قانون بيمههاي اجتماعي روستائيان مصوب 1348,02,21 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
بوزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي اجازه داده ميشود بمنظور تأمين و اجراي بيمههاي اجتماعي در مورد روستائياني كه با اجراي قوانين و مقررات اصلاحات ارضي صاحب نسقهاي زراعتي خود شده يا بشوند سازمان بيمههاي اجتماعي روستائيان را كه در اين قانون سازمان ناميده ميشود تأسيس كند. سازمان داراي شخصيت حقوقي و استقلال كامل مالي و اداري است و بر اساس مقررات اينقانون طبق اصول بازرگاني اداره خواهد شد.
ماده 2 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
سازمان موظف است طبق مقررات اين قانون روستائيان مشمول ماده 1 و خانواده تحت تكفل و يا ولايت آنان را در مقابل حوادث ناشي ازكار، بيماريها، از كار افتادگي و فوت و ساير موارد بيمههاي اجتماعي بيمه كند.
ماده 3 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
اجراي هر يك از بيمههاي مندرج در ماده 2 اينقانون و تعيين افرادي كه از خانواده بيمه شده مشمول مقررات قانوني ميشوند بتدريج در مناطق مختلف مملكت و به تناسب توسعه امكانات و مقدورات دولت به پيشنهاد وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي و تصويب هيئت دولت اجرا خواهد شد.
ماده 4 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
شركتهاي تعاوني روستائي و شركتهاي سهامي زراعي طبق تشخيص و اعلام سازمان مكلفند روستائيان حوزه عمليات خود و يا تابع خود را نزد سازمان بيمه كنند و مسئول پرداخت حق بيمه مربوط بسازمان و مكلف به همكاري با آن هستند.
ماده 5 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
اركان سازمان عبارتند از:
1
شوراي عالي.
2
هيأت نظارت. 3 -رئيس سازمان كه به پيشنهاد وزير تعاون و امور روستاها و تصويب هيئت وزيران و بموجب فرمان همايوني منصوب ميشود.
تبصره (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
رئيس سازمان داراي يكنفر قائم مقام خواهد بود كه با تصويب وزير تعاون و امور روستاها منصوب ميشود. ماده 6 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - شورايعالي مركب از 7 نفر اشخاص مشروحه ذيل ميباشد. جلسات شورا حداقل با حضور 5 نفر از اعضاء تشكيل ميگردد و تصميمات آنباكثريت آراء لازمالاجرا ميباشد. وزير تعاون و امور روستاها كه رياست شورايعالي را بعهده خواهد داشت. وزير بهداري يا نماينده تامالاختيار او. وزير دارائي يا نماينده تامالاختيار او. رئيس سازمان سازمان شاهنشاهي خدمات اجتماعي يا نماينده تامالاختيار او. رئيس سازمان جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران يا نماينده تامالاختيار او. دو نفر از اشخاص بصير و مطلع در امور بيمههاي اجتماعي و مسائل درماني به پيشنهاد وزير تعاون و امور روستاها و تصويب هيئت وزيران براي مدتسه سال.
تبصره (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
جلسات شورايعالي با حضور لااقل دو سوم اعضاء مشروحه فوق و يا نمايندگان تامالاختيار آنان رسميت مي يابد و تصميمات باكثريت آراء اعضاء حاضر قابل اجرا ميباشد.
ماده 7 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
وظايف و اختيارات شورايعالي بشرح زير است: 1 - تصويب آئين نامه داخلي شورا. بند 2 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) - تصويب آئيننامههاي استخدامي و بيمه و بازنشستگي كاركنان سازمان و آئيننامههاي اجرائي اين قانون باستثناي آئيننامههائي كه تصويب آن بمراجع ديگر محول شده است. 3 - رسيدگي به بودجه و گزارش سود و زيان - ترازنامه سازمان و تصويب آنها. بند 4 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) - تعيين حقوق و مزاياي رئيس و قائم مقام و معاونين رئيس سازمان و هيئت نظارت. 5 - تصويب هر گونه برداشت از ذخائر سازمان و دريافت يا اعطاي وام و اعتبار. 6 - تصويب پيشنهاد خريد و فروش و انجام هر گونه معاملات نسبت باموال منقول و غير منقول سازمان. 7 - اتخاذ تصميم نسبت بمواردي كه مراجع مندرج در ماده 4 اينقانون بعلت قوه قاهره (فرس ماژور) قادر بپرداخت حق بيمه معوقه نبوده و يا پرداخت يكجاي آن خارج از حدود توانائي آنها باشد. 8 - اتخاذ تصميم نسبت به مطالبات مشكوك الوصول و يا لاوصول. 9 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) - اظهار نظر يا اتخاذ تصميم نسبت بهر موضوعي كه از طرف رئيس شورا يا رئيس سازمان در شورايعالي مطرح ميشود.
ماده 8 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
رئيس سازمان تشكيل ميشود از رئيس سازمان و دو نفر عضو كه براي مدت سه سال منصوب ميشوند و انتصاب مجدد و عزل آنان بلا مانع است. رياست رئيس سازمان نيز با رئيس سازمان است. رئيس سازمان به پيشنهاد وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي و تصويب هيأت وزيران و بموجب فرمان همايوني منصوب ميشود. دو نفر اعضاي رئيس سازمان از طرف وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي منصوب ميگردند. در صورت عزل يا فوت هر يك از اعضاي رئيس سازمان جانشين او براي بقيه مدت عضويت انتخاب ميشود.
ماده 9
وظايف رئيس سازمان بشرح زير است(منسوخه 02ˏ08ˏ1403) : 1 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - تهيه طرح آئيننامههائي كه تصويب آنها بموجب اين قانون در صلاحيت شوراي عالي است و پيشنهاد آن بشورا. بند 2 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - تهيه آئيننامههاي اداري داخلي كه پس از تصويب رياست شورايعالي قابل اجرا خواهد بود. 3 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - تنظيم بودجه ، گزارش سود و زيان و ترازنامه و تسليم آن به هيأت نظارت و شورايعالي. 4 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - اتخاذ تصميم در مورد تأسيس شعب يا نمايندگيها در حدود بودجه مصوب و انحلال شعب يا نمايندگي. بند 5 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - تهيه پيشنهاد در مورد بكار انداختن وجوه و ذخائر سازمان و بهرهبرداري از آنها و تسليم آن بشورايعالي. 6 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - اتخاذ تصميم در مورد ايجاد ساختمانهاي جديد و تعمير و يا تغيير ساختمانهاي موجود در حدود بودجه مصوب.
7
اظهار نظر يا اتخاذ تصميم در موارد ديگري كه از طرف رئيس سازمان در هيأت مطرح ميشود.
8
اتخاذ تصميم در مورد مسائل ديگري كه بموجب مفاد اينقانون و يا مصوبات شورايعالي در صلاحيت رئيس سازمان است. 9 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) - اتخاذ تصميم نسبت بكليه معاملاتي كه مبلغ آن از پانصد هزار ريال تجاوز نكند بدون مراجعه بشورايعالي.
ماده 10 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
رئيس سازمان مسئول اجراي مقررات اين قانون و مصوبات شوراي عالي بوده و داراي كليه اختيارات لازم براي اداره امور و حفظ حقوق و منافع سازمان ميباشد. رئيس سازمان نمايندگي سازمانرا در كليه مراجع قضائي و غير قضائي در مقابل اشخاص حقيقي يا حقوقي با حق توكيل دارد و ميتواند بمسئوليت خود حق امضاء و قسمتي از اختيارات خود را بقائم مقام و معاونين خود و ساير كارمندان تفويض كند.
ماده 11 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
هيئت نظارت مركب از سه نفر عضو خواهد بود كه به پيشنهاد وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي و تصويب شورايعالي براي مدت يكسال انتخاب ميشوند و تجديد انتخاب آنان بلا مانع است.
تبصره
در صورت فوت يا استعفاء هر يك از اعضاء هيأت نظارت جانشين او براي بقيه مدت بترتيب مقرر در اين ماده انتخاب خواهد شد.
ماده 12 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
وظائف هيأت نظارت بقرار زير است:
1
نظارت در اجراي اينقانون و تطبيق عمليات سازمان با مقررات مربوط.
2
اظهار نظر در مورد گزارش سود و زيان و ترازنامه و بودجه تنظيمي از طرف رئيس سازمان لااقل 15 روز قبل از طرح آنها در شورايعالي.
3
انجام وظايف ديگر كه بموجب آئين نامهها و مصوبات شورايعالي و يا دستور وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي به هيأت نظارت محول ميشود.
تبصره 1 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
هيأت نظارت مي تواند جهت انجام وظائف خود اطلاعات مورد لزوم را از سازمان بخواهد و رئيس سازمان و مسئولين دستگاههاي تابع او موظفند هر گونه مدارك يا اطلاعات و توضيحاتي را كه مورد نياز باشد در اختيار هيأت نظارت بگذارند.
تبصره 2 (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
در صورتيكه هيئت نظارت در اداره امور سازمان عملي را خلاف مقررات قانوني تشخيص دهد و يا بطرز عمل رئيس سازمان و يا اداره سازمان بطور كلي معترض باشد موضوع را بنحو حامع [جامع] و مستدل برئيس شورايعالي گزارش ميدهد و عندالاقتضاء در جلسات شورايعالي براي اداء توضيحات شركت ميكند.
تبصره 3
آئيننامه داخلي هيئت نظارت از طرف هيأت مزبور تهيه و بتصويب شورايعالي خواهد رسيد.
ماده 13 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
سازمان براي انجام وظائف خود داراي تشكيلات مركزي و شعب و نمايندگي خواهد بود كه بايد بتصويب وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي برسد.
ماده 14 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
سازمان ميتواند كارمندان دولت و مؤسسات بازرگاني وابسته بدولت و بانكها را با موافقت دستگاههاي مربوط و رعايت مقررات بسازمان منتقل و حقوق آنانرا بپردازد و در هر حال مدت خدمت كارمندان مزبور در سازمان بشرط آنكه كسور بازنشستگي را برابر مقررات مربوط بخود بپردازند جزء خدمت رسمي آنان منظور ميگردد.
ماده 15 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
منابع درآمد سازمان عبارتند از: 1 - حق بيمههاي دريافتي. 2 - درآمدهاي حاصل از وجوه و اموال متعلق بسازمان و درآمدهاي حاصل از بيمارستانها و آسايشگاهها و درمانگاههاي سازمان كه ممكنست از اشخاص بيمه نشده عايد گردد. 3 - كمكها و هداياي اعطاء شده بسازمان 4 - اعتبارات پيش بيني شده در برنامههاي عمراني براي رفاه و بيمه اجتماعي روستائيان باستثناي اعتباراتي كه براي انجام وظايف قانوني وزارتخانههاي بهداري و آباداني و مسكن منظور شده است. 5 - وجوه حاصل از محل زيان ديركرد بر اساس مقررات آئين نامهاي كه بتصويب شورايعالي خواهد رسيد.
تبصره 1
دولت مكلف است براي انجام وظايف مقرر در اين قانون هر سال اعتبار لازم را پيش بيني و در اختيار سازمان بگذارد.
تبصره 2
در روستاها و يا واحدهاي روستائي كه مقررات اينقانون بمورد اجرا گذاشته ميشود از كليه محصول كشاورزي و هر گونه عوايد ديگري كه در روستاها و واحدهاي روستائي مذكور تحصيل گردد يك درصد وصول و براي اجراي اينقانون در اختيار سازمان گذاشته ميشود.
ماده 16 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
مقررات مربوط بميزان حق بيمه و چگونگي پرداخت و وصول آن و حدود مسئوليت و تعهدات طرفين بيمه گر (سازمان) و بيمه گذار(طرف تعهد سازمان) طبق آئيننامه مربوط كه بوسيله وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي تهيه و به تصويب كميسيونهاي اصلاحات ارضي و دارائي مجلسين ميرسد تعيين خواهد شد.
تبصره (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
پس از فوت بيمه شده عضو شركت سهامي زراعي چنانچه خانواده تحت تكفل او در حوزه عمل شركتهاي سهامي زراعي مربوط اقامت داشته باشند مادام كه همسر و فرزندان اناث متوفي شوهر نكرده و فرزندان ذكور او بسن هيجده سال تمام نرسيدهاند و يا بعلل روحي و جسمي قادر بكار نيستند، حق بيمه سالانه خانواده روستائي متوفي كماكان بايد وسيله شركت سهامي زراعي مربوط به سازمان پرداخت شود و سازمان هم تعهدات درماني خود را نسبت بافراد خانواده تحت تكفل عضو شركتهاي سهامي زراعي انجام دهد.
ماده 17 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
مطالبات سازمان از بابت حق بيمه و خسارت تأخير و جرائم مقرر در اين قانون جزو ديون ممتازه است و قبل از ساير ديون بايد بسازمان تأديه شود.
تبصره
مقررات اين ماده شامل مزدي كه به كارگران كشاورزي بايد پرداخت شود نميگردد.
ماده 18 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
مطالبات مربوط بحق بيمه و خسارت تأخير ناشي از اجراي اينقانون در حكم مطالبات مستند باسناد لازمالاجراء بوده و بترتيب مقرر در آئيننامهاي كه از طرف سازمان تهيه و پس از تأييد وزير اصلاحات ارضي و تعاون روستائي بتصويب شورايعالي خواهد رسيد قابل وصول ميباشد.
ماده 19 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
سازمان ميتواند بموجب آئيننامهاي كه بنا به پيشنهاد رئيس سازمان بتصويب شورايعالي خواهد رسيد در مؤسسات درماني خود با دريافت هزينه معالجه بيماران ديگري را غير از بيمه شدگان بپذيرد.
ماده 20 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
سازمان ميتواند بمنظور اجراي تعهدات ناشي از بيمههاي مندرج در ماده (2) اين قانون تا هنگامي كه نتواند رأساً اقدام كند قراردادهاي لازم را با مؤسسات صلاحيتدار و مؤسسات بيمه و يا درماني و بهداشتي منعقد نمايد.
تبصره
در مناطقي كه جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران و سازمان شاهنشاهي خدمات اجتماعي داراي تشكيلات درماني ميباشند زارعين بيمه شده اين مناطق نيز ميتوانند كماكان برابر مقررات مربوط به آنها از خدمات درماني رايگان اين سازمانها استفاده كنند.
ماده 21
سازمان از پرداخت هر گونه ماليات و عوارض و حق تمبر و پرداخت هزينههاي دادرسي و نيم عشر اجرائي معاف است همچنين بيمه شدگان و بازماندگان بيمه شدگاني كه بموجب اين قانون و آئين نامه مربوط مستمري يا كمك دريافت ميكنند نسبت بوجوه دريافتي از پرداخت هر گونه ماليات و عوارض معاف هستند.
تبصره
كارمندان سازمان از لحاظ پرداخت ماليات و عوارض بر حقوق و مزايا مانند كارمندان دولت خواهند بود.
ماده 22 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
اين قانون بمدت پنجسال بصورت آزمايشي بمورد اجرا گذارده خواهد شد و در اين مدت بمنظور يافتن مناسبترين مقررات و شيوههاي اجرائي آن وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي موظف است همه ساله وسيله مركز تحقيقات روستائي خود (موضوع ماده 15 قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي) ارزيابي دقيقي از چگونگي و پيشرفت فعاليتهاي سازمان بيمههاي اجتماعي روستائيان و مسائل و مشكلات آن بعمل آورد و هر گاه در اين مدت دولت در اين قانون و مصوبات كميسيونها اصلاحاتي را ضرور بداند مراتب را جهت بررسي و تصويب بكميسيونهاي اصلاحات ارضي و تعاون روستائي مجلسين تقديم نمايد و اين اصلاحات پس از تصويب قابل اجرا خواهد بود. دولت مكلف است در پايان مدت پنجسال لايحه نهائي اين قانون را جهت تصويب مجلسين تقديم نمايد و مادام كه لايحه نهائي بتصويب نرسيده است مقررات اين قانون و اصلاحات كميسيونهاي مجلسين قابل اجراء است.
ماده 23 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
كارگران كشاورزي كه در خارج از محدوده شهرها در مشاغل كشاورزي فعاليت داشته و شغل اصلي آنها را فعاليت در امور كشاورزي تشكيل ميدهد و از اينطرق امرار معاش مينمايد نيز مشمول مقررات اين قانون ميباشند.
تبصره (منسوخه 08ˏ02ˏ1349) منسوخ ۱۳۴۹/۰۲/۰۸
مشاغل كشاورزي از نظر قانون بيمههاي اجتماعي روستائيان عبارتند از: الف - كليه كارهاي مربوط به آماده كردن زمين، آبياري، كاشت و داشت و برداشت، وجين، هرس - دفع آفات و عمليات نظير آنها براي نباتات يكساله يا چندساله زراعتي و باغي و جاليزي و تزئيني و جنگلي كه با دست يا ماشين انجام ميگيرد.
ب
كليه كارهاي مربوط به تهيه و توزيع آب از منابع سطحالارض و تحتالارض (وسيله دست يا ماشين) براي مصارف كشاورزي
ج
كليه عمليات مربوط بامور دامداري و دامپروري و پرورش طيور و امثال آن د - كليه فعاليتهائي كه به تشخيص شورايعالي مركز تحقيقات روستائي وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي (موضوع ماده 15 قانون تشكيل شركتهاي سهامي زراعي و ماده 4 اساسنامه مركز مذكور) شغل كشاورزي شناخته شوند.
ماده 24 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
كارگر كشاورزي از نظر اين قانون كسي است كه در مقابل دريافت مزد يا حقوق (نقدي يا جنسي و يا بطور مختلط) يا انعقاد قرارداد رسمي ويا عادي در مدت محدود و يا نامحدود براي كارفرماي كشاورزي اعم از شخص حقيقي يا حقوقي در يكي از مشاغل كشاورزي موضوع تبصره ماده 23اين قانون كار ميكند
تبصره (منسوخه 01ˏ03ˏ1350) منسوخ ۱۳۵۰/۰۳/۰۱
تشخيص عوايد مندرج در تبصره 2 ماده 15 و مشمولين ماده 23 اين قانون با وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي است و رئيس سازمان بيمههاي اجتماعي روستائيان از لحاظ ميزان حقوق و مزايا مانند معاونين وزارتخانهها خواهد بود.
ماده 25 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
در هر منطقه كه بر اساس مفاد ماده 3 قانون بيمههاي اجتماعي روستائيان اقدام لازم انجام ميشود كارفرمايان كشاورزي مكلفند كارگران خودرا نزد سازمان بيمههاي اجتماعي روستائيان بيمه كنند. پرداخت حق بيمه به نسبت سهمي كه طبق مقررات ماده 26 اين قانون پيشبيني شده است بعهده كارفرما خواهد بود. كارفرما سهم كارگر خود را از حقوق يا دستمزد او كسر و بانضمام سهمي [سهميه] خويش كلا بسازمان پرداخت مينمايد.
ماده 26 (منسوخه 02ˏ08ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۰۸/۰۲
مقررات مربوط بميزان حق بيمه و سهم كارفرمايان و كارگران كشاورزي و چگونگي پرداخت و وصول حق بيمه و تعهدات طرفين بيمهگر(سازمان) و بيمهگزار بر اساس مقررات آئيننامهاي خواهد بود كه وسيله وزارت اصلاحات ارضي و تعاون روستائي تهيه و بتصويب كميسيونهاياصلاحات ارضي و تعاون روستائي و دارائي مجلسين ميرسد. قانون فوق مشتمل بر بيست و دو ماده و ده تبصره پس از تصويب مجلس سنا در تاريخ 20ر1ر1348 در جلسه روز يكشنبه بيست و يكم ارديبهشت ماه يكهزار و سيصد و چهل و هشت مورد تصويب مجلس شوراي ملي قرار گرفت. رئيس مجلس شورايملي - عبدالله رياضي