وظايف و اختيارات اتاق هاي اصناف شهرستان به شرح زير است: الف - ايجاد هماهنگي بين اتحاديه ها، نظارت بر عملكرد آنها و راهنمايي صنوف. ب - تنظيم و تصويب آئين نامه هاي مالي، استخدامي، اداري، آموزشي و تشكيلاتي اتحاديه ها و تغييرات آنها. ج - اظهارنظر در مورد ضوابط خاص داخلي اتحاديه هاي تحت پوشش براي صدور پروانه كسب جهت بررسي و تصويب كميسيون نظارت. د - نظارت بر حسن اجراي اقدامات اتحاديه ها در خصوص صدور پروانه كسب از جهت تطبيق با مقررات اين قانون و آئين نامه هاي آن. ه ـ - تأييد، انتخاب و معرفي نمايندگان اتحاديه ها به اداره هاي امور مالياتي، هيأتهاي حل اختلاف مالياتي و ساير مراجعي كه به موجب قانون معرفي نماينده از طرف صنوف به عمل مي آيد. و (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392) ـ اجراي مصوبات هيأت عالي نظارت، كميسيون نظارت و اتاق اصناف ايران حسب مقررات اين قانون ز - نظارت بر اجراي مقررات فني، بهداشتي، ايمني، انتظامي، حفاظتي، بيمه گزاري، زيباسازي و ساير مقررات مربوط به واحدهاي صنفي كه از طرف مراجع ذي ربط وضع مي شود. همچنين همكاري با مأموران انتظامي در اجراي مقررات.
تبصره (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
چنانچه افراد صنفي در انجام دادن ضوابط انتظامي كه در موارد خاص تعيين و از طريق اتاق اصناف شهرستان ابلاغ مي گردد؛ و نيز در اجراي مقررات بهداشتي، ايمني يا زيباسازي با مخالفت مالك ملك مواجه شوند، مي توانند با جلب موافقت اتاق اصناف شهرستان و با هزينه خود اقدام مقتضي را به عمل آورند. ح - رسيدگي به اعتراض افراد صنفي نسبت به تصميمات اتحاديه ها. ط - انتخاب و معرفي يك نفر نماينده از بين اعضاء هيأت رئيسه به كميسيون نظارت براي نظارت بر حسن اجراي انتخابات هيأت مديره اتحاديه ها. ي - پيشنهاد تشكيل اتحاديه جديد يا ادغام اتحاديه ها يا تقسيم يك اتحاديه به دو يا چند اتحاديه براي اتخاذ تصميم به كميسيون نظارت. ك - تعيين نوع و نرخ كالاها و خدماتي كه افراد هر صنف مي توانند براي فروش، عرضه يا ارائه كنند و پيشنهاد آن براي اتخاذ تصميم به كميسيون نظارت و اعلام مصوبه كميسيون به اتحاديه ها براي ابلاغ به افراد صنفي با هدف جلوگيري از تداخل صنفي. ل (منسوخه 12ˏ06ˏ1392) - جمع آوري اطلاعات و آمار لازم با وسائل مقتضي براي تعيين حدود و تعداد واحدهاي صنفي متناسب با جمعيت و نيازها و ارائه آن به كميسيون نظارت جهت تصميم گيري. م - تنظيم ساعات كار و ايام تعطيل واحدهاي صنفي با توجه به طبيعت و نوع كار آنان و ارائه برنامه براي اتخاذ تصميم به وسيله كميسيون نظارت.
تبصره (الحاقي 12ˏ06ˏ1392)
به منظور ايجاد وحدت رويه بين كميسيون هاي نظارت شهرستان ها، دستورالعمل نحوه تنظيم ساعات كار و ايام تعطيلي واحدهاي صنفي بر اساس دستورالعملي است كه با پيشنهاد اتاق اصناف ايران و با همكاري نيروي انتظامي توسط دبيرخانه هيأت عالي نظارت تهيه مي شود و حداكثر ظرف سه ماه از لازم الاجراء شدن اين قانون به تصويب وزير صنعت، معدن و تجارت مي رسد. ن (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392) - همكاري و معاضدت با ساير اتاق هاي اصناف شهرستان و اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و اتاق تعاون. س - تصويب بودجه، ترازنامه و صورتهاي مالي اتحاديه ها پس از رسيدگي به آنها و نظارت بر عمليات مالي اتحاديه ها. ع (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) – درجه بندي واحدهاي صنفي، در موارد لزوم، طبق ضوابط و مقرراتي كه توسط وزارت صنعت، معـدن و تجارت و با كسب نظر نيروي انتظامي و اتحاديه هاي ذي ربط تهيه مي شود و به تصويب كميسيون نظارت مي رسد. ف (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392) ـ اجراي برنامه هاي علمي، آموزشي، فرهنگي و پژوهشي مورد نياز براي ارتقاي سطح آگاهي هاي هيأت مديره اتحاديه ها با همكاري دستگاههاي اجرائي و بخش خصوصي ذي ربط و بسيج اصناف كشور در چهارچوب مقررات ص - تنظيم ترازنامه و صورتهاي مالي سالانه و تسليم آن ظرف دو ماه بعد از پايان هر سال مالي به كميسيون نظارت براي رسيدگي و تصويب.
تبصره (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
كميسيون نظارت مكلف است ترازنامه و صورتهاي مالي را ظرف يك ماه رسيدگي كند و نتيجه را به اتاق اصناف شهرستان اعلام دارد. تأييد ترازنامه به منزله مفاصاحساب دوره عملكرد اتاق اصناف شهرستان خواهد بود. ق - تنظيم بودجه سال بعد و تسليم آن تا اول بهمن ماه هر سال به كميسيون نظارت براي تصويب و نظارت بر اجراي آن.
تبصره (الحاقي 12ˏ06ˏ1392)
كميسيون نظارت موظف است تا پايان بهمن ماه، بودجه پيشنهادي اتاق اصناف را بررسي و پس از تصويب اعلام نمايد. ر - ساير مواردي كه در اين قانون پيش بيني شده است. ش (الحاقي 12ˏ06ˏ1392) ـ تشكيل واحدهاي بازرسي و نظارت به منظور نظارت بر عملكرد واحدهاي صنفي و بررسي شكايات ت (الحاقي 12ˏ06ˏ1392) ـ عضويت رؤساي اتاقهاي اصناف شهرستان ها و مراكز استان ها در شوراي اداري شهرستان ها و مراكز استان ها
تبصره 1 (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
اداره امور اتاق هاي اصناف شهرستان و همچنين پيگيري و اجراي مصوبات اجلاس اتاق هاي اصناف شهرستان و نيز مسؤوليت پيگيري و اجراي بندهاي (الف)، (د)، (هـ)، (ز)، (ح)، (ط)، (ل)، (ن)، (ع) و (ف) اين ماده، به هيأت رئيسه اتاق هاي اصناف شهرستان و ساير وظايف و اختيارات محوله به اجلاس عمومي اعضاي اتاق هاي اصناف شهرستان واگذار مي گردد.
تبصره 2 (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
اتاق هاي اصناف شهرستان با وزارت آموزش و پرورش در مورد آموزش مهارتهاي شاخه كار دانش همكاري لازم را به عمل خواهند آورد.
تبصره 3 (اصلاحي 12ˏ06ˏ1392)
اتاق هاي اصناف شهرستان مجازند براي تشكيل بانك اصناف، مؤسسه اعتباري، صندوق قرض الحسنه، شركت تعاوني اعتبار و ديگر مؤسسات پولي، بانكي، مالي و اعتباري، طبق قوانين و مقررات جاري كشور اقدام كنند. ماده 37 مكرر (الحاقي 12ˏ06ˏ1392) ـ منابع مالي اتاق اصناف شهرستان عبارتند از:
1
بيست درصد (20 ٪) دريافتي از درآمد اتحاديه ها
2
درصدي از محل وجوه ناشي از جرائم و تخلفات صنفي موضوع تبصره (7) ماده (72) اين قانون
3
وجوه دريافتي در ازاي ارائه خدمات غيرموظف به اشخاص حقيقي و حقوقي اعم از دولتي و غيردولتي