قانون مربوط باساسنامه مؤسسه بينالمللي انرژي اتمي مصوب 1337,03,06 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
اساسنامه مؤسسه بينالمللي انرژي اتمي كه در تاريخ 26 اكتبر 1956 مقر سازمان ملل متحد ( نيويورك) امضاء شده و مشتمل بر 23ماده و يك ضميمه ميباشد و به امضاي نماينده ايران هم رسيده است تصويب و بدولت اجازه الحاق را ميدهد. قانون فوق كه مشتمل بر ماده واحده و متن اساسنامه ضميمه است پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز 3 شنبه ششم خرداد ماه يكهزار و سيصدو سي و هفت بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. نايب رئيس مجلس شوراي ملي - امانالله اردلان اساسنامه مؤسسه بينالمللي انرژي اتمي ماده اول در تأسيس موسسه اصحاب اين اساسنامه يك مؤسسه بينالمللي انرژي اتمي كه من بعد در اين اساسنامه بنام مؤسسه خوانده خواهد شد طبق مباني و شرايط مصرحه ذيل تأسيس ميكنند: ماده دوم در مقاصد مؤسسه خواهد كوشيد كه سهم انرژي اتمي را در صلح سلامت و سعادت سراسر جهان تسريع كند و توسعه بخشد و تا جائي كه بدان قادر باشد كسب اطمينان خواهد كرد كه هر كمكي كه بوسيله مؤسسه يا بنا بتقاضاي آن و يا تحت سرپرستي و نظارت آن بعمل خواهد آمد براي پيشرفت هيچ منظور نظامي مورد استفاده قرار نگيرد. ماده سوم در وظائف الف - مؤسسه مجاز است:
1
تحقيق درباره انرژي اتمي و توسعه آن و استفاده عملي از آن را براي مقاصد غير نظامي در سراسر جهان تشويق و مساعدت نمايد و در صورتيكه ازمؤسسه تقاضا شده باشد جهت تأمين انجام خدمات يا تهيه مواد و وسائل و تأسيسات براي يك عضو مؤسسه از طرف عضو ديگر بعنوان واسطهعمل كند و نيز جهت تحقيق در انرژي اتمي و توسعه آن و استفاده عملي از آن در مقاصد غير نظامي هم عمل يا خدمت مفيدي را انجام دهد.
2
بمنظور تأمين وسائل تحقيق درباره انرژي اتمي و توسعه آن و استفاده عملي از آن در مقاصد غير نظامي و از جمله توليد نيروي برق با توجه لازم به احتياجات نواحي عقب مانده جهان طبق اين اساسنامه مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيسات ضروري را تدارك و تحويل نمايد.
3
مبادله اطلاعات علمي و فني را جهت استفاده از انرژي اتمي در مقاصد غير نظامي تسهيل كند.
4
مبادله و تعليم دانشمندان و كارشناسان را در زمينه استفاده غير نظامي از انرژي اتمي تشويق نمايند.
5
جهت حصول اطمينان بر اينكه مواد شكافت پذير (1) مخصوص و ساير مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيسات واطلاعاتي كه بوسيله موسسه يا طبق تقاضاي آن و يا تحت سرپرستي و نظارت آن تدارك شده در پيشرفت هيچ منظور نظامي مورد استفاده قرار نگيرد تدابير احتياطي اتخاذ و اجرا كند و اين تدبير احتياطي را طبق تقاضاي اصحاب اين اساس نامه بر قراردادهاي دو يا چند جانبه مشمول دهد و يا بنا برتقاضاي يك دولت هر گونه فعاليت آن دولت را در زمينه انرژي اتمي مشمول اين تدابير احتياطي سازد.
6
براي حفظ سلامتي و تقليل مخاطرات جاني و مالي و (از جمله درباره شرايط كار) با مشورت و عنداللزوم با همكاري مقامات صالح سازمان ملل متحد و موسسات تخصصي مربوطه آن مقرراتي اساسي (استاندار) وضع و يا اقتباس نمايد و جهت اجراي اين مقررات اساسي چه در مورد عملياتخود موسسه و چه مورد عمليات مربوط باستعمال مواد و استفاده از خدمات و تجهيزات و تأسيسات و اطلاعاتي كه بنابر تقاضاي مؤسسه يا تحت نظارت و سرپرستي آن بعمل ميآيد تدابير لازم اتخاذ كند و نيز ترتيب مقتضي بدهد كه بر حسب تقاضاي اصحاب و اين اساسنامه و مقررات اساسيمزبور در مورد عمليات مربوط بقراردادهاي دو يا چند جانبه و همچنين در صورت تقاضاي يك دولت در مورد كليه عمليات آن دولت در زمينة انرژياتمي به موقع اجراء درآيد.
7
هر گاه در يك منطقه بخصوص وسائل و تأسيسات و تجهيزات موجوده غير كافي و يا استفاده از آن فقط تحت شرايطي ميسر باشد كهرضايت بخش شناخته نشود هر نوع وسائل و تأسيسات و تجهيزاتي كه جهت انجام اقدامات مجاز مؤسسه مفيد باشد تهيه و يا ايجاد كند. ب - مؤسسه ضمن انجام وظائف خود:
1
در فعاليتهاي خود بقسمي عمل خواهد كرد كه با هدفها و اصول سازمان ملل متحد بمنظور پيشرفت صلح و تعاون بينالمللي و يا سياست متخذهاز طرف ملل متحد بمنظور تحقق يك خلع سلاح تضمين شده در سراسر جهان و با ساير قراردادهاي بينالمللي كه بمنظور اجراي چنين سياستهائي بوجود آمده است منطبق باشد.
2
براي حصول اطمينان از اينكه مواد شكاف پذير مخصوصي كه مؤسسه دريافت ميدارد جز در مقاصد غير نطامي[نظامي] بمصرف نخواهد رسيد براستعمال مواد مزبور نظارت برقرار خواهد ساخت.
3
منابع و ذخاير خود را در سراسر جهان بقسمي توزيع خواهد كرد كه استعمال مؤثر و تا حداكثر استفاده عموم از مصرف آن در جميع مناطق جهان با توجه باحتياجات مخصوص نواحي عقبافتاده جهان تأمين گردد.
4
گزارشهاي ساليانهاي از فعاليت هاي خود بمجمع عمومي سازمان ملل و عندالاقتضا بشوراي امنيت تسليم خواهد كرد و هر گاه در حدود فعاليت هاي مؤسسه مسائلي پيش آيد كه در صلاحيت شوراي امنيت باشد موسسه شوراي مزبور را كه مسئوليت اصلي صلح و امنيت جهان را بعهده دارد از آنمستحضر خواهد ساخت و همچنين مؤسسه ميتواند اقداماتي را كه طبق اين اساسنامه بدان مجاز ميباشد و از جمله اقداماتي كه در بند 3 از ماده 12پيشبيني شده بعمل آورد.
5
گزارشهائي را بشوراي اقتصادي و اجتماعي و ساير مقامات ملل متحد در خصوص مسائلي كه در صلاحيت آنها است تسليم مينمايد پ - كمكي را كه مؤسسه ضمن انجام وظائف خود باعضاء خود ميكند مقيد بهيچ شرط سياسي و اقتصادي و نظامي يا هر شرط ديگري كه مغاير بامقررات اين اساسنامه باشد نخواهد نمود ت - بشرط رعايت اين اساسنامه و مقررات قراردادهائي كه بين يك دولت يا دستهاي از دولتها طبق مقررات اين اساسنامه يا موسسه منعقد شده باشد موسسه فعاليت هاي خود را با توجه بحق حاكميت دولتها بعمل خواهد آورد. ماده چهارم در عضويت الف - اعضاء موسس اين موسسه عبارتند از دولي كه عضو سازمان ملل متحد يا يكي از موسسات تخصصي آن بوده و اين اساسنامه را در ظرف نود روز از تاريخي كه براي امضاء آماده ميشود امضاء و سند تصويب را تسليم نموده باشند
ب
اعضاء ديگر مؤسسه دولتهائي هستند كه اعم از داشتن يا نداشتن عضويت در سازمان ملل متحد يا يكي از مؤسسات تخصصي آن عضويت آنها بنا بتوصيه هيئت مديره از طرف كنفرانس عمومي تصويب شود و سند الحاق باين اساسنامه را تسليم نمايند هنگام توضيح يا پذيرفتن دولتي بعضويت مؤسسه هيئت مديره و كنفرانس عمومي درباره قدرت و تمايل آندولت بايفاي تعهداتي كه باعضاء مؤسسه تعلق خواهد گرفت با توجه بقدرت و تمايل آندولت به اجراي مقاصد و اصول منشور ملل متحد اتخاذ تصميم خواهد كرد
پ
مؤسسه بر اصل تساوي حق حاكميت جميع اعضاء آن مبتني ميباشد و براي اينكه حقوق و امتيازات ناشي از عضويت مؤسسه براي كليه اعضاء تأمين گردد جميع اعضاء موظفند تعهداتي را كه طبق اين اساسنامه بعهده گرفتهاند با حسن نيت اجرا كنند ماده پنجم در كنفرانس عمومي الف - يك كنفرانس عمومي مركب از نمايندگان كليه اعضاء مؤسسه يا بصورت عادي ساليانه و يا بر حسب دعوت مدير كل كه طبق تقاضاي هيئت مديره يا اكثريت اعضاء بعمل خواهد آمد بصورت فوقالعاده انعقاد خواهد يافت محل اجلاس اين كنفرانس مقر دائمي مؤسسه خواهد بود مگر اينكه كنفرانس عمومي تصميم ديگري اتخاذ كند ب - هر يك از اعضاء درين كنفرانس ها يكنفر نماينده خواهد داشت كه ميتواند از اعضاء عليالبدل و مشاوريني همراه خود داشته باشد هزينه حضور هر نمايندگي بوسيله عضو ذينفع تأديه خواهد شد پ - كنفرانس عمومي در آغاز هر دوره اجلاسيه يكنفر رئيس و متصديان ديگري را كه لازم باشد انتخاب خواهد كرد و اين منتخبين در طول دوره اجلاسيه انجام وظيفه خواهند نمود كنفرانس عمومي با رعايت مقررات اين اساسنامه نظامنامه داخلي خود را وضع مينمايد. هر عضو داراي يك رأيخواهد بود. تصميمات مربوط بمسائلي كه در بند ح از ماده 14 و قسمت يك بند پ از ماده 18 و بند ب از ماده 19 پيشبيني شده باكثريت دو ثلث اعضاء حاضر و رأي دهنده اتخاذ خواهد شد تصميمات مربوط بمسائل ديگر از جمله اينكه كدام مسائل يا كدام دسته از مسائل جديد بايد باكثريت دو ثلث آراء حل شود منوط باكثريت آراء اعضاء حاضر و رأي دهنده خواهد بود حد نصاب با اكثريت اعضاء حاصل ميگردد ت - كنفرانس عمومي ميتواند كليه مسائل و اموري را كه در حدود اين اساسنامه بوده و يا باختيارات و عمليات يكي از مقامات پيشبيني شده در ايناساسنامه ارتباط داشته باشد مورد بحث قرار دهد و باعضاء مؤسسه و هيئت مديره و يا بهر دو در باب مسائل و امور مزبور توصيههائي بنمايد ث - كنفرانس عمومي
1
اعضاء هيئت مديره را طبق ماده 6 انتخاب ميكند
2
پذيرش اعضاء جديد را طبق ماده 4 تصويب مينمايد
3
امتيازات و حقوق هر عضو را طبق ماده 19 معلق ميسازد
4
گزارش ساليانه هيئت مديره را مورد مداقه قرار ميدهد
5
طبق ماده 14 بودجه مؤسسه را بنا بتوصيه هيئت مديره تصويب مينمايد و يا اين كه بودجه مزبور را كلاً يا جزئاً بضميمه توصيههاي خود بهيئت مديره اعاده ميدهد كه از نو بكنفرانس تقديم كنند
6
گزارش هائي كه بايد بسازمان ملل متحد تسليم شود بطوري كه در قرارداد مربوط بمناسبات مؤسسه با سازمان ملل پيشبيني شده باستثناي گزارشهاي مذكوره در بند ب از ماده 12 را تصويب ميكند و يا آنرا بضميمه توصيههاي خود بهيئت مديره عودت ميدهد
7
هر قراردادي را كه بين مؤسسه و سازمان ملل يا موسسات ديگر بسته ميشود بطوريكه در ماده 16 پيشبيني شده تصويب ميكنند يا آنرا بضميمه توصيههاي خود بهيئت مديره اعاده ميدهند و هيئت مديره آنرا مجدداً بكنفرانس عمومي تقديم مينمايد
8
قواعد و حدودي را كه هيئت مديره ميتواند در حيطه آن طبق بند ج از ماده 14 مبادرت باستقراض نمايد و نيز شرايط قبول وجوهي كه داوطلبانه بمؤسسه تقديم ميشود و همچنين طبق بند ج از ماده 14 طريق مصرف وجوه عمومي مذكور در آن بند را تصويب ميكند
9
اصلاحات در اين اساس نامه را طبق بند پ از ماده 18 تصويب ميكند.
10
انتصاب مدير كل را طبق بند الف از ماده 7 تصويب مينمايد ج - كنفرانس عمومي صلاحيت دارد
1
درباره هر مطلبي كه هيئت مديره بخصوص براي كسب تكليف بكنفرانس عمومي احاله ميكند اخذ تصميم نمايد
2
موضوعاتي را براي بررسي بهيئت مديره ارجاع و يا از هيئت مزبور تسليم گزارشهائي را درباره هر موضوعي كه به عمليات موسسه مربوط باشد درخواست كند. ماده ششم در هيئت مديره: اول (اصلاحي 28ˏ01ˏ1367) - هيئت مديرهاي كه بعلت انقضاي دوره بايد كنار رود براي عضويت در هيئت مدبره 10 نفر از اعضاء را كه در تكنولوژي انرژي اتمي منجمله توليد مواد خام از سايرين مجربتر باشند تعيين ميكند. بعلاوه هر يك از مناطقي كه ذيلا ذكر ميشود براي عضويت در هيئت مديره عضوي را كه درتكنولوژي انرژي اتمي و منجمله توليد مواد خام مجربتر باشد. بشرط آنكه منطقه مزبور نمايندهاي در ميان 10 عضو مذكور در فوق نداشته باشد معين مينمايد.
1
آمريكاي شمالي.
2
آمريكاي لاتين.
3
اروپاي غربي.
4
اروپاي شرقي.
5
آفريقا.
6
خاورميانه و آسياي جنوبي.
7
آسياي جنوب شرقي و اقيانوس آرام.
8
خاور دور. دوم - كنفرانس عمومي براي عضويت در هيئت مديره اعضاي زير را انتخاب مينمايد: الف - بيست عضو با رعايت اينكه مناطق مصرحه در قسمت (الف - 1) اين ماده بايد در شورا بطور منصفانه نمايندگي داشته باشد بقدري كه هيئتمديره همواره داراي پنج نماينده از منطقه آمريكاي لاتين و چهار نماينده از منطقه اروپاي غربي و سه نماينده از منطقه اروپاي شرقي و چهار نماينده ازمنطقه آفريقا و دو نماينده از منطقه خاورميانه و آسياي جنوبي و يك نماينده از منطقه آسياي جنوب شرقي و اقيانوس آرام و يك نماينده از منطقه خاوردور باشد. هيچيك از اعضاي اين گروه نميتواند بعد از انقضاي دوره خدمت بنمايندگي در همان گروه انتخاب شود.
ب
يك عضو ديگر از ميان اعضاء مناطق رير: خاورميانه و آسياي جنوبي. آسياي جنوب شرقي. اقيانوس آرام و خاور دور.
ج
يك عضو ديگر از ميان اعضاء مناطق زير: آفريقا خاورميانه و آسياي جنوب شرقي. آسياي جنوبي و اقيانوس آرام. ب - انتخابات مصرحه در قسمت (الف - 1) اين ماده منتهي شصت روز قبل از هر اجلاس كنفرانس عمومي عادي سالانه بعمل خواهد آمد – انتخابات پيشبيني شده در قسمت (الف - 2) اين ماده طي دورههاي اجلاسيه كنفرانس عمومي عادي صورت خواهد گرفت. پ - اعضائي كه طبق مقررات قسمت هاي الف - 1 و الف - 2 اين ماده در هيئت مديره عضويت يافتهاند از پايان اجلاس هر كنفرانس عمومي عادي ساليانه بعد از تعيين آنها تا پايان اجلاس كنفرانس عمومي عادي ساليانه آينده متصدي اين سمت خواهند بود - اما در انتخاب نخستين هيئت مديره پنجعضو براي مدت يك سال انتخاب خواهند شد. ت - هر يك از اعضاء هيئت مديره داراي يك رأي ميباشد تصميمات مربوط بميزان بودجه موسسه طبق مقررات مندرجه در بند ح از ماده 14 باكثريت دو ثلث اعضاء حاضر و راي دهنده اتخاذ ميگردد. تصميمات مربوط بمسائل ديگر و منجمله اينكه كدام مسائل جديد و يا كدام نوع از مسائل جديد بايد باكثريت و ثلث آراء حل گردد باكثريت آراء اعضاء حاضر و رأي دهنده اتخاذ خواهد شد - حد نصاب با اكثريت اعضاء حاصل ميشود. ث - هيئت مديره مجاز است طبق اين اساسنامه و با توجه بمسئوليتهاي خود در قبال كنفرانس عمومي كه در اين اساسنامه پيشبيني شده است وظائف موسسه را انجام دهد. ج - هيئت مديره در مواقعي كه خود تصميم ميگيرد تشكيل جلسه خواهد داد اين اجلاسات در مقر دائمي موسسه خواهد بود مگر اينكه از طرف هيئت تصميم ديگري اتخاذ گردد. چ - هيئت مديره از ميان اعضاء خود رئيس و متصديان ديگر را انتخاب خواهند كرد و با توجه بمقررات اين اساسنامه آئيننامه داخلي خود را وضع مينمايد. ح - هيئت مديره ميتواند كميتههائي را كه مقتضي بداند تشكيل دهد. هيئت مديره ميتواند در روابط خود با ساير سازمانها اشخاصي را به نمايندگي خود معين كند. خ - هيئت مديره هر سال گزارشي در خصوص امور موسسه و كليه طرحهائي كه از طرف موسسه تصويب شده براي تقديم بكنفرانس عمومي تهيه مينمايد همچنين هيئت مديره گزارشهائي را كه موسسه موظف است و يا ممكن است موظف گردد كه بسازمان ملل يا هر سازمان ديگري كه كار آنمربوط بكار موسسه باشد تسليم نمايد براي تقديم بكنفرانس عمومي تهيه خواهد نمود. اينگونه گزارشها و نيز گزارش ساليانه لااقل يكماه قبل ازاجلاس كنفرانس عمومي عادي باعضاء تسليم خواهد شد. ماده هفتم در كارمندان الف - يك مدير كل در رأس كارمندان موسسه قرار دارد اين مدير كل را هيئت مديره با تصويب كنفرانس عمومي براي مدت چهار سال تعيين ميكند مدير كل عاليترين مأمور اداري موسسه ميباشد.
ب
مدير كل مسئول انتصابات و سازمان و انجام وظيفه از طرف كارمندان ميباشد و تحت اختيار و نظارت هيئت مديره قرار دارد. مدير كل وظائف خود را طبق مقرراتي انجام خواهد داد كه از طرف هيئت مديره وضع شده باشد.
پ
هيئت كارمندان مؤسسه آنگونه كارشناسان علمي و فني و ساير افراد ذيصلاحيتي را كه براي انجام مقاصد و وظائف مؤسسه لازم باشد نيز شامل خواهد بود مؤسسه اين اصل را رعايت خواهد نمود كه تعداد كارمندان دائمي آن بحداقل باشد.
ت
در انتخاب و استخدام و تعيين كيفيت كار بدين نكته توجه اساسي معطوف خواهد شد كه كارمنداني واجد بالاترين ميزان كارداني و صلاحيت فنيو فضائل اخلاقي برگزيده و تعيين شوند، بشرط رعايت اصل مذكور در فوق بتشريك مساعي اعضاء موسسه و اهميت استخدام بطريقي كه ازلحاظ جغرافيائي مظهر وسيعترين منطقه ممكنه باشد نيز توجه لازم مبذول خواهد گشت. ترتيب و شرايط استخدام و حقوق و خاتمه خدمت كارمندان طبق مقرراتي خواهد بود كه هيئت مديره بنابر مفاد اين اساسنامه و همچنين با رعايت قواعد عمومي كه بنا بر توصيه هيئت از طرف كنفرانس عمومي تصويب شده باشد وضع نمايد.
ج
مدير كل و كارمندان در انجام وظائف خود از هيچ مقامي غير از مؤسسه نه كسب تكليف و نه قبول دستور خواهند كرد و از هر اقدامي كه ممكناست در وضع آنان بعنوان يك كارمند مؤسسه مؤثر باشد خودداري خواهند كرد و نظر بمسؤليتهائي كه در قبال مؤسسه دارند هيچ سر صنعتي يا اطلاعات محرمانه ديگري كه در نتيجه انجام وظائف رسمي موسسه بر آن مكشوف شده افشاء نخواهند كرد. هر يك از [اعضاء] تعهد ميكند كه جنبه بينالمللي و وظائف مدير كل و كارمندان را محترم دارد و در صدد نباشد كه آنان را در انجام وظائف خود تحت تأثير قرار دهد.
چ
اصطلاح كارمندان در اينماده شامل مستحفظين نيز ميگردد. ماده هشتم در تبادل اطلاعات: الف - هر يك از اعضاء بايد اطلاعاتي را كه بتشخيص خود براي موسسه مفيد مي شناسد در اختيار آن بگذارد.
ب
هر يك از اعضاء تمام اطلاعات علمي را كه در نتيجه كمك موسسه طبق ماده 11 حاصل شده باشد در اختيار موسسه خواهد گذاشت.
پ
موسسه اطلاعاتي را كه طبق بندهاي الف و ب اين ماده تحصيل شده است جمعآوري ميكند و بصورتي قابل استفاده در دسترس قرار ميدهد.موسسه جهت تشويق تبادل اطلاعات در خصوص اهميت انرژي اتمي و استفادههاي غير نظامي از آن اقدامات مثبتي بعمل خواهد آورد و براي اين مقصود بين اعضاء خود بعنوان يك رابط عمل خواهد كرد. ماده نهم در تدارك و تحويل مواد الف - اعضاء ميتوانند هر مقدار مواد شكافت پذير مخصوص را كه مقتضي بدانند و تحت شرايطي كه با موسسه مورد توافق قرار گرفته باشد در اختيارموسسه بگذارند موادي كه تحت اختيار موسسه گذاشته ميشود ممكن است بنا بصوابديد عضوي كه آنرا تدارك ميكند بوسيله همان عضو و يا باموافقت موسسه در انبارهاي موسسه نگاهداري شود. ب - اعضاء همچنين ميتوانند مواد اوليهاي را كه در ماده 20 تعريف شده و نيز مواد ديگري را در اختيار موسسه بگذارند ميزان اينگونه مواد را كه مؤسسه طبق موافقتهاي مقرر در ماده 13 قبول خواهد كرد هيئت مديره تعيين خواهد نمود. پ - هر عضوي ميزان و صورت و تركيب مواد شكافتپذير مخصوص و مواد اوليه و ساير موادي را كه حاضر است با متابعت از قوانين خود بلافاصله يا در طي مدت مقرره از طرف هيئت مديره در اختيار مؤسسه بگذارد باستحضار مؤسسه خواهد رسانيد. ت - هر عضوي بنا بتقاضاي مؤسسه از موادي كه در اختيار آن گذاشته است هر مقداري را كه مؤسسه تعيين كند بلافاصله بعضو ديگر يا دسته ازاعضاء تحويل خواهد داد و نيز هر مقدار از مواد مزبور را كه واقعاً براي عمليات و تحقيقات علمي در تأسيسات مؤسسه ضروري باشد بلافاصله بخود مؤسسه تحويل خواهد نمود. ث - ميزان و صورت و تركيب موادي كه بوسيله هر عضو در اختيار مؤسسه گذاشته شده ميتواند در هر موقع با موافقت هيئت مديره تغيير يابد. ج - اطلاع بدوي طبق بند پ اين ماده بايد طي سه ماه پس از تاريخ اعتبار يافتن اين اساسنامه براي عضو ذينفع داده شود - هر گاه هيئت مديره تصميم مغايري اتخاذ نكرده باشد موادي كه بدواً عرضه شده مربوط بيك دوره يكساله خواهد بود كه متعاقب سالي است كه اين اساسنامه درباره عضو ذينفع اعتبار ميآيد و همچنين هر گاه از طرف هيئت مديره اقدام مغايري بعمل نيامده باشد اطلاعات بعدي كه نبايد ديرتر از اولين روز ماه نوامبر هر سال تسليم شود مربوط بيك دوره يكساله متعاقب تسليم اطلاع خواهد بود. چ - از بابت موادي كه يك عضو حاضر است در اختيار مؤسسه بگذارد مؤسسه محل و طريقه تحويل و بر حسب اقتضاء صورت و تركيب موادي كه تحويل آن را از عضو مزبور تقاضا نموده تعيين خواهد كرد - مؤسسه همچنين مقدار مواد تحويل شده را مميزي و ميزان آن را متناوباً باطلاع اعضاء خواهد رسانيد. ح - مؤسسه مسئول انبار كردن و حفاظت موادي است كه در تصرف دارد و بايد اطمينان حاصل كند كه مواد مزبور اولا از تغييرات جوي ثانيا از نقل و انتقال و يا مصارف غير مجاز ثالثاً از لطمه و انهدام منجمله خرابكاري رابعاً از تصرف قاهرانه مصون خواهد بود. مؤسسه در مورد انبار كردن موادشكافت پذير مخصوص بايد مراقبت نمايد كه مواد مزبور از نظر جغرافيائي بقسمي توزيع گردد كه مقادير زيادي از آن در يك كشور يا در يك منطقه جهان تمركز نيابد. خ - مؤسسه در سريعترين مدتي كه عملا ميسر باشد از اقلام ذيل آنچه را كه لازم بداند ايجاد و وضع خواهد كرد.
1
مراكز و تجهيزات و تأسيسات براي تحويل و انبار كردن و توزيع مواد.
2
وسائل مادي حفاظت
3
مقررات كافي براي بهداشت يا جلوگيري از مخاطرات
4
آزمايشگاههاي مميزي براي تجزيه و بازرسي مواد دريافت شده
5
منازل و اماكن اداري جهت كارمنداني كه وجودشان براي انجام امور مذكور در فوق لازم است.
6
مواديكه طبق مفاد اين ماده تحويل شده است به تشخيص هيئت مديره و بنابر مقررات اين اساسنامه مورد استفاده قرار خواهد گرفت. هيچيك ازاعضاء حق ندارد بخواهد موادي را كه در اختيار مؤسسه ميگذارد عليحده نگاهداري شود و يا طرح بخصوصي را جهت مواد مزبور معين نمايد. ماده دهم در خدمات و تجهيزات و تأسيسات اعضاء ميتوانند خدمات و تجهيزات و تأسيساتي را كه بتوانند بانجام مقاصد و وظائف موسسه كمك كند در اختيار مؤسسه بگذارند ماده يازدهم در طرحهاي مؤسسه الف - هر عضوي يا دستهاي از اعضاء موسسه كه مايل باجراي طرحي مربوط بتحقيق درباره انرژي اتمي يا توسعه آن يا استفاده عملي از آن جهت مقاصد غير نظامي باشد ميتواند كمك مؤسسة را در تأمين مواد شكافتپذير مخصوص و خدمات و تجهيزات و وسائل و تأسيسات لازم براي اين مقصود تقاضا كند. هر تقاضائي از اين قبيل بايد با توضيح مقصود و حدود طرح توام باشد و اينگونه تقاضاها از طرف هيئت مديره بررسي خواهد شد. ب - موسسه همچنين ميتواند بنا بتقاضاي يك عضو و يا دستهاي از اعضاء در انعقاد قراردادهائي جهت تأمين اعتبارات مالي از طرف منابع خارجي براي اجراي چنين طرحهائي مساعدت نمايد و ضمن انجام چنين مساعدتي هيچگونه تضمين يا قبول مسئوليت مالي درباره آن طرح از موسسه تقاضا نخواهد شد. پ - موسسه ميتواند تدارك تمام مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيسات لازم براي هر طرح را بتوسط يك يا چند عضو خود ترتيب بدهد و يا تدارك آنرا بنا بر تمام عضو يا اعضائي كه تقاضا كردهاند كلاً يا جزء بعهده بگيرد. ت - موسسه ميتواند براي بررسي هر تقاضائي شخص يا اشخاص ذيصلاحيتي را بقلمرو آن عضو و يا آن دسته از اعضاء كه تقاضا كردهاند براي مطالعه طرح منظور اعزام دارد و در انجام اين امر موسسه با موافقت آن عضو يا آن دسته از اعضاء كه تقاضا كردهاند ميتواند افرادي از كارمندان خود يا ازاتباع ذيصلاحيت هر يك از اعضاء خود را مورد استفاده قرار دهد. ث - هيئت مديره قبل از تصويب هر طرحي بنابر مقررات اين ماده بمراتب ذيل توجه لازم خواهد كرد.
1
فايده طرح و از جمله قابل اجرا بودن آن از نظر علمي و فني
2
كفايت نقشهها و اعتبارات و كادر فني باندازهاي كه اجراي طرح را بصورت ثمربخشي تامين سازد.
3
پيشبيني مقررات اساسي بهداشت و جلوگيري از مخاطرات بقسمي كه براي تماس با مواد و نقل و انتقال و انبار كردن آن و عمل و تأسيسات كافي باشد.
4
عدم توانائي آن عضو يا آن دسته از اعضاء تقاضاكننده جهت تأمين اعتبارات و مواد و تأسيسات و تجهيزات و خدمات لازم
5
توزيع عادلانه مواد و منابع ديگري كه در اختيار موسسه ميباشد.
6
احتياجات مخصوص مناطق عقب مانده جهان
7
مسائل مربوطه ديگر ج - پس از تصويب هر طرحي موسسه يا عضو يا دستهاي از اعضاء آن طرح را تسليم كرده است قراردادي منعقد خواهد ساخت و در اين قرارداد:
1
ميزان هر ماه شكافت پذير مخصوص و مواد ديگري كه لازم است براي طرح تخصيص يابد پيش بيني خواهد شد
2
انتقال مواد شكافت پذير مخصوص از محل حفاظت آن حين تنظيم قرارداد (اعم از اينكه تحت حفاظت موسسه يا عضوي باشد كه آنرا جهتاستفاده در طرح هاي مؤسسه تدارك كرده) بعضو يا دستهاي از اعضاء كه طرح را تسلم نمودهاند تحت كيفياتي كه حمل و نقل بدون مخاطره و مقرراتعملي بهداشتي و صحي را تامين نموده باشد پيشبيني خواهد شد
3
شرائط و كيفيات و از جمله قيمتي كه طبق آن بايد مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيساتي از طرف خود مؤسسه فراهم گردد معين خواهد شد و درصورتيكه اينگونه مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيسات بايد توسط يكي از اعضاء تهيه شود شرائط و كيفيات آن بقسمي كه بين آن عضو يا آن دستهاز اعضاء تهيهكننده طرح و عضو تدارك كننده مقرر شد معين خواهد گشت
4
ضمناً از عضو يا آن دسته از اعضاء كه طرح را تسليم كرده است تعهد گرفته خواهد شد كه اولا از كمك پيشبيني شده براي پيشرفت هيچ منظورنظامي استفاده نشود ثانياً با وجود تصميمات مربوطه مصرحه در قرارداد طرح موضوع قرارداد مشمول تدابير احتياطي مندرجه در ماده 12 خواهد بود.
5
براي حفظ حقوق و منافع مؤسسه و عضو يا اعضاء ذينفع در اختراعات يا اكتشافات يا حقوق انحصاري ناشي از طرح پيشبيني مقتضي خواهد شد
6
براي فيصله اختلافات پيشبيني مقتضي خواهد شد
7
هر پيشبيني ديگر مربوط بموضوع بعمل خواهد آمد چ - مقررات اينماده در صورت اقتضا شامل هر گونه تقاضاي مواد و خدمات و تأسيسات و تجهيزات مربوط بطرحي كه در حال اجرا ميباشد نيزميگردد ماده دوازدهم در تدابير احتياطي تضمينات الف - در مورد هر طرح مربوط بخود موسسه يا هر قراردادي كه اصحاب ذينفع در آن از موسسه اجراي تدابير احتياطي را تقاضا كرده باشند موسسه حقوق و مسئوليت هاي ذيل را تا حدي كه مربوط بدان طرح يا قرارداد ميگردد دارا ميباشد 1 رسيدگي بنقشه تجهيزات و تاسيسات مخصوص و از جمله راكتورهاي هستهاي Nucleas و تصويب آن منحصراً از لحاظ حصول اطمينان براينكه نقشه مزبور موجب پيشرفت هيچ منظور نظامي نخواهد بود و با مقررات اساسي بهداشت و جلوگيري از مخاطرات منطبق ميباشد و تدابيراحتياطي و تصميمات مقرر در اين ماده ميتواند بنحو مؤثري درباره آن اجرا شود
2
تقاضاي اجراي هر گونه مقررات بهداشتي و تدابير احتياطي كه موسسه وضع نمايد 3 تقاضاي نگاهداري و تهيه فهرست روشني از سابقه عمليات كه بسهولت امكان احتساب بمواد اوليه يا مواد شكافتپذير مخصوص كه جهتطرح يا قرارداد استعمال يا توليد شده كمك كند
4
مطالبه و دريافت گزارشهائي درباره پيشرفت عمليات
5
تصويب طرق اجراي عمليات شيميائي روي مواد قابل تشعشع صرفاً «از لحاظ حصول اطمينان اينكه اين عمليات شيميائي باستفاده مواد درمقاصد نظامي منجر نخواهد گشت و با مقررات اساسي بهداشت و جلوگيري از مخاطرات منطبق خواهد بود و نيز تقاضاي اينكه مواد شكافتپذيرمخصوصي كه بصورت يك محصول فرعي جمعآوري يا توليد ميشود در مقاصد غير نظامي و تحت تضمينات مداوم مؤسسه براي تحقيقات علمي يا راكتور يا اعم از موجود يا آنچه در دست ساختمان است و از طرف عضو يا اعضاء ذيعلاقه مشخصي خواهد شد مورد استفاده قرار گيرد و نيزتقاضاي اينكه هر گونه مازاد مواد شكافت پذير مخصوص كه بصورت يك محصول فرعي از آنچه براي عمليات مذكور در فوق لازم است جمعآوري يا توليد ميشود بمنظور جلوگيري از ذخيره شدن آن نزد مؤسسه بامانت گذاشته شود مشروط بر اينكه اين مواد شكافتپذير مخصوص كه بدين نحو نزد مؤسسه بامانت سپرده ميشود بنا بتقاضاي عضو يا اعضاء ذينفع بلافاصله بآن عضو يا آن اعضاء كه ذينفع هستند مسترد گردد تا تحتشرايط مذكوره در فوق بمصرف برسانند.
6
بازرساني كه از طرف مؤسسه پس از مشورت با دولت يا دولتهاي دريافت كننده كمك معين خواهد شد بقلمرو آندولت يا آندولتها اعزام دارد واين بازرسان عنداللزوم براي احتساب مواد اوليه و مواد شكافت پذير مخصوص تدارك شد و محصولات به دست آمده از مواد شكافتپذير مخصوص وتشخيص ايفاء تعهدات مربوط بعدم استفاده براي پيشرفت منظور نظامي مندرج در قسمت ج - 4 ماده 11 و مقررات بهداشتي و تدابير احتياطي مندرج در قسمت الف - 2 اين ماده و نيز ساير كيفيات مصرحه در قرار بين مؤسسه و دولت يا دولتهاي ذينفع در هر موقع بهر جا و هر برنامه كار و هرشخصي كه باقتضاي سمت خود با مواد و تجهيزات و تأسيساتي سر و كار دارد كه طبق مقررات اين اساسنامه بايد حفاظت شوند حق مراجعه خواهند داشت بازرسان معين شده از طرف مؤسسه در صورت تقاضاي دولت ذينفع با نمايندگاني از مقامات آن دولت همراه خواهند شد مشروط بر اينكه دراجراي وظائف اين بازرسان از اين جهت تأخير و يا از جهت ديگر ممانعتي حاصل نشود.
7
در صورتيكه تعهدات و مقررات از طرف دولت يا دولتهاي دريافتكننده كمك مراعات نشود و يا ناقص باشد و اقدامات اصلاحي نيز در مدت معقولي بعمل نيايد كمك مؤسسه را معلق كند يا خاتمه دهد و مواد و تجهيزاتي كه از طرف مؤسسه يا يك عضو آن جهت اجراي طرح تدارك شده مسترد دارد. ب - يك هيئت بازرسي بر حسب احتياج تشكيل دهد و اين هيئت بازرسي مسئول است كليه عملياتي كه مستقيماً بوسيله موسسه اداره ميشود بازرسي و اطمينان حاصل كند كه موسسه آن اقدامات بهداشتي و تدابير احتياطي كه اجراي آنرا در طرح هائي كه منوط بتصويب يا تحت سرپرستي ونظارت موسسه ميباشد مقرر داشته خود مورد عمل قرار داده است و نيز اطمينان حاصل كند كه اقدامات كافي بعمل آمده تا مواد اوليه يا موادشكافتپذير مخصوصي كه در حفاظت مؤسسه ميباشد و يا در عمليات خود موسسه استعمال گشته و يا توليد شده است براي پيشرفت هيچ منظورنظامي مورد استفاده قرار نگيرد. موسسه براي جبران هر عدم مطابقت يا هر منقصتي اقدامات كافي بعمل خواهد آورد. پ - هيئت بازرسي همچنين مسئوليت دارد كه حساب مندرج در قسمت الف - 6 اين ماده را بخواهد و مميزي كند و اطمينان حاصل نمايد كه تعهدمصرح در قسمت ج - 4 ماده 11 و مقررات مصرحه در قسمت الف - 2 اين ماده و نيز ساير كيفيات هر طرح بقسمي كه در قرارداد بين موسسه ودولت يا دولتهاي ذينفع تصريح گشته مراعات شده است. بازرسان هر تخلف از شرطي را بمدير كل گزارش ميدهند و مشاراليه گزارش مزبور را بهيئت مديره تسليم ميكند و هيئت مديره بدولت يا دولتهايدريافت كننده كمك ديگر مراجعه و تقاضا خواهد كرد كه فوراً هر تخلفي كه هيئت بازرسي وقوع آنرا تشخيص داد جبران كنند و هيئت مديره اين تخلف را بكليه اعضا شوراي امنيت و مجمع عمومي سازمان ملل گزارش خواهد داد و در صورتيكه از طرف دولت يا دولت هاي ذينفع در مدت معقولي اقدامات اصلاحي بنحو اتم بعمل نيايد هيئت ميتواند يكي از تصميمات يك و يا هر دو را در آن واحد اتخاذ كند
1
تقليل و يا تعليق كمكي كه از طرف مؤسسه يا يكي از اعضاء فراهم گشته
2
تقاضاي اعاده مواد و تجهيزاتي كه در اختيار يك عضو يا دسته از اعضاء گذاشته شده است همچنين موسسه ميتواند طبق ماده 19 استفاده ازامتيازات و حقوق ناشيه از عضويت را درباره عضو متخلف معلق سازد. ماده سيزدهم در تأديه مطالبات اعضاء جز در موارديكه بين هيئت مديره و عضوي كه براي مؤسسه مواد خدمات و تجهيزات و تأسيسات تدارك ميكند بصورت ديگري توافق شده باشدهيئت مديره با عضو تدارككننده قراردادي جهت ترتيب تأديه بهاي اقلام تدارك شده منعقد خواهد كرد. ماده چهاردهم در مقررات مالي الف (اصلاحي 27ˏ03ˏ1380) - هيئت مديره بودجه دو سالانه كه متضمن برآورد مخارج موسسه خواهد بود بكنفرانس عمومي تسليم خواهد نمود و مدير كل براي تسهيل كارهيئت طرح بودجه را بدواً تهيه مينمايد و اگر كنفرانس عمومي برآورد مزبور را تصويب نكند آنرا با توصيههائي به هيئت مديره باز ميگرداند و در آنصورت هيئت برآورد جديدي براي تصويب بكنفرانس عمومي تسليم خواهد نمود. ب - مخارج موسسه در اقلام زير طبقهبندي ميشود.
1
مخارج اداري كه عبارتند از: اولا - مخارج كارمندان موسسه باستثناي مخارج كارمنداني كه بعلت ارتباط با مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيسات مصرحه در قسمت ب 2 كه ذيلا ذكر ميشود استخدام شدهاند - مخارج اجلاسات و مخارجي كه جهت تهيه طرحهاي مؤسسه و توزيع اطلاعات لازم است ثانيا مخارج اجراي تدابير احتياطي و تضمينات مصرحه در ماده 12 در مورد طرحهاي موسسه يا تضمينات قسمت الف - 5 ماده 3 در مورد هرقرارداد و يا چند جانبه و نيز مخارج نقل و انتقال و انبار كردن مواد شكافتپذير مخصوص علاوه بر مخارج نقل و انتقال و انبارداري مصرحه در بند ثاين ماده
2
مخارجي كه در قسمت ب 1 اين ماده پيشبيني نشده و بمواد و لوازم و تأسيسات و تجهيزاتي ارتباط دارد كه بوسيله موسسه جهت انجام وظائف مجاز آن تحصيل و يا ايجاد شده باشد و همچنين قيمت مواد و خدمت و تجهيزات و تأسيساتي كه از طرف موسسه و بموجب قراردادها براييك يا چند عضو تدارك شده است پ - هيئت مديره ضمن تعيين مخارج مصرحه در قسمت ثانوي بند ب 1 مذكور در فوق وجوهي را كه طبق قراردادهاي دو يا چند جانبه يا موسسه ازبابت اجراي تضمينات قابل استرداد باشد كسر خواهد كرد. ت - هيئت مديره مخارج مصرحه در قسمت بند ب 1 مذكور در فوق را بنا به نسبتي كه بايد از طرف كنفرانس عمومي تعيين شود تقسيم خواهد كرد وكنفرانس عمومي در تعيين اين نسبت از اصول متخذه از طرف ملل متحد براي پرداخت سهميه دول عضو در بودجه عمومي سازمان ملل پيروي خواهدنمود. ث - هيئت مديره متناوباً تعرفهاي براي مخارج و از جمله تعرفه واحدي براي اجرت انبارداري و نقل و انتقال مواد خدمات و تجهيزات و تأسيساتي كه بوسيله مؤسسه جهت اعضاء تدارك ميشود تعيين خواهد كرد. تعرفه مزبور بقسمي تنظيم خواهد شد كه عايدات كافي جهت مقابله با مخارج وقيمت هاي مصرحه در قسمت ب - 2 مذكور در فوق پس از وضع هداياي داوطلبانهاي كه هيئت مديره ميتواند طبق بند ج باين منظور تخصيص دهد تأمين نمايد. وجوهي كه بوسيله اين تعرفه عايد ميشود در اعتبار جداگانهاي نگاهداري خواهد شد تا بابت مواد و خدمات و تجهيزات و تأسيساتي كه بوسيله اعضاء تدارك شده بآنها تأديه گردد و يا بمصرف ساير مخارج مصرحه در قسمت ب 2 مذكور در فوق كه ممكن است بوسيله خود مؤسسه ايجادگردد رسانيده بشود. ج - هر نوع مازادي كه عوايد مصرحه در بند ث بر مخارج مندرجه در آن بند داشته باشد و كليه وجوهي كه داوطلبانه بمؤسسه اهدا شود در يك اعتبارعمومي نگاهداري خواهد شد و طبق نظر هيئت مديره با تصويب كنفرانس عمومي بمصرف خواهد رسيد. چ - بشرط رعايت قواعد و حدودي كه از طرف كنفرانس عمومي بتصويب رسيده باشد هيئت مديره اختيار خواهد داشت كه هم بنمايندگي ازطرف مؤسسه باستقراض مبادرت ورزد بدون اينكه هيچگونه مسئوليتي از بابت قروض كه با استفاده از اين اختيار بوجود آمده بر اعضاء مؤسسه تحميل گردد و هم وجوهي كه داوطلبانه بمؤسسه اهدا ميشود قبول نمايد. ح - تصميمات كنفرانس عمومي در خصوص مسائل مالي و نيز تصميمات هيئت مديره درباره ميزان بودجه مؤسسه به اكثريت دو ثلث از اعضاء حاضرو رأي دهنده اتخاذ خواهد شد. ماده پانزدهم در امتيازات و مصونيتها الف - مؤسسه در قلمرو هر يك از اعضاء خود از شخصيت حقوقي و امتيازات و مصونيت هائي كه براي انجام وطائف[وظائف] آن لازم باشد برخوردار خواهدشد.
ب
نمايندگان اعضاء و همچنين اعضاء عليالبدل و مشاورين آنان و كسانيكه بعضويت هيئت مديره منصوب ميشود و اعضاء عليالبدل ومشاورين آنان و مدير كل و كارمندان مؤسسه از امتيازات و مصونيتهائي بهرهمند خواهند بود كه براي آزادي آنان در عمل جهت انجام وظائف مربوط مؤسسه لازم باشد.
پ
شخصيت حقوقي و امتيازات و مصونيتهائي كه در اين ماده بدان اشاره شده بموجب قرارداد يا قراردادهاي جداگانهاي كه در انعقاد آن مدير كل بنمايندگي از مؤسسه و طبق تعليمات هيئت مديره اقدام خواهد كرد بين مؤسسه و اعضاء تعيين خواهد شد. ماده شانزدهم در رابطه با ساير سازمانها الف - هيئت مديره با تصويب كنفرانس عمومي مجاز است براي ايجاد رابطه مقتضي بين مؤسسه و سازمان ملل متحد يا هر سازمان ديگري كه كار آن بكار مؤسسه مربوط باشد موافقت نامه يا موافقت نامههائي مقد[منعقد] سازد
ب
موافقتنامه يا موافقت نامههائي كه رابطه بين موسسه و سازمان ملل را برقرار ميسازد متضمن نكات ذيل خواهد بود.
1
اينكه از طرف موسسه گزارشهاي مندرجه در قسمتهاي ب - 4 و ب - 5 ماده 3 بسازمان تسليم شود.
2
اين كه مؤسسه قطعنامههاي مربوط بموسسه را كه در مجمع عمومي يا يكي از شوراهاي آن بتصويب رسيد مورد مطالعه قرار دهد در صورتي كه تقاضا شده باشد درباره اقدامي كه طبق مفاد اين اساس نامه در نتيجه مطالعه قطعنامه از طرف موسسه يا اعضاي آن بعمل آمده گزارشي بمقام صالح سازمان ملل تسليم نمايد ماده هفدهم در رفع اختلافات الف - هر مسئله يا اختلافي در باب تفسير يا اجراي اين اساس نامه كه با مذاكره فيصله نيافته باشد طبق اساس نامه ديوان بينالمللي دادگستري بآن ديوان ارجاع خواهد شد مگر اينكه طرفين ذينفع براي رفع اختلاف بطريق ديگري توافق كنند
ب
كنفرانس عمومي و هيئت مديره هر يك جداگانه حق دارد بشرط اجازه مجمع عمومي سازمان ملل متحد از ديوان بينالمللي دادگستري تقاضا كند كه در هر مسئله حقوقي كه در حدود فعاليت موسسه پيش آيد نظر مشورتي ابراز نمايد. ماده هجدهم در اصلاحات و كنارهگيري الف - هر يك از اعضاء مي تواند اصلاحاتي را در اين اساس نامه پيشنهاد كند. رونوشتهاي مصدقي از متن هر اصلاحي كه پيشنهاد شده از طرف مدير كل تهيه و لااقل نود روز قبل از تاريخ رسيدگي كنفرانس عمومي بپيشنهاد مزبورجهت اعضاء فرستاده خواهد شد
ب
در پنجمين اجلاس كنفرانس عمومي ساليانه بعد از تاريخ اعتبار يافتن اين اساسنامه موضوع تجديد نظر عمومي در مقررات اين اساسنامه دردستور آن دوره اجلاسيه گذاشته خواهد شد و در صورت تصويب اكثريت اعضاء حاضر و رأي دهنده اين تجديد نظر در كنفرانس عمومي بعدي بعمل خواهد آمد و از آن ببعد پيشنهادهاي مربوط بمسئله تجديد نظر عمومي در اين اساسنامه ميتواند طبق همين رويه براي اتخاذ تصميم بكنفرانسعمومي تقديم شود
پ
اصلاحات وقتي براي اعضاء الزامآور ميگردد كه:
1
كنفرانس عمومي پس از بررسي ملاحظاتي كه از طرف هيئت مديره در مورد هر اصلاح پيشنهاد شده تقديم گشته آنرا باكثريت دو ثلث اعضاء حاضر و رأي دهنده تصويب كرده باشد
2
دو ثلث از اعضاء با رعايت مقررات قانون اساسي خود آنرا پذيرفته باشد قبول اصلاحات از طرف هر عضو يا تسليم سند قبول بدولتي كه طبق بند پ از ماده 21 امانت در[امانت دار] اسناد خواهد شد صورت خواهد گرفت
ت
هر عضوي ميتواند پس از تقاضاي مدت پنج سال از تاريخ اعتبار يافتن اين اساس نامه در هر موقع طبق بند ث از ماده 21 و همچنين در هر موقع كهمايل بقبول اصلاحي در اين اساس نامه باشد پس از اعلام كتبي بدولتي كه طبق بند پ از ماده 21 امانت دار اسناد است از عضويت موسسه كنارهگيري كند دولت امانت دار اسناد بلافاصله اين كنارهگيري را باطلاع هيئت مديره و كليه اعضاء خواهد رسانيد
ث
كنارهگيري يك عضو از مؤسسه در الزامات ناشي از قراردادي كه طبق ماده 11 بعهده آن عضو ميباشد يا در تعهداتي كه آن عضو از لحاظ بودجههمان سال كنارهگيري بعهده دارد تأثيري نخواهد داشت ماده نوزدهم در تعليق امتيازات الف - هر عضوي كه در پرداخت سهميه مالي خود بموسسه تاخير كند و مبلغي كه تأديه آن تأخير شده مساوي يا زيادتر از مبلغي باشد كه عضو مزبورملزم بتأديه آن در دو سال اخير بوده است حق رأي در موسسه نخواهد داشت معذلك در صورتي كه كنفرانس عمومي تشخيص دهد كه تأخير تأديه دراثر كيفياتي مافوق قدرت عضو مزبور بوده ميتواند با آن عضو اجازه شركت در رأي بدهد.
ب
هر گاه عضوي در نقض مقررات اين اساسنامه يا هر قراردادي كه طبق مقررات اين اساسنامه منعقد نموده اصرار ورزد كنفرانس عمومي ميتواند بنابر توصيه هيئت مديره به اكثريت دو ثلث از اعضاء حاضر و رأي دهنده امتيازات و حقوق عضويت آن عضو را معلق سازد ماده بيستم در تعاريف در اين اساسنامه:
1
منظور از اصلاح «ماده شكافتپذير مخصوص» پلوتونيوم 239 و اورانيوم غني شده يا چند ايزتوپ 235 و 233 و هر محصولي كه محتوي يك يا چند قلم از ايزوتوپهاي مذكور در فوق و همچنين هر ماده شكافت پذير ديگر كه هيئت مديره بمرور تعيين خواهد كرد ميباشد ولي اصطلاح ماده شكافت پذير مخصوص شامل مواد اوليه نيست
2
منظور از تعريف اورانيوم غني شده با ايزوتوپ 235 يا 233 اورانيومي است كه محتوي ايزوتوپ 235 يا 233 يا هر دو بمقداري باشد كه نسبت بين مجموع اين دو ايزتوپ بايزتوپ 238 بيشتر از نسبت ايزتوپ 235 به ايزتوپ 238 كه در طبيعت بدست ميآيد باشد.
3
منظور از اصطلاح «مواد اوليه» اورانيومي است محتوي مخلوطي از ايزوتوپها بنسبتي كه در طبيعت يافت ميشود و يا اورانيومي كه مقدارايزوتوپ 235 ان كمتر ار[از] ميزان طبيعي باشد توريوم Thorium و نيز تمام مواد مذكور در فوق بشكل فلز يا آلياژ يا تركيبات شيميائي مواد پر عيار شده و هر نوع ماده ديكر[ديگر] كه يك يا چند قلم از مواد فوق را با عياري كه هيئت مديره بمرور تعيين خواهد نمود دارا باشد و همچنين هر ماده ديگري كه هيئت مديره بمرور تعيين خواهد كرد ماده بيست و يكم در امضاء و قبول و اعتبار يافتن اساسنامه: الف - از تاريخ 26 اكتبر 1956 امضاي اين اساسنامه از طرف دول عضو سازمان ملل متحد يا دول عضو هر يك از موسسات تخصصي آن آغاز خواهدشد و تا مدت نود روز امضاء آن از طرف دول مزبور ميسر ميباشد
ب
دول امضاءكننده با تسليم اسناد تصويب جزء اصحاب اين اساس نامه خواهند شد
پ
اسناد تصويب از طرف دول امضا كننده و اسناد الحاق دولت هائي كه عضويت آنها طبق بند ب از ماده 4 اين اساس نامه بتصويب رسيده نزد دولت ايالات متحده امريكا كه بدينوسيله بعنوان دولت امانت دار معين شده گذارده خواهد شد
ت
تصويب يا قبولي اين اساسنامه از طرف هر دولت طبق مقررات قانون اساسي آندولت صورت خواهد گرفت
ث
اين اساسنامه باستثناي ضميمه آن بمحض تسليم اسناد تصويب يا قبول از طرف 18 دولت طبق بند ب – ا ين ماده اعتبار خواهد يافت مشروط براينكه لااقل سه دولت از دولت هاي كانادا ايالات متحده امريكا فرانسه دولت متحده بريتانياي كبير و ايرلند شمالي و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي بين 18 دولت مزبور باشد اسناد تصويب يا قبولي كه بعداً تسليم شود از تاريخ وصول اعتبار خواهد يافت
ج
دولت امانت دار كليه دول امضاء كننده را بفوريت از تاريخ تسليم هر سند تصويب و نيز از تاريخ اعتبار يافتن اين اساسنامه مستحضر خواهد داشت دولت امانت دار تاريخ عضويت دولي را كه بعداً عضويت يابند باستحضار كليه امضاء كنندگان و اعضاء خواهد رسانيد
چ
ضميمه اين اساسنامه از نخستين روزي كه براي امضاء اساسنامه معين شده اعتبار خواهد يافت ماده بيست و دوم در ثبت در سازمان ملل الف اين اساس نامه بوسيله دولت امانت دار طبق ماده 152 منشور ملل متحد به ثبت خواهد رسيد
ب
قراردادهاي منعقده بين مؤسسه و يا يك يا چند عضو آن يا قرارداد هاي بين موسسه و يك يا چند سازمان ديگر و نيز قراردادهاي بين اعضا كه منوط بتصويب موسسه ميباشد در نزد موسسه به ثبت خواهد رسيد در صورتيكه ماده 102 منشور ملل متحد ثبت اينگونه قراردادها را الزام كرده باشدموسسه آنرا نزد سازمان به ثبت خواهد رسانيد ماده بيست و سوم در متون معتبر و رونوشتهاي مصدق اين اساسنامه كه بزبانهاي چيني و انگليسي و فرانسوي و روسي و اسپانيائي تنظيم شده و هر متن آن عليالسويه معتبر ميباشد در بايگاني دولت امانت دار ضبط خواهد شد و رونوشتهاي مصدقي از آن بوسيله دولت امانت دار بدولتهاي كشورهاي امضاءكننده و نيز بدولتهاي كشورهائي كه طبق بند ب از ماده 4 بعضويت پذيرفته شدهاند تسليم خواهد شد با توجه بمراتب مذكور در فوق امضاءكنندگان ذيل كه داراي اختيارات لازم هستند اين اساسنامه را امضاء ميكنند اين اقدام در بيست و ششمين روزاكتبر سال 1956 در مقر سازمان ملل انجام پذيرفت ضميمه شماره يك در كميسيون مقدماتي الف - در نخستين روزيكه اين اساسنامه براي امضاء آماده ميشود يك كميسيون مقدماتي بوجود خواهد آمد و اين كميسيون مركب خواهد بود ازيك نماينده از هر يك از كشورهاي استراليا - بلژيك - برزيل - كانادا - چكوسلواكي - فرانسه - هند - پرتقال - اتحاديه افريقاي جنوبي - اتحادجماهير شوروي سوسياليستي - كشورهاي متحده بريتانياي كبير و ايرلند شمالي و ايالات متحده امريكا بعلاوه يك نماينده از هر يك از شش كشور ديگري كه بايد كنفرانس بينالمللي تنظيم اساسنامه مؤسسه بينالمللي انرژي اتمي انتخاب نمايد اين كميسيون مقدماتي تا اعتبار يافتن اين اساسنامه و سپس تازماني كه طبق ماده 4 كنفرانس عمومي تشكيل نشده و هيئت مديره انتخاب نگشته است ادامه خواهد يافت.
ب
مخارج اين كميسيون مقدماتي ممكن است با وامي كه از طرف سازمان ملل متحد داده ميشود تأمين گردد و كميسيون مقدماتي با مقامات صالحه سازمان ملل براي اين منظور ترتيبات لازم و از جمله ترتيب تاديه اين وام را از طرف مؤسسه خواهند داد و هر گاه اين اعتبارات كافي نباشد كميسيونمقدماتي ميتواند مساعدههائي از دولتها دريافت كند و اين مساعدهها را ميتوان از بابت سهميهاي كه دولتهاي ذينفع بايد بمؤسسه تاديه كنند كسرنمود. كميسيون مقدماتي:
1
متصديان امور خود را انتخاب و آئيننامة داخلي خود را تنظيم مينمايد. بنا بضرورت تشكيل جلسه ميدهد و محل اجلاسات خود را معين ميكند و كميتههائي را كه لازم تشخيص دهد بوجود ميآورد.
2
يك دبير مأمور اجرا و كارمندان لازم را منصوب خواهد كرد و حدود اختيارات و وظائف آنان را معين خواهد نمود.
3
ترتيب اجلاس نخستين كنفرانس عمومي را كه از جمله شامل تهيه دستور موقتي و طرح آئيننامه داخلي ميباشد خواهد داد اين اجلاس بايد هرچه زودتر پس از اعتبار يافتن اين اساسنامه بعمل آيد.
4
اعضاء نخستين هيئت مديره را طبق قسمت هاي الف - 1 و الف - 2 و بند ب از ماده 4 تعيين ميكند.
5
در موضوعات مربوط بمؤسسه كه محتاج به بذل توجه فوري ميباشد و از جمله: الف - امور مالي مؤسسه
ب
برنامهها و بودجه نخستين سال مؤسسه
پ
مسائل فني مربوط بطرح عمليات آيندة مؤسسه
ت
تشكيل هيئت كارمندان دائمي مؤسسه
ث
مقر دائمي مؤسسه مطالعه و گزارشها و توصيههائي براي نخستين جلسه كنفرانس عمومي و هيئت مديره تهيه خواهد كرد.
6
دربارة شرايط قرارداد مربوط بمقر مؤسسه و نيز دربارة تعيين وضع حقوقي مؤسسه و حقوق و تعهدات آن در قبال دولت مهماندار توصيههائي بنخستين جلسه هيئت مديره تسليم خواهد نمود. الف - طبق ماده 16 اين اساسنامه مذاكرات را بمنظور تهيه طرح قرارداد با سازمان ملل شروع خواهد كرد اين طرح قرارداد بايد بنخستين اجلاس كنفرانس عمومي و نيز بنخستين جلسه هيئت مديره تقديم شود.
ب
بطوريكه در ماده 16 اين اساسنامه پيشبيني شده است در باب روابط مؤسسه با ساير سازمانهاي بينالمللي بنخستين جلسه كنفرانس عمومي و هيئت مديره توصيههائي تقديم خواهد كرد. متن اساسنامه كه مشتمل بر 23 ماده و يك ضميمه است در جلسه روز سهشنبه ششم خرداد ماه 1337 بتصويب مجلس شورايملي رسيد. نايب رئيس مجلس شورايملي - امانالله اردلان قانون بالا در جلسه 1337.2.27 به تصويب مجلس سنا رسيده است.