قانون تاسيس كتابخانه عمومي در تمام شهرها مصوب 1344,10,29 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
شهرداريها مكلفند هر سال قبل از تقسيم اعتبارات شهرداري يك و نيم درصد از كل درآمد خود را براي تأسيس كتابخانه عمومي و قرائتخانه و خريد كتاب و اداره كتابخانه هر شهر اختصاص دهند و اگر كتابخانه عمومي شهر در حال حاضر موجود باشد و به انجمن كتابخانه عمومي واگذار گردد صرف يك و نيم درصد مزبور با رعايت مفاد اين قانون براي كمك و توسعه و تكميل همان كتابخانه مجاز است.
تبصره 1
براي نظارت در ساختن كتابخانه و خريد كتاب و لوازم مربوط و اداره آن در هر شهر انجمن كتابخانه كه داراي شخصيت حقوقي است تشكيل ميشود اعضاي انجمن مركب خواهند بود از رئيس فرهنگ و هنر نماينده انجمن شهر و نماينده شهرداري و چهار نفر از دانشمندان و معتمدين آن شهر كه با پيشنهاد رئيس اداره فرهنك[فرهنگ] و هنر و تصويب هيأت امناء مذكور در ماده 2 اين قانون انتخاب ميشوند رئيس فرهنك[فرهنگ] و هنر سمت رياست ودو نفر از اعضاء بسمت خزانهدار و دبير انتخاب خواهند شد تصميمات انجمن كه بتصويب اكثريت اعضاء رسيده باشد قابل اجرا خواهد بود اداره امور انجمن در شهر تهران با هيأت امناء مذكور در ماده 2 خواهد بود.
تبصره 2
خدمت چهار نفر منتخب كه ممكن است در شوراي آموزش و پرورش شهر نيز عضويت داشته باشند در انجمن كتابخانه افتخاري و براي مدت چهار سال است. هر گاه يكي از اعضاء فوت يا استعفا كند يا محكوميتي پيدا نمايد كه مستلزم محروميت او از حقوق اجتماعي باشد جانشين وي براي بقيه مدت بترتيب مقرر در تبصره 1- انتخاب ميشود.
تبصره 3
در هر شهر كه عمارت مناسب براي كتابخانه فراهم نباشد اعتبار از محل يك و نيم درصد و ساير وجوه حاصله در حساب مخصوص نگاهداري ميشود كه زير نظر انجمن كتابخانه منحصراً بمصارف تعيين شده در اين قانون برسد. انجمن كتابخانه مجاز است بطور اماني و يا از طريق مناقصه اقدام بساختن بناي كتابخانه نمايد. انجمن ميتواند براي تسريع در تأسيس كتابخانه عمومي باعتبار مبلغي كه از درآمد شهرداري محل جهت تأسيس كتابخانه اختصاص داده شده از بانكهاي مجاز وام دريافت كند و بمصرف ساختن بناي كتابخانه برساند و از اعتبار مربوط مستهلك نمايد.
تبصره 4
شهرداريها مكلفند مقدار مناسب از اراضي متعلق بخود را بتقاضاي انجمن كتابخانه براي ساختمان كتابخانه عمومي با حفظ مالكيت بلاعوض در اختيار انجمن مذكور بگذارند و در نقاطي كه شهرداري فاقد زمين باشد مؤسسات دولتي يا وابسته بدولت ميتوانند با تصويب هيئت وزيران زمين و ابنيه مورد تقاضا را براي كتابخانه عمومي بلاعوض واگذار نمايند. انجمن كتابخانه ميتواند با تصويب انجمن شهر زمين دريافتي از شهرداري را با زمين مناسبتر تعويض نمايد. ساختن بناي كتابخانه عمومي در شهرهائي كه پارك شهردار در پارك مجاز است و اگر شهرداريها در بارك[پارك] شهر داراي ساختمان مناسب باشند بايد به كتابخانه عمومي اختصاص دهند. (پارك شهربه باغات عمومي و ملي نيز اطلاق ميشود).
تبصره 5
وزارت فرهنگ و هنر مكلف ببذل مساعدتهاي مالي و معنوي براي توسعه كتابخانههاي عمومي شهرستانها است و بايد علاوه برهمكاري با هيأت امناي كتابخانههاي عمومي كشور از كتب و مجلات كه در اختيار دارد بهمه كتابخانههاي عمومي كشور برايگان بفرستد.
تبصره 6
مؤلفين و ناشرين كتب و مجلات و روزنامههاي شهر يك نسخه از نشريه چاپ شده خود را برايگان در اختيار كتابخانه عمومي شهر ولااقل چهار نسخه در اختيار وزارت فرهنك[فرهنگ] و هنر ميگذارند كه بين كتابخانههاي عمومي شهرستانها تقسيم شود.
تبصره 7
هر گونه اعانه نقدي يا كتاب يا اشياء ديگري كه از طرف اشخاص يا مؤسسات بكتابخانه اهداء ميشود بنام اهداءكننده در دفاتر ثبت و جزو اموال و درآمد عمومي كتابخانه محسوب ميشود. تبصره 8 (منسوخه 14ˏ11ˏ1348) - هيئت امناي كتابخانههاي عمومي كشور مجاز است در هر شهري كه كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان مبادرت بتأسيس كتابخانه كودك نموده است سالانه تا ميزان 20% از درآمد حاصل از سهميه 5ر1% درآمد شهرداري آن شهر را از تاريخ تصويب اين قانون بعنوان كمك بكتابخانه كودك در همان محل اختصاص دهد. و در صورتيكه كانون پرورش فكري كودكان و نوجوان بعداً اقدام بتأسيس كتابخانه كودك كند از تاريخ تأسيس كتابخانه كودك مقررات اين تبصره درباره آن كتابخانه اجرا خواهد شد.
ماده 2
براي راهنمائي و نظارت در انجام وظايف قانوني انجمنهاي كتابخانه هيأتي بنام هيأت امناء مركب از 7 نفر كه عضويت آنها افتخارياست بشرح زير در تهران تشكيل ميشود:
1
وزراي فرهنگ و هنر و كشور.
2
پنج نفر بنا به پيشنهاد وزير فرهنك و هنر و صدور فرمان همايوني براي مدت پنجسال. هيأت امناء دبيرخانهاي دارد كه اعضاء مورد احتياج آن را وزارتين فرهنگ و هنر و كشور از كارمندان خود بدون تحميل هيچگونه هزينهاي به بودجه انجمن كتابخانه تأمين مينمايند. هيأت امناء يك نفر را كه واجد صلاحيت باشد از بين خود و يا از خارج بنام دبير كل با اكثريت آراء براي مدت پنجسال انتخاب خواهند كرد. مسئوليت اداره امور دبيرخانه با دبير كل خواهد بود.
تبصره
آئيننامههاي اجرائي اين قانون و طرز استفاده از كتب كتابخانه و مدتي را كه متقاضي كتاب ميتواند كتاب مورد تقاضا را نزد خود نگاهدارد و ساير مقررات مالي و اداري كتابخانه و نحوه تشويق اهداءكنندگان كتب و اعانات و اموال ديگر به وسيله دبير كل تهيه و پس از تصويب هيأت امناء بموقع اجرا گذارده ميشود.
ماده 3
وزارتخانههاي فرهنگ و هنر و كشور مأمور اجراي اين قانون ميباشند. قانون بالا مشتمل بر سه ماده و هشت تبصره كه در جلسه روز پنجشنبه دوم ديماه يكهزار و سيصد و چهل و چهار بتصويب مجلسشوراي ملي رسيده بود در جلسه روز چهارشنبه بيست و نهم ديماه يكهزار و سيصد و چهل و چهار شمسي بتصويب مجلس سنا رسيد. رئيس مجلس سنا – مهندس شريف امامي