قانون موافقتنامه همكاري بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت تركمنستان در مورد احداث و بهرهبرداري از سدمخزني دوستي مصوب 1379,02,13 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده واحده
موافقتنامه همكاري بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت جمهوري تركمنستان در مورد احداث و بهره برداري از سد مخزني دوستي مشتمل بر يك مقدمه و (16) ماده به شرح پيوست تصويب و اجازه مبادله اسناد آن داده ميشود. بسم الله الرحمن الرحيم موافقتنامه همكاري بين دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت تركمنستان در مورد احداث و بهرهبرداري از سد مخزني دوستي مقدمه دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت تركمنستان كه از اين به بعد طرفين ناميده ميشوند با توجه به مناسبات حسن همجواري موجود، طرفين به پيروي از تمايل متقابل به تحكيم و توسعه بيشتر همكاري اقتصادي و فني و براساس اصول برابري، عدم مداخله و امور داخلي يكديگر و احترام متقابل به منافع فيمابين براساس حق مساوي هريك از دو دولت نسبت به كليه منابع آب و انرژي قسمت سرحدي رودخانه مرزي هريرود (تجن) در محل سددوستي (پل خاتون) در مورد مسايل زير توافق نمودند.
ماده 1
دولت جمهوري اسلامي ايران و دولت تركمنستان از طريق سازمانهاي ذيربط ايران و تركمنستان و با شرايط مساوي در امر احداث و بهرهبرداري از تأسيسات آبي سد دوستي (پل خاتون) همكاري خواهند نمود.
ماده 2
باتوجه به توافقات قبلي و آغاز عمليات اجرايي سيستم انحراف آب سد دوستي در سال 1375 (1996) طرفين موافقت دارند كه عمليات اجرايي احداث سد و تأسيسات آبي وابسته، از سال 1379 (2000 ميلادي) آغاز و ظرف پنج (5) سال به اتمام برسد.
ماده 3
طرفين اعتبارات لازم براي احداث سد و تأسيسات آن را با شرايط مساوي تأمين مينمايند به نحوي كه هرطرف پنجاه درصد (50%) هزينههاي احداث تأسيسات مذكور را پرداخت نمايد. در صورت درخواست طرف تركمني و موافقت جمهوري اسلامي ايران تسهيلات مالي لازم براي ساختمان سد از طرف ايران تأمين و اختصاص مييابد. شرايط تأمين اعتبار، تضمين، دوره و نحوه بازپرداخت آن با مشاركت ارگانهاي اقتصادي و دارايي طرفين و با در نظر گرفتن شيوههاي مرسوم بينالمللي، طي دو (2) ماه تعيين ميشود.
ماده 4
طرفين به منظور اتمام مطالعات و احداث سد مخزني و تأسيسات مربوط، منطقه مشترك ساختماني و مطالعاتي را تعيين مينمايند. نحوه عبور اتباع دو كشور از مرز ايران و تركمنستان و نحوه ورود تجهيزات و مصالح به منطقه فوق براساس مقررات تسهيل عبور و مرور مرزي ايران و تركمنستان در منطقه مطالعاتي و ساختماني پروژه هريرود (تجن) كه در تاريخ 30/9/1372 برابر با 20 دسامبر 1993 در عشق آباد امضاء شده است، ميباشد.
ماده 5
هريك از طرفين بهطور مستقل عمليات جاري، بهرهبرداري، تعمير و نگهداري كليه تأسيسات، ماشينآلات و مخازن آب و نيروگاه كه در خاك خود واقع شده است را انجام داده و از هرگونه اقدامي كه در صحت و حفظ تأسيسات آبي و طرز كار عادي آن تأسيسات خلل و نقصي ايجاد كند خودداري خواهد نمود. در صورتي كه نياز فني در مورد انجام عمليات مشترك جهت پايداري سد و تأسيسات آبي و مخازن آب و سرريز و يا موارد ديگري باشد، طرفين براساس توافق متقابل به صورت مشترك كارهاي مربوط را انجام خواهند داد. كليه هزينههاي فوق به صورت مساوي پرداخت و در پايان هرسال شمسي تسويه حساب خواهند شد.
ماده 6
طرفين ميتوانند براساس توافق متقابل به منظور انجام تعميرات جاري و اساسي تأسيسات و ماشينآلات تشريك مساعي نموده و بر مبناياصل تساوي، خدمات متقابلي را انجام دهند.
ماده 7
بنابه توافق طرفين در صورتي كه يكي از طرفين قادر به تأمين بخشي از هزينههاي مربوط به ماده (5) نباشد، طرف مقابل ميتواند نسبت به تأمين هزينههاي فوق اقدام و در مقابل از سهم منابع آب و انرژي طرف مذكور به نسبت هزينههاي انجام شده بهرهبرداري نمايد. نرخ آب و انرژي مورد نظر توسط كارشناسان طرفين تعيين ميگردد.
ماده 8
ساختمان سد دوستي و تأسيسات مربوط به آن در مالكيت مشترك ايران و تركمنستان ميباشد و هيچ يك از طرفين نميتواند تأسيسات مذكور را منتزع نموده و يا به نحوي از انحا به اشخاص حقيقي يا حقوقي و يا به دولتهاي ديگر واگذار نمايد.
ماده 9
نظر به حق مساوي هريك از طرفين براي بهرهبرداري از تمام منابع آب و انرژي رودخانه مرزي هريرود ( تجن) و تأسيسات مربوط به آن در محل سد مخزني دوستي، طرفين موافقت نمودند كه كل آب رودخانه مذكور ( تنظيمي و سرريز) در محل مزبور به دو قسمت مساوي تقسيم شود. استفاده ازآب سرريز پايينتر از محل پل خاتون باعث كاهش سهم هيچ يك از طرفين از آب مخزن سد نميشود. طرفين بر طبق هماهنگي متقابل ميتوانند از آب بلااستفاده سرريز به وسيله ساخت تأسيسات مناسب استفاده نمايند.
ماده 10
برحسب اقتضاي كار به اتباع هر دو كشور كه در اداره بهره برداري از تأسيسات آبي دخالت دارند، حق ورود و اقامت در مناطق خاك كشور طرف مقابل داده ميشود. طرفين نحوه تحقق حق مذكور را تعيين خواهند نمود.
ماده 11
احداث سد دوستي و تأسيسات مربوطه آن هيچگونه تغييري در خطوط مرزي طرفين به وجود نميآورد و خط مرزي فعلي پس از احداث سد و ايجاد درياچه آب علامتگذاري و مشخص و مرز رسمي دو كشور خواهد بود.
ماده 12
طرفين موافقت دارند كه از انجام هرگونه عملي كه باعث آلودگي مخزن سد و محيط زيست از طريق ورود پسابهاي آلوده يا هر طريق ديگري شود جلوگيري نمايند همچنين موافقت دارند كه كليه ضوابط حفاظت محيط زيست را مراعات كنند. در صورت آلودگي مخزن سد و محيط زيست توسط يكي از طرفين، طرف مذكور موظف به رفع آلودگي و جبران خسارات وارده ميباشد.
ماده 13
طرفين پروتكلهاي امضاء شده در تاريخ 10/6/1378(اول سپتامبر 1999) و 11/6/1378(دوم سپتامبر 1999) بين وزارت نيروي جمهوري اسلامي ايران و وزارت كشاورزي و اقتصاد آب تركمنستان در خصوص تصويب مطالعات مرحله اول و انجام مطالعات مرحله دوم و انتخاب پيمانكار كه ضميمه لاينفك اين موافقتنامه ميباشند را مورد تأييد قرار دادند.
ماده 14
در صورت بروز اختلاف نسبت به تفسير و يا اجراي موافقتنامه حاضر طرفين با حسن نيت و روح تفاهم و همكاري از طريق مذاكرات ديپلماتيك حل و فصل خواهند نمود.
ماده 15
موافقتنامه حاضر از تاريخ دريافت آخرين اطلاعيه كتبي از مجاري ديپلماتيك مبني بر انجام مراحل قانوني توسط طرفين كه براي عملي شدن اين موافقتنامه ضروري است لازم الاجرا ميباشد و تا اجراي كامل آن معتبر خواهد بود.
ماده 16
اين موافقتنامه در تاريخ 28/7/1378 برابر 20/10/1999 در شهر عشق آباد در دو نسخه به زبانهاي فارسي، روسي و تركمني كه هر سه متن داراي اعتبار يكسان ميباشند امضاء گرديد. از طرف از طرف دولت جمهوري اسلامي ايران دولت تركمنستان قانون فوق مشتمل بر ماده واحده منضم به متن موافقتنامه شامل مقدمه و شانزده ماده در جلسه علني روز سهشنبه مورخ سيزدهم ارديبهشت ماه يكهزارو سيصد و هفتاد و نه مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 25/2/1379به تأييد شوراي نگهبان رسيده است. رئيس مجلس شوراي اسلامي - علياكبر ناطق نوري