مجازاتهاي مقرر در ماده 2 در موارد زير اعمال نخواهد شد : الف - موارد استثنائي آلودگي كه بخاطر رفع خطر از كشتي و يا نجات جان اشخاص ضروري و غير قابل اجتناب تشخيص داده شود مشروط بر آنكه اولاًميزان آلودگي با خطري كه كشتي و يا سرنشينان را تهديد ميكرده است متناسب باشد و ثانياً پس از وقوع اقدامات فوري بمنظور جلوگيري و رفع آثارآن صورت گرفته باشد. ب - آلودگي غير عمدي كه درنتيجه نشتي پيشبيني نشده و يا معلول خرابي و خلل اتفاقي كشتي و يا خطوط لوله و يا تأسيسات باشد مشروط برآنكه پس از وقوع اقدامات فوري بمنظور جلوگيري و رفع آثار آن صورت گرفته باشد.
تبصره
در كليه موارد مذكور در بالا مسئولين مكلف خواهند بود كه جريان امر را فوراً به مقامات صلاحيتدار نزديكترين بندر ايران اطلاع دهند درغير اينصورت متخلفين به حداقل مجازات مذكور در ماده دو محكوم خواهند شد. ج - در مورد تخليه يا نشت از كشتيهاي غير نفتكش در حال حركت در صورت احراز كليه شرايط زير :
1
شدت تخليه يا نشست محتوي نفتي از شصت ليتر در هر ميل دريائي تجاوز نكند.
2
نسبت نفت موجود در مخلوط نفتي از يك در ده هزار تجاوز نكند.
3
تخليه يا نشت در فاصله حداقل 12 ميلي از نزديكترين نقطه درياي ساحلي ايران صورت گيرد . د - در مورد تخليه يا نشت از نفتكشهاي در حال حركت در صورت احراز كليه شرايط زير :
1
شدت تخليه يا نشت محتوي نفتي از شصت ليتر نفت در هر ميل دريائي تجاوز نكند.
2
مقدار كل نفت مخلوط با آب توازن تخليه شده از نفتكش از يك سي هزارم ظرفيت بارگيري آن تجاوز نكند.
3
فاصله نفتكش از نزديكترين نقطه ساحل ايران بيش از پنجاه ميل باشد.
تبصره
تخليه يا نشت از قسمت تحتاني موتور خانه، تلمبه خانه، نفتكش تابع حكم مقرر در بند ج اين ماده خواهد بود. ه - در مورد تخليه آب توازن از مخزن نفتكش در صورتيكه پس از حمل آخرين محموله بطوري پاك شده باشد كه مواد تخليه شده از آن بفرض متوقف بودن نفتكش در آب تميز و آرام در روزي كه هوا صاف باشد اثر مشهودي از نفت و فضولات آن بر سطح يا زير آب يا سواحل مجاور باقي نگذارد. در صورتيكه كشتي مجهز بدستگاه وارسي باشد يا آب توازن در بندر تخليه شود بايد قبلاً با اندازهگيري يا آزمايش آب توازن معلوم شود كه نسبت نفت موجود در آن از 15 قسمت در ميليون تجاوز نكند. و - در مورد تخليه يا نشت از لولهها، سكوهاي حفاري، جزاير مصنوعي،مخازن يا ساير تأسيسات در نتيجه قوه قهريه (فرس ماژور) مشروط برآنكه قبلاً كليه اقدامات احتياطي انجام شده و پس از وقوع هم اقدامات فوري بمنظور جلوگيري و رفع آثار آن صورت گرفته باشد.