مأموريت ها و وظايف سازمان در چهارچوب ماده (۳) و تبصره هاي (۱) و (۳) آن در اين قانون به شرح زير مي باشد: ۱ ـ تعيين، تدوين، به روزرساني و نشر استانداردهاي ملي
تبصره 1
فهرست كالاها و تجهيزات پزشكي و استاندارد آنها به موجب آيين نامه اي خواهد بود كه با پيشنهاد سازمان و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به تصويب هيأت وزيران مي رسد.
تبصره 2
سازمان ملي استاندارد ايران به عنوان تنها مرجع رسمي اعطاي نشان حلال موظف است به منظور حصول اطمينان از انطباق استانداردهاي حلال با موازين فقه اسلامي و نظارت بر اجراي آن يك فقيه مجتهد متجزي صاحب نظر در مسائل حلال به شوراي نگهبان پيشنهاد و پس از تأييد فقهاي شوراي نگهبان با حكم رئيس سازمان براي چهار سال منصوب نمايد. اين حكم براي دوره هاي بعدي قابل تمديد مي باشد. حكم اين ماده نافي اختيارات و نظرات فقهاي شوراي نگهبان در اصل چهارم (4) قانون اساسي نيست. در مورد ذبح و صيد حلال رعايت ماده (6) قانون نظارت شرعي بر ذبح و صيد مصوب 14 / 12/ 1387 الزامي است. ۲ ـ مشاركت در تدوين استانداردهاي منطقه اي و بين المللي از طريق عضويت فعال در كميته هاي فني ۳ ـ انجام مطالعات تطبيقي براي دستيابي به تجارب ساير كشورها در حوزه هاي مرتبط با استانداردسازي 4 ـ توسعه استانداردهاي پژوهش محور در جهت ارتقاي كيفيت كالا و خدمات هماهنگ با استانداردهاي بين المللي 5 ـ انجام تحقيقات به منظور تدوين و به روزرساني استانداردها، بهبود روشها و سامانه ها با بهره گيري از توانمندي هاي بخشهاي درون و برون سازماني و اقدام به بومي سازي استانداردهاي بين المللي بر پايه الگوي اسلامي ـ ايراني پيشرفت
تبصره
پژوهشگاه استاندارد به عنوان بازوي تحقيقاتي سازمان بايد از طريق آزمايشگاههاي مرجع و تأييد صلاحيت شده نسبت به انجام پژوهش در زمينه بهبود استانداردهاي ملي و بومي سازي استانداردهاي منطقه اي و بين المللي اقدام كند. ۶ ـ آموزش و ترويج استانداردها و فراهم نمودن امكان دسترسي مردم به مشخصات و اطلاعات مربوط به استانداردهاي كالا و خدمات در سطح كشور ۷ ـ برنامه ريزي و نظارت بر امور اندازه شناسي قانوني كشور ۸ ـ ترويج سامانه بين المللي يكاها ( SI ) به عنوان سامانه رسمي اندازه شناسي قانوني در كشور و برسنجي (كاليبراسيون) وسايل سنجش ۹ ـ تجهيز و راه اندازي آزمايشگاههاي مرجع اندازه شناسي براي برسنجي وسايل و تجهيزات اندازه شناسي به عنوان تنها مرجع رسمي اين وظيفه در كشور ۱۰ ـ اعتباربخشي و تأييد صلاحيت كليه نهادهاي ارزيابي انطباق نظير آزمايشگاههاي آزمون و برسنجي، مؤسسات بازرسي كننده داخلي و خارجي (سورويانس) مؤسسات گواهي كننده محصول، مؤسسات گواهي كننده اشخاص حقيقي و حقوقي و مؤسسات گواهي كننده سامانه هاي مديريتي به عنوان تنها مرجع رسمي اين وظيفه در كشور ۱۱ ـ نظارت بر حسن اجراي استانداردهاي اجباري و كليه كالاها و خدمات داراي پروانه كاربرد علامت استاندارد ۱۲ ـ نظارت بر حسن اجراي استانداردهاي اختياري ۱۳ ـ بررسي كارشناسي پيشنهادهاي دستگاههاي اجرائي پيشنهاددهنده استانداردهاي اجباري جهت ارائه به شوراي عالي استاندارد 14 ـ تدوين،به روزرساني و نظارت بر اجراي استانداردهاي مصرف بهينه انرژي با مشاركت دستگاههاي تخصصي ذي ربط هماهنگ با استانداردهاي روز دنيا و مقتضيات كشوري ۱۵ ـ كنترل كيفيت كالاهاي صادراتي مشمول استاندارد اجباري به منظور فراهم نمودن امكان رقابت با كالاهاي مشابه خارجي و حفظ بازارهاي بين المللي ۱۶ ـ كنترل كيفيت كالاهاي وارداتي به منظور جلوگيري از ورود كالاهاي نامرغوب و حمايت از مصرف كنندگان و توليدكنندگان داخلي
تبصره
سازمان مي تواند جهت تسريع در روند واردات كالاهايي كه بر روي آنها توسط دستگاههاي تخصصي تأييد صلاحيت شده، آزمايش كيفي انجام مي شود، با دستگاههاي مزبور هماهنگي لازم و اقدام مشترك به عمل آورد. ۱۷ ـ آزمايش و تطبيق نمونه كالا و خدمات با استانداردهاي مربوط يا ضوابط و مقررات فني مورد قبول و در صورت لزوم استفاده از اظهارنظرهاي مقايسه اي از طريق آزمون كفايت تخصصي بين آزمايشگاهي و صدور گواهينامه هاي لازم
تبصره
سازمان مي تواند براي انجام آزمون هاي كفايت تخصصي بين آزمايشگاهي و همچنين آزمون نمونه هاي وارداتي و صادراتي و تجهيزات اندازه شناسي، از خدمات آزمايشگاههاي آزمون و برسنجي تأييد صلاحيت شده استفاده نمايد. ۱۸ ـ اندازه گيري سالانه نرخ رشد كيفيت محصولات اعم از كالا و خدمات با بهره گيري از معيارها و شاخصهاي معتبر و گزارش نتايج حاصل از ارزيابي ها به مراجع ذي ربط و جامعه ۱۹ ـ ساماندهي ساختار نظام مديريت كيفيت واردات و صادرات كشور با هدف رفع موانع فني در چهارچوب قوانين و مقررات مربوطه ۲۰ ـ تعيين جايزه ملي كيفيت و برگزاري مراسم مربوط و اعطاي جايزه مزبور به عنوان مرجع رسمي اين وظيفه در كشور
تبصره
برگزاري هرگونه همايش، هم انديشي (سمينار) و عناوين مشابه با موضوع استاندارد و كيفيت در كشور منوط به كسب مجوز از سازمان مي باشد. ۲۱ ـ تحول در ساختار و مراحل صدور مجوز كاربرد نشان استاندارد در راستاي به روزرساني رقابت پذيري و بهره گيري از فناوري هاي پيشرفته و درجه بندي كيفيت كالاهاي با نشان استاندارد 22 ـ بررسي و تشخيص اولويت هاي استانداردسازي در حوزه نيازهاي داخلي، صادراتي و وارداتي كشور 23 ـ ساماندهي نظام ارتقاي دانش، مهارت و تجربه در عرصه استانداردسازي به منظور ارتقاي كيفيت و استفاده از روشها و فناوري هاي نوين در فرآيند توليد ۲۴ ـ فراهم نمودن امكان نظارت هاي مردمي بر كيفيت كالاها با نشان استاندارد ملي به منظور ارتقاي كيفيت توليد كالا و خدمات ارائه شده ۲۵ ـ برنامه ريزي و هماهنگي لازم جهت بهره مندي از توانمندي هاي علمي و پژوهشي دانشگاهها و مراكز آموزشي و پژوهشي كشور به منظور توسعه دانش استاندارد و بهره گيري از رويكردهاي فناوري هاي نوين در عرصه استانداردسازي كشور