قرارداد كميساران سرحدي (مرزبانان) بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان را كه مشتمل بر يك مقدمه و پانزده ماده ميباشد و در تاريخ 5 تير ماه 1335 در كابل بامضاء نمايندگان مختار دولتين رسيده است تصويب مينمايد. قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و متن قرارداد ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه سهشنبه دوازدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و سي و شش بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. نايب رئيس مجلس شوراي ملي - عماد تربتي قانون بالا در جلسه 17ر11ر1335 بتصويب مجلس سنا رسيده است. قرارداد كميساران سرحدي (مرزبانان) بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان بنابر آرزوي تحكيم روابط دوستانه و علايق همجواري كه خوشبختانه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان موجود است اعليحضرت پادشاه افغانستان موافقت فرمودند كه براي حل و تسويه هر نوع حوادث سرحدي (مرزي) پيش آمدهاي حدودي (پيش آمدهاي مرزي) بين دوكشور قرارداد كميساران سرحدي (مربازبانان(مرزبانان)) انعقاد شود و باين منظور نمايندگان تامالاختيار خويش را بشرح زير تعيين فرمودند: اعليحضرت شاهنشاه ايران جناب نصرالله بهنام وزير مختار كاردار سفارت كبراي دولت شاهنشاهي ايران. اعليحضرت پادشاه افغانستان. جلالتمآب محمدهاشم ميوندوال معين سياسي وزارت امور خارجه. نمايندگان تامالاختيار نامبرده پس از ارائه و مبادله اختيارنامههاي خود كه در كمال صحت و اعتبار بود در موارد ذيل موافقت حاصل نمودند: ماده اول - دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي افغانستان هر يك سه كميسار (مرزبان) در طول خط سرحدي بطريق ذيل تعيين مينمايند: مركز و حوزه خدمتگذاري(خدمتگزاري) كميساران (مرزبانان افغاني):
1
كميسار چخانسور.
2
كميسار كلاته نظر.
3
كميسار اسلام قلعه. مركز و حوزه خدمتگزاري كميساران (مرزبانان ايراني).
1
كميسار (مرزبان) زابل.
2
كميسار (مرزبان) يزدان.
3
كميسار (مرزبان) خواف و باخرز. تبصره - كميساران سرحدي (مرزبانان) طرفين ميتوانند بر حسب احتياج يك يا دو معاون (مرزبانان درجه 2) داشته باشند. ماده دوم - كميساران سرحدي (مرزبانان) و كليه مأمورين مربوطه هر يك از دو كشور بايد از اتباع مسلم آن دولت باشند. ماده سوم - در صورتيكه كميساران (مرزبانان) يكي از طرفين معظمتين بدون داشتن معاذير موجه اقدامي بنمايند كه از حدود صلاحيت خارج و مخالف وظائفي باشد كه براي آنان مقرر گرديده و همچنين هر گاه در حل و عقد اموري كه از وظائف و اختيارات آنان ميباشد تعلل و تسامح مشهود گردد طرف ديگر حق خواهد داشت پس از عدم حصول نتيجه از مذاكرات مستقيم بين كميساران سرحدي (مرزبانان) تغيير كميسار (مرزبان) طرف مقابل را با ذكردلائل موجه از مجراي سياسي بخواهد. ماده چهارم - هر يك از كميساران سرحدي (مرزبانان) ميتوانند از طرف خود مأمورين كوچكتري را وكالت دهند كه فقط راجع بحل قضاياي كوچك با اطلاع دادن بطرف ديگر و يا اقدام فوري بر طبق ماده پنج اين قرارداد تدابير لازم اتخاذ نمايد. بشرط آنكه اين اقدامات آنها تحت نظر خود كميساران سرحدي (مرزبانان) و يا با موافقت آنها بعمل آيد و بر كميساران (مرزبانان) است كه اين قبيل مأمورين را بنام و نشان معرفي نمايند. كميساران سرحدي (مرزبانان) موظفند هر ماه يكدفعه در صورت لزوم مجلس رسمي تشكيل داده و پيش آمدهاي حدودي (مرزي) را مطرح و صورت مجلس تنظيم نمايند. چنانچه امري پيش آيد كه ملاقات فوري كميساران ( مرزبانان) دو طرف را با يكديگر ايجاب نمايد هر يك از كميساران (مرزبانان) طرفين حق ملاقات فوري كميساران ( مرزبانان) يا معاونين طرف ديگر را بطور مستقيم خواهد داشت و طرف مقابل يا جانشينان او از لحظه وصول تقاضاي كتبي ملاقات بايستي در اسرع وقت در محلي كه براي ملاقات تعيين گرديده حاضر شوند چنانچه موانعي پيش آيد كه كميساران (مرزبانان) نتوانند حاضرشوند بايد قبلا مقامات طرف را مطلع سازند. ماده پنجم - وظائف كميساران سرحدي (مرزبانان) نامبرده بقرار ذيل است: الف - بايد با تمام وسائليكه در قدرت خود دارند شخص و يا اشخاص مسلح و يا غير مسلح را از تشكيل دستجاتي براي اقدام بدزدي در منطقه حدودي (نوار مرزي) منع و از تجاوز آنها بحدود (مرز) طرف ديگر جلوگيري و از هر نوع تبليغات و تحريكات آنان بر ضد طرف ديگر ممانعت نمايند.
ب
بمحض اينكه كميساران حدودي (مرزبانان) اطلاع يابند از جانب شخص و يا اشخاص مسلح و يا غير مسلح براي اقدام بچپاول و دزدي در خاك طرف ديگر مقدماتي فراهم ميگردد مكلف ميباشند فوراً بدون معطلي طرف ديگر را آگاه سازند. و اين اطلاعيه هر چه زودتر قبل از وقوع واقعه بطرف مقابل برسد.
ج
در مواقعي كه پيش آمد و چپاول و غارت در ناحيه سرحدي (مرزي) يكي از متعاهدين واقع و كميساران سرحدي (مرزبانان) معتقد شوند كه گناهكاران ممكن است بحدود طرف ديگر فرار نمايند چنانچه مراتب را به كميسار سرحدي(بمرزبان) طرف ديگر اطلاع دهند كميسار (مرزبان) نامبرده با تمام وسائل خود تا حد امكان مانع عبور گناهكاران از سر حد (مرز) خواهد شد. د - جلوگيري از قاچاق از كشور بكشور ديگر.
ه
كميساران سرحدي (مرزبانان) صلاحيت قطع و فصل دعاوي و شكايت بين اهالي حدودي (مرزنشينان) طرفين و اجراي تصميمات متخذه را دارند. كميساران(مرزبانان) صلاحيت قطع و فصل اختلافات سرحدي (مرزي) و ارضي و آبها را نخواهند داشت و از مداخله در كارهاي سياسي و امور داخلي كشور طرف ديگر ممنوع ميباشند. و - مأمورين و نفرات محافظين تهانجات سرحدي ( خدمتگذاران(خدمتگزاران) و نفرات پاسگاههاي مرزي) كه تجاوز يا دزدي در محل آنها واقع شود اگر ردمتجاوزين و دزدان بخاك (بمرز) دولت طرف ديگر رفته باشد بايد مأمورين حدودي(خدمتگذاران(خدمتگزاران) پاسگاههاي مرزي) طرف مقابل را براي معاينه و تحويل رد دعوت نمايند. مأمورين حدودي ( خدمتگذاران(خدمتگزاران) مرزي) كه رد متجاوزين بخاك آنها وارد شده مكلف هستند در آن حد (مرز) حاضر شده رد را بدون عذر تحويل گرفته رسيد بدهند و دزدان را تعقيب نموده و جدا اقدام نمايند كه دزدان دستگير و اموال دزدي شده را مسترد دارند و اگر مأمورين سرحدي ( خدمتگذاران(خدمتگزاران) پاسگاه هاي مرزي) كه رد بخاك آنها داخل شده در تحويل گرفتن رد مسامحه نمودند كميسار سرحدي (مرزباني) كه تجاوز يا دزدي در محل او واقع شده سهلانگاري آنها را بكميسار (مرزبان) طرف ابلاغ اخطار مي نمايد كميسار (مرزبان) طرف وظيفهدار خواهد بود فوراً در تحويل گرفتن رد و تعقيب متجاوزين و يا دزدان و كشف و پس دادن اموال دزدي شده اقدامات جدي بعمل آورد هر گاه تا پنج روز از وقوع پيش آمد نتيجه مطلوبه حاصل نگردد به تقاضاي كميسار (مرزبان) دادخواه مجلس رسمي تشكيل و كميساري (مرزباني) كه تجاوز يا دزدي در محل او واقع شده باشد دلائلي كه تعلل و تسامح مأمورين ( خدمتگذاران(خدمتگزاران) طرف را در تحويل گرفتن رد و يا كوتاهي كميسار (مرزبان) طرف را در تعقيب پيش آمد مدلل ميدارد در صورتمجلس قيد مينمايد تا از راه سياسي قضيه تعقيب و تكليف معين شود. توضيح - منطقه سرحدي (مرزي) عبارت از مسافت (25) كيلومتر از خط سرحدي (مرزي) داخل خاك هر يك از دو كشور ميباشد. ماده ششم - كميساران سرحدي (مرزبانان) ميتوانند شكايات سهل و ساده از قبيل دزدي مواشي (دام ها) و غيره را بوسيله مكاتبه حل و تسويه نمايند و نيز مي توانند در صورت ضرورت مدعي (دادخواه) و شهود او را به معيت نماينده از طرف خود (هر گاه لازم بدانند) با نامهاي كه متضمن تفصيل پيش آمد باشد نزد كميسار سرحدي (مرزبان) طرف اعزام دارند كه احقاق حق او بعمل آيد و در اين حال مدعي (دادخواه) و شهود و نماينده كميسار سرحدي (مرزبان) طرف از مقررات قوانين پاسپورت (گذرنامه) مملكتين معاف و از هر نوع توقيف و حبس مصون ميباشد هر گاه اختلاف باينطريق حل نشود آنوقت كميساران سرحدي (مرزبانان) بوسيله ملاقات و مذاكره بين خودشان موضوع را تسويه خواهند كرد محل اجتماع را كميساران سرحدي(مرزبانان) با موافقت يكديگر تعيين و ترتيبي خواهند داد كه بنوبت در خاك دو طرف تشكيل يابد. ماده هفتم - در صورتيكه بعضي از پيش آمدهاي سرحدي (مرزي) بتوافق نظر بين كميساران سرحدي (مرزبانان) حل و تسويه نشود از راه ديپلوماسي(سياسي) بين دولتين حل و تسويه خواهد شد. ماده هشتم - كميساران سرحدي (مرزبانان) طرفين و معاونين آنها بايد در موقع ملاقات يكديگر مراتب ذيل را رعايت نمايند: الف - هر موقع كميسار سرحدي (مرزبان) يا معاون او ميخواهد براي تشكيل جلسه يا ملاقات بخاك طرف برود قبلا كميسار سرحدي (مرزبان) طرف را مطلع مينمايد تا مستحفظيني را كه لازم است با او همراهي نمايند تعيين نموده و قبلا به منطقه سرحدي (مرزي) كه از آنجا كميسار سرحدي(مرزبان) طرف عبور ميكند اعزام دارد. تنظيم صورتجلسه مشترك فقط بعهده كميساران و يا جانشين آنان كه رسماً معرفي شده است ميباشد.
ب
كميساران سرحدي (مرزبانان) هر يك از طرفين هنگام ملاقات و انجام وظيفه در خاك طرف مقابل ميتوانند تفنك [تفنگ] و اسلحه كمري همراه داشته باشند ولي ساير مأمورين سرحدي (خدمتگذاران[خدمتگزاران] مرزي) و همراهان كميسار سرحدي (مرزبان) از حمل اسلحه در اينگونه موارد ممنوع ميباشند.
ج
كميساران سرحدي (مرزبانان) يا معاونين آنها بايد همراهان خود را بحداقل ضرورت معين نموده و خط سير خود را از راهي كه قبلا راجع بآن با يكديگر موافقت نموده باشند قرار دهند. ماده نهم - كميساران سرحدي (مرزبانان) طرفين و معاونين آنها حقوق و مزاياي زير را دارا هستند: الف - جان و مال و حيثيت كميساران (مرزبانان) و همراهان آن ها كه با موافقت كميساران سرحدي (مرزبانان) طرف بخاك مقابل وارد ميشوند از هر جهت مصون خواهد بود. اين مصونيت در صورتي است كه با اطلاع قبلي رسماً براي اجراي كارهاي مربوطه نزد كميسار سرحدي (مرزبانان) طرف آمده باشند.
ب
در ملاقاتهاي كميساران سرحدي (مرزبانان) يا معاونين آنها بلباس متحدالشكل (يونيفورم) خود خواهند بود.
ج
در ملاقات ها كميساران سرحدي (مرزبانان) يا معاونين آنها در موقع عبور از سرحد (مرز) اشيائي كه همراه خود خواهند برد بايستي بحداقل احتياج تقليل داده و بلا استثناء بازرسي گمركي شود ولي از حقوق گمركي معاف خواهند بود. ماده دهم - معاونين كميساران سرحدي (مرزبانان درجه 2) در تحت تعليمات كميسار سرحدي (مرزبان) مربوطه بوظايف خود عمل مينمايند و دايره اختيارات و حوزه خدمتگذاري[خدمتگزاري] آنها را نيز باطلاع كميسار سرحدي (مرزبان) مقابل ميرسانند. ماده يازدهم - تعيين و معرفي كميساران سرحدي (مرزبان) و معاونين (مرزبانان درجه 2) آنها بوسيله نامه رسمي از راه سياسي صورت ميگيرد. ماده دوازدهم - كميساران سرحدي (مرزبانان) در غياب خود كفيل كميسار سرحدي (مرزبان) را به كميسار سرحدي ( مرزبان) طرف قبلا معرفي مينمايند. ماده سيزدهم - چنانچه تغييري در محل اقامت منطقه عمليات و مواد مربوطه بوظايف كميساران سرحدي (مرزبانان) ايجاب گردد پس از موافقت دولتين بوسيله مبادله نامههاي مكمله صورت خواهد گرفت. ماده چهاردهم - طرفين متعاهدين تعهد مي نمايند كه بنام حقالزحمه يا حقالشرع يا حقالتعليف يا مثل آن از بابت اموال مسروقه اتباع دولتين در حين مسترد كردن آنها عوارضي دريافت ننمايند. ماده پانزدهم - اين قرارداد بتصويب مقامات مقننه دو كشور خواهد رسيد و در كابل امضاء خواهد شد و اسناد مصوبه آن در اسرع اوقات در تهران مبادله خواهد گرديد. اين قرارداد پانزده روز پس از مبادله اسناد مصوب بموقع اجراء گذارده مي شود و براي مدت دو سال معتبر خواهد بود هر گاه سه ماه قبل از انقضاء مدت مذكور هيچيك از طرفين فسخ قرارداد را بطرف ديگر اعلام ندارند قرارداد بخودي خود براي مدت دو سال ديگر تمديد خواهد شد و اين طريق براي دورههاي بعدي نيز ادامه خواهد داشت. پنج تير ماه 1335 نصراله بهنام محمدهاشم ميوندوال قرارداد فوق كه مشتمل بر يك مقدمه و پانزده ماده است ضميمه قانون مربوط بقرارداد كميساران سرحدي ( مرزبانان) بين دولت شاهنشاهي ايران ودولت افغانستان بوده و صحيح است. نايب رئيس مجلس شوراي ملي - عماد تربتي