قانون شوراهاي محلي مصوب 1358/4/2 مصوب 1358,04,02 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده ۱ (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
به پيروي از آيه «و امرهم شوري بينهم» و اصل شوراها در قانون اساسي، شوراهاي ده، بخش، شهر، شهرستان و استان، برمبناي تقسيم جغرافيائي و سياسي كه در قوانين معين است، در سراسر كشور تشكيل ميشود.
ماده 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شوراهاي محلي براي مدت دو سال بترتيب زير انتخاب ميشوند و تجديد انتخاب اعضاي آن براي يك دوره مانعي ندارد. 1 ـ شوراي هر ده از طرف اهالي بطور مستقيم انتخاب ميشود و تعداد اعضاي آن پنج نفر است. شوراي مركز بخش در صورتيكه تعداد سكنه آن از يكهزار نفر تجاو ز كند تا حداكثر هفت نفر افزايش مييابد. 2 ـ شوراي هر بخش از نمايندگان منتخب شوراهاي ده كه در حوزه آن بخش قرار دارند تشكيل ميشود و هر شوراي ده يك نماينده در آن دارد.
تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
تعداد اعضاي شوراي بخش حداكثر 15 نفر خواهد بود و اگر تعداد نمايندگان شوراهاي ده از اين حد تجاوز كند بايد ميان خود 15 نفر را انتخاب كنند. 3 ـ شوراي شهر بطور مستقيم از طرف ساكنين آن انتخاب ميشود. حداقل تعداد اعضاي شورا هفت نفر است و براي شهرهائي كه بيش از 300 هزار نفر جمعيت دارد به نسبت هر صد هزار نفر يك نماينده افزو ده ميشود. ولي تعداد نمايندگان در هيچ صورتي نبايد از بيست نفر تجاو ز كند. 4 ـ شوراي شهرستان از نمايندگان منتخب شوراي شهر و شوراهاي بخش حوزه آن شهرستان تشكيل ميشود بدين ترتيب كه شوراي هر بخش يكي از اعضاي خود را براي شركت در شوراي شهرستان انتخاب ميكند و شوراي شهر چنانچه جمعيت آن از صد هزار نفر تجاوز نكند سه نفر از اعضاي خود را انتخاب و به شوراي شهرستان اعزام ميكند. در صورتيكه جمعيت شهر از صد هزار نفر تجاوز كند به ازاء هر صد هزار نفر اضافي يك نماينده اضافي اعزام خواهد كرد و لي در هر حال تعداد اعضاي منتخب شوراي شهر از 7 نفر تجاوز نخواهد كرد. 5 ـ شوراي استان از نمايندگان منتخب شوراهاي شهرستان تشكيل ميشود بدين ترتيب كه شوراي هر شهرستان مادام كه تعداد اعضاي آن از هفت نفر تجاوز نكرده باشد يك نماينده و به ازاء هر 3 عضو بيش از هفت نفر يك نماينده اضافي از ميان اعضاي خود انتخاب به شوراي استان اعزام خواهد داشت.
ماده 3 (منسوخه 19ˏ12ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۹
انتخابات شوراها قطع نظر از و يژگيهاي مذهبي، نژادي و زباني انجام ميشود و تمام ساكنان محل حق دارند در آن شركت كنند. كسي ساكن محل بشمار ميرو د كه لااقل شش ماه قبل از شروع انتخابات در آنجا مقيم باشد.
ماده 4 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
حداقل سن انتخاب كنندگان 16 سال تمام و حداقل سن انتخاب شوندگان 25 سال تمام خواهد بود.
ماده 5 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شوراي ده كدخدا را انتخاب ميكند و بعنوان مشاور و ناظر نيز او را در انجام و ظايفش ياري ميدهد عزل كدخدا نيز با شوراي ده است.
ماده 6 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
بخش دار هر بخش از طرف فرماندار تعيين ميشود و در حدود و ظايف و اختيارات شوراي بخش ملزم به اجراي تصميمات شورا خواهد بود.
ماده 7 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شوراي بخش حق دارد در حدو د قوانين و تصميمات شوراي شهرستان، آئيننامه هاي لازم را براي حفظ و عمران مزارع، باغها، مراتع، اماكن عمومي و راههاي فرعي روستائي و نيز شيوه عادلانه و تقسيم آبهاي مباح و ضع نمايد و بر كار شوراهاي ده نظارت كند.
ماده 8 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شهردار هر محل بوسيله شوراي آن محل انتخاب ميشود.
ماده 9 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
فرماندار و استاندار و ساير مقامات كشوري كه از طرف دو لت مركزي تعيين ميشوند، در حدود اختيارات و و ظايف شوراي شهرستان يا استان، باجراي تصميمات اين شوراها ملزم خواهند بود.
ماده 10 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
تغيير شهردار منوط به تصميم شوراي شهر است.
ماده 11 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
نظارت بر كار شهردار و انجمن هاي محلي و تقسيم كار بين آنها بر عهده شوراي شهر است. اين شورا حق دارد براي كليه امور مربوط به شهرداري، در حدود قوانين و تصميمات شوراي شهرستان آئيننامه وضع كند.
ماده 12 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شوراي شهرستان حق دارد علاو ه بر نظارت بر كار شوراهاي بخش حوزه خود ،درباره امور زير آئيننامه و ضع كند. 1 ـ امور فرهنگي، مانند چگونگي استفاده از بناهاي تاريخي و مذهبي، حفظ و اشاعه هنرهاي بومي و محلي و زبان و آداب و رسوم قومي. 2 ـ امور آموزشي، مانند ميزان و كيفيت تدريس زبان محلي و شيوه تعليمات مذهبي، آموزش هنرها و صنايع بومي در دبستانها و دبيرستانها، ايجاد مؤسسات آموزشي در حدود سياست عمومي آموزشي كشور و بودجه آن شهرستان. 3 (منسوخه 05ˏ08ˏ1399) ـ امور بهداشتي و درماني، مانند آئيننامه هاي بهداشتي مربوط به اماكن عمومي و فرو شندگان مواد غذائي و رستورانها و تاسيس و اداره بيمارستانها و نظارت بر كار پزشكان و دارو فروشان. 4 ـ كار و صنعت و كشاورزي، در حدود سياست هاي عمراني كشور و قوانين و آئيننامه هاي كار. 5 ـ وضع عوارض منطقه اي در سطح شهرها و رو ستاها. 6 ـ ايجاد راههاي ارتباطي روستائي و حفاظت از آنها. 7 ـ وضع آئيننامه هاي خلافي، براي تضمين مصوبات شورا و تعيين كيفر تخلفات مربوط به رانندگي و مبارزه با گرانفرو شي.
ماده 13 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
شوراي استان، گذشته از نظارت بر كار شوراها در سطح استان و ايجاد هماهنگي بين آنها حق دارد در موارد زير آئيننامه وضع كند.
1
اصول كلي حاكم بر اداره شوراها و تعيين ضوابط مشترك در تمام زمينه هاي موضوع صلاحيت شوراي شهرستان در سطح استان.
2
تحصيلات عاليه و تحقيقات دانشگاهي و متناسب ساختن اين تعليمات با مقتضيات طبيعي و اجتماعي و اقتصادي استان.
3
ايجاد راههاي ارتباطي بين شهري و حفاظت راههاي آهن و شوسه عمومي و بنادر و فرودگاهها در سطح استان.
ماده 14 (منسوخه 19ˏ12ˏ1403) منسوخ ۱۴۰۳/۱۲/۱۹
آئيننامه هاي شوراي بخش و شهر نبايد با آئيننامه كلي شوراي شهرستان، و آئيننامه شوراي شهرستان نبايد با اصول و ضوابط شوراي استان مخالف باشد. عاليترين دادگاه هر محل ميتواند در خصوص تعارض آئيننامه ها تصميم بگيرد و در صورت لزو م آئيننامه هائي را كه برخلاف مقررات شوراي بالاتر وضع شده است ابطال كند.
ماده 15
شوراي هر محل، ضمن رعايت اصول كلي و شالوده هاي اساسي كه از طرف دولت مركزي يا هر وزارتخانه تعيين ميشود در امر وصول مالياتهاي مستقيم، بجز مالياتهاي مربوط به درآمدهاي ملي، و مصرف آن و نيز مصرف بودجه كلي محل كه از طرف دولت مركزي تعيين ميشود .بر عمليات مأمورين دولتي نظارت خواهد داشت.
ماده 16 (اصلاحي 31ˏ04ˏ1359) اصلاحی ۱۳۵۹/۰۴/۳۱
وضع قوانين مربوط به سياست عمومي دولت درباره صلاحيت شوراها و اصولي كه بايد براي حفظ حاكميت ملي و نظم عمومي و مصالح ملي از طرف شوراهاي محلي رعايت شود با مجلس شوراي اسلامي است و آئيننامه هر شوري در صورتي اعتبار دارد كه با اين قوانين مخالف نباشد.
ماده 17 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400) منسوخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۰
اجراي اين لايحه قانوني در مرحله نخست از شوراهاي شهر آغاز ميشود و در اين مرحله شوراي استان نيز از نمايندگان منتخب شوراهاي شهر هر استان تشكيل ميگردد. نخست وزير