موارد صدور پروانه بهره برداري اجباري به شرح زير است: 1 - اقتضاي مصالح ملي و منافع عمومي: درمواردي كه با نظر بالاترين مقام دستگاه اجرائي مربوط، مصالح ملي و منافع عمومي (مانند امنيت ملي، تغذيه، بهداشت يا توسعه ساير بخش هاي اقتصاد كشور) اقتضاء كند كه دستگاه اجرائي يا اشخاص ثالث معين از اختراع بهره برداري كنند. 2 - اتخاذ رويه هاي ضد رقابتي: در صورتي كه بهره برداري مالك اختراع يا اشخاص مجاز از طرف او، مغاير با رقابت آزاد باشد و بالاترين مقام دستگاه اجرائي مربوط، بهره برداري از اختراع را رافع مشكل تشخيص دهد. 3 - كوتاهي بهره برداري اختراع در ايران: هنگامي كه سه سال از تاريخ تسليم اظهارنامه اختراع يا دو سال از تاريخ صدور گواهينامه اختراع گذشته و مخترع، بدون عذر موجه در ايران از آن بهره برداري نكرده يا به ميزان كافي عرضه نكرده باشد. در محاسبه مهلت حمايت، مهلتي كه طولاني تر است بايد منظور گردد. 4 - وجود اختراعات وابسته: در مواردي كه اختراع مؤخّر كه متضمن پيشرفت مهم فني است و اهميت اقتصادي قابل توجهي دارد بدون استفاده از يك اختراع مقدم، قابل بهره برداري نباشد.