قانون نظارت مجلس بر رفتار نمايندگان مصوب 1391,01,15 با اصلاحات و الحاقات بعدي
ماده 1(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در هر دوره مجلس شوراي اسلامي حداكثر سه ماه پس از افتتاح مجلس، هيأت نظارت مجلس بر رفتار نمايندگان كه از اين پس «هيأت» ناميده مي شود، مركب از افراد زير تشكيل مي گردد: الف (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) - شش نفر از نمايندگان به انتخاب مجلس ب (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) - يك نفر از اعضاي كميسيون اصل نودم قانون اساسي از بين داوطلبان عضويت در هيأت به انتخاب مجلس پ (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) - يك نفر از اعضاي كميسيون قضائي و حقوقي از بين داوطلبان عضويت در هيأت به انتخاب مجلس ت(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) - يكي از نواب رئيس به انتخاب هيأت رئيسه مجلس براي هر سال
تبصره 1
هيأت رئيسه مكلف است براي ثبت نام متقاضيان عضويت در هيأت يك هفته مهلت تعيين نمايد.
تبصره 2(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
اعضاي هيأت رئيسه مجلس به جز نايب رئيس انتخاب شده توسط هيأت رئيسه، نمي توانند به عضويت هيأت درآيند. در صورتي كه هر يك از اعضاي هيأت به عضويت هيأت رئيسه مجلس انتخاب شود، عضويت وي در هيأت لغو و فرد جايگزين مطابق فرآيند اين ماده انتخاب مي شود. نصاب انتخاب اعضاي هيأت در مجلس، اكثريت نسبي نمايندگان حاضر است.
تبصره 3(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هيأت از بين اعضاي خود يك رئيس، يك نايب رئيس، يك دبير و يك سخنگو انتخاب مي كند.
تبصره 4
در صورت غيبت غيرموجه هر يك از اعضاي انتخابي در سه جلسه متوالي و يا يك چهارم جلسات متناوب در مدت شش ماه، يا ضرورت تغيير هر يك از اعضاي هيأت به تشخيص اعضاي جلسه فرد جايگزين مطابق اين ماده انتخاب ميشود.
تبصره 5(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هيأت رئيسه مجلس مسئول اجراي اين ماده و تشكيل هيأت در مهلت مقرر و با تركيب مذكور است.
تبصره 6(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در بندهاي «ب» و «پ»، چنانچه هيچ يك از اعضاي كميسيون هاي مذكور داوطلب عضويت در هيأت نباشند، به همان ميزان به تعداد اعضاي بند «الف» اضافه مي شود.
ماده 2
هيأت صلاحيت رسيدگي به امور زير را دارد: الف ـ گزارشهاي واصله درباره سوء استفاده و تخلف مالي يا اخلاقي نماينده و درآمدها و هزينههاي غيرمتعارف وي ب ـ گزارشهاي مربوط به رفتار خلاف شؤون نمايندگي پ ـ گزارشهاي واصله درباره اعمال خلاف امنيت ملي كشور و ساير اعمال مجرمانه از بعد انتظامي ت (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) ـ گزارش هاي هيأت رئيسه مجلس درباره غيبت و تأخير در جلسات شعب، صحن و كميسيون ها و بي نظمي هر يك از نمايندگان مطابق مواد قانون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي ث(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) - درخواست هر يك از اعضاي هيأت براي شروع رسيدگي به تخلفات مذكور در اين قانون
تبصره 1
منظور از موارد خلاف شؤون نمايندگي رفتار خلاف عرف مسلم نمايندگي است به نحوي كه نوعاً نمايندگان آن را خلاف شأن بدانند.
تبصره 2
گزارشهايي در هيأت قابل رسيدگي است كه مشخصات كامل ارسالكننده را دارا باشد مگر اين كه مستندات ارائه شده كافي بوده يا اعتبار و هويت گزارشدهنده توسط هيأت احراز شود.
تبصره 3
هرگاه هيأت احراز نمايد گزارشدهنده جهت هتك حرمت نماينده يا تشويش اذهان عمومي يا مسؤولين اقدام به تنظيم و ارسال گزارش كرده مكلف است مراتب را همراه با مدارك مربوط جهت پيگيري قضائي به مرجع قضائي ارسال نمايد و رونوشتي از آن را در اختيار نماينده قرار دهد.
تبصره 4
تعقيب كيفري نماينده مانع رسيدگي هيأت به تخلفات موضوع اين قانون و شؤون نمايندگي نيست.
تبصره 5
هيأت ضمن رسيدگي به تخلفات موضوع اين قانون، مراتب كيفري آن را به مرجع قضائي ذيصلاح اعلام مينمايد.
ماده 3
دريافت هرگونه هديه نقدي يا غيرنقدي غيرمتعارف از اشخاص حقيقي يا حقوقي خصوصي يا عمومي و دولتي داخلي يا خارجي تحت هر عنوان توسط نمايندگان ممنوع و مرتكب مستوجب اعمال مجازات ماده (6) اين قانون است.
تبصره (الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
دريافت هديه در مأموريت هاي فردي يا جمعي و ديدارهاي رسمي با هيأت ها، مقامات و ساير طرفهاي خارجي از شمول اين ماده مستثني است، ليكن در اينگونه موارد نماينده يا رئيس گروه سفر ملزم است هداياي غيرمتعارف را پس از اتمام مأموريت براي نگهداري در اختيار مجلس قرار دهد. حدود و شاخص هاي هداياي غيرمتعارف، در دستورالعمل اجرائي موضوع ماده (12) اين قانون تعيين مي شود.
ماده 4
سوء استفاده از اختيارات نمايندگي و اخذ هر نوع امكانات و امتيازات از بخشهاي دولتي، عمومي و خصوصي به هر عنوان و هر شكل، توسط نماينده به نفع خود و اقرباي وي به ناحق و اعمال نفوذ و استفاده از سمت نمايندگي براي اين منظور و سوءاستفاده از اطلاعات و اسناد در دسترس وي ممنوع و مرتكب مستوجب اعمال مجازات ماده (6) اين قانون است.
ماده 5 (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هيأت به گزارشهاي واصله درباره هر يك از نمايندگان به صورت محرمانه رسيدگي مينمايد و در صورتي كه تخلف را متوجه نماينده بداند در اولين جلسه از نماينده دعوت و پس از مذاكره با وي و نيز استعلام از مراجع ذيربط تصميم لازم را اتخاذ مينمايد.مراجع امنيتي و انتظامي با رعايت ضوابط و مقررات امنيتي آن مجموعه، موظف به همكاري و ارائه پاسخ به استعلامات و اطلاعات لازم به هيأت مي باشند.
تبصره
هيأت موظف است قبل از صدور رأي، دفاعيات نماينده را استماع نمايد.
ماده 6 (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هيأت با توجه به اهميت تخلفات و شرايط و موقعيت ارتكاب آنها نسبت بهاعمال يك يا چند مجازات ذيل، تصميم ميگيرد:
الف
تذكر شفاهي بدون درج در پرونده
ب
تذكر كتبي با درج در پرونده كارگزيني
پ
اخذ تعهد كتبي مبني بر عدم تكرار تخلف
ت
كسر حقوق از يك ماه تا يك سال به ميزان يكدوم
ث
محروميت از عضويت در مجامع و شوراها يا كميتههاي تحقيق و تفحص يا كميسيون هاي خاص مجلس
ج
محروميت از نامزدي براي عضويت در هيأت رئيسه مجلس و هيأترئيسه كميسيونها
چ
اعلام يك يا چند تخلف نماينده در جلسه غيرعلني توسط رئيس مجلس
ح
اعلام يك يا چند تخلف نماينده در جلسه علني توسط رئيس مجلس
تبصره 1(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
در صورتي كه هيأت تشخيص دهد دارايي نماينده به ناحق افزايش يافته است، تا قبل از انتخابات دوره بعد موضوع را به اطلاع شوراي نگهبان مي رساند و جهت رسيدگي به دستگاه قضائي ارسال مي نمايد. آراي قطعي صادره هيأت بدوي و تجديدنظر به شوراي نگهبان ارسال مي شود.
تبصره 2
كليه امور مربوط به حقوق نمايندگي ملت كه در قانون اساسي به آن تصريح شده است اعم از اظهارنظر و اعلام مواضع در مسائل داخلي و خارجي كشور و آزادي در انجام وظايف قانوني و اعمال رأي خود و كسب اخبار و اطلاعات مورد نياز وظايف نمايندگي و قانونگذاري و تحقيق و تفحص در تمام امور كشور و سؤال و استيضاح وزرا و رئيس جمهور و رأي اعتماد و رأي عدم اعتماد و مأموريتهاي محوله كه همه آنها در راستاي ايفاي وظايف نمايندگي بهعمل ميآيد از شمول مجازات موضوع اين ماده مستثني است.
ماده 7
هرگاه موضوع رسيدگي هيأت، گزارشهاي واصله عليه يكي از اعضاي هيأت مذكور باشد وي حق شركت در جلسه مربوط را ندارد.
ماده 8 (اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تصميمات هيأت درخصوص اعمال بندهاي (الف)، (ب) و (ت) ماده (6) اين قانون قطعي است و در ساير موارد ظرف ده روز توسط نماينده مربوط قابل اعتراض ميباشد. در اين صورت موضوع در جلسه هيأت تجديدنظر مورد رسيدگي قرار ميگيرد.
ماده 9(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
كميسيون آيين نامه داخلي مجلس از بين نمايندگان داوطلب كه داراي يكي از شرايط زير باشند، از هر گروه سه نفر و جمعاً نه نفر را به عنوان اعضاي هيأت تجديدنظر انتخاب و معرفي مي كند:
الف
حداقل سه دوره كامل سابقه نمايندگي
ب
جزء هفت نفر از مسن ترين نمايندگان
پ
نمايندگان داراي سابقه قضاوت يا مدرك تحصيلي حداقل كارشناسي رشته حقوق
تبصره 1(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
اعضاي كميسيون آيين نامه داخلي مجلس و هيأت بدوي نمي توانند به عنوان عضو هيأت تجديدنظر انتخاب شوند.
تبصره 2(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
هيأت تجديدنظر از بين اعضاي خود، يك رئيس، يك نايب رئيس، يك دبير و يك سخنگو انتخاب مي كند.
تبصره 3(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
چنانچه براي گروه «الف»، نماينده اي حائز شرايط نباشد، به همان تعداد به ترتيب از نمايندگان داراي دو و يك دوره كامل سابقه نمايندگي براي عضويت معرفي مي شوند و اگر براي هر يك از گروه هاي «الف»، «ب» و «پ» داوطلب كافي وجود نداشته باشد، هيأت رئيسه مجلس رأساً نماينده يا نمايندگان مورد نياز هيأت را به كميسيون آيين نامه داخلي مجلس معرفي مي كند.
ماده 10(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
نمايندگان مجلس در مقام ايفاي وظايف نمايندگي در اظهارنظر و رأي خود كاملاً آزادند و نميتوان آنها را به سبب نظراتي كه در مجلس اظهار كردهاند يا آرائي كه در مقام ايفاي وظايف نمايندگي خود دادهاند تعقيب يا توقيف كرد.
تبصره1(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تشخيص مصاديق موضوع اصل هشتاد و ششم (86) قانون اساسي و ماده (75) آييننامه داخلي مجلس با هيأت است.
تبصره2(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
تخلف از مفاد اين ماده از سوي مراجع قضائي حسب مورد مستوجب مجازات انتظامي از درجه پنج تا هفت است.
ماده 11(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
قوه قضائيه موظف است در اجراي اين قانون شعبه خاصي را جهت رسيدگي به موضوعات ارسالي تشكيل دهد و خارج از نوبت رسيدگي و نهايتاً رأي قطعي را ظرف سه ماه به هيأت اعلام نمايد.
ماده 12(اصلاحي 16ˏ11ˏ1403) اصلاحی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
نمايندگان مجلس مشمول قانون ممنوعيت تصدي بيش از يك شغل مصوب 1373/10/11 ميباشند.
ماده 13(الحاقي 16ˏ11ˏ1403) الحاقی ۱۴۰۳/۱۱/۱۶
دستورالعمل اجرائي اين قانون و مصاديق آن به پيشنهاد هيأت نظارت بهتصويب كميسيون تدوين آييننامه داخلي مجلس شوراي اسلامي ميرسد. قانون فوق مشتمل بر دوازده ماده در جلسه علني روز سهشنبه مورخ پانزدهم فروردين ماه يكهزار و سيصد و نود و يك مجلس شوراي اسلامي تصويب شد و در تاريخ 1391/1/30 بهتأييد شوراي نگهبان رسيد. رئيس مجلس شوراي اسلامي ـ علي لاريجاني