قانون تأمين وسائل و امكانات تحصيل اطفال و جوانان ايراني مصوب 1353,04,30 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1
كليه اطفال و جوانان ايراني كه واجد شرايط تحصيل ميباشند بايد بدون هيچگونه مانعي بتحصيل بپردازند و هيچكس نميتواند آنانرا از تحصيل باز دارد جز با مجوز قانوني.
ماده 2
در هر محل كه بر اساس قانون آموزش و پرورش عمومي اجباري و مجاني مصوب 6/ 5/ 1322 و اصلاحي آن مصوب 29 خردادماه 1350 موجبات تحصيل مراحل تعليمات ابتدائي و راهنمائي كه اجباري و مجاني است فراهم و اعلام شده باشد پدر يا مادر يا سرپرست قانوني كودك كه وظيفه نگاهداري و تربيت كودك بر عهده او ميباشد موظف است نسبت به ثبت نام و فراهم كردن موجبات تحصيل كودك تحت سرپرستي خود اقدام كند و در صورتيكه از انجام اين وظيفه خودداري نمايد وزارت آموزش و پرورش نسبت به ثبت اسامي كودكان مندرج در آمار ارسالي اداره كل ثبت احوال موضوع تبصره ماده 5 قانون آموزش و پرورش عمومي اجباري و مجاني و همچنين نسبت به ثبت نام كودك واجد شرايط تحصيل در مراحل اول و دوم موضوع ماده 2 قانون اصلاح قانون مذكور اقدام خواهد نمود.
ماده 3
پدر يا مادر يا سرپرست قانوني نوجوان كمتر از هيجده سال مكلف است به ثبت نام نوجواني كه دوره راهنمائي را طي نموده و طبق ضوابط وزارت آموزش و پرورش براي تحصيلات بالاتر مستعد شناخته ميشود اقدام نمايد و وسائل ادامه تحصيل او را فراهم كند و در صورت عدم تمكن مالي، دولت مكلف است امكانات لازم را براي ادامه تحصيل اين قبيل نوجوانان با رعايت ماده 6 اين قانون فراهم نمايد. مرجع و ضوابط تشخيص عدم تمكن مالي پدر يا مادر يا سرپرست در آئين نامه ايكه توسط وزارت آموزش و پرورش تهيه و بتصويب هيئت وزيران خواهد رسيد تعيين ميشود.
ماده 4
هر يك از پدر يا مادر يا سرپرست قانوني كودك و نوجوان كمتر از هيجده سال كه قانوناً مسئول پرداخت مخارج زندگي او ميباشد و با داشتن امكانات مالي از تهيه وسائل و موجبات تحصيل كودك يا نوجوان واجد شرايط تحصيل مشمول اين قانون در محلي كه موجبات تحصيل دوره هاي مربوط از طرف وزارت آموزش و پرورش فراهم شده باشد امتناع كند يا بنحوي از انحاء از تحصيل او جلوگيري نمايد بحكم مراجع قضائي كه خارج از نوبت رسيدگي ميكنند بجزاي نقدي از ده هزار ريال تا دويست هزار ريال و بانجام تكاليف فوق نسبت به كودك يا نوجوان محكوم خواهد شد. هرگاه پس از ابلاغ حكم پدر يا مادر يا سرپرست به تكليف مقرر در حكم دادگاه اقدام ننمايد يا پس از اجراي حكم مجدداً كودك يا نوجوان را از تحصيل باز دارد بحبس جنحه اي از يك تا سه سال و تأمين هزينه معاش و تحصيل كودك يا نوجوان خود محكوم خواهد شد.
تبصره
وجوه حاصل از جزاي نقدي موضوع اين ماده در اختيار شوراي آموزش و پرورش منطقه اي مربوط قرار ميگيرد تا جهت تكميل كتابخانه مدارس همان منطقه بمصرف برسد. ماده 5 (اصلاحي 11ˏ11ˏ1355) - تحصيلات فني و حرفه اي تا پايان دوره دانشبهري (فوق ديپلم) مجاني است.
تبصره (الحاقي 11ˏ11ˏ1355) الحاقی ۱۳۵۵/۱۱/۱۱
دانشجويان و دانش آموختگان فني و حرفه اي دوره دانشبهري مؤسسات آموزش عالي وابسته به وزارتخانه ها و مؤسسات و شركت هاي دولتي كه براي سازمان هاي دولتي مزبور كارمند فني تربيت خواهند كرد ملزم به انجام دادن تعهدي كه سپرده اند خواهند بود اين دسته از مؤسسات آموزش عالي بايد در آگهي پذيرش دانشجو اين استثنا را اعلام دارند. تشخيص رشته هاي فني و حرفه اي حسب مورد در وزارت آموزش پرورش با شوراي عالي آموزش و پرورش و در وزارت علوم و آموزش عالي با شوراي مركزي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كشور خواهد بود.
ماده 6
تحصيلات دوره متوسط غيرحرفه اي براي كسانيكه ميخواهند در دستگاههاي دولتي خدمت كنند مجاني خواهد بود مشروط بر اينكه اين افراد حداقل بمدت سنوات تحصيل براي دولت خدمت كنند ضوابط مربوط بخدمت در دستگاههاي دولتي و نحوه اجراي اين ماده طبق آئيننامه اي خواهد بود كه به پيشنهاد وزارت آموزش و پرورش به تصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.
ماده 7 (اصلاحي 30ˏ07ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۷/۳۰
دانشجويان و هنرجويانيكه بخواهند از آموزش رايگان در دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي داخل كشور استفاده نمايند مكلفند برابر مدتي كه از تحصيل رايگان استفاده كرده اند در ايران خدمت نمايند. در صورت استنكاف از انجام تمام يا قسمتي از خدمت مذكور بايد هزينه تحصيلات رايگان را تمام يا به تناسب مدتيكه خدمت نكرده اند بدولت بپردازند. دانشجويان و هنرجويانيكه مايل به استفاده از تحصيلات رايگان نيستند مكلف به پرداخت شهريه و هزينه تحصيلي ميباشند.
تبصره(الحاقي 30ˏ07ˏ1358) الحاقی ۱۳۵۸/۰۷/۳۰
آئيننامه مربوط به احتساب هزينه تحصيلات عالي و نحوه خروج از كشور افراد مذكور و نيز نحوه اشتغال آنان از طرف وزارت فرهنگ و آموزش عالي تهيه و پس از تصويب هيئت وزيران اجرا خواهد شد.
ماده 8 (اصلاحي 30ˏ07ˏ1358) اصلاحی ۱۳۵۸/۰۷/۳۰
دانشجويان و هنرجويان دانشگاهها، دانشكده ها و مؤسسات آموزش عالي وابسته به وزارتخانه ها و مؤسسات عام المنفعه كه براي خدمت در دانشگاهها، وزارتخانه ها، مؤسسات و شركتهاي مذكور آموزش ميبينند، مكلفند طبق تعهدنامه رسمي كه در بدو ورود برابر مقررات مربوط از آنان اخذ ميشود تعهدات خود را انجام دهند. در آگهي پذيرش دانشجو و هنرجو براي اين نوع مؤسسات، دانشگاهها و دانشكده ها و تعهدنامه مزبور بايد شرايط تحصيل و كيفيت و ضمانت اجراي تعهدات قيد شود.
ماده 9
محصليني كه با استفاده از كمك هزينه تحصيلي و يا مقرري نيروهاي مسلح شاهنشاهي بمنظور خدمت در ارتش شاهنشاهي - ژاندارمري كشور و شهرباني كشور تحصيل مينمايند از شمول مقررات اين قانون مستثني بوده و در هر مورد تابع مقررات سازمان متبوع خواهند بود. قانون فوق مشتمل بر نه ماده و يك تبصره پس از تصويب مجلس سنا در جلسه فوق العاده روز دوشنبه 17 /4/ 1353، در جلسه روز يكشنبه سي ام تيرماه يكهزار و سيصد و پنجاه و سه شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي