قانون موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي درباره همكاري اقتصادي وفني بمنظور ايجاد تاسيسات ذوب اهن و كارخانه ماشينسازي و نصب لوله گاز در ايران و واگذاري اعتبار براي اينمقاصد مصوب 1344,12,04 ماده واحده موافقت نامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي درباره همكاري اقتصادي و فني بمنظور ايجاد تأسيسات ذوب آهن و كارخانه ماشينسازي و نصب لوله گاز در ايران و واگذاري اعتبار براي اين مقاصد شامل 19 ماده و يك ضميمه و يك نامه پيوست تصويب و بدولت اجازه داده ميشود كه پس از مبادله اسناد تصويب مفاد آنرا بموقع اجراء بگذارد. قسمتي از 260 ميليون روبل اعتبار موضوع اين موافقت نامه طبق ماده هفت لايحه قانوني برنامه عمراني سوم كشور طي مدت اين برنامه و بقيه درسالهاي بعد مورد استفاده قرار خواهد گرفت. قانون بالا كه مشتمل بر ماده واحده ميباشد در جلسه روز يكشنبه بيست و چهارم بهمن ماه يكهزار و سيصد و چهل و چهار بتصويب مجلسشوراي ملي رسيده بود در جلسه روز چهارشنبه چهارم اسفند ماه يكهزار و سيصد و چهل و چهار شمسي بتصويب مجلس سنا رسيد. رئيس مجلس سنا- مهندس شريف امامي موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي درباره همكاري بمنظور ايجاد تاسيسات صنعتي و تاسيساتديگر در ايران و واگذاري اعتبار براي اين مقاصد دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با توجه به مناسبات حسن همجواري و همكاري موجود بين ايران و اتحادجماهير شوروي سوسياليستي و با پيروي از تمايل طرفين به بسط و توسعه و تحكيم همكاري اقتصادي و فني بر اساس تساوي حقوق و عدم مداخلهدر امور داخلي يكديگر و احترام كامل به حق حاكميت ملي هر دو كشور تصميم اتخاذ نمودند اين موافقتنامه را به شرح زير منعقد نمايند:
ماده 1
ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در موارد ذيل همكاري خواهند نمود: 1.تأسيس كارخانه ذوب آهن.
2
احداث شاهلوله گاز.
3
تأسيس كارخانه ماشينسازي. خلاصه مشخصات هر يك از تأسيسات سهگانه فوق در ضميمهاي كه جزء لاينفك اين موافقتنامه ميباشد قيد شده است.
ماده 2
بمنظور عملي نمودن همكاريهاي موضوع ماده يك اين موافقتنامه. 1 - سازمانهاي شوروي عهدهدار انجام امور زير خواهند شد: انجام كارهاي اكتشافي و تحقيقاتي و طراحي مورد لزوم. تهيه و تحويل تجهيزات و ماشينها و مصالح و وسائل مكانيكي ساختماني كه در ايران يافت نميشود. اعزام كارشناسان شوروي به ايران بمنظورهاي زير: جمعآوري اطلاعات لازم اوليه براي عمليات تحقيقاتي و اكتشافي زمينشناسي. نظارت در اجراء و مشاوره هنگام ساختن تأسيسات، تعليم فني افراد ايراني براي كمك در نصب و تنظيم و بكار انداختن تجهيزات و ماشينها بمنظوربهرهبرداري از آن. پذيرفتن افراد ايراني در مؤسسات اتحاد شوروي براي كسب تعليمات فني در امور توليدي بمنظور بكار گماردن اين افراد در تأسيسات مذكور در ماده يك اين موافقتنامه. تسليم اسناد و مدارك فني ضروري براي تأمين بهرهبرداري عادي از تأسيسات پيشبيني شده در ماده يك اين موافقتنامه بطرف ايراني. اسناد و مدارك فني مذكور كه سازمانهاي شوروي به سازمانهاي ايراني تسليم مينمايند از طرف ايران منحصراً در تأسيسات ايران مورد استفاده واقعخواهد شد. اسناد و مدارك فني مذكور بدون موافقت قبلي سازمانهاي شوروي بشخصيتهاي حقوقي خارجي يا اتباع خارجه تسليم نخواهد شد. 2 - سازمانهاي ايراني اقدامات ذيل را عهدهدار خواهند شد: دادن اطلاعات اوليه كه طرف ايراني در اختيار دارد و براي طراحي ضروري است بسازمانهاي شوروي و همكاري با سازمانهاي شوروي در جمعآوريو تنظيم ساير اطلاعات مورد لزوم. بررسي و در صورت موافقت با آن تصويب طرحهائيكه از طرف سازمانهاي شوروي تسليم گرديده در ظرف دو ماه از تاريخ تسليم. ساختن تأسيسات و انجام كارها بر طبق طرحها با كمك فني سازمانهاي شوروي تهيه و تأمين نيروي انساني و نيروي برق و آب و گاز و وسايل نقليه ومصالح مورد لزوم كه در ايران يافت ميشود براي ساختن تأسيسات و انجام كارها و همچنين ساختن راهها و ابنيه فرعي و احداث لوله گاز و آب وخطوط لازم برق و ارتباطات و مخابرات تا محوطه تأسيسات. بر طبق تأييد طرفين خريداري برخي تجهيزات و ماشينها و مصالحي كه در ايران و اتحاد جماهير شوروي ساخته نميشود از كشورهاي ثالث. تأمين اعتبارات مالي لازم براي ساختن تأسيسات و انجام ساير كارها در ايران و تهيه محل سكونت و تأمين كمكهاي پزشكي و ايجاد تسهيلات لازمبراي رفاه عادي كارشناسان شوروي و تأمين وسائل نقليه لازم براي انجام مأموريتهاي داخلي در ايران براي كارشناسان شوروي كه بموجب اينموافقتنامه براي كمكهاي فني به ايران اعزام ميشوند بهزينه ايران. در صورت لزوم خريداري پروانههاي روشهاي تكنولوژيك و تجهيزات از هر جا كه لازم باشد.
ماده 3
براي بهرهبرداري از تمام قدرت توليدي پيشبيني شده در طرحها و تأسيسات موضوع اين موافقتنامه در صورت تمايل طرف ايراني سازمانهايشوروي بوسيله اعزام كارشناسان و تحويل قطعات يدكي و مصالح ضروري با شرايطي كه مورد موافقت بعدي طرفين واقع شود به سازمانهاي ايرانيمساعدت خواهند كرد.
ماده 4
دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي اعتباري تا مبلغ دويست و شصت ميليون روبل (يك روبل داراي 987412 /0گرم طلاي خالصاست) با بهره دو نيم درصد در سال بدولت شاهنشاهي ايران خواهد داد كه براي همكاريهاي فني با ايران در ايجاد تأسيسات مذكور در ماده يك اينموافقتنامه در موارد زير از طرف دولت شاهنشاهي ايران به مصرف خواهد رسيد: پرداخت هزينههاي مربوط بعمليات تحقيقاتي و اكتشافي و طراحي كه سازمانهاي شوروي انجام ميدهند. پرداخت بهاي تجهيزات و ماشينها و وسائل مكانيكي ساختماني و مصالحي كه در ايران يافت نميشود و بوسيله اتحاد جماهير شوروي با شرط سيفبنادر ايران يا فرانكو مرز ايران و شوروي تحويل ميگردد: پرداخت هزينههاي مأموريت كارشناسان شوروي كه براي كمك فني در ساختن تأسيسات و انجام كارهاي موضوع اين موافقتنامه به ايران اعزامميشوند به استثناي هزينههاي آنان در داخل ايران كه طرف ايراني به ريال ميپردازد. پرداخت هزينه زندگي و اقامت افراد ايراني كه براي كارآموزي در امور فني و توليدي در مؤسسات مربوطه اتحاد شوروي به آن كشور اعزام ميگردند. در صورتيكه مبلغ كل هزينههاي سازمانهاي شوروي مربوط به كمكهاي فني موضوع اين موافقتنامه از مبلغ اعتبار تجاوز نمايد مبلغ اضافه بر طبقموافقتنامهها بازرگاني و پرداخت معتبر بين ايران و شوروي از طرف ايران پرداخت خواهد شد.
ماده 5
دولت شاهنشاهي ايران مبالغي را كه از اعتبارات مذكور در اين موافقتنامه در طي هر سال مورد استفاده قرار ميدهد در ظرف دوازده سال بهاقساط متساوي ساليانه مستهلك خواهد نمود. تاريخ شروع پرداخت اولين قسط مبالغ استفاده شده در هر سال دهم تير ماه (اول ژوئيه) سال بعد ازاستفاده از اعتبارات مذكور خواهد بود. بهره اعتبارات استفاده شده در هر سال از تاريخ استفاده از قسمت مربوطه اعتبار احتساب خواهد شد و بهره هر سال در ظرف سه ماه اول بعد از سالاحتساب پرداخته خواهد شد. آخرين قسط بهره با آخرين قسط بازپرداخت اعتبار همزمان خواهد بود. تاريخ استفاده از اعتبار براي پرداخت بهايتجهيزات و ماشينها و مصالح تاريخ مذكور در مهر ايستگاه مقصد روي بارنامه يا هفت روز بعد از تاريخ صدور بارنامه دريائي مربوطه خواهد بود اما برايپرداخت هزينه انجام ساير كارها تاريخ استفاده از اعتبارات تاريخ صورتحساب تلقي خواهد شد.
ماده 6
بمنظور نگاهداري حساب استفاده از اعتباري كه بموجب اين موافقتنامه داده ميشود و همچنين نگاهداري حساب استرداد اصل وپرداخت بهره آن بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (و يا بدستور بانك اخيرالذكر بانك بازرگاني خارجي اتحادجماهير شوروي سوسياليستي) براي يكديگر حسابهاي مخصوص اعتباري به روبل باز كرده و ترتيب فني محاسبه و نگاهداري حسابهاي اعتبار مذكوررا متفقاً تعيين خواهند نمود.
ماده 7
در صورت تغيير محتوي طلاي روبل موضوع ماده چهار اين موافقتنامه بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي(و يا بدستور بانك اخيرالذكر بانك بازرگاني خارجي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي) در روز تغيير محتوي طلاي روبل مانده حسابهاي مربوط بهاعتبار و بهره را كه طبق ماده شش اين موافقتنامه باز شده و همچنين مبلغ استفاده نشده از اعتبار را به تناسب تغيير حاصله ارزيابي خواهند كرد.
ماده 8
براي بازپرداخت اعتبار مذكور و پرداخت بهره آن كه ايران بريال ميپردازد بانك مركزي ايران حساب جداگانهاي بريال (يكريال محتوي117316% گرم طلاي خالص است) بنام بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (يا بدستور بانك اخيرالذكر بنام بانك بازرگاني خارجياتحاد جماهير شوروي سوسياليستي) باز خواهد نمود. پرداختهاي ايران بابت اصل و بهره اعتبار به ريال بوده و به اين حساب منظور ميگردد. تسعيرروبل بريال بر اساس محتوي طلاي روبل و ريال در روز پرداخت خواهد بود. مبالغي كه بدين ترتيب بحساب فوق منظور ميشود تحت شرايط موافقتنامههاي بازرگاني و پرداخت بين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستيكه در زمان خريد داراي اعتبار ميباشند بمصرف خريد كالاهاي ايران خواهد رسيد و در درجه اول براي خريد گاز و پنبه و پشم خام و سنگهاي معدنيفلزات غير آهني و خاويار و ماهيهاي غضروفي و پوست قرهگل و چرمهاي خام و برنج و كشمش و كنجاله و برخي كالاهاي صنعتي و همچنين صرفپرداختهاي ديگر سازمانهاي شوروي خواهد شد مبالغ مذكور همچنين ممكن است بر طبق تقاضاي بانك بازرگاني خارجي اتحاد شوروي به ارز قابلتبديل تسعير و انتقال داده شود. خريد كالاهاي مذكور در فوق اضافه بر سهميههاي مقرره در موافقتنامه معتبر مبادله كالا بين ايران و اتحاد شورويخواهد بود. در صورت تغيير محتوي طلاي ريال ايران بانك مركزي ايران و بانك دولتي اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي (يا بدستور آن بانك خارجي اتحادشوروي) در روز تغيير محتوي طلاي ريال ايران مانده حساب مذكور در اين ماده را به تناسب تغيير حاصله ارزيابي خواهند كرد. تسعير ريال به ارز قابل تبديل بر اساس محتوي طلاي ريال ايران به ارز قابل تبديل مربوط در روز پرداخت خواهد بود. دولت شاهنشاهي ايران حق دارد اصل و بهره اعتبار را قبل از موعد بپردازد.
ماده 9
دولت شاهنشاهي ايران هزينههاي سازمانهاي شوروي را براي اقامت كارشناسان شوروي در ايران به ريال با واريز نمودن مبالغ مقتضي بحساب جداگانهاي كه در ماده هشت اين موافقتنامه پيشبيني شده است به طرف شوروي خواهد پرداخت.
ماده 10
بمنظور انجام عمليات طراحي و تهيه و تحويل تجهيزات و ماشينها و مصالح و اجراي انواع ديگر كمكهاي فني سازمانهاي شورويميتوانند با سازمانهاي مربوطه كشورهاي ثالث همكاري كنند لكن در صورتيكه اعزام كارشناس از كشورهاي مذكور ضروري تشخيص داده شودسازمانهاي شوروي قبلا موافقت طرف ايران را كسب خواهند نمود.
ماده 11
دولتين ايران و اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي در حداقل مدت ممكن پس از امضاي اين موافقتنامه سازمانهاي مجاز ايراني و شورويرا كه قبلا براي اجراي هر يك از طرحهاي موضوع اين موافقتنامه تعيين نمودهاند بيكديگر معرفي خواهند كرد. هر يك از دولتين ميتوانند يك يا چندسازمان مربوطه را براي اين منظور انتخاب و معرفي نمايند. هر يك از طرفين مجاز است سازمانهائي را كه قبلا تعيين شده و بر طبق اين ماده مسئول اجراي مفاد اين موافقتنامه بودهاند تغيير بدهد و طرف ديگر رااز اين تغيير مطلع نمايد. هر يك از دولتين اين حق را براي خود محفوظ ميدارد كه تمام تا قسمتي از حقوق و تعهدات ناشي از اين موافقتنامه را كه لازم بداند بهر يك ازسازمانهاي تابعه خود كه مقتضي بداند منتقل نمايد.
ماده 12
سازمانهاي ايراني و شوروي كه مسئول اجراي مفاد اين موافقتنامه هستند كليه اطلاعات مورد لزوم سازمانهاي مذكور را كه مربوط بهاجراي اين موافقتنامه و پيمانهاي اجرائي كه متعاقباً بر اساس آن امضاء خواهد شد متقابلا مبادله خواهند نمود و كمكهاي لازم را نسبت بيكديگرمعمول خواهند داشت. سازمانهاي ايراني و شوروي مخصوصا اطلاعات راجع به پيشرفت كارها و ساير اطلاعات مربوط به برنامه اجراي كارها وساختن تأسيسات موضوع اين موافقتنامه و پيمانهاي اجرئيي مربوطه را كه بر اساس آن امضاء ميشود در اختيار يكديگر خواهند گذاشت.
ماده 13
طرفين ايراني و شوروي كمك خواهند كرد كه در انجام كارهاي تحقيقاتي و اكتشافي و طراحي و همچنين تهيه و تحويل تجهيزات وماشينها و مصالح براي ساختن تأسيسات موضوع اين موافقتنامه سازمانهاي ايراني بتوانند حداكثر كارهاي مقدور را عهدهدار گردند.
ماده 14
سازمانهاي شوروي تضمين مينمايند كه:
1
طرحهاي تأسيساتي كه تهيه مينمايند با قدرت هاي توليدي پيشبيني شده در ضميمه اين موافقتنامه و پيمان هاي اجرائي مطابقت خواهد داشت.
2
تجهيزات و ماشين ها و مصالحي كه از اتحاد شوروي تهيه و تحويل ميشود با اسناد طراحي فوقالذكر مطابقت خواهد داشت.
3
كار ماشين ها و تجهيزاتي كه از اتحاد شوروي تحويل ميشود با قدرت توليدي اعلام شده در طرح ها مطابق خواهد بود. مدت هاي تضمين و ترتيب اجراي آن ها و ساير شرايط بموجب پيمان هاي اجرائي خواهد بود كه بر طبق اين موافقتنامه منعقد ميشود.
ماده 15
انجام كارهاي تحقيقاتي و طراحي و تهيه و تحويل تجهيزات و ماشين ها و مصالح و كارآموزي فني و توليدي افراد ايراني و انواع ديگر كمك هايفني مندرج در اين موافقتنامه بر اساس پيمان هاي اجرائي خواهد بود كه بين سازمان هاي صلاحيتدار ايراني و شوروي كه بر طبق ماده يازده اينموافقتنامه معرفي شده و داراي اختيار ميباشند منعقد خواهد گرديد و ضمناً پيمان هاي مذكور حداكثر در ظرف دو ماه از تاريخ تسليم آنها از طرفسازمان هاي شوري بوسيله طرفين مورد مذاكره و توافق واقع شده و بامضاي طرفين خواهد رسيد. سازمانهاي شوروي در ظرف دو الي سه ماه پس از تصويب طرح هاي تفصيلي از طرف سازمان هايايراني پيشنهادهاي خود را بصورت پيشنويس پيمان هاي تحويل ماشين ها و تجهيزات مصالح تسليم سازمان هاي ايراني خواهند نمود. در پيمان هاياجرائي حجم و موعد و قيمت و ترتيب كارآموزي فني و توليدي افراد ايراني و جريمه ناشي از تأخير انجام تعهدات و ساير شرايط تفصيلي مربوط بهكمكهاي فني مذكور در اين موافقتنامه كه بسازمان هاي ايراني داده ميشود تعيين خواهد شد. ضمناً قيمت تجهيزات و ماشين ها و مصالحي كه از اتحاد شوروي براي ايجاد تأسيسات موضوع ماده يك اين موافقتنامه تحويل داده خواهد شد با موافقت طرفين بر اساس قيمت هاي متداول بينالمللي تعيينخواهد گرديد. بعلاوه تعهدات سازمان هاي ايراني درباره جمعآوري اطلاعات اوليه و آماده نمودن محل ساختمان ها و تأمين مسكن كارشناسان شورويبا شرايط ضروري زندگي عادي و كمك هاي پزشكي وسائل نقليه براي مأموريت هاي داخلي و بررسي و تصويب طرح ها و عده لازم كارگران و كارشناسان وكارهاي ديگر و همچنين مواعد قطعي انجام اين تعهدات در پيمان هاي اجرايي تعيين خواهد گرديد.
ماده 16
اگر بعلت هر حادثهاي كه جلوگيري از آن از قدرت هر يك از طرفين خارج باشد اجراي اين موافقتنامه براي مدتي مختل گردد نمايندگاندولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با يكديگر مشورت و درباره اقدامات ضروري موافقت خواهند نمود ضمناً درصورت عدم توافق در مدت مناسبي سازمان هاي ايراني حق خواهند داشت كارهاي ساختماني تأسيسات را رأساً ادامه بدهند ليكن در چنين صورتي همحقوق و تعهدات طرفين كه بر طبق اين موافقت نامه تا موقع بروز حادثه ايجاد شده بقوه خود باقي خواهد ماند.
ماده 17
در صورت بروز هر گونه اختلاف بين سازمان هاي ايراني و شوروي درباره هر يك از مسائل ناشيه از اين موافقتنامه يا پيمان هاي اجرائي مربوطهنمايندگان دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي با يكديگر مشورت خواهند كرد و براي رفع اختلاف كوشش خواهندنمود.
ماده 18
به منظور بررسي حسن انجام اين موافقتنامه و در صورت لزوم تهيه نمودن توصيههاي مقتضي نمايندگان طرفين بر حسب دعوت يكي ازطرفين اقلا 6ماه يكبار با يكديگر ملاقات خواهند نمود. توصيههاي مذكور براي بررسي دولتهاي طرفين متعاهدين تقديم خواهد شد. ملاقاتهاي مذكور به تناوب در تهران و مسكو صورت خواهد گرفت.
ماده 19
اين موافقتنامه شامل نوزده ماده و يك ضميمه است و بر طبق ترتيبات قانوني مقرره در هر يك از دو كشور بتصويب خواهد رسيد و در روزامضاء موقتا اعتبار بافته و از روز مبادله اسناد مصوبه كه در شهر تهران واقع خواهد شد داراي اعتبار قطعي خواهد گرديد. اين موافقتنامه در تاريخ بيست و سوم دي ماه سال 1344 مطابق سيزدهم ژانويه سال 1966 مسيحي در شهر مسكو در دو نسخه اصلي هر كدام بزبان هاي فارسي و روسي منعقد گرديد و هر دو متن داراي اعتبار يكسان است. از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي ضميمه موافقتنامه ايران و شوروي مورخه بيست و سوم ديماه 1344 كه مطابق سيزدهم ژانويه 1966 است. 1- فهرست تأسيساتيكه در ايران با همكاري سازمان هاي ايراني و شوروي ساخته خواهد شد. 1 - كارخانه ذوب آهن كه شامل واحدهاي زير خواهد بود: الف - كارخانه با دوره كامل تنظيم بار و ذوب چدن و تهيه فولاد و قسمت نورد بقدرت توليدي بين پانصد هزار تا 600هزار تن فولاد در سال (باامكان توسعه بعدي قدرت ها تا يك ميليون الي يك ميليون و دويست هزار تن فولاد در سال ) كه شامل قسمت هاي زير خواهد بود:
قسمت ككسازي و شيميائي با يك باطري ككسازي.
كارخانه آگلومراسيون.
قسمت كوره مرتفعه با يك كوره مرتفعه.
قسمت كوره مرتفعه با يك كوره مرتفعه.
قسمت ذوب فولاد با دو كنورتيسور و دستگاههاي فولادريزي مداوم.
قسمت نوردها با دو رشته نورد براي تهيه انواع مصنوعات فولادي به استثناي ورق. قسمت پختن آهك و دلميت و تهيه مواد نسوز كارگاههاي تعميراتي و فرعي و آزمايشگاه. دستگاههاي داخل محوطه كارخانه مربوط به گاز آب و برق بخار هوارساني با فشار تهيه اكسيژن و كمپرسور و انبارها و وسايل حمل و نقل خطوط ارتباطي محدود بمحوطه كارخانه و همچنين مراكز كامل تعليماتي. سازمانهاي شوروي امور طراحي را انجام داده و ماشينها و تجهيزات و مصالح را تحويل خواهند داد و همچنين ساير انواع كمك هاي فني را در مواعديانجام خواهند داد كه بكار انداختن كارخانه را در سال 1971 امكانپذير سازد. موضوع همكاري براي افزايش قدرت توليدي كارخانه ذوب آهن تا يكميليون الي يك ميليون و دويست هزار تن در سال و همچنين شرايط اين همكاري مورد توافق بعدي طرفين واقع خواهد شد.
ب
معدن سنگ آهن براي كارخانه ذوب آهن - محل معدن در چغارت (بافق) است و قدرت توليدي آن احتياجات كارخانه ذوب آهن را تأمين خواهدكرد.
پ
معادن آهك و دلميت و مواد نسوز.
ت
معدن ذغال سنگ براي كارخانه ذوب آهن كمك فني در انجام عمليات تحقيقاتي و اكتشافي و طراحي مربوط به تجهيز معادن ذغال سنگ كه ذغالآن قابل كك شدن ميباشد در منابع ذغال سنگ كرمان حجم و مواعد كمك فني در ساختمان و تجهيز معادن ذغال سنگ مستلزم توافق بعدي طرفيناست.
2
شاهلوله گاز به منظور تحويل گاز از ايران به اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي: الف - قطعه ساوه – آستارا: ساختمان آن مطابق مقررات اين موافقتنامه عملي ميشود. تحويل لولهها و ملحقات و وسايل كنترل اتوماتيك و مخابرات براي اين قطعه از طرف ايرانانجام ميگيرد. سازمانهاي شوروي امور طراحي را انجام داده تجهيزات و وسايل مكانيكي و ماشين ها را ميرسانند و همچنين ساير انواع كمك هاي فني رادر مواعدي انجام ميهند كه بكار انداختن لوله گاز را در سال 1970 امكانپذير سازد.
ب
قطعه از منابع نفت و گاز جنوب ايران تا ساوه: ساختمان آن با اعتبارات و وسائل طرف ايراني عملي ميشود. تحويل تجهيزات و ماشينها براي مراكز كمپرسور در اين قطعه از ايستگاه مركزي تصفيه گازتا ساوه به حجم و در مواعدي كه مورد توافق طرفين قرار گيرد و بكار انداختن لوله گاز را در سال 1970 امكانپذير سازد از طرف سازمانهاي شورويانجام ميگردد.
3
كارخانه ماشينسازي با قدرت توليدي بيست و پنجهزار تا سي هزار تن مصنوعات فلزي در سال: قسمتهاي تشكيلدهنده كارخانه و فهرست مصنوعاتيكه توليد خواهد كرد بعد از بررسي فني و اقتصادي تصريح خواهد شد. از تاريخ انعقاد پيمان مربوط به انجام امور طراحي سازمانهاي شوروي كمك فني در ساختن كارخانه در مواعدي ميكنند كه بكار انداختن نوبت اولكارخانه را در مدت سه سال و نوبت دوم كارخانه را در مدت چهار سال تا چهار سال و نيم تأمين نمايد. تبصره 1 - قدرت توليدي هر يك از تأسيسات در پيمانهاي اجرائي كه بر طبق طرح منعقد ميشود بايد تصريح شود.
تبصره 2
رساندن نيروي برق، آب، گاز، ساختمان، ابنيه براي آبگيري خطوط ارتباطي راههاي آهن و اتومبيل رو تا حدود تأسيسات و همچنينساختمان كوي هاي مسكوني در مواعدي كه در پيمان ها پيشبيني شده از طرف ايران عملي ميشود. تبصره 3 - مواعد اجراي قسمت هاي جداگانه كارهاي طراحي و تحويل تجهيزات و مصالح و دادن انواع كمك هاي فني ديگر در حدود مواعد كلي درپيمان هائي تعيين خواهد شد كه در اين ضميمه پيشبيني شده است. محل امضاء محل امضاء مسكو 13 ژانويه سال 1966 جناب آقاي رئيس كميته. افتخار دارم وصول نامه مورخ 13 ژانويه 1966 آنجناب را بمضمون زير: مسكو 13 ژانويه سال 1966 جناب آقاي وزير بمناسبت اينكه موافقتنامه همكاري در ساختمان تأسيسات صنعتي و تأسيسات ديگر در ايران بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهيرشوروي سوسياليستي در اين تاريخ به امضاء رسيده است افتخار دارم موافقتي كه حاصل شده است تأييد نمايم كه اسناد فني پيشبيني شده در ماده 2موافقتنامه مذكور كه براي بهرهبرداري عادي از كارخانه ماشينسازي ضرورت دارد از طرف سازمان هاي شوروي تحويل داده خواهد شد و سازمان هايايراني بهاي آنرا از بابت و بر طبق شرايط اعتباري خواهند پرداخت كه بر طبق ماده 4 موافقتنامه مذكور به ايران واگذار ميشود. جناب آقاي وزير احترامات فائقه اينجانب را بپذيريد. اسكاچ كوف رئيس كميته دولتي شوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي براي روابط اقتصادي خارجي جناب آقاي علينقي عاليخاني وزير اقتصاد ايران و رئيس هيئت نمايندگي دولت ايران - شهر مسكو اعلام و تأييد نمائيد كه مفاد آن مورد موافقت اينجانب قرار دارد موقع را براي تجديد احترامات فائقه معتنم [مغتنم] ميشمارم علينقي عاليخاني وزير اقتصاد ايران جناب آقاي اسكاچ كوف رئيس كميته دولتي شوراي وزيران اتحاد جماهير شوروي سوسياليستي براي روابط اقتصادي خارجي موافقتنامه فوق مشتمل بر 19 ماده و يك ضميمه و يك نامه منضم بلايحه قانون موافقتنامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت اتحاد جماهير شورويسوسياليستي درباره همكاري اقتصادي و فني بمنظور ايجاد تأسيسات ذوب آهن و كارخانه ماشينسازي و نصب لوله گاز در ايران و واگذاري اعتباربراي اين مقاصد بوده و صحيح است. رئيس مجلس سنا - مهندس شريف امامي