قانون انتخابات و آئيننامه داخلي مجلس خبرگان مربوط به اصول پنجم و يكصدو هفتم و يكصدو هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1359,07,10 با اصلاحات و الحاقات بعدي با الهام از روايت يعقوب ابن شعيب از امام صادق ( ع ) در زمينه شناسائي در تعيين جانشين مقام رهبري و ولايت امر مسلمين درهر زمان(1) براي يپشگيري از بروز فترت در نظام جمهوري اسلامي و ضمانت تداوم حكومت شرعيه براساس ولايت فقيه ، دراجراي اصل 107و 108 قانون اساسي ، قانون انتخابات ، تعداد ، شرائط و آئيننامه داخلي مجلس خبرگان بشرح ذيل تنظيم گرديد .
فصل اول
تعداد خبرگان ماده يكم (اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) - تعداد خبرگان براي هر استان يكنفر ميباشد مگر در استانهائيكه بيش از يكميليون نفر جمعيت دارد كه به نسبت هر پانصدهزار نفر ، يك نماينده افزوده خواهد شد ، بدين ترتيب تعداد خبرگان سراسر كشور برحسب آمار تقريبي به شصت و يك نفر بالغ ميشود .
فصل دوم
شرائط انتخاب شوندگان ماده دوم - خبرگان منتخب مردو بايد داراي شرائط زير باشند : الف - اشتهار به ديانت و وثوق وشايستگي اخلاقي . ب - آشنائي كامل به مباني اجتهاد با سابقه تحصيل در حوزه هاي علميه بزرگ درحدي كه بتوانند افراد صالح براي مرجعيت و رهبري را تشخيص دهند . ج - بينش سياسي و اجتماعي و آشنائي با مسائل روز . د - معتقد بودن به نظام جمهوري اسلامي ايران . ه - نداشتن سوابق سوء سياسي و اجتماعي .
تبصره 1
تشخيص واجد بودن شرائط با گواهي سه نفر ازاستادان معروف درس خارج حوزه هاي علميه ميباشد .
تبصره 2 (الحاقي 12ˏ05ˏ1361) الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲
كساني كه رهبر صريحاً و يا ضمناً اجتهاد آنانرا تأييد كرده است و كسانيكه در مجامع علمي يا نزد علماء بلد خويش شهرت به اجتهاد دارند نيازمند به ارائه گواهي مذكور نمي باشند.
تبصره 3 (اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) اصلاحی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲
ضرورت ندارد كه نمايندگان ساكن و يا متولد حوزه انتخابيه خود باشند .
فصل سوم
شرائط انتخاب كنندگان ماده سوم - انتخاب كنندگان بايد داراي شرائط زير باشند : الف - تابعيت جمهوري اسلامي ايران . ب (اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) - داشتن پانزده سال تمام .
فصل چهارم
مدت ماده چهارم - خبرگان براي مدت هشت سال انتخاب ميشوند و ششماه به پايان هر دوره بايد انتخاب دوره بعد آغاز گردد بطوري كه سه ماه به پايان هر دوره ، انتخابات دوره بعد خاتمه يافته باشد .
فصل پنجم
كيفيت انتخابات ماده پنجم - راي گيري بصورت مخفي و بطور مستقيم انجام ميگيرد . ماده ششم - اخذ آراء درسراسركشوردريك روز صورت ميگيردودرصورت احتياج تمديد ميگردد.
تبصره 1
چنانچه درمواردي انتخابات بسبب وجودمانع صورت نگيرد پس ازرفع مانع بلافاصله بايد برگزارشود.
تبصره 2
چنانچه دراستاني امكان شركت دوسوم مردم درانتخابات وجودداشت بايد برگزارشود . ماده هفتم - خبرگان بااكثريت مطلق آراءشركت كنندگان انتخابات ميشوند.
تبصره (الحاقي 12ˏ05ˏ1361) الحاقی ۱۳۶۱/۰۵/۱۲
چنانچه در دور اول تمام يا بعض نامزدها حائز اكثريت نشدند انتخابات تجديد ميشود. در دور دوم فقط به تعداد دو برابر تعداد لازم از بين دارندگان آراء دور اول حوزه انتخاييه بترتيب رأي شركت خواهند كرد و نامزد جديدي نميتوان اضافه نمود. اگر تعداد نامزدهاي باقيمانده بتعداد دو برابر مورد نياز نباشد باز هم انتخابات انجام ميشود مگر اينكه نامزدها فقط بتعداد مورد نياز يا كمتر باشند، در اينصورت انتخابات دوباره آغاز ميشود. ماده هشتم(اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) - مجري انتخابات مجلس خبرگان وزارت كشور است آئين نامه. اجرائي انتخابات به پيشنهاد وزارت كشور بتصويب شوراي نگهبان خواهد رسيد. تبصره يك (اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) – نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان بر طبق «قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات مجلس شوراي اسلامي» مصوب سوم مهر ماه 59 كميسيون امور داخلي مجلس شوراي اسلامي انجام ميشود. آئين نامه اجرائي آنرا شوراي نگهبان تصويب خواهد كرد. ناظران حوزه هاي انتخابيه و حوزه هاي فرعي و شعب ثبت نام و اخذ رأي و بازرسان را هيئت مركزي نظارت بترتيب و تعدادي كه مصلحت بداند تعيين خواهد كرد. تبصره دو (الحاقي 12ˏ05ˏ1361) – در هيئت نظارت مركزي يكي از فقهاء شوراي نگهبان عضويت خواهد داشت. تبصره سه (الحاقي 12ˏ05ˏ1361) – قانون انتخابات مجلس خبرگان و آئين نامه هاي اجرائي آن جهت اقدام از طرف شوراي نگهبان به وزارت كشور ابلاغ ميگردد. ماده نهم - هيئت نظارت مذكور پس از آنكه اعتبارنامه دو سوم خبرگان منتخب مردم صادر شد از آنها براي شركت درجلسه افتتاحيه دعوت ميكند و تاريخ و محل جلسه را از طريق رسانه هاي گروهي و دوروزنامه كثير الانتشار به اطلاع ميرساند . ماده دهم - محل تشكيل مجلس خبرگان شهر مقدس قم ميباشد مگر اينكه ضرورتي تشكيل آنرا درجاي ديگر ايجاب كند .
فصل ششم
آئين نامه داخلي مجلس خبرگان ماده يازدهم (اصلاحي 12ˏ05ˏ1361) – جلسات مجلس خبرگان با حضور دو سوم كل خبرگاني كه ميبايد انتخاب گردند، رسميت مييابد. ماده دوازدهم - مصوبات مجلس خبرگان با موافقت نصف بعلاوه يك حاضران معتبر است مگر درمورد تعيين رهبريا اعضاي شوراي رهبري كه موافقت دوسوم حاضران معتبر ميباشد . ماده سيزدهم - جلسه افتتاحيه بوسيله هيئت نظارت مركزي با تلاوت آياتي از قرآن كريم آغاز ميگردد. سپس رئيس هيئت نظارت از هيئت رئيسه سني را كه قبلابرمبناي شناسنامه تعيين شده اندعوت ميكند تا به جايگاه مخصوص روند و اداره جلسه را بعهده گيرند .
تبصره
هيئت رئيسه سني مركب از رئيس، نائب رئيس از سالمند ترين و دو منشي از جوانترين اعضاء حاضر درجلسه . ماده چهاردهم - صورت جلسات بوسيله نوار،ضبط و بوسيله تندنويس يپاده ميشودوبه امضاي رييس ميرسدصورت جلسه انتخاب رهبر يا اعضاي شوراي رهبري بايد به امضاي همه اعضاي حاضر درجلسه برسد . ماده پانزدهم - درآغاز نخستين جلسه رسمي خبرگان مراسم تحليف را بدين صورت برگزار ميكنند: «ما دربرابر قرآن و مردم شريف ايران به خداي متعال سوگند ياد ميكنيم كه درايفاي وظيفه سنگيني كه بعهده داريم يعني تشخيص و معرفي بهترين فرد براي مقام والاي رهبري امت خود را دريپشگاه مقدس خدا و دربرابر ملت غيور ايران مسئول بدانيم و كوچكترين مسامحه و خيانت را روا نداريم» ماده شانزدهم - هيئت رئيسه سني بلافاصله به انتخاب هيئت رئيسه دائم مپيردازد . ماده هفدهم - هيئت رئيسه دائم نيز مركب از 4 نفر: رئيس، نايب رئيس - دومنشي گه براي مدت دوسال با راي گيري مخفي و اكثريت نسبي انتخاب ميشوند . ماده هجدهم - مجلس خبرگان سالي يك بارحداقل بمدت پنج روز اجلاسيه رسمي دارد . ماده نوزدهم - درموارديكه هيئت رئيسه لازم بداند يا ده نفر ازاعضاء كتباً يپشنهاد كنند اجلاسيه فوق العاده تشكيل ميشود . ماده بيستم - وظيفه خبرگان در اجلاسيه هاي عادي خود اجراي اصل يكصدو يازدهم قانون اساسي و به بحث وتبادل نظر درباره مسائل مربوط به مرجعيت و رهبري و تبادل نظر براي يافتن بهترين شيوه عمل درجهت ايفاي اين مسئوليت خطير و يپشنهاد آن به مقام رهبري ميباشد . ماده بيست و يكم - اين قانون در بيست و يك ماده و شش تبصره درجلسه مورخ 10ر7ر59 فقهاي شوراي نگهبان تنظيم و براي تصويب نهايي به يپشگاه امام امت تقديم گرديد .
1
لطف الله صافي
2
يوسف صانعي
3
عبدالرحيم رباني شيرازي
4
احمد جنتي
5
غلامرضا رضواني