قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي دانمارك

قانون موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي دانمارك مصوب 1355,02,21 با اصلاحات و الحاقات بعدي

ماده واحده

موافقت‌نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي دانمارك مشتمل بر يك مقدمه و هفده ماده و يك ضميمه ‌كه در تاريخ 20 خرداد ماه 1354 (10 ژوئن 1975) در تهران بامضاء رسيده است تصويب و اجازه مبادله اسناد تصويب آن داده ميشود. قانون فوق مشتمل بر يك ماده و متن موافقت‌نامه ضميمه پس از تصويب مجلس سنا در جلسه روز دوشنبه 29ر10ر1354 (2534) در جلسه روز‌ سه‌شنبه بيست و يكم ارديبهشت ماه دو هزار و پانصد و سي و پنج شاهنشاهي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد. رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي موافقتنامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي دانمارك ‌ دولت شاهنشاهي ايران ‌ و ‌دولت پادشاهي دانمارك ‌نظر بتمايل متقابل بانعقاد موافقتنامه‌اي بمنظور تأسيس و بكار انداختن سرويسهاي هوائي بازرگاني بين سرزمينهاي ايران و دانمارك و ماوراء اين ‌سرزمينها بشرح زير موافقت نمودند:

ماده 1

تعاريف: ‌بجز در مواردي كه فحواي عبارت، معني ديگري را ايجاب نمايد - از لحاظ اين موافقتنامه: (‌الف) - اصطلاح «‌مقامات هواپيمائي» در مورد ايران اطلاق ميشود به «‌سازمان هواپيمائي كشوري» و هر شخص يا مقامي كه مجاز به انجام وظايف‌ فعلي آن سازمان يا وظايف مشابه آن باشد و در مورد دانمارك به «‌وزارت خدمات عامه» و هر شخص يا مقامي كه مجاز بانجام وظايف فعلي آن وزارت يا وظايف مشابه باشد. ب - اصطلاح «‌شركت هواپيمائي تعيين شده» اطلاق ميشود به يك شركت هواپيمائي كه بموجب مقررات ماده 3 موافقتنامه حاضر تعيين شده و‌اجازه فعاليت يافته باشد. (ج) - اصطلاح «‌ظرفيت» در مورد يك هواپيما اطلاق ميشود به ميزان بارگيري مؤثر هواپيما در يك مسير يا قسمتي از مسير و اصطلاح «‌ظرفيت» در‌ مورد «‌سرويس موافقت شده» اطلاق ميشود به ظرفيت هواپيماي مورد استفاده در چنين سرويس ضرب در دفعات پرواز آن هواپيما طي زمان معين در ‌تمام يا قسمتي از مسير. (‌د) - اصطلاح «‌سرزمين» در مورد يك دولت اطلاق ميشود به مناطق خاكي و آبهاي سرزميني مجاور آن كه تحت حاكميت و سلطه آن دولت است. (ه ـ) - اصطلاحات «‌سرويس هوائي» - «‌سرويس هوائي بين‌المللي» - «‌شركت هواپيمائي» و «‌توقف بمنظورهاي غير ترافيك» به ترتيب داراي همان ‌معاني است كه در ماده 96 كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي منعقده در شيكاگو در هفتم دسامبر 1944 به اين عبارات داده شده است. ‌

ماده 2

حقوق ترانزيت و ترافيك: (1) - هر يك از طرفين متعاهدين - حقوق تصريح شده در موافقتنامه حاضر را بمنظور تأسيس سرويسهاي هواپيمائي بين‌المللي منظم بوسيله ‌شركت هواپيمائي تعيين شده طرف متعاهد ديگر بشرح ذيل بطرف متعاهد ديگر اعطاء مي‌نمايند: (‌الف) - پرواز بدون فرود از فراز سرزمين طرف متعاهد ديگر. (ب) - توقف در سرزمين مذكور بمنظورهاي غير ترافيك - و. (ج) - توقف در سرزمين مذكور در نقاطي كه براي آن مسير در جدول مسير پيوست به موافقتنامه حاضر بمنظور پياده و سوار كردن مسافر و بار و پست‌ در ترافيك بين‌المللي مشخص گرديده است. (2) - هيچيك از مفاد موافقتنامه حاضر بنحوي تلقي نخواهد شد كه در نتيجه شركت هواپيمائي يكي از طرفين متعاهدين محق باشد در سرزمين‌ طرف متعاهد ديگر در قبال مزد يا كرايه مسافر و بار و پست بمقصد نقطه ديگري در سرزمين طرف متعاهد ديگر حمل كند. (3) - در مناطق جنگي يا تحت اشغال نظامي يا در مناطقي كه اين عمليات در جريان است انجام اين قبيل سرويسها منوط به تصويب مقامات صالح ‌نظامي خواهد بود.

ماده 3

تعيين و اجازه لازم: (1) - هر يك از طرفين متعاهدين حق دارد يك شركت هواپيمائي را براي انجام سرويسهاي مورد توافق - در مسيرهاي مشخصه تعيين و مراتب را كتباً‌ بطرف متعاهد ديگر اعلام نمايد. (2) - پس از دريافت اعلاميه تعيين - طرف متعاهد ديگر با رعايت مفاد بندهاي (3) و (4) ماده حاضر و مقررات ماده هشت اين موافقتنامه بدون تأخير‌اجازه مربوطه را به شركت هواپيمائي تعيين شده اعطاء خواهد نمود. (3) مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد ميتواند از شركتي كه توسط طرف متعاهد ديگر تعيين شده - بخواهد كه مقامات مزبور را قانع سازد كه‌ شرايط مقرر در قوانين و مقرراتي را كه معمولا براي انجام سرويسهاي هواپيمائي كشوري بين‌المللي - توسط مقامات مزبور بر اساس مقررات ‌كنوانسيون هواپيمائي كشوري بين‌المللي شيكاگو مورخ هفتم دسامبر 1944 اعمال ميگردد حائز ميباشد. (4) - هر يك از طرفين متعاهدين حق دارد در هر مورد كه قانع نشده باشد كه مالكيت عمده و كنترل مؤثر شركت هواپيمائي مربوطه در دست طرف ‌متعاهد يا اتباع طرف متعاهدي است كه شركت مزبور از تعيين نموده از اعطاي اجازه بهره‌برداري موضوع بند (2) ماده حاضر امتناع ورزد و يا شرطي كه ‌براي اعمال حقوق مشخصه در ماده 2 موافقتنامه حاضر توسط آن شركت هواپيمائي تعيين شده لازم بداند - تحميل نمايد. ‌

ماده 4

تعليق و لغو: 1) - هر يك از طرفين متعاهدين حق دارد در موارد مشروحه ذيل - اجازه بهره‌برداري صادره را لغو يا استفاده از حقوق مشخصه در ماده 2 موافقتنامه‌ حاضر را در مورد شركتي كه توسط طرف متعاهد ديگر تعيين گرديده معلق نمايد يا هر شرطي را كه ممكن است براي استفاده از اين حقوق لازم باشد -‌ تحميل نمايد: (‌الف) - در هر موردي كه قانع نشده باشد مالكيت عمده و كنترل مؤثر آن شركت هواپيمائي در دست طرف متعاهد يا اتباع طرف متعاهدي است كه ‌شركت مذكور را تعيين نموده - يا (ب)- در موردي كه شركت هواپيمائي مذكور قوانين و يا مقررات طرف متعاهدي را كه اين حقوق را اعطاء نموده است - رعايت نكند - يا. (ج) - در موردي كه شركت هواپيمائي مذكور بهر نحوي از انحاء عمليات بهره‌برداري را بر خلاف شرايط مقرر در موافقتنامه حاضر انجام دهد. 2) - جز در مواردي كه لغو - تعليق يا تحميل شرايط مذكور در بند (1) ماده حاضر بصورت فوري براي جلوگيري از نقض بيشتر قوانين و يا مقررات‌ لازم باشد - اعمال اين حق فقط پس از مشاوره با طرف متعاهد ديگر انجام خواهد گرفت. ‌

ماده 5

شمول قوانين و مقررات: (1) - قوانين و مقررات يك طرف متعاهد ناظر بورود و خروج هواپيماهائي كه به امر هوانوردي بين‌المللي اشتغال دارند يا ناظر به عمليات هوانوردي ‌چنين هواپيماهائي حين پرواز بر فراز يا در داخل سرزمين طرف متعاهد مذكور ميباشند - نسبت به هواپيماهاي شركت هواپيمائي تعيين شده طرف‌ متعاهد ديگر - مجري خواهد بود. (2) - قوانين و مقررات يك طرف متعاهد ناظر به ورود يا خروج مسافران و كاركنان و پست و بار هواپيما از سرزمين طرف متعاهد مذكور از قبيل ‌مقررات مربوط به ورود و ترخيص و مهاجرت و گذرنامه و گمرك و قرنطينه توسط يا به نمايندگي از طرف مسافران و كاركنان و بارياپست هواپيما هنگام ‌ورود يا خروج يا توقف در سرزمين آن طرف متعاهد مورد رعايت قرار خواهد گرفت. (3) - هر يك از طرفين متعاهدين نسخه‌هائي از قوانين و مقررات مربوطه مندرج در اين ماده را بنا بر تقاضا- در اختيار طرف متعاهد ديگر خواهد‌ گذاشت.

ماده 6

معافيت از حقوق گمركي و ساير عوارض: 1) - هواپيماهاي شركت تعيين شده يك طرف متعاهد كه سرويسهاي بين‌المللي انجام ميدهند و همچنين مواد سوخت و روغنهاي مخصوص ‌روغنكاري و ساير مواد مصرفي فني و وسايل يدكي و لوازم مورد نياز جاري و خواربار موجود در هواپيماهاي شركت هواپيمائي يك طرف متعاهد كه ‌مجاز به استفاده از مسيرها و سرويسها موضوع موافقتنامه حاضر ميباشند - بهنگام ورود و خروج از سرزمين طرف متعاهد ديگر براساس عمل‌ متقابل از پرداخت حقوق گمركي و هزينه‌هاي بازرسي و ساير حقوق و عوارض ملي معاف خواهد بود - حتي اگر مواد مذكور زماني بمصرف برسد يا‌ مورد استفاده قرار گيرد كه اين هواپيماها بر فراز آن سرزمين در پرواز باشند. 2) - سوخت و روغنهاي مخصوص روغنكاري و ساير مواد مصرفي فني و وسايل يدكي و لوازم مورد نياز جاري و خواربار كه به سرزمين يك طرف ‌متعاهد توسط طرف متعاهد ديگر يا اتباع او صرفاً بمنظور استفاده در هواپيماي طرف متعاهد اخيرالذكر وارد گردد - براساس عمل متقابل از پرداخت‌ حقوق گمركي و هزينه‌هاي بازرسي و ساير حقوق و عوارض ملي معاف خواهد بود. 3) - سوخت و روغنهاي مخصوص روغنكاري و ساير مواد مصرفي فني و وسايل يدكي و لوازم مورد نياز جاري و خواربار كه در سرزمين يك طرف ‌متعاهد بار هواپيماي شركت هواپيمائي طرف متعاهد ديگر ميشود و در سرويسهاي بين‌المللي مورد استفاده قرار ميگيرد - براساس عمل متقابل از‌ پرداخت حقوق گمركي و ماليات و هزينه‌هاي بازرسي و ساير حقوق و عوارض ملي معاف خواهد بود. 4) - لوازم جاري هوانوردي و همچنين مواد و لوازم نگاهداري شده در هواپيماي شركت هواپيمائي تعيين شده هر يك از طرفين متعاهدين - تنها با‌ موافقت مقامات گمركي در سرزمين طرف متعاهد ديگر قابل تخليه است. ‌در اينصورت ميتوان اين مواد را تا زمانيكه طبق مقررات گمركي مجدداً صادر شود و يا ترتيب ديگري در مورد آن داده شود - تحت نظارت مقامات نامبرده قرار داد. ‌

ماده 7

تسهيلات و عوارض فرودگاه: ‌هر يك از طرفين متعاهدين ميتواند براي استفاده از فرودگاهها و ساير تسهيلات تحت كنترل خود عوارض عادلانه و مناسبي را وضع نموده يا اجازه‌ وضع آنرا بدهد معهذا هر يك از طرفين متعاهدين موافقت دارد كه اين عوارض از آنچه هواپيماهاي ملي آن طرف متعاهد كه در سرويسهاي مشابه‌ بين‌المللي تردد مينمايند و براي استفاده از اين فرودگاهها و تسهيلات ميپردازند تجاوز نكند. ‌

ماده 8

مقررات ظرفيت: 1) - شركتهاي هواپيمائي تعيين شده بوسيله طرفين متعاهدين از رفتار عادلانه و متساوي برخوردار خواهند شد تا بتوانند براي انجام سرويسهاي ‌توافق شده در مسيرهاي مشخص از فرصتهاي متساوي بهره‌مند باشند. 2) - در انجام سرويسهاي مورد توافق - شركت هواپيمائي تعيين شده هر يك از طرفين متعاهدين منافع شركت هواپيمائي طرف متعاهد ديگر را منظور نظر خواهد داشت تا من غير حق در سرويسهائي كه طرف ديگر در تمام يا قسمتي از همان مسيرها داير مي‌نمايد اثر نامطلوب ايجاد نشود. 3) - هدف اصلي سرويسهاي مورد توافق شركتهاي هواپيمائي تعيين شده هر طرف متعاهد - تأمين ظرفيت كافي با ضريب بار مناسب براي رفع ‌نيازمنديهاي جاري و همچنين نيازمنديهاي آينده كه بطور معقولي پيش‌بيني شده باشد براي حمل مسافر و بار و پست بنحو معقول بين سرزمين ‌طرف ديگر متعاهد تعيين‌كننده شركت هواپيمائي و سرزمين طرف ديگر خواهد بود. 4) - با رعايت اصول مشروحه در بندهاي 1 و 2 و 3 اين ماده - شركت هواپيمائي تعيين شده يك طرف متعاهد - همچنين ميتواند ظرفيتي را براي‌ نيازمنديهاي ترافيك بين: (‌الف) - سرزمينهاي كشورهاي ثالث مندرج در جدول مسيرها ضميمه موافقتنامه حاضر - و سرزمين طرف متعاهد ديگر. (ب) - سرزمين يك طرف متعاهد و نقاطي در جدول مسير كه خارج از سرزمين طرف متعاهد ديگر واقع شده. (ج) - نقاطي در جدول مسير واقع در سرزمين كشورهاي ثالث تأمين نمايد. 5) - بمنظور حصول توافق در مورد جنبه‌هاي تجارتي مربوط به انجام سرويسهاي مورد موافقت توسط شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين‌ متعاهدين مشاورات مستقيمي بين دو شركت هواپيمائي كه براي انجام اين منظور اصول مندرج در بندهاي پيشين ماده حاضر را در نظر خواهند داشت- صورت خواهد گرفت. شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهدين گزارش اين مشاوره را جهت بررسي و اقدام لازم به مقامات هواپيمائي‌ مربوطه خود تسليم خواهند نمود. 6) - در صورت عدم توافق بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهدين مسائل مشروحه در بند 5 فوق از طريق توافق بين مقامات هواپيمائي ‌طرفين متعاهدين حل و فصل خواهد گرديد. ‌

ماده 9

شناسائي گواهينامه‌ها و پروانه‌ها: ‌گواهينامه‌هاي قابليت پرواز و گواهينامه‌هاي صلاحيت و پروانه‌هائي كه توسط يك طرف متعاهد صادر شده يا اعتبار يافته و هنوز به قوت خود باقي‌ باشد - توسط طرف متعاهد ديگر براي بهره‌برداري مسيرها و سرويسهاي موضوع موافقتنامه حاضر معتبر شناخته خواهد شد - مشروط بر آنكه شرايط‌ صدور يا معتبر ساختن اين گواهينامه‌ها و پروانه‌ها - مساوي يا بيش از حداقل استانداردهاي فعلي يا آتي باشد كه بموجب كنوانسيون هواپيمائي‌ كشوري بين‌المللي منعقده در شيكاگو در هفتم دسامبر 1944 وضع شده يا خواهد شد. در هر حال هر يك از طرفين متعاهدين اين حق را براي خود ‌محفوظ ميدارد كه در مورد پرواز از فراز سرزمين خود از شناسائي گواهينامه صلاحيت و پروانه‌هائي كه بنام اتباع او توسط طرف متعاهد ديگر يا هر‌ دولت ديگري صادر شده باشد خودداري نمايد.

ماده 10

نرخهاي حمل و نقل هواپيمائي: 1) - در بندهاي ذيل اصطلاح «‌نرخ» اطلاق ميشود به قيمتهائي كه بايد در قبال حمل مسافر - اثاثيه و بار پرداخت شود و نيز شرايطي كه تحت آن اين‌ قيمتها منجمله قيمتها و شرايطي كه شامل حق نمايندگي و ساير خدمات اضافي باستثناي مزد يا شرايط مربوط به حمل پست گردد - بموقع اجراء‌ گذارده ميشود. 2) - نرخهاي مورد اجراء توسط شركتهاي هواپيمائي طرفين متعاهدين در سرويسهاي مورد توافق - در سطح معقولي خواهد بود كه با توجه بكليه ‌عوامل مربوطه از جمله هزينه بهره‌برداري و سود معقول و خصوصيات سرويس و نرخهاي شركتهاي هواپيمائي ديگر كه در تمام يا قسمتي از همان ‌مسيرها سرويسهاي برنامه‌اي انجام ميدهند - وضع ميگردد. 3) - نرخهاي موضوع بند يك اين ماده - بر اساس قواعد ذيل تعيين ميگردد: (‌الف) - هرگاه شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهدين عضو يك اتحاديه بين‌المللي شركتهاي هواپيمائي با دستگاه تعيين‌كننده نرخ باشند و‌يك قطعنامه نرخ ناظر بر سرويسهاي مورد توافق از قبل وجود داشته باشد - نرخها براساس اين قطعنامه بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين‌ متعاهدين - توافق خواهد شد. (ب) - هر گاه قطعنامه‌اي درباره نرخ ناظر بر سرويسهاي توافق شده وجود نداشته باشد و يك يا هيچيك از شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين ‌متعاهدين عضو اتحاديه شركتهاي هواپيمائي موضوع بند (‌الف) فوق نباشند شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهدين در مورد نرخهائي كه‌ براي سرويسهاي توافق شده اعمال ميگردد بين خود - توافق خواهند نمود. (ج) - نرخهائي كه بدين ترتيب طبق بندهاي (‌الف) و (ب) ماده حاضر بين شركتهاي هواپيمائي تعيين شده طرفين متعاهدين مورد توافق قرار ميگيرد ‌لااقل نود روز قبل از تاريخ پيشنهادي اجراء - براي تصويب به مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين تسليم خواهد گرديد. اين محدوديت زماني بشرط‌ موافقت مقامات مذكور- قابل كاهش است. (‌د) - در صورتيكه شركتهاي هواپيمائي طرفين متعاهدين نتوانند درباره نرخهاي قابل اجرا به توافق برسند و يا در صورتيكه يك طرف متعاهد شركت ‌هواپيمائي خود را بمنظور انجام سرويسهاي مورد توافق تعيين ننموده باشد و يا چنانچه در فاصله 30 روز اول از دوره نود روزه موضوع بند (ج) ماده ‌حاضر- مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد عدم رضايت خود را از هر يك از نرخهاي توافق شده بين شركتهاي هواپيمائي طرفين متعاهدين موضوع ‌بندهاي (‌ الف) و (ب) ماده حاضر به مقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر اعلام دارد- مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين اهتمام خواهند نمود - در‌ مورد نرخهاي مناسب به توافق برسند ولي در هر حال هيچ نرخي قبل از تصويب مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين بموقع اجراء در نخواهد آمد. 4) - نرخهاي تعيين شده بموجب ماده حاضر - تا زماني كه نرخهاي جديد بموجب مفاد اين ماده جانشين آنها نشده باشد- به قوت خود باقي ‌خواهد ماند.

ماده 11

تسليم آمار و تصويب برنامه‌هاي پرواز: (1) - مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين اطلاعات و آمار مربوط به ترافيك حمل شده در سرويسهاي مورد توافق - توسط شركت‌هواپيمائي تعيين شده خود را بسوي سرزمين طرف متعاهد ديگر يا از آن سرزمين را بقسمي كه معمولا توسط شركت هواپيمائي تعيين شده براي ‌مقامات هواپيمائي ملي خود تهيه ميگردد بنابر تقاضا در اختيار مقامات طرف متعاهد ديگر قرار خواهد داد. كليه اطلاعات اضافي مورد درخواست ‌مقامات هواپيمائي يك طرف متعاهد از طرف متعاهد ديگر – در صورت تقاضا مورد شور و توافق بين طرفين متعاهدين قرار خواهد گرفت. (2) - شركت هواپيمائي تعيين شده هر يك از طرفين متعاهدين حداقل سي روز قبل از شروع سرويس در مسيرهاي مشخصه - برنامه‌هاي پرواز را بمقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر براي تصويب تسليم خواهد نمود. در مورد تغييرات بعدي نيز بهمين قرار عمل خواهد شد. اين محدوديت ‌زماني را ميتوان در موارد خاص با تصويب مقامات نامبرده كاهش داد.

ماده 12

مشاورات و اصلاحات: (1) - مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين با روح همكاري صميمانه براي حصول اطمينان از اعمال دقيق و اجراي رضايت‌بخش مقررات اين‌ موافقتنامه و ضمائم مربوطه و جدول مسير پيوست به آن گاه بگاه با يكديگر مشورت بعمل خواهند آورد. (2) - چنانچه هر يك از طرفين متعاهدين مايل به تغيير هر يك از مقررات اين موافقتنامه باشد ميتواند از طرف متعاهد ديگر تقاضاي مشاوره نمايد كه ‌ممكن است از طريق مكاتبه يا مذاكره صورت گيرد. اين مشاوره در ظرف مدت 60 روز از تاريخ تسليم تقاضا شروع خواهد شد مگر اينكه طرفين ‌متعاهدين نسبت به تمديد مدت مزبور توافق حاصل نمايند. هرگونه تغييري كه بدين ترتيب مورد موافقت قرار گيرد پس از اينكه تغييرات از طريق ‌مبادله يادداشت ديپلماتيك تأييد گردد - لازم‌الاجرا خواهد شد. (3) - اصلاحات وارده بر جدول مسير بين مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين مورد توافق قرار خواهد گرفت و از تاريخ مبادله يادداشت ديپلماتيك در‌اين مورد لازم‌الاجرا خواهد گرديد. ‌

ماده 13

حل اختلافات: 1) - هر گاه در مورد تفسير يا اجراي موافقتنامه حاضر بين طرفين متعاهدين اختلافي بروز نمايد - طرفين متعاهدين در مرحله اول اهتمام خواهند‌ نمود تا اختلاف را از طريق مذاكرات حل و فصل نمايند. 2) - هر گاه طرفين متعاهدين نتوانند اختلاف را از طريق مذاكرات حل و فصل نمايند - ميتوانند توافق نمايند موضوع را جهت تهيه گزارش مشورتي‌ به هر شخص يا هيئتي ارجاع نمايند. 3) - چنانچه طرفين متعاهدين نتوانند بموجب بندهاي 1 و 2 فوق در مورد حل اختلاف به نتيجه برسند - اختلاف به يك محكمه داوري سه نفره ‌ارجاع خواهد شد كه هر يك از طرفين متعاهدين يك داور را معين خواهد كرد و دو داور تعيين شده درباره داور سوم توافق خواهند نمود. ‌هر يك از طرفين متعاهدين ظرف شصت روز پس از وصول تقاضاي ارجاع به اختلاف به محكمه داوري از طريق ديپلماتيك به تعيين داور خود ‌مبادرت خواهد نمود و داور سوم نيز ظرف شصت روز بعد از آن تعيين خواهد شد. ‌چنانچه هر يك از طرفين متعاهدين ظرف مدت مقرر داور خود را تعيين نكند- بنا به تقاضاي هر يك از طرفين متعاهدين رئيس شوراي سازمان ‌بين‌المللي هواپيمائي كشوري بر حسب مورد داور يا داورها را تعيين خواهد نمود مشروط بر اينكه چنانچه رئيس شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي‌ كشوري از اتباع هر يك از طرفين متعاهدين باشد از نايب رئيس ارشد شورا و در صورتيكه نامبرده نيز از اتباع يكي از طرفين متعاهدين باشد - از عضو‌مقدم شورا كه در چنين وضع تابعيتي نباشد درخواست خواهد شد كه حسب مورد داور يا داورها را تعيين نمايد. در هر حال داور سوم از اتباع يك‌ دولت ثالث خواهد بود و بعنوان رئيس محكمه داوري عمل خواهد نمود. 4) - طرفين متعاهدين تعهد مينمايند تصميمات متخذه بموجب بند 3 ماده حاضر را رعايت كنند.

ماده 14

مطابقت با كنوانسيون‌هاي چند جانبه: ‌چنانچه يك كنوانسيون يا موافقتنامه حمل و نقل هوائي چند جانبه عمومي در مورد هر دو طرف متعاهد لازم‌الاجراء گردد موافقتنامه حاضر بنحوي ‌اصلاح خواهد شد تا با مقررات چنين كنوانسيون يا موافقتنامه‌اي تطبيق نمايد.

ماده 15

ثبت : ‌اين موافقتنامه و ضمائم آن و كليه اصلاحات وارده بر آن در سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري به ثبت خواهد رسيد.

ماده 16

فسخ: ‌ هر يك از طرفين متعاهدين ميتواند در هر موقع - قصد خود را مبني بر فسخ موافقتنامه حاضر - بطرف ديگر اعلام كنند. اين اعلام همان زمان باطلاع سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري خواهد رسيد. در اين صورت موافقتنامه دوازده ماه پس از دريافت اعلام فسخ توسط طرف متعاهد ديگر‌ فسخ خواهد شد مگر آنكه اعلام فسخ قبل از انقضاي اين مدت با تراضي طرفين پس گرفته شود. در صورت عدم اعلام وصول از طرف متعاهد ديگر- ‌اعلام فسخ - چهارده روز پس از وصول آن بسازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري- دريافت شده تلقي خواهد شد.

ماده 17

لازم‌اجراء شدن: ‌اين موافقتنامه و ضمائم آن توسط طرفين بتصويب خواهد رسيد و از تاريخ آخرين اطلاعيه هر يك از طرفين بطرف ديگر داير بر اينكه طبق مقررات ‌قوانين اساسي خود درباره لازم‌الاجراء شدن موافقتنامه حاضر عمل كرده است- بموقع اجراء گذارده خواهد شد. ‌ بنا بمراتب - نمايندگان امضاء‌كننده زير كه از طرف دولت متبوعه خود مجاز ميباشند موافقتنامه حاضر را امضاء و به مهر خود ممهور نمودند. ‌اين موافقتنامه در دو نسخه در تاريخ بيستم خرداد ماه 1354 در تهران به زبانهاي فارسي - دانماركي و انگليسي كه هر سه متن متساوياً معتبر خواهند ‌بود تنظيم گرديد. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران از طرف دولت پادشاهي دانمارك ضميمه (1) - شركت هواپيمائي تعيين شده دولت پادشاهي دانمارك محق است سرويسهاي هوائي در هر دو جهت در نقاط ذيل برقرار نمايد: نقاط مبداء نقاط واسط مقصد نقاط ماوراء كپنهاك اسلو تهران كراچي* استكهلم كلكته يا دهلي نو فرانكفورت بانكوك زوريخ كوالالامپور وين سنگاپور رم جاكارتا آتن هنگ كنگ* استانبول مانيل بيروت توكيو بغداد سيدني (2) - نقاطي كه بايد توسط هواپيمائي تعيين شده دولت شاهنشاهي ايران مورد بهره‌برداري قرار گيرد در تاريخ مؤخرتري قبل از آغاز فعاليت شركت‌هواپيمائي مذكور به دانمارك يا از طريق دانمارك - مورد توافق قرار خواهد گرفت. (3) - شركتهاي هواپيمائي تعيين شده ميتوانند در هر پرواز يا در كليه پروازها از فرود در هر يك از نقاط مذكور در فوق صرفنظر نمايند - مشروط بر آنكه سرويسهاي مورد توافق در اين مسيرها از سرزمين طرف متعاهدي كه شركت هواپيمائي تعيين ميكند شروع شوند. (4) - مقررات ماده 8 موافقتنامه حاضر ناظر بر شرايط استفاده از سرويسهاي مورد توافق در نقاط مشخصه در قسمت (1) و نيز در قسمت (2) - هر گاه ‌مورد موافقت قرار گيرند خواهد بود. موافقتنامه فوق مشتمل بر يك مقدمه و هفده ماده و يك ضميمه منضم بقانون موافقت‌نامه حمل و نقل هوائي بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت ‌پادشاهي دانمارك ميباشد. ‌رئيس مجلس شوراي ملي - عبدالله رياضي *- بدون حقوق ترافيك بين تهران - كراچي و تهران - هنگ ‌كنگ.