يا چند ماده روانگردان وجود داشته باشد.
2
يك يا چند ماده روانگردان بصورت مقدار (دوز) خوراكي.
چ
اصطلاح «فهرست شماره 1، فهرست شماره 2، فهرست شماره 3، فهرست شماره 4» يعني فهرستهاي مواد روانگرداني كه بر همين قياس شماره گذاري شده و پيوست اين كنوانسيون گرديده و طبق ماده (2) اصلاح ميشود.
ح
اصطلاحات «ورود» و «صدور» در معناي ضمني خود به معني حمل مواد روانگردان از يك كشور به كشور ديگر ميباشد.
خ
اصطلاح «ساخت» يعني كليه فرآيندهائي كه بتوان بوسيله آن مواد روانگردان را بدست آورد و اين اصطلاح شامل تصفيه و تبديل يك ماده روانگردان به ماده روانگردان نيز ميگردد. اين اصطلاح همچنين شامل ساخت تركيباتي بجز آنهائي كه در داروخانهها با نسخه ساخته ميشوند، ميباشد. د - اصطلاح «قاچاق» يعني ساخت و يا هر نوع داد و ستد مواد روانگردان كه برخلاف مفاد اين كنوانسيون انجام گيرد. ذ - اصطلاح «منطقه» يعني هر قسمت از يك كشور كه مطابق ماده (28) به عنوان يك موجوديت مجزا براي اهداف اين كنوانسيون بكار رود. ر - اصطلاح «ساختمانها» يعني بناها يا هر بخشي از بناها شامل زمين متعلق به آن.
ماده 2
دامنه نظارت بر مواد روانگردان 1 - چنانچه يك عضو يا سازمان بهداشت جهاني درمورد ماده اي كه هنوز تحت نظارت بينالمللي قرار نگرفته، اطلاعاتي داشته باشد كه بنظر او ممكناست لازم باشد اين ماده به هريك از فهرستهاي اين كنوانسيون اضافه شود، مراتب را همراه اطلاعاتي كه در تأييد نظر خود دارد به دبير كل اعلام خواهد نمود. وقتي كه يك عضو و يا سازمان بهداشت جهاني اطلاعاتي داشته باشد كه انتقال يك ماده را از يك فهرست به فهرست ديگر و يا حذف ماده اي ازفهرستي توجيه نمايد، همان روند قبلي اعمال خواهد شد. 2 - دبير كل، اطلاعيه مذكور را با هر گونه اطلاعاتي كه مناسب بداند براي كليه اعضا و كميسيون و در مواردي كه گزارش از طرف يكي از اعضاء داده شده باشد براي سازمان بهداشت جهاني ارسال خواهد داشت. 3 - اگر اطلاعات داده شده بوسيله چنين اطلاعيهاي تعيين كند كه مناسب است ماده اي به فهرست شماره (1) يا شماره (2) طبق بند (4) افزوده شود،اعضا در پرتوي اطلاعاتي كه در دست دارند امكان اجراي موقت همه اقدامات نظارتي قابل اعمال در مورد مواد مندرج در فهرست شماره (1) يا درصورت اقتضاء فهرست شماره (2) را در مورد آن ماده بررسي خواهند كرد. 4 - هرگاه سازمان بهداشت جهاني تشخيص دهد: الف - ماده مزبور قدرت ايجاد موارد ذيل را دارد: اول) 1 - حالت وابستگي (اعتياد) و
2
تحريك و يا سست شدن سيستم عصبي مركزي كه منجر به توهم و يا اختلالاتي در كاركرد حركتي يا افكار يا رفتار يا درك يا خلق و خوي مي گردد . دوم ) مصرف نابجا و ايجاد اثرات مضر مشابه به گونهاي كه يك ماده مندرج در فهرستهاي شماره (1)، (2)، (3) يا (4) دارد، و
ب
چنانچه شواهد كافي وجود داشته باشد كه ماده اي در حال مصرف نابجا است يا امكان دارد مورد مصرف نابجا قرار گيرد به گونهاي ايجاد مشكلاجتماعي يا بهداشت عمومي مينمايد كه ايجاب ميكند كه آن ماده بايستي تحت نظارت بينالمللي قرار گيرد، سازمان بهداشت جهاني ارزيابي يك ماده شامل دامنه وسعت مصرف نابجا يا احتمال مصرف نابجا، درجه جدي بودن مشكلات اجتماعي و بهداشتعمومي و ميزان سودمندي ماده در درمان پزشكي را همراه با توصيههائي در زمينه اقدامات نظارتي (در صورت وجود) كه در پرتوي ارزيابي آن مناسب تشخيص داده ميشود، به كميسيون اظهار خواهد داشت. 5 - كميسيون با توجه به مكاتبه سازمان بهداشت جهاني كه ارزيابي آن، نقش تعيين كننده اي راجع به موضوعات پزشكي و علمي دارد، با در نظر گرفتنعوامل اقتصادي، اجتماعي، حقوقي، اداري و ساير عواملي كه مربوط تشخيص ميدهد ميتواند آن ماده را به فهرستهاي شماره 1، 2، 3 يا 4 اضافهنمايد. كميسيون ميتواند اطلاعات بيشتري را در مورد ماده مورد نظر از سازمان بهداشت جهاني يا ساير منابع مناسب دريافت دارد. 6 - هرگاه اطلاعيه اي به موجب بند (1) مربوط به ماده اي باشد كه قبلا در يكي از فهرستها منظور شده، سازمان بهداشت جهاني يافتههاي جديد خود،هر گونه ارزيابي جديدي در مورد ماده را كه طبق بند (4) ممكن است انجام داده باشد و هر توصيه جديدي در زمينه اقدامات نظارتي كه در پرتو ارزيابي مزبور آن را مناسب ميداند به كميسيون اظهار خواهد داشت. كميسيون با توجه به مكاتبه سازمان بهداشت جهاني به گونهاي كه بموجب بند(5) انجامشده و با در نظر گرفتن عوامل موضوع بند مذكور ميتواند نسبت به انتقال ماده مورد نظر از يك فهرست به فهرست ديگر و يا حذف آن از فهرستها تصميم بگيرد. 7 - هر تصميمي كه از طرف كميسيون در اجراي اين ماده اتخاذ گردد بوسيله دبير كل به كليه كشورهاي عضو سازمان ملل متحد، كشورهاي غيرعضواين كنوانسيون، سازمان بهداشت جهاني و هيأت اطلاع داده خواهد شد. تصميم مزبور در مورد هر عضوي (180) روز پس از تاريخ اطلاعيه مزبور بطوركامل نافذ خواهد شد، مگر در مورد هر عضوي كه در ظرف مدت مزبور در خصوص تصميم اضافه كردن ماده اي به يك جدول اطلاعيه كتبي را به دبيركل ارسال داشته باشد مبني بر اينكه به علت وضعيت استثنائي در موقعيتي نيست كه بتواند كليه مفاد كنوانسيون را كه در مورد مواد مندرج در آن جدول قابل اجرا است در مورد آن ماده اجرا كند. در اطلاعيه مزبور دلايل اين اقدام استثنايي بيان خواهد شد. هر كشور عضو با وجود اطلاعيه آن، حداقلاقدامات نظارتي را بشرح زير اعمال خواهد كرد: الف - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (1) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است در حد امكان اقدامات نظارتي ويژه موضوع ماده (7) را مد نظر خواهد داشت و در مورد آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهايي را به گونهاي كه در ماده (8) براي مواد مندرج فهرست شماره (2) پيشبيني شده، مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را به گونهاي كه در ماده (9) براي مواد مندرج در فهرست شماره (2) پيشبيني شده، مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور و ورود را طبق آنچه كه در ماده (12) پيش بيني شده جز در مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده موردنظر ارايه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) براي موادي كه در فهرست (2) آمده است را در خصوص ممنوعيت و محدوديتهاي صادرات و واردات رعايتخواهد كرد. پنجم - گزارشات آماري را طبق جزء (الف) بند (4) ماده (16) به هيأت ارسال خواهد كرد، و ششم - اقداماتي را طبق ماده (22)، براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ب - عضوي كه چنين اطلاعيه را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (2) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را طبق ماده (9) مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور و ورود را طبق آنچه در ماده (12) پيشبيني شده، جز در مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده مورد نظرارائه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد. پنجم - گزارشهاي آماري را طبق جزءهاي (الف)، (پ) و (ت) بند (4) ماده (16) به هيأت ارسال خواهد كرد، و ششم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد نمود. پ - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (3) كه قبلا تحت نظارت نبوده، داده است نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - براي تهيه يا توزيع، نسخههاي پزشكي را طبق ماده (9) مقرر خواهد كرد. سوم - تعهدات مربوط به صدور را طبق آنچه در ماده (12) پيشبيني شده جزدر مورد عضو ديگري كه چنين اطلاعيهاي را براي ماده مورد نظر ارائه داده، رعايت خواهد كرد. چهارم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد، و پنجم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و يا مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ت - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در خصوص افزودن ماده اي به فهرست شماره (4) كه قبلا تحت نظارت نبوده داده است، نسبت به آن ماده به ترتيب زير عمل خواهد كرد: اول - براي ساخت، تجارت و توزيع، مجوزهائي را طبق ماده (8) مقرر خواهد كرد. دوم - تعهدات مقرر در ماده (13) را در خصوص ممنوعيت و محدوديت صادرات و واردات رعايت خواهد كرد. سوم - اقداماتي را طبق ماده (22) براي جلوگيري از اعمال خلاف قانون و مقرراتي كه به موجب تعهدات قبلي وضع شده است، اتخاذ خواهد كرد. ث - عضوي كه چنين اطلاعيهاي را در مورد انتقال ماده اي به فهرستي كه تعهدات و نظارت دقيقتري را درنظر گرفته، داده است، حداقل كليه مفاد قابل اعمال اين كنوانسيون در مورد فهرستي كه ماده مزبور از آن منتقل شده را اعمال خواهد كرد. 8 - الف - تصميمات متخذه كميسيون به موجب اين ماده بنا به درخواست هر عضوي كه ظرف (180) روز از تاريخ دريافت اطلاعيه راجع به تصميم، ارائهشده باشد، مشمول بازنگري شورا قرار خواهد گرفت. درخواست بازنگري با كليه اطلاعات مربوط كه براساس آن بازنگري درخواست شده براي دبير كل ارسال خواهد شد.
ب
دبير كل رونوشتهاي درخواست بازنگري و اطلاعات مربوط را براي كميسيون و سازمان بهداشت جهاني و كليه اعضاء ارسال خواهد داشت و ازآنها دعوت خواهد كرد كه نظرات خود را ظرف (90) روز ارائه دهند. كليه نظرات دريافتي براي رسيدگي به شورا تسليم خواهد شد.
پ
شورا ميتواند تصميم كميسيون را تأييد، اصلاح يا لغو نمايد. اطلاعيه راجع به تصميم شورا به كليه كشورهاي عضو سازمان ملل متحد، كشورهايغيرعضو اين كنوانسيون، كميسيون، سازمان بهداشت جهاني و هيأت ارسال خواهد شد.
ت
تصميم اوليه كميسيون در طول مدتي كه نظر شورا هنوز اعلام نشده با رعايت بند (7) به قوت خود باقي خواهد بود. 9 - اعضاء بيشترين تلاش خود را بهمنظور اعمال اقدامات نظارتي كه عملي به نظر ميرسد در مورد موادي كه مشمول اين كنوانسيون نيستند وليممكن است در ساخت غيرمجاز مواد روانگردان مورد استفاده قرار گيرند، به كار خواهند بست.
ماده 3
مقررات ويژه در ارتباط با نظارت بر تركيبات: 1 - بجز آنچه در بندهاي زير اين ماده مقرر گرديده هر تركيب، مشمول همان اقدامات نظارتي است كه در مورد مواد روانگردان حاوي آن صورت ميگيرد و اگر تركيب بيش از يك ماده روانگردان داشته باشد، مشمول اقدامات قابل اجرا در مورد ماده اي است كه از شديدترين اقدامات نظارتي درميان مواد مزبور برخوردار است. 2 - اگر تركيب محتوي ماده روانگرداني بجز آنچه در فهرست شماره (1) آمده، به نوعي تركيب شده باشد كه خطر مصرف نابجا نداشته باشد و يا خطرآن بسيار جزئي و ناچيز باشد و آن ماده روانگردان را نتوان با روشهاي جاري به سهولت درحد مقادير مناسب براي مصرف نابجا بازيافت كرد، به گونهاي كه بدين ترتيب، تركيب مذكور ايجاد مشكل اجتماعي و بهداشت عمومي ننمايد، در اين صورت تركيب مزبور ميتواند طبق بند (3) از برخي از اقدامات نظارتي مقرر در اين كنوانسيون معاف گردد. 3 - هرگاه عضوي در خصوص يك تركيب به موجب بند قبلي به نتيجه برسد، ميتواند تصميم بگيرد كه آن تركيب را در كشور خود يا يكي از مناطق آناز هر يك از اقدامات نظارتي مقرر در اين كنوانسيون يا همه آنها بجز الزامات زير معاف كند: الف - ماده 8 (مجوزها) در حدي كه نسبت به ساخت اعمال ميشود.
ب
ماده 11 (سوابق) در حدي كه نسبت به تركيبات معاف شده اعمال ميشود.
ج
ماده 13 (ممنوعيت و محدوديتهاي مربوط به صدور و ورود). د - ماده 15 (بازرسي) در حديكه نسبت به ساخت اعمال ميشود.
ه
ماده 16 (گزارشهايي كه قرار است اعضا ارائه كنند)در حدي كه نسبت به تركيبات معاف شده اعمال ميشود، و هر عضوي دبير كل را از تصميم مزبور، نام، ساخت تركيب معاف شده و اقدامات نظارتي كه تركيب مزبور از آن معاف شده مطلع خواهد نمود. دبير كلاين اطلاعيه را به ساير اعضاء سازمان بهداشت جهاني و هيأت ارسال خواهد كرد. و - ماده 22 (مقررات كيفري) تاحدي كه براي جلوگيري از اعمال خلاف قوانين و مقرراتي كه پيرو تعهدات قبلي اتخاذ شده است لازم باشد. هر عضوي دبير كل را از تصميم مزبور ، نام ، ساخت تركيب معاف شده و اقدامات نظارتي كه تركيب مزبور از آن معاف شده مطلع خواهد نمود . دبير كل اين اطلاعيه را به ساير اعضاء سازمان بهداشت جهاني و هيأت ارسال خواهد كرد . 4 - چنانچه عضوي يا سازمان بهداشت جهاني، اطلاعاتي را در مورد تركيبي كه در اجراي بند (3) معاف شده در اختيار داشته باشد كه بنظر اوميتواند مستلزم لغو تمام و يا بخشي از معافيت باشد، مراتب را به همراه اطلاعات مويد اطلاعيه به دبير كل كتبا اعلام خواهد نمود. دبير كل اطلاعيهمذكور و هرگونه اطلاعاتي را كه مناسب بداند به اعضاء كميسيون و در مواردي كه اطلاعيه از طرف يكي از اعضاء داده شده باشد به سازمان بهداشتجهاني ارسال خواهد داشت . سازمان بهداشت جهاني ارزيابي آن تركيب از لحاظ موضوعات مندرج در بند (2) را به همراه توصيههايي در زمينه اقدامات نظارتي كه در صورت وجود بايد به معافيت آنان خاتمه داد به كميسيون اظهار خواهد نمود . كميسيون با توجه به مكاتبه سازمان بهداشتجهاني كه ارزيابي آن نقش تعيينكننده اي راجع به موضوعات پزشكي و علمي دارد و با در نظر داشتن عوامل اقتصادي، اجتماعي، حقوقي، اداري وساير عواملي كه مربوط تشخيص ميدهد ميتواند تصميم به پايان دادن به معافيت تركيب مزبور از تمامي اقدامات نظارتي و يا هركدام از آنها بگيرد.هرگونه تصميم كميسيون كه به موجب اين بند اتخاذ شود، توسط دبيركل به تمام اعضاي سازمان ملل متحد، كشورهاي غير عضو اين كنوانسيون ، سازمان بهداشت جهاني و هيأت ارسال خواهد شد . كليه اعضاء اقداماتي را جهت پايان دادن به معافيت از اقدام يا اقدامات نظارتي مورد نظر در ظرف 180 روز از تاريخ اعلام دبير كل معمول خواهند داشت .
ماده 4
ساير مقررات ويژه در ارتباط با دامنة نظارت در مورد مواد روانگردان بجز مواد مندرج در فهرست شماره (1) اعضا مي توانند موارد زير را مجاز كنند : الف - حمل مقادير كمي از تركيبات براي مصرف شخصي بوسيله مسافران بينالمللي، درهر حال هر عضو مجاز است كه اقداماتي را براي قانع ساختنخود به اينكه اين تركيبات بطور قانوني بدست آمده، انجام دهد.
ب
مصرف چنين موادي در صنايع براي ساخت مواد و يا فرآوردههاي غير روانگردان، منوط به اعمال اقدامات نظارتي مقرر در اين كنوانسيون تا زماني كه مواد روانگردان در وضعيتي قرار گيرد كه در عمل قابل مصرف نابجا يا بازيافت نباشد.
ج
مصرف چنين موادي منوط به اعمال اقدامات نظارتي مقرر در اين كنوانسيون براي گرفتن حيوانات بوسيله افرادي كه بطور مشخص اجازه استفاده ازاين گونه مواد را براي اين منظور از مقامات صالح داشته باشند.
ماده 5
محدوديت مصرف براي مقاصد پزشكي و علمي:
1
هر عضوي مصرف مواد مندرج در فهرست (1) را به گونهاي كه در ماده (7) پيشبيني شده محدود خواهد نمود.
2
هر عضو به جز آنچه در ماده (4) پيشبيني شده با اتخاذ اقداماتي كه مناسب تشخيص ميدهد، ساخت، صدور، ورود، توزيع، موجودي، تجارت واستفاده و مالكيت مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2)، (3) و (4) را براي مقاصد پزشكي و علمي محدود خواهد نمود.
3
شايسته است كه اعضا اجازه تملك مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2)، (3) و (4) را جز به موجب مجوز قانوني ندهند. شايسته است كه هر عضو بمنظور اعمال مفاد اين كنوانسيون، اداره ويژه اي را تأسيس و داير نمايد كه اين اداره ميتواند از همان مزاياي اداره ويژه اي كه به موجب مفاد كنوانسيونهاي راجع به نظارت بر مواد مخدر ايجاد شده، برخوردار باشد يا با آن همكاري نزديك داشته باشد.
ماده 6
تشكيلات اداري ويژه: شايسته است كه هر عضو بمنظور اعمال مفاد اين كنوانسيون ، اداره ويژه اي را تأسيس و داير نمايد كه اين اداره مي تواند از همان مزاياي اداره ويژه اي كه به موجب مفاد كنوانسيونهاي راجع به نظارت بر مواد مخدر ايجاد شده ، برخوردار باشد يا با آن همكاري نزديك داشته باشد .
ماده 7
مقررات ويژه در ارتباط با مواد مندرج در فهرست شماره (1): الف - ممنوعيت كليه موارد استفاده بجز مصارف علمي و در حد بسيار محدودي براي مقاصد پزشكي بوسيله افراد ذيصلاح در مؤسسات پزشكي وعلمي كه بطور مستقيم تحت نظارت دولت هستند يا مورد تأييد آن ميباشند،
ب
مقرر كردن مجوز مخصوص يا مجوز قبلي براي ساخت، تجارت، توزيع و مالكيت مواد،
پ
پيشبيني و نظارت دقيق بر فعاليتها و اعمال موضوع بندهاي (الف) و (ب)،
ت
محدود كردن مقدار تحويلي به فرد ذيصلاح به ميزان مورد نياز براي انجام مقاصد مجاز وي،
ج
ممنوعيت ورود و صدور مواد بجز زماني كه هم صادر كننده و هم واردكننده، به ترتيب مؤسسات يا مقامات صالح كشور يا منطقه صادر كننده وواردكننده يا ساير افراد و يا مؤسساتي باشند كه بطور مشخص بوسيله مقامات صالح كشور و يا منطقه خود بدين منظور مجاز شده باشند. الزامات بند(1) ماده (12) براي مجوزهاي صدور و ورود مواد مندرج در فهرست شماره (2) در مورد فهرست شماره (1) نيز اعمال خواهد شد.
ماده 8
مجوزها: 1 - اعضا براي ساخت، تجارت (شامل صادرات و واردات) و توزيع مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2)، (3) و (4) مجوز يا ساير اقدامات نظارتي مشابه را مقرر خواهند كرد. 2 - اعضا موارد زير را انجام خواهند داد: الف - نظارت بر كليه افراد و مؤسسات مجازي كه به ساخت، تجارت (شامل صادرات و واردات) يا توزيع مواد موضوع بند (1) اشتغال دارند.
ب
نظارت بر تأسيسات و ساختمانهايي كه ممكن است در آنها ساخت، تجارت يا توزيع صورت گيرد به موجب مجوز يا اقدام نظارتي مشابه ديگر، و
پ
تأمين اقدامات امنيتي در ارتباط با تأسيسات يا ساختمانهاي مزبور به منظور جلوگيري از سرقت يا هرگونه اقدام انحرافي در موجودي. 3 - اعمال مفاد بندهاي (1) و (2) اين ماده كه مربوط به مجوز يا ساير اقدامات نظارتي مشابه ميباشد درمورد افراد ذيصلاحي كه مجاز به انجام وظايف درماني يا علمي بوده و در حال انجام وظايف مزبور هستند لزومي ندارد. 4 - اعضا مقرر خواهند كرد كه تمامي افرادي كه مجوزهايي را طبق اين كنوانسيون اخذ ميكنند يا به گونه ديگري بموجب بند (1) اين ماده يا بند (ب)ماده (7) مجاز شناخته ميشوند بايد واجد شرايط لازم براي اجراي موثر و صحيح مفاد قوانين و مقرراتي كه طبق اين كنوانسيون به تصويب ميرسند،باشند.
ماده 9
نسخههاي پزشكي:
1
اعضا مقرر خواهند نمود كه تهيه يا توزيع مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2)، (3) و (4) براي مصرف افراد فقط طبق نسخه پزشكي انجام گردد،مگر درمواردي كه افراد در اجراي وظايف درماني يا علمي مجاز بتوانند چنين موادي را بطور قانوني دريافت، مصرف يا توزيع كنند يا بكار برند.
2
اعضا بمنظور حصول اطمينان از اينكه نسخههايي كه براي مواد مندرج فهرستهاي شماره (2)، (3) و (4) صادر ميشود طبق موازين صحيح پزشكي و با رعايت مقررات مزبور به ويژه از نظر تعداد دفعاتي كه نسخه بايد تكرار شود و مدت اعتبار آنها ميباشد بهگونهاي كه رفاه و بهداشت عموميحفظ خواهد شد، اقداماتي را اتخاذ خواهند كرد
3
هر عضو با وجود بند (1) ميتواند در صورتي كه بنظر او شرايط محلي ايجاب كند و تحت شرايط مزبور از جمله نگاهداري سوابق به گونهاي كهممكن است معين كند، به داروسازان و يا ديگر توزيع كنندگان جزء داراي مجوز كه از طرف مقامات مسؤول بهداشت عمومي كشور يا منطقهاي از كشورتعيين شده باشند، اجازه دهد كه در موارد استثنايي به تشخيص خود و بدون نسخه براي مقاصد پزشكي، مواد مندرج در فهرستهاي شماره (3) و (4)را به مقدار كم تا حدودي كه اعضا تعيين خواهند كرد در اختيار افراد قرار دهند.
ماده 10
هشدار روي بستهها و آگهي:
1
هر عضو با توجه به هر گونه مقررات مربوط يا توصيههاي سازمان بهداشت جهاني مقرر خواهد كرد كه دستورالعمل هايي در زمينه مصرف از جملهموارد احتياط و هشدارهايي در زمينه مصرف مواد كه به نظر وي براي ايمني مصرفكننده ضرورت دارد در موارد علمي بر روي برچسب و در هرموردي روي جزوهاي كه به همراه بستههاي خرده فروشي مواد روانگردان وجود دارد، مشخص گردد.
2
هر عضو با توجه لازم به مفاد قانون اساسي خود تبليغات چنين موادي را در اماكن عمومي ممنوع خواهد كرد.
ماده 11
سوابق: 1 - اعضا در خصوص مواد مندرج در فهرست شماره (1)، مقرر خواهند كرد كه سازندگان و تمامي افراد ديگري كه به موجب ماده (7) مجاز به تجارت وتوزيع آن مواد هستند، سوابقي را به گونهاي كه ممكن است هر عضو تعيين كند، نگاهدارند. اين سوابق بايد نشان دهنده جزئيات ميزان ساخته شده،مقدار موجود در انبار و براي هر مورد دريافت و تحويل نشاندهنده جزئيات مقدار، تاريخ، تهيهكننده و دريافت كننده باشد. 2 - اعضا در خصوص مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2) و (3) مقرر خواهند كرد كه سازندگان، توزيع كنندگان عمده، صادركنندگان و واردكنندگان،سوابقي را به گونهاي كه ممكن است هر عضو تعيين كند، نگاهدارند. اين سوابق بايد نشاندهنده جزئيات مقادير ساختهشده، و براي هر مورد دريافت وتحويل نشاندهنده جزئيات مقدار، تاريخ، تهيه كننده و دريافت كننده باشد. 3 - اعضاء در خصوص مواد مندرج در فهرست شماره (2)، مقرر خواهند كرد كه توزيع كنندگان جزء، مؤسسات بيمارستاني و مراقبتهاي درماني ومؤسسات علمي سوابقي را بهگونهاي كه ممكن است هر عضو تعيين كند، نگاهدارند. اين سوابق بايد براي هر مورد دريافت و تحويل نشاندهنده جزئيات مقدار، تاريخ، تهيه كننده و دريافت كننده باشد. 4 - اعضا از طريق روشهاي مناسب و با در نظر گرفتن عرف تجاري و حرفهاي در كشور خود، اطمينان حاصل خواهند نمود كه اطلاعات راجع بهدريافت و تحويل مواد مندرج در فهرست شماره (3) به وسيله توزيع كنندگان جزء، مؤسسات بيمارستاني مراقبتهاي درماني و مؤسسات علمي، بهسهولت در دسترس باشد. 5 - اعضا درخصوص مواد مندرج در فهرست شماره (4)، مقرر خواهند كرد كه سازندگان، صادركنندگان و واردكنندگان، سوابقي را به گونهاي كه ممكناست هر عضو تعيين كند، نگاهدارند. اين سوابق بايد نشان دهنده مقادير ساخته شده، صادر شده و وارد شده باشد. 6 - اعضا ، سازندگان تركيبات معاف شده به موجب بند (3) ماده (3) را ملزم خواهند نمود تا سوابقي را در مورد مقدار هريك از مواد روانگرداني كه درساخت تركيبات مذكور بكار رفته و نوع آنها، مقدار كل و مقدار اوليه در اختياري تركيبات معاف شده كه از آن ساخته شده، نگاهداري كنند. 7 - اعضا اطمينان حاصل خواهند نمود كه سوابق و اطلاعات موضوع اين ماده كه از نظر گزارشات به موجب ماده (16) لازم است، حداقل براي مدت(2) سال نگهداري خواهد شد.
ماده 12
مقررات مربوط به تجارت بينالمللي: 1 - الف - هر عضوي كه صدور يا ورود مواد مندرج در فهرست شماره (1) يا (2) را اجازه ميدهد، مجوز صدور يا ورود جداگانهاي به شكلي كه كميسيون تعيين خواهد كرد براي هر نوبت صدور يا ورود اعم از اينكه شامل يك يا چند ماده باشد مقرر خواهد كرد.
ب
اين مجوز شامل نام غير اختصاصي بينالمللي يا در صورت نداشتن چنين نامي، عنوان آن ماده در فهرست، مقداري كه قرار است صادر و يا واردشود، شكل داروئي، نام و نشاني صادر كننده و واردكننده و مدتي كه طي آن بايد صدور يا ورود انجام گيرد، خواهد بود. چنانچه مادهاي به شكل تركيبيصادر و يا وارد شده باشد، نام تركيب در صورتي كه وجود داشته باشد قيد خواهد شد. مجوز صدور همچنين بيانگر شماره و تاريخ مجوز ورود و مقاميكه آن را صادر كرده قيد خواهد بود.
پ
اعضا پيش از صدور مجوز صدور، خواستار ارائه مجوز ورودي خواهند شد كه به وسيله مقام مصالح كشور يا منطقه واردكننده، صادر شده وگواهي نمايد كه ورود ماده يا مواد مندرج در آن به تصويب رسيده است. مجوز مزبور به وسيله شخص يا مؤسسهاي كه درخواست مجوز صدورمينمايد، ارائه خواهد شد.
ت
يك نسخه از مجوز صدور همراه هر محموله خواهد بود و دولتي كه مجوز صدور را ميدهد يك نسخه آن را براي دولت كشور يا منطقه واردكننده خواهد فرستاد.
ث
زماني كه ورود انجام گرفت، دولت كشور يا منطقه واردكننده، مجوز صدور را با ظهر نويسي كه مقدار واقعي وارد شده را گواهي كند به دولت كشور يا منطقه صادر كننده باز خواهد گرداند. 2 - الف - اعضا مقرر خواهند كرد كه صادركنندگان براي هر مورد صدور مواد مندرج در فهرست شماره (3) بايد اظهارنامهاي در سه نسخه به شكلي كهكميسيون مقرر ميدارد شامل اطلاعات زير تهيه كنند:
1
نام و نشاني صادركننده و واردكننده،
2
نام غير اختصاصي بينالمللي ماده يا در صورت نداشتن چنين نامي، عنوان آن ماده در فهرست،
3
مقدار و شكل داروئي كه ماده در آن شكل صادر ميشود و چنانچه به شكل يك تركيب است نام آن تركيب در صورت وجود، و
4
تاريخ ارسال.
ب
صادركنندگان دو نسخه از اظهارنامه را به مقامات صالح كشور يا منطقه خود ارائه و نسخه سوم را ضميمه محموله خواهند كرد.
پ
عضوي كه از سرزمين آن يك ماده مندرج در فهرست شماره (3) صادر شده، در اسرع وقت و حداكثر (90) روز پس از تاريخ ارسال، يك نسخه ازاظهارنامه دريافتي از صادركننده را با پست سفارشي با درخواست اعلام وصول، براي مقامات صالح كشور يا منطقه واردكننده خواهد فرستاد. 3 - در خصوص مواد مندرج در فهرستهاي (1) و (2) مقررات اضافي زير اعمال خواهد شد: الف - اعضا در بنادر و مناطق آزاد همان سرپرستي و نظارتي را اعمال خواهند كرد كه در ساير مناطق سرزمين خود اعمال ميكنند، در هر حال مشروط بر اينكه بتوانند اقدامات شديدتري را اعمال كنند.
ب
صادرات محمولات به نشاني يك صندوق پستي يا يك بانك به حساب شخصي غير از كسي كه نامش در مجوز صدور ذكر شده ممنوع خواهدبود.
پ
صادرات محمولات مواد مندرج در فهرست (1) به نشاني انبارهاي گمرك ممنوع است. صادرات محمولات، مواد مندرج در فهرست شماره (2) بهنشاني يك انبار گمرك نيز ممنوع است مگر آنكه دولت كشور واردكننده در مجوز ورودي كه بهوسيله شخص يا مؤسسه درخواست كننده مجوز ارائهميشود، گواهي نمايد كه ورود محموله را از نظر قرار گرفتن در يك انبار گمرك تصويب كرده است. در اين صورت مجوز صدور گواهي خواهد كرد كهمحموله بدين منظور صادر شده است. هر مورد خروج از انبار گمرك مستلزم اجازه مقامات مسوؤل انبار خواهد بود و در صورت ارسال به مقصد خارجاز كشور با آن مانند يك صدور جديد در مفهوم اين كنوانسيون رفتار خواهد شد.
ت
محمولاتي كه بدون پروانه صدور منضم به آن وارد سرزمين يك عضو شده يا از آن خارج ميشود، به وسيله مقامات صالح توقيف خواهد شد.
ث
يك عضو اجازه عبور هر ماده ارسالي به كشور ديگر را از سرزمين خود نخواهد داد، خواه محموله از وسيله نقليهاي كه آن را حمل ميكند تخليهشده باشد يا نه مگر اينكه يك نسخه از مجوز صدور براي اين محموله به مقامات صالح آن طرف ارائه گردد.
ج
مقامات صالح كشور يا منطقهاي كه عبور يك محموله مواد از طريق آن اجازه داده شده است، كليه اقدامات لازم را براي جلوگيري از تغيير مسيرمحموله مذكور به مقصد ديگري جز آنچه در نسخه پروانه صدور منضم به محموله قيد شده انجام خواهد داد مگر آنكه دولت كشور يا منطقهاي كهمحموله از طريق آن عبور مينمايد اجازه اين تغيير مسير را بدهد. دولت كشور يا منطقه ترانزيت در مورد هر تغيير مسيري كه تقاضا شود مانند صدور ازكشور يا منطقه ترانزيت به كشور يا منطقه مقصد جديد رفتار خواهند كرد.اگر تغيير مسير اجازه داده شود، مفاد جزء (ث) بند (1) بين كشور يا منطقهترانزيت و كشور يا منطقهاي كه در ابتدا محموله را صادر نموده است نيز اعمال خواهد شد. هيچ محموله مواد كه در حال ترانزيت يا در حال نگهداري در يك انبار گمرك است نميتواند مشمول فرآيندي قرار گيرد كه ماهيت ماده مورد نظر راتغيير دهد. بستهبندي بدون اجازه مقامات صالح نميتواند تغيير پيدا كند.
ح
مفاد جزءهاي (ث) تا (چ) در ارتباط با عبور مواد از طريق سرزمين يك عضو در صورتي كه محموله مورد نظر به وسيله هواپيمائي حمل شود كه دركشور يا منطقه ترانزيت فرود نيايد، اعمال نميشود. در صورتي كه هواپيما در كشور يا منطقه مزبور فرود آيد مفاد مزبور تا حدودي كه شرايط ايجاب نمايد اعمال خواهد شد.
خ
مفاد اين بند لطمهاي به مفاد هرگونه موافقتهاي بينالمللي كه محدودكننده نظارتي است كه هر يك از اعضا ميتواند در مورد ترانزيت مواد مزبوراعمال كند، نخواهد زد.
ماده 13
ممنوعيت و محدوديتهاي مربوط به صادرات و واردات:
1
هر عضو ميتواند تمامي اعضاي ديگر را از طريق دبيركل مطلع سازد كه ورود يك يا تعداد بيشتري از مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2)، (3) و(4) را كه در اطلاعيه آن مشخص شده به كشورش يا يكي از مناطق آن ممنوع ميكند. هر اطلاعيه مزبور نام ماده را به گونهاي كه در فهرست شماره (2)،(3) يا (4) تعيين شده، مشخص خواهد كرد.
2
چنانچه عضوي در اجراي بند (1) از ممنوعيت مطلع شود، به منظور حصول اطمينان از اينكه هيچيك از موادي كه در اطلاعيه مشخص شده بهكشور يا يكي از مناطق كشوري كه اطلاعيه را داده، صادر نخواهد شد، اقداماتي را انجام خواهد داد.
3
با وجود مفاد بندهاي پيشين، عضوي كه اطلاعيهاي را به موجب بند (1) داده، ميتواند به وسيله مجوز ورود ويژه اي در هر مورد ورود مقدار معينياز مواد مورد نظر يا تركيبات حاوي مواد مزبور را مجاز نمايد. مقام صادر كننده مجوز ورود دو نسخه از مجوز ورود ويژه را كه نام و نشاني واردكننده وصادر كننده مشخص ميكند براي مقامات صالح كشور يا منطقه صادر كنندة خواهد فرستاد كه ميتوانند پس از آن به صادركننده اجازه دهند تا محموله راارسال دارد. يك نسخه از مجوز ورود ويژه كه به وسيله مقامات صالح كشور يا منطقه صادركننده بطور مقتضي ظهرنويسي شده ضميمه محموله خواهدشد.
ماده 14
مقررات ويژه مربوط به حمل مواد روانگردان در جعبههاي كمكهاي اوليه كشتي ها ، هواپيما يا ساير وسايل نقليه عمومي در حمل و نقل بين المللي :
1
حمل بينالمللي مقادير محدودي از مواد روانگردان مندرج در فهرست شماره (2)، (3) يا (4) به وسيله كشتيها، هواپيماها يا ساير وسايل حمل ونقل عمومي بينالمللي مانند قطارها و اتوبوسهاي بينالمللي كه ممكن است در طول مسافرت آنها براي كمكهاي اوليه يا موارد اضطراري لازم شود، درمفهوم اين كنوانسيون به معناي صدور، ورود يا عبور از طريق كشوري تلقي نخواهد شد.
2
اقدامات حفاظتي مناسبي از طرف كشور ثبت كننده به منظور جلوگيري از مصرف نابجاي مواد موضوع بند (1) يا انحراف آنها بهمنظورهاي غيرقانوني انجام خواهد شد. كميسيون با مشورت با سازمانهاي بينالمللي ذيصلاح چگونگي اقدامات حفاظتي مزبور را توصيه خواهد نمود.
3
موادي كه بوسيله كشتيها، هواپيماها يا ساير انواع وسايل حمل و نقل عمومي بينالمللي مانند قطارها و اتوبوسهاي بينالمللي حمل ميشوندطبق بند (1) مشمول قوانين، مقررات، اجازه نامه و مجوزهاي كشور ثبت كننده ميباشند، بدون اينكه لطمهاي به حقوق مقامات صالح محلي در انجامرسيدگي، بازرسي و ديگر اقدامات نظارتي در مورد اين وسايل نقليه وارد شود. بكار بردن اين مواد در موارد اضطراري تخلف از الزامات بند (1) ماده(9) تلقي نخواهد شد.
ماده 15
بازرسي: اعضاء، سيستم بازرسي سازندگان، صادركنندگان، واردكنندگان و توزيع كنندگان عمده و جزء مواد روانگردان و مؤسسات پزشكي و علمي را كه چنين موادي را مصرف ميكنند ايجاد خواهند نمود. اعضا بازرسي ساختمانها، موجودي و سوابق را كه به دفعاتي كه ضروري تشخيص ميدهند انجامخواهند شد، پيشبيني خواهند نمود.
ماده 16
گزارشهائي كه اعضا بايد ارائه كنند: 1 - اعضا اطلاعاتي را كه كميسيون ممكن است به عنوان اينكه براي انجام وظايف آن ضروري است درخواست نمايد و به ويژه گزارش ساليانهاي درخصوص كاركرد كنوانسيون در سرزمينهاي آنها شامل اطلاعات زير به دبير كل ارائه خواهند كرد: الف - تغييرات مهم در قوانين و مقررات آنها در ارتباط با مواد روانگردان، و
ب
رشد قابل ملاحظه در مصرف نابجا و قاچاق مواد روانگردان در سرزمينهاي آنها. 2 - اعضا همچنين نام و نشاني مقامات دولتي موضوع بند (ج) ماده (7)، ماده (12) و بند (3) ماده (13) را به اطلاع دبير كل خواهد رساند. دبير كلاطلاعات مزبور را در اختيار تمامي اعضا قرار خواهد داد. 3 - اعضا در اسرع وقت پس از هر پيشامدي، گزارشي در خصوص هر مورد از موارد قاچاق مواد روانگردان يا كشف قاچاق مزبور كه به دلايل زير مهم تشخيص ميدهند به دبيركل ارائه خواهند كرد: الف - آشكار شدن گرايشهاي جديد،
ب
مقادير مواد،
پ
روشن ساختن منشاء دريافت مواد، يا نسخههاي اين گزارش، طبق بند (ب) ماده (21) ارسال خواهد شد. 4 - اعضا گزارشهاي آماري ساليانه را در موارد زير طبق نمونههائي كه هيأت تهيه كرده است به آن ارسال خواهند كرد. الف - درمورد هريك از مواد مندرج در فهرستهاي شماره (1) و (2) مقادير ساخته شده، صادر شده و واردشده از هر كشور يا منطقه و نيز موجودي كهدر اختيار سازندگان است،
ب
در مورد هريك از مواد مندرج در فهرستهاي شماره (3) و (4) مقادير ساخته شده و نيز كل مقدار صادر شده و وارد شده،
پ
در مورد هريك از مواد مندرج در فهرستهاي شماره (2) و (3) مقاديري كه در ساخت تركيبات معاف شده استفاده شده است، و مقادير ساخته شده موضوع جزءهاي (الف) و (ب) اين بند شامل مقادير تركيبات ساخته شده نميباشد. 5 - يك عضو بنا به درخواست هيأت، اطلاعات آماري تكميلي را در ارتباط با زمانهاي آتي مقادير هر ماده واحد مندرج در فهرستهاي شماره (3) و (4)كه به هر كشور يا منطقه صادر يا وارد شده به هيأت ارائه خواهد نمود. عضو مزبور ميتواند از هيأت درخواست نمايد درخواست اطلاعات و اطلاعاتداده شده به موجب اين بند را محرمانه تلقي كند. 6 - اعضا اطلاعات موضوع بندهاي (1) و (4) را به همان شكلي و در همان تاريخهائي كه كميسيون يا هيأت ممكن است درخواست نمايد ارائهخواهند كرد.
ماده 17
وظايف كميسيون:
1
كميسيون ميتواند كليه مسائلي را كه به هدفهاي اين كنوانسيون و اجراي مفاد آن بستگي دارد، مورد رسيدگي قرار داده و توصيههائي را در ارتباط با آنها بنمايد.
2
تصميمات كميسيون كه در مواد (2) و (3) پيشبيني شده با اكثريت دوسوم اعضاء كميسيون اتخاذ خواهد شد.
ماده 18
گزارش به هيأت:
1
هيات گزارشهاي سالانهاي درباره كاركرد خود شامل تجزيه و تحليل اطلاعات آماري كه دراختيار دارد در موارد مناسب توضيحاتي كه دولتها ارائه يادرخواست نمودهاند را به همراه ملاحظات و توصيههائي كه تمايل به ابراز آن دارد را آماده و تنظيم خواهد كرد. هيات ميتواند گزارشهاي اضافي را كهلازم تشخيص ميدهد ارائه نمايد. گزارشها از طريق كميسيون كه ميتواند درباره آن اظهارنظرهائي كه مناسب بداند بنمايد، به شورا تسليم خواهد شد. گزارشهاي هيات براي اعضاء ارسال خواهد شد و سپس به وسيله دبير كل انتشار مييابد. اعضاء توزيع بدون محدوديت اين گزارشها را اجازه خواهندداد.
ماده 19
اقدامات هيأت براي تضمين اجراي مفاد اين كنوانسيون: 1 - الف - هرگاه هيأت براساس بررسي اطلاعاتي كه دولتها به آن ارائه ميكنند يا اطلاعاتي كه اركان سازمان ملل متحد ميدهند دليلي داشته باشد براي اعتقاد به اينكه اهداف اين كنوانسيون به علت عدم قصور يك كشور يا منطقه از اجراي مقررات اين كنوانسيون بطور جدي به مخاطره افتاده است، حقخواهد داشت از دولت كشور يا منطقه موردنظر خواستار ارائه توضيحاتي بشود. هيأت با رعايت حق خود در مورد جلب توجه اعضا، شورا و كميسيونبه موضوع مندرج در جزء(پ) زير، درخواست ارائه اطلاعات يا توضيح به وسيله يك دولت به موجب اين جزء را محرمانه تلقي خواهد نمود.
ب
هيأت پس از اقدام به موجب جزء (الف)، در صورتي كه در مورد ضرورت درخواست از دولت مربوط براي اتخاذ اقدامات اصلاحي كه بنا به مقتضيات براي اجراي مفاد اين كنوانسيون ضروري بهنظر ميرسد مجاب شده باشد ميتواند نسبت به موضوع اقدام نمايد.
پ
هرگاه هيأت دريابد كه دولت مربوط در ارائه توضيحات قانع كنندهاي كه به موجب جزء (الف) از آن خواسته شده، قصور كرده است، ميتواند توجه اعضا، شورا و كميسيون را به موضوع جلب نمايد. 2 - وقتيكه هيأت، توجه اعضا، شورا و كميسيون را طبق جزء (پ) بند (1) به موضوعي جلب مينمايد، ميتواند اگر چنين ترتيبي را لازم ببيند بهاعضا توصيه نمايد كه ورود مواد روانگردان خاصي را از كشور يا منطقه مورد نظر يا صدور آنها را به آنجا يا هر دو مورد را (صدور و ورود) براي مدتيمعين يا تا زماني كه هيأت در مورد وضعيت آن كشور يا منطقه مجاب گردد، متوقف نمايند. كشور مورد نظر ميتواند موضوع را به شورا ارجاع كند. 3 - هيأت حق خواهد داشت گزارشي را درباره هر موضوعي كه به موجب مقررات اين ماده به آن ميپردازد، منتشر سازد و آن را به شورا بفرستد تا شورا آن را براي كليه اعضا ارسال كند. اگر هيأت تصميمي را كه به موجب اين ماده اتخاذ شده و يا هرگونه اطلاعات مربوط به اين تصميم را در گزارش مذكورانتشار دهد، نظريه دولت مورد نظر را نيز درصورتي كه دولت مزبور تقاضا كند در آن گزارش منتشر خواهد ساخت. 4 - اگر در مواردي كه تصميم هيأت كه به موجب اين ماده انتشار يافته به اتفاق آراء گرفته نشده باشد، نظرات اقليت هم بيان خواهد شد. 5 - در جلساتي از هيأت كه به موجب اين ماده، موضوعي مورد رسيدگي قرار ميگيرد، از كشوري كه بطور مستقيم در آن موضوع ذينفع باشد براي حضور در جلسه دعوت خواهد شد. 6 - تصميمات هيأت به موجب اين ماده با اكثريت دو سوم كل اعضا هيأت، اتخاذ خواهد شد. 7 - هرگاه هيأت دليلي داشته باشد براي اعتقاد به اينكه هدفهاي اين كنوانسيون در نتيجه تصميمي كه عضوي به موجب بند (7) ماده (2) گرفته بطورجدي به خطر افتاده است، مفاد بندهاي فوق نيز اعمال خواهد شد.
ماده 20
اقداماتي در برابر مصرف نابجاي مواد روانگردان:
1
اعضاء تمامي اقدامات عملي را براي جلوگيري از مصرف نابجاي مواد روانگردان و تشخيص اوليه و بموقع، درمان، آموزش، مراقبتهاي پس ازدرمان و بازپروري و بازگشت افراد مربوط به اجتماع را انجام داده و فعاليت هاي خود را در اين زمينهها با يكديگر هماهنگ خواهند ساخت.
2
اعضاء تا حد امكان آموزش كادر درماني، مراقبتهاي پس از درمان، بازپروري و بازگشت به اجتماع مصرفكنندگان نابجاي مواد روانگردان راترغيب خواهند كرد.
3
اعضاء، بهافرادي كه كار آنها ايجاب ميكند كه درك كلي از مشكلات مصرف نابجاي مواد روانگردان و روش پيشگيري از آن داشته باشند، كمكخواهند كرد. همچنين چنانچه خطر شيوع مصرف نابجاي اينگونه مواد وجود داشته باشد، ايجاد چنين دركي را در ميان همگان ترغيب خواهند كرد.
ماده 21
مبارزه با قاچاق: اعضاء با توجه شايسته به نظامهاي اساسي، حقوقي و اداري خود موارد زير را انجام خواهند داد: الف - ايجاد ترتيباتي در سطح ملي براي هماهنگي اقدامات پيشگيرانه و سركوبي قاچاق، بدين منظور اعضاء ميتوانند به نحو سودمندي مؤسسه مسوول اين هماهنگي را تعيين كنند.
ب
كمك به يكديگر در مبارزه با قاچاق مواد روانگردان، بويژه ارسال فوري نسخهاي از هر گزارشي كه به موجب ماده (16) درخصوص كشف موردياز قاچاق يا ضبط به عنوان دبير كل ارسال ميكند از طريق مجاري سياسي يا مقامات صالح تعيين شده بوسيله اعضاء براي اين مقصود، به ساير اعضاييكه بطور مستقيم ذينفع هستند،
پ
همكاري نزديك با يكديگر و سازمانهاي بينالمللي صالحي كه عضو آنها هستند از نظر تداوم مبارزه هماهنگ با قاچاق،
ت
حصول اطمينان از اينكه همكاري بينالمللي بين مؤسسات ذيربط به گونهاي سريع انجام ميشود، و
ث
حصول اطمينان از اينكه وقتي اسناد حقوقي از نظر جريان رسيدگي قضايي بصورت بينالمللي ارسال ميشود، ارسال بصورت فوري به مراجعتعيين شده از طرف اعضاء انجام ميگيرد، اين موضوع لطمهاي به حق يك عضو براي مقرر نمودن اينكه اسناد حقوقي از مجاري سياسي براي آنفرستاده شود، نميزند.
ماده 22
مقررات كيفري: 1 - الف - هر عضو با رعايت محدوديت هاي قانون اساسي خود، با هر فعلي كه بطور عمدي برخلاف قانون يا مقرراتي كه در اجراي تعهدات خود به موجب اين كنوانسيون تصويب كرده، ارتكاب شود، بعنوان يك جرم مشمول مجازات رفتار خواهد كرد و اطمينان حاصل خواهد نمود جرايم مهم و جديمشمول مجازات كافي بويژه حبس يا ديگر كيفرهاي محرومكننده آزادي قرار خواهند گرفت.
ب
با وجود جزء (الف) پيشين وقتي كه مصرفكنندگان نابجاي مواد روانگردان مرتكب چنين جرايمي شوند، اعضاء ميتوانند راه ديگري را برايمحكوميت يا مجازات، يا علاوه بر مجازات انجام اقدامات درماني، آموزشي و مراقبتهاي پس از درمان، بازپروري و بازگشت به اجتماع را طبق بند (1)ماده (20) را براي مصرفكنندگان نابجاي مزبور پيشبيني كنند. 2 - هر عضو با رعايت محدوديتهاي قانون اساسي، نظام قضايي و قوانين داخلي: الف - اول - اگر سلسله افعال مربوطي كه جرائمي را به موجب بند (1) تشكيل ميدهند در كشورهاي مختلف ارتكاب شوند، با هر يك از آنها به عنوان يكجرم مشخص رفتار خواهد شد، دوم - شركت عمدي در يكي از جرائم مذكور، توطئه براي ارتكاب آن، كوشش براي ارتكاب آن، و كارهاي مقدماتي و عمليات مالي مربوط به جرمهاي موضوع اين ماده جرائم مشمول مجازات به گونهاي كه در بند (1) پيشبيني شده، خواهند بود، سوم - محكوميتهاي انجام گرفته در خارج از كشور براي اين جرمها از نظر تكرار جرم مورد توجه قرار خواهد گرفت، و چهارم - جرمهاي مهم سابقالذكر كه به وسيله اتباع كشور و يا اتباع بيگانه ارتكاب يافته باشد، هرگاه استرداد طبق قانون عضوي كه درخواست براي اوفرستاده شده قابل قبول نبوده و هرگاه مجرم مزبور قبلا تحت تعقيب قرار نگرفته و راي قضائي براي او صادر نشده باشد، به وسيله عضوي كه جرم درسرزمين او ارتكاب شده يا عضوي كه در سرزمين او مجرم پيدا شود مورد رسيدگي قرار خواهد گرفت.
ب
شايسته است جرايم موضوع بند (1) و رديف دوم جزء (الف) بند (2) در هر پيمان استردادي كه بين اعضا منعقد شده يا ممكن است از اين پسمنعقد شود اضافه شود و چنانچه استرداد بين اعضا مشروط به وجود پيمان نشده يا مشروط به عمل متقابل شده، به عنوان جرايم قابل استرداد شناختهشوند، مشروط بر اينكه استرداد مجرمين طبق قانون عضوي باشد كه از او درخواست استرداد ميشود و آن عضو حق خودداري از دستگيري يا استردادرا در صورتي كه مقامات صالح تشخيص دهند كه جرم به اندازه كافي جدي و مهم نيست، داشته باشد. 3 - هر ماده روانگردان يا ماده ديگر و نيز هر وسيلهاي كه در ارتكاب جرائم موضوع بندهاي (1) و (2) مورد استفاده قرار گرفته يا قصد استفاده از آنوجود داشته باشد، مشمول ضبط و مصادره خواهند شد. 4 - مفاد اين ماده مشمول مفاد قوانين داخلي عضوي خواهد بود كه در مورد موضوع صلاحيت، ذيربط تشخيص ميشود. 5 - تذكرات مندرج در اين ماده اين اصل را كه تعريف، رسيدگي و مجازات جرائمي كه به آن اشاره ميكند طبق حقوق داخلي يك عضو انجام خواهدشد، تحت تاثير قرار خواهد داد.
ماده 23
بكار بردن اقدامات نظارتي شديدتر از آنچه در اين كنوانسيون مقرر شده است: يك عضو ميتواند اقدامات نظارتي شديدتر از آنچه در اين كنوانسيون پيشبيني شده را در صورتي كه به نظر وي اقدامات مزبور براي حفظ رفاه وبهداشت عمومي مناسب يا لازم باشد، اتخاذ نمايد.
ماده 24
هزينههائي كه نهادهاي بينالمللي در اجراي مفاد اين كنوانسيون متحمل شدهاند: هزينههاي كميسيون و هيأت در اجراي وظايف مربوط خود به موجب اين كنوانسيون به ترتيبي كه مجمع عمومي تعيين خواهد كرد به عهده سازمانملل متحد خواهد بود. اعضائي كه عضو سازمان ملل متحد نميباشند به مقداري كه مجمع عمومي عادلانه تشخيص ميدهد و هراز چندگاهي پس ازمشورت با دولتهاي اعضاي مزبور موردارزيابي قرار ميدهد، در هزينههاي مزبور سهيم خواهد شد.
ماده 25
تشريفات پذيرش، امضاء، تصويب و الحاق:
1
اعضاي سازمان ملل متحد، كشورهاي غيرعضو سازمان ملل متحد كه عضو يكي از سازمانهاي تخصصي سازمان ملل متحد يا عضو آژانس بينالمللي اتمي ميباشند يا اعضا اساسنامه ديوان بينالمللي دادگستري و هر كشور ديگري كه شورا از آن دعوت كند، ميتوانند از طريق روشهاي زيرعضو اين كنوانسيون شوند: الف - با امضاء آن، يا
ب
با تصويب آن پس از امضاي با قيد تصويب، يا
پ
با الحاق به آن.
2
كنوانسيون تا يازدهم دي ماه 1350 هجري شمسي برابر با اول ژانويه 1972 براي امضاء مفتوح خواهد بود، پس از آن براي الحاق مفتوح خواهدبود.
3
اسناد تصويب يا الحاق به دبيركل سپرده خواهد شد.
ماده 26
لازمالاجرا شدن:
1
اين كنوانسيون در نودمين روز پس از آن كه چهل كشور موضوع بند (1) ماده (25) آن را بدون قيد تصويب امضا كرده يا اسناد تصويب يا الحاق خودرا سپرده باشند، لازمالاجرا خواهد شد.
2
اين كنوانسيون براي هر كشور ديگري كه پس از آخرين امضا يا سپردن سند موضوع بند پيشين آن را بدون قيد تصويب امضاء كند يا سند تصويب ياالحاق خود را بسپارد، در نودمين روز پس از امضا يا سپردن سند تصويب يا الحاق آن كشور لازمالاجرا خواهد شد.
ماده 27
كاربرد سرزميني: اين كنوانسيون در مورد كليه سرزمينهاي غيراصلي كه هر عضوي مسوول روابط بينالمللي آنها باشد اعمال خواهد شد، مگر در صورتي كه طبق قانوناساسي عضو يا سرزمين مربوط يا عرف، رضايت قبلي آن سرزمين ضروري باشد. در اين صورت عضو مزبور كوشش خواهد نمود در كوتاهترين زمانممكن رضايت سرزميني را كه ضروري است تضمين كند، و پس از حصول اين رضايت مراتب را به دبير كل اعلام خواهد كرد. كنوانسيون در موردسرزمين يا سرزمينهائي كه در اطلاعيه مزبور تعيين شده اند از تاريخ دريافت اطلاعيه توسط دبير كل، اعمال خواهد شد. در مواردي كه رضايت قبليسرزمين غير اصلي ضروري نيست، عضو مربوط، در هنگام امضاء، تصويب يا الحاق سرزمين يا سرزمينهاي غيراصلي را كه اين كنوانسيون در مورد آنهااعمال ميشود، اعلام خواهد نمود.
ماده 28
مناطق از نظر اين كنوانسيون:
1
هر عضو ميتواند به دبيركل اعلام كند كه از نظر اين كنوانسيون سرزمين آن به دو و يا چند منطقه تقسيم شده يا دو يا چند منطقه آن در يك منطقه واحد ادغام شده اند.
2
دو يا چند عضو ميتوانند به دبيركل اعلام كنند كه در نتيجه تأسيس يك اتحاديه گمركي بين آنها، اعضاي مزبور ازنظر اين كنوانسيون يك منطقه راتشكيل ميدهند.
3
هر اطلاعيهاي به موجب بند (1) يا (2)، از يازدهم دي ماه برابر با اول ژانويه سال بعد از تاريخ اطلاعيه نافذ خواهد شد.
ماده 29
فسخ عضويت:
1
پس از انقضاي 2 سال از تاريخ لازمالاجرا شدن اين كنوانسيون، هر عضو ميتواند از طرف خود يا از طرف سرزميني كه مسووليت بينالمللي آن رادارد و آن سرزمين موافقت خود را كه طبق ماده (27) اعلام كرده بود، پس گرفته است، عضويت در اين كنوانسيون را با سند كتبي كه به دبير كلميسپارد، فسخ كند.
2
اگر دبير كل اين اعلام فسخ عضويت را در اول ژوئيه (11 تيرماه) هر سالي يا قبل از آن دريافت دارد، فسخ عضويت در اول ژانويه (11 دي ماه) سالبعد نافذ خواهد شد و اگر اعلام فسخ عضويت بعد از اول ژوئيه (11 تيرماه) دريافت شود به منزله آن است كه در اول ژوئيه (11 تيرماه) سال بعد يا قبلاز آن دريافت شده است.
3
هرگاه در نتيجه اعلام فسخ عضويت هاي انجام شده طبق بندهاي (1) و (2) شرايط لازمالاجرا شدن كنوانسيون به گونهاي كه در بند (1) ماده (26) وضع شده، وجود نداشته باشد، كنوانسيون منقضي خواهد شد.
ماده 30
اصلاحات:
1
هر عضوي ميتواند اصلاحيهاي براي اين كنوانسيون پيشنهاد نمايد. متن اصلاحيه مزبور و دلايلي كه سبب آن شده براي دبيركل فرستاده خواهد شدو وي آن را براي اعضا و شورا خواهد فرستاد. شورا ميتواند به يكي از روشهاي زير تصميمگيري نمايد: الف - كنفرانسي طبق بند (4) ماده (62) منشور ملل متحد براي رسيدگي به اصلاحيه پيشنهادي برگزار كند، يا
ب
از اعضا استعلام نمايد كه آيا اصلاحيه مزبور مورد قبول آنها ميباشد يا خير، و نيز از آنها درخواست كند نظرات خود را در باره پيشنهاد مزبور بهشورا ارسال دارند.
2
هرگاه اصلاحيه پيشنهادي كه طبق جزء (ب) بند (1) توزيع شده، ظرف مدت هجده ماه پس از تاريخ انتشار از طرف هيچ عضوي رد نشود، بلافاصلهلازمالاجرا خواهد شد. در هرحال اگر اصلاحيه پيشنهادي از طرف عضوي رد شود شورا ميتواند با توجه به نظرات دريافتي از اعضا نسبت به برگزاري ياعدم برگزاري كنفرانسي براي رسيدگي به اصلاحيه مزبور تصميمگيري كند.
ماده 31
اختلافات:
1
هرگاه اختلافي بين دو يا چند عضو درخصوص تفسير يا اجراي اين كنوانسيون بروز نمايد، اعضاي مذكور بهمنظور حل و فصل اختلاف از طريقمذاكره، تحقيق، ميانجيگري، مصالحه، داوري، مراجعه به نهادهاي منطقهاي، جريان قضائي يا از طريق روشهاي مسالمتآميز ديگري كه انتخابميكنند با يكديگر مشورت خواهند كرد.
2
هر اختلافي از اين نوع كه به روش پيشبيني شده حل و فصل نشود، بنا به درخواست هريك از طرفهاي اختلاف به ديوان بينالمللي دادگستري ارجاع خواهد شد.
ماده 32
حق شرطها: 1 - هيچ حق شرطي به جز حق شرطهائي كه طبق بندهاي (2) و (3) و (4) اين ماده لحاظ شده، مجاز نخواهد بود. 2 - هر كشوري ميتواند در هنگام امضاء، تصويب يا الحاق درمورد مفاد زيرين اين كنوانسيون حق شرطهائي قائل شود: الف - بندهاي (1 و 2) ماده (19)،
ب
ماده 27 ، و
پ
ماده 31. 3 - هركشوري كه بخواهد عضو شود اما مايل به مجاز شدن براي لحاظ حق شرطهائي غير از آنچه طبق بندهاي (2) و (4) لحاظ شده، باشد، ميتوانداين قصد را به دبير كل اطلاع دهد. هرگاه در پايان 12 ماه پس از تاريخ مكاتبه دبير كل در خصوص حق شرط مزبور، اين حق شرط به وسيله يك سومكشورهائي اين كنوانسيون را قبل از پايان مدت مذكور بدون قيد تصويب امضاء كرده يا تصويب نموده يا به آن ملحق شدهاند مورد مخالفت قرار نگيرد،حق شرط مجاز تلقي خواهد شد. در هر حال بديهي است كشورهائي كه با اين حق شرط مخالفت نمودهاند در قبال كشور لحاظ كننده حق شرط، هيچگونه تعهد حقوقي، به موجب اين كنوانسيون كه به وسيله آن حق شرط تحت تاثير قرار گرفته، ندارند. 4 - كشوري كه در سرزمين او گياهان حاوي مواد روانگردان مندرج در فهرست شماره (1) بطور خودرو ميرويد و بعضي از گروههاي كوچك و كاملامشخص از اين گياهان بطور سنتي در مراسم جادوئي يا مذهبي استفاده ميكنند ميتواند در هنگام امضاء، تصويب يا الحاق حق شرطي درمورد اينگياهان از لحاظ مفاد ماده (7) به جز مفاد مربوط به تجارت بينالمللي لحاظ كند. 5 - دولتي كه حق شرطهائي را لحاظ نموده است، ميتواند در هر موقع با ارسال اطلاعيه كتبي به دبيركل از تمام يا قسمتي از حق شرطهاي خود انصرافحاصل نمايد.
ماده 33
اطلاعيهها: دبيركل كليه كشورهاي موضوع بند (1) ماده (25) را از موارد زير مطلع خواهد نمود: الف - امضاء، تصويب و الحاق طبق ماده (25)،
ب
تاريخي كه در آن اين كنوانسيون طبق ماده (26) لازمالاجرا خواهد شد،
پ
اعلام فسخ عضويت طبق ماده (29)، و در تأييد مراتب فوق، امضاءكنندگان زير كه داراي اختيار لازم بودهاند اين كنوانسيون را از طرف دولتهاي متبوع خود امضاء نمودهاند. اين كنوانسيون در وين در دوم اسفندماه يكهزار و سيصد و چهل و نه هجري شمسي برابر با بيست و يكم فوريه يكهزار و نهصد و هفتاد و يك ميلادي در يك نسخه به زبانهاي چيني، انگليسي، فرانسوي، روسي، اسپانيولي كه بطور يكسان معتبر ميباشند تنظيم شده است. اين كنوانسيون به دبيركلسازمان ملل متحد سپرده خواهد شد و وي رونوشتهاي گواهي شده برابر اصل آن را براي كليه اعضاي سازمان ملل متحد و ساير كشورهاي موضوعبند (1) ماده (25) خواهد فرستاد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن كنوانسيون شامل مقدمه و سي و سه ماده و يك ضميمه در جلسه علني روز سهشنبه مورخ بيست وششم خرداد ماه يكهزار و سيصد و هفتاد و هفت مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 31/3/1377 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علياكبر ناطق نوري